II SA/Wa 245/25

II SA/Wa 245/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-09-24
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski.
Iwona Maciejuk
Sławomir Fularski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant starszy referent Edyta Brzezicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2025 r. sprawy ze skargi A. J. i A. J. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały
Uzasadnienie
Zarząd Dzielnicy [...] (dalej "organ" lub "Zarząd"), działając na podstawie § 6 pkt 8 uchwały nr XLVI/1422/2008 Rady m.st. Warszawy
z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz.
z 2016 r. poz. 6725), § 35 ust. 1, § 4, § 5 ust. 1 w związku z ust. 2 pkt 1, § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. poz. 14836 z późn. zm., dalej jako "uchwała w sprawie zasad wynajmowania lokali") w dniu [...] grudnia 2024 r. podjął uchwałę nr [...], którą odmówił A. J. i A. J. (dalej także jako "wnioskodawcy", "zainteresowani" lub "skarżący") zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawcy wystąpili z wnioskiem
o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez zawarcie umowy najmu lokalu
z mieszkaniowego zasobu [...]. Wnioskodawcy zamieszkują w budynku przy ul. [...]. Przedmiotowa nieruchomość posiada cztery kondygnacje. Zgodnie z informacjami poświadczonymi przez właściciela powierzchnia użytkowa nieruchomości wynosi 238,00 m2, w tym powierzchnia mieszkalna 135,00 m2. Zainteresowani zajmują poddasze, na którym znajduje się pokój i łazienka z wc. Kuchnia znajduje się na pierwszym piętrze budynku i jest wspólna dla wszystkich domowników. W stosunku do nieruchomości jest prowadzona licytacja komornicza.
Zarząd wskazał, że w dniu [...] grudnia 2019 r. A. J. zawarł z właścicielem nieruchomości umowę użyczenia pokoju w zamian za opiekę nad domem pod nieobecność właściciela. Umowa użyczenia wygaśnie w momencie ostatecznej licytacji komorniczej. Wnioskodawcy uiszczają jedynie opłaty za media. Zgodnie z § 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryterium określone w § 5 (tzw. kryterium dochodowe) oraz warunki określone w § 7 (tzw. kryterium metrażowe) uchwały. Według § 7 ust. 1 ww. uchwały przez warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy, uznaje się sytuację, w której gospodarstwo domowe zamieszkuje w lokalu, którego łączna powierzchnia mieszkalna w przypadku zamieszkiwania 1 osoby w lokalu wynosi nie więcej niż 10 m2, w przypadku zamieszkiwania 2 osób w lokalu nie więcej niż 14 m2, powiększone o dodatkowe 6 m2 na każdą kolejną osobę zamieszkującą w lokalu. Forma udzielenia pomocy, zgodnie z § 5 ust. 3 ww. uchwały, jest uzależniona od wysokości dochodu gospodarstwa domowego wnioskodawcy. Natomiast zgodnie z § 35 ust. 1 uchwały o zakwalifikowaniu do udzielenia pomocy mieszkaniowej postanawia Zarząd w drodze indywidualnej uchwały.
Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zostało spełnione kryterium metrażowe określone w § 7 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali.
Z zebranych informacji wynika, że w omawianej nieruchomości mieszkają zainteresowani i jedna osoba niespokrewniona z wnioskodawcami. Powierzchnia mieszkalna w nieruchomości przy ul. [...] wynosi 135,00 m2, natomiast przy 3 osobach zamieszkujących za warunki mieszkaniowe kwalifikujące do ich poprawy, uznaje się sytuację w której powierzchnia mieszkalna wynosi nie więcej niż 20,00 m2.
Zarząd wskazał nadto, że w badanym okresie 12 miesięcy wnioskodawcy utrzymywali się z dochodów z tytułu umowy o pracę na 1/4 etatu. Średni miesięczny dochód wnioskodawców wyniósł [...] zł i uprawnia do najmu socjalnego lokalu. Wniosek zainteresowanych został jednak negatywnie zaopiniowany przez Komisję Mieszkaniową.
W konkluzji organ stwierdził, że odmawia udzielenia pomocy mieszkaniowej wnioskodawcom.
