II SA/WA 2447/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-17
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba celnazwolnienie ze służbyakt oskarżeniazasada nieretroaktywnościlex retro non agitTrybunał Konstytucyjnyorzecznictwoprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę funkcjonariuszki celnej na decyzję o zwolnieniu ze służby, uznając, że przepis wprowadzający zwolnienie w przypadku wniesienia aktu oskarżenia miał zastosowanie retroaktywne.

Funkcjonariuszka celna E. O. została zwolniona ze służby na podstawie nowej przesłanki ustawowej, która weszła w życie po wniesieniu przeciwko niej aktu oskarżenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie zasady nieretroaktywności prawa. Dyrektor Izby Celnej utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że nowe przepisy stosuje się do zdarzeń trwających w czasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, który uznał przepis za zgodny z Konstytucją i dopuszczający jego zastosowanie w takich przypadkach.

Sprawa dotyczyła skargi E. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. o zwolnieniu ze służby. Decyzja została wydana na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy o Służbie Celnej, który przewiduje zwolnienie funkcjonariusza w przypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego. Nowelizacja wprowadzająca ten przepis weszła w życie po wniesieniu aktu oskarżenia przeciwko skarżącej. Funkcjonariuszka zarzuciła naruszenie zasady nieretroaktywności prawa (lex retro non agit), argumentując, że przepis nie mógł być zastosowany wstecz. Dyrektor Izby Celnej odrzucił ten zarzut, wskazując, że ustawodawca może decydować o stosowaniu nowych norm do zdarzeń trwających w czasie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po zawieszeniu postępowania w związku z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich do Trybunału Konstytucyjnego, podjął postępowanie i oddalił skargę. Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na wyroku Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt K 1/04), który uznał przepis za zgodny z Konstytucją i dopuszczający jego zastosowanie do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowelizacji, ale trwały w czasie jej wprowadzania. Sąd podkreślił, że przepis ma charakter obligatoryjny, a jego zastosowanie w tej sprawie było zgodne z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepis ten może być stosowany do zdarzeń, które miały miejsce przed wejściem w życie nowelizacji, ale trwały w czasie jej wprowadzania, o ile ustawodawca nie postanowił inaczej.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na wyroku Trybunału Konstytucyjnego, który uznał zgodność przepisu z Konstytucją i dopuszczalność jego stosowania do zdarzeń trwających w czasie, nawet jeśli akt oskarżenia został wniesiony przed wejściem w życie nowej regulacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (5)

Główne

u.S.C. art. 25 § 1

Ustawa o Służbie Celnej

Funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Przepis ma charakter obligatoryjny.

Pomocnicze

Ustawa o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej art. 2 § 1 i 2

Przepisy wprowadzające do ustawy o Służbie Celnej art. 25 ust. 1 nowe pkt 8a i 8b oraz w art. 61 nowe brzmienie ust. 2.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

k.k. art. 271 § 1 i 3

Kodeks karny

Przepis dotyczący popełnienia czynu, który stanowił podstawę wniesienia aktu oskarżenia.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Zastosowanie przepisu prawa, który nie istniał w dacie wniesienia aktu oskarżenia (naruszenie zasady nieretroaktywności prawa).

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. ustawodawca może więc zadecydować, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków i zdarzeń zarówno tych które dopiero powstaną, jak i tych które powstały przed wejściem w życie nowych norm, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa.

Skład orzekający

Stanisław Marek Pietras

przewodniczący

Andrzej Kołodziej

członek

Janusz Walawski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady nieretroaktywności prawa w kontekście przepisów wprowadzających obligatoryjne przesłanki zwolnienia ze służby, zwłaszcza w administracji publicznej. Potwierdzenie dopuszczalności stosowania przepisów do zdarzeń trwających w czasie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służby celnej i przepisów ustawy o Służbie Celnej. Orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego ma szersze zastosowanie, ale kontekst sprawy jest wąski.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej zasady prawa (nieretroaktywność) w kontekście stosowania przepisów dotyczących służby publicznej, co jest interesujące dla prawników administracyjnych i osób pracujących w służbach mundurowych.

Czy nowe prawo może Cię zwolnić z pracy za coś, co zrobiłeś, zanim to prawo weszło w życie?