Pismem z 16 stycznia 2025 r. wnioskodawcy wnieśli skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego na ww. uchwałę Zarządu z [...] grudnia 2024 r. Zaskarżonej uchwale skarżący wnosząc o stwierdzenie jej nieważności zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 § 1, art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, dalej jako "k.p.a" poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy oraz dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego polegającą na tym, że nie przesłuchano skarżących.
W uzasadnieniu skarżący wskazali, że Zarząd w zaskarżonej uchwale nie wziął pod uwagę art. 7 ust. 4 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, który stwierdza, że jeśli wnioskodawca w związku z warunkami mieszkaniowymi znajduje się
w wyjątkowo trudnej sytuacji zdrowotnej, rodzinnej lub społecznej i byłoby to zgodne
z zasadami współżycia społecznego, zarząd dzielnicy na podstawie analizy i oceny sytuacji życiowej i majątkowej wnioskodawcy może postanowić o zwolnieniu
z warunków, o których mowa w ust. 1, czyli warunków dotyczących kryterium metrażowego. Zarząd jednak nie podjął nawet próby wnikliwego przeanalizowania warunków mieszkaniowych i sytuacji życiowej skarżących, tym samym dopuszczając się rażącego zaniedbania swoich obowiązków i naruszył prawa skarżących podejmując zaskarżoną uchwałę.
Skarżący zauważyli, że orzecznictwo sądowe nie dopuszcza odmowy przyznania lokalu socjalnego z przyczyn innych niż nie spełnianie kryterium dochodowego i tytułu najmu do innego lokalu. Warunki przyznawania lokali socjalnych określa ustawa
o ochronie praw lokatorów z dnia 21 czerwca 2001 r. w której w art. 23 ust. 2 ustalone są jedynie dwa kryteria udzielania pomocy mieszkaniowej w postaci najmu socjalnego: brak tytułu prawnego do innego lokalu i spełnianie kryterium dochodowego. Wprowadzanie przez Zarząd innych wymogów i kryteriów jest więc niezgodne z ww. zapisem ustawy. Nie ulega też wątpliwości, że obowiązkiem Gminy, wynikającym wprost z art. 75 Konstytucji RP jest zapewnienie realizacji jej potrzeb mieszkaniowych, czego Zarząd uporczywie odmawia, nie uznając prawa skarżących do starania się
o lokal z zasobu mieszkaniowego [...]. Nie można stosować procedur krzywdzących dla obywatela przez odmowę zaspokojenia uzasadnionych i chronionych prawem potrzeb mieszkaniowych. To wszystko zaś powoduje, że skarżący nie mają innego wyjścia niż wnieść skargę na ww. uchwałę Zarządu i skarga ta jest zasadna.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie odniósł się do zarzutów skargi uznając je za niezasadne.
W piśmie procesowym z 30 czerwca 2025 r. ustanowiony z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik skarżących wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały, ewentualnie uchylenie zaskarżonej uchwały
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów nieopłaconej w jakiejkolwiek części pomocy prawnej świadczonej z urzędu.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących wskazał, że wynikający z § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali nakaz poddania wnikliwej analizie podanych w tym przepisie okoliczności, pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych
z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Jest to istotne również i z tego powodu, że informacje uzyskane w toku analizy, o której mowa w § 32 ust. 1 ww. uchwały, mogą, ale nie muszą, stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania wniosku. Z uwagi na uznaniowy charakter uchwały w przedmiocie kwalifikacji wniosku
i możliwość jej sądowej kontroli, uzasadnienie uchwały powinno pozwalać sądowi na poznanie procesu myślowego, który doprowadził do ustalenia treści rozstrzygnięcia
i sprawdzenie czy organ uwzględnił i rozważył wszystkie okoliczności faktyczne danej sprawy. Kryteria, jakie powinna spełniać osoba ubiegająca się o pomoc mieszkaniową zostały określone w § 5, a warunki w § 7 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, podjętej na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. z 2019 r. poz. 11821 1309).
W ocenie pełnomocnika organ nie poddał wnikliwej analizie wniosku skarżących pod kątem kryteriów i warunków przyznania pomocy mieszkaniowej. Organ ma oczywiście prawo badać okoliczność zamieszkiwania wnioskodawcy w lokalu za zgodą właściciela, co w sposób jednoznaczny wynika z treści § 32 ust. 1 pkt 3 uchwały
w sprawie zasad wynajmowania lokali, ale winien to czynić w ramach wnikliwej analizy wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej, a nie stwierdzać arbitralnie, że skarżący dysponują całą nieruchomością której powierzchnia mieszkalna wynosi 135 m2, nie badając faktycznie takiej możliwości. Co więcej, organ zignorował w tej mierze zarówno treść umowy użyczenia z [...] grudnia 2019 r. (której przedmiotem jest użyczenie pokoju
a nie całej nieruchomości będącej w toku licytacji komorniczej), jak i oświadczenie skarżącej A. J. z [...] października 2024 r. wskazujące, że zajmują z mężem część poddasza (czyli nawet nie pokoju) o powierzchni ok. 20 m2. Organ swojego stanowiska w tym zakresie nie rozwinął i nie wyjaśnił dlaczego zignorował te dowody
w procesie rozpatrywania wniosku skarżących o przyznanie pomocy mieszkaniowej. Taka postawa dziwi tym bardziej, że przed wydaniem zaskarżonej uchwały, komisja organu dokonała oględzin miejsca zamieszkania skarżących i mogła zapoznać się z ich warunkami mieszkaniowymi, co także nie znalazło jakiegokolwiek odzwierciedlenia
w uzasadnieniu uchwały odmawiającej przyznania pomocy mieszkaniowej.
Pełnomocnik stwierdził, że organ nie dokonał wystarczającej analizy dokumentów zgromadzonych w przedmiotowym postępowaniu, w szczególności nie wziął pod uwagę warunków panujących w pomieszczeniu zamieszkiwanym przez skarżących oraz treści umowy użyczenia i złożonych oświadczeń. Biorąc pod uwagę powyższe, nie sposób zaakceptować odmowy pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżących z uwagi na tak wybiorczą ocenę i niewystarczającą argumentację podjętej uchwały. Organ podejmując rozstrzygnięcie o odmowie zakwalifikowania skarżących do udzielenia pomocy mieszkaniowej, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący i wnikliwy całego istotnego w sprawie materiału dowodowego, nie czyniąc istotnych dla przyjętej podstawy prawnej ustaleń faktycznych. Stanowisko organu zaprezentowane
w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na pobieżną i wybiórczą ocenę okoliczności faktycznych, co przeczy dyspozycji zawartej w § 32 ust. 1 pkt 1 i 3 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Choć Zarząd, prowadząc postępowanie w przedmiotowej sprawie, był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte w ww. uchwale, to jednak, jako organ władzy publicznej, nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i art. 7 k.p.a. Przepisy te stanowią, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad w niniejszej sprawie nie respektowano.
Na rozprawie bezpośrednio poprzedzającej wydanie przez Sąd wyroku
w sprawie ustanowiony z urzędu w ramach przyznanego prawa pomocy pełnomocnik skarżących popierając skargę wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
W myśl art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,
z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Zgodnie z art. 147 § 1 P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy [...] w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Analogicznie należy ocenić charakter prawny uchwały w przedmiocie zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu [...]. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczalna i zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie wyjaśnić należy, że na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 2 w związku z ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2022 r., poz. 172 ze zm.) rada każdej gminy została upoważniona i zobowiązana do uchwalenia zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu gminy, przy czym zasady te powinny określać m.in. w szczególności:
1. wysokość dochodu gospodarstwa domowego uzasadniającą oddanie w najem lub podnajem lokalu na czas nieoznaczony i najem socjalny lokalu,
2. warunki zamieszkiwania kwalifikujące wnioskodawcę do ich poprawy,
3. kryteria wyboru osób, którym przysługuje pierwszeństwo zawarcia umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony i umowy najmu socjalnego lokalu,
4. tryb rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i najem socjalny lokali oraz sposób poddania tych spraw kontroli społecznej.
Wskazane powyżej kryteria z ustawy znalazły odzwierciedlenie w powołanej już wyżej uchwale nr XXIII/669/2019 Rady m.st. Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r.
w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy. Zgodnie zaś z § 4 tej uchwały pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria dochodowe określone w § 5 oraz warunki metrażowe określone w § 7, przy czym warunek metrażowy nie dotyczy osób,
z którymi umowy najmu zawierane są na podstawie § 18. Poza przypadkami wskazanymi w § 4 pomocy mieszkaniowej można udzielić osobie, która była najemcą zajmowanego lokalu i nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu Miasta m.in. jeżeli upłynął okres na jaki była zawarta umowa (§ 18 ust. 1 pkt 1). Udzielenie pomocy mieszkaniowej warunkowane jest brakiem zaległości związanych z zajmowanym lokalem (§ 18 ust. 3).
Powołana uchwała z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali, która zawiera zarówno przepisy materialne jak i procesowe - reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, jak również faktyczne podstawy jej przyjęcia. Ww. uchwała - jako prawo miejscowe - określa zasady, na jakich są wynajmowane mieszkańcom Warszawy lokale znajdujące się w dyspozycji Miasta. Uchwała ta, określając tryb rozpoznawania i załatwiania wniosków o zakwalifikowanie do zawarcia umowy najmu lokalu, reguluje również sposób poddania tego rodzaju spraw kontroli społecznej. Oznacza to, że przy rozpatrywaniu wniosków dotyczących zakwalifikowania do zawarcia umowy najmu lokalu komunalnego, organ gminy (w tym przypadku dzielnicy miasta) realizuje zadania wykraczające poza typowe prawa i obowiązki wynajmującego, wynikające z przepisów prawa cywilnego. W tym wypadku należy bowiem zbadać, czy dana osoba może uzyskać pomoc gminy w zaspokojeniu jej potrzeb mieszkaniowych. Stwierdzenie zaś, że wnioskodawca spełnia określone wymagania, winno prowadzić do umieszczenia kandydatury takiego wnioskodawcy na liście oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego.
W postępowaniu poprzedzającym ustalenie listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy nie mają zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczące wydawania decyzji administracyjnych, chociaż w art. 21 ust. 3 pkt 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.
o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ustawodawca określił działania organu gminy jako "rozpatrywanie i załatwianie" wniosków o najem lokali, co wyraźnie nawiązuje do pojęć z zakresu procedury administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 9 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 997/09). Nie oznacza to jednak, że podstawowe standardy określone zasadami ogólnymi Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7 k.p.a., nie mają zastosowania do postępowania zakończonego wydaniem aktu z zakresu administracji publicznej. Powołany przepis stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W myśl § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali, wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej:
1) ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9, 10 i 11;
2) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy;
3) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela;
4) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1 umożliwiającego zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie;
5) rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, które pozwoliłyby na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu;
6) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.
Przepis ust. 1 pkt 6 nie ma zastosowania do spraw wskazanych w § 8 pkt 4, § 11-13 i § 18 ust. 1 pkt 2 oraz § 21-23, § 25 oraz § 30 ust. 2.
Tak więc, w trakcie procedury kwalifikacji wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową poddawane są również szczegółowej analizie m.in. w zakresie oceny faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzonych bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy oraz dotychczasowego sposobu korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu, o czym stanowi § 32 ust. 1 pkt 1 i 2 uchwały
w sprawie zasad wynajmowania lokali.
Wynikający z § 32 ust. 1 ww. uchwały obowiązek poddania wnikliwej analizie wymienionych w tym przepisie okoliczności pozostaje w korelacji z zawartą w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej, z której wynika dla organu nakaz podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wnikliwa analiza, do przeprowadzenia której obowiązany jest organ, powinna polegać na "sumiennym zgłębianiu, docieraniu do sedna rzeczy, dociekliwości" (por. Słownik języka polskiego pod red. M. Szymczak, PWN 1983, hasło "wnikliwie"). Organ zobowiązany jest zatem do zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa.
Odnosząc się do wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podstaw odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu m.st. Warszawy, nie można - w ocenie Sądu - przyjąć, że stanowisko organu jest wynikiem dokonania wnikliwej analizy przesłanek określonych w § 32 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali.
Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, że w przedmiotowej sprawie nie zostało spełnione kryterium metrażowe określone w § 7 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Organ wskazał przy tym, że z zebranych informacji wynika, iż
w zajmowanej przez skarżących nieruchomości przy ul. [...] zamieszkuje oprócz nich jeszcze jedna osoba z nimi niespokrewniona. Powierzchnia mieszkalna ww. nieruchomości wynosi zaś 135,00 m2, natomiast przy 3 osobach zamieszkujących za warunki mieszkaniowe kwalifikujące do ich poprawy, uznaje się sytuację w której powierzchnia mieszkalna wynosi nie więcej niż 20,00 m2.
W ocenie Sądu, działając w ten sposób organ nie wypełnił w należyty sposób obowiązku wynikającego z § 32 ust. 1 pkt 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali. Zarząd nie podjął wszelkich kroków do wyjaśnienia w należyty sposób sprawy, tak aby nie było żadnych wątpliwości w zakresie dokonanych przez organ ustaleń.
Przede wszystkim organ nie wykazał w przekonywujący sposób, że w przypadku wniosku skarżących nie zostało spełnione kryterium metrażowe określone w § 7 ust. 1 uchwały w sprawie zasad wynajmowania lokali.
Zgodzić się należy z pełnomocnikiem skarżących, że organ stwierdził arbitralnie, iż dysponują oni całą nieruchomością której powierzchnia mieszkalna wynosi 135 m2, nie badając faktycznie takiej możliwości. Organ nie odniósł się bowiem w ogóle do znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy umowy użyczenia z [...] grudnia 2019 r. której przedmiotem jest użyczenie pokoju a nie całej nieruchomości przy ul. [...] w [...], jak również oświadczenia skarżącej A. J. z [...] października 2024 r. z którego wynika, że skarżący zajmują część poddasza (czyli nawet nie pokoju) o powierzchni ok. 20 m2. Organ nie wyjaśnił dlaczego pominął te dowody rozpatrując wniosek skarżących o przyznanie pomocy mieszkaniowej. Zauważyć przy tym należy, że przed wydaniem zaskarżonej uchwały, komisja mieszkaniowa organu dokonała oględzin miejsca zamieszkania skarżących i mogła zapoznać się z ich warunkami mieszkaniowymi. Pomimo tego powyższe nie znalazło jednak jakiegokolwiek odzwierciedlenia w uzasadnieniu uchwały odmawiającej przyznania pomocy mieszkaniowej.
Zdaniem Sądu, takie działanie, czy też raczej zaniechanie organu, w kontekście podnoszonej przez skarżących w toku postępowania argumentacji stanowi niewystarczająco wnikliwe dokonanie analizy sprawy.
Reasumując, Sąd stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana
z istotnym naruszeniem przepisów procesowych zawartych w uchwale z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Organ podejmując rozstrzygnięcie, nie zebrał bowiem
a następnie nie dokonał w wyczerpujący sposób oceny materiału dowodowego, nie czyniąc istotnych dla przyjętej podstawy prawnej ustaleń faktycznych. Przeciwnie, stanowisko organu zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały wskazuje na dość lakoniczną i pobieżną ocenę okoliczności faktycznych, opartą na nie do końca przekonywujących dowodach, co przeczy dyspozycji zawartej w § 32 ust. 1 ww. uchwały.
Powyższy sposób załatwienia sprawy nie spełnia także standardów obowiązujących w państwie prawa. Choć Zarząd prowadząc postępowanie
w przedmiotowej sprawie, był zobowiązany stosować przepisy procesowe zawarte
w ww. uchwale, to jednak organ władzy publicznej nie powinien tracić z pola widzenia zasad prawnych określonych w art. 6 i art. 7 k.p.a. Przepisy te stanowią, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa, a w toku postępowania stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Tych zasad, w ocenie Sądu,
w niniejszej sprawie nie respektowano. W tym stanie rzeczy zaskarżona uchwała została wydana z istotnym naruszeniem prawa, a jako taka nie może ostać się
w obrocie prawnym.
Zarząd wydając zaskarżoną uchwałę nie dochował wszelkich zasad prawidłowego działania i nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego wystarczająco wnikliwie, nie zgromadził też w sposób kompletny stosownego materiału dowodowego
i nie poddał go szczegółowej analizie. Wszystkie te elementy powinny zaś znaleźć się w uzasadnieniu kwestionowanego rozstrzygnięcia.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ weźmie pod uwagę dokonaną wyżej ocenę prawną. W konsekwencji, mając na względzie procesowe i materialne przepisy uchwały z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali, w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości ustali, czy skarżący spełniają przesłanki do zakwalifikowania ich do udzielenia pomocy mieszkaniowej, a w konsekwencji zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu [...].
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Wyjaśnić jeszcze na koniec należy, że Sąd nie orzekał w zakresie zwrotu kosztów postępowania, bowiem skarżącym zostało przyznane prawo pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego, co oznacza, że skarżący nie ponieśli kosztów postępowania w rozumieniu art. 205 P.p.s.a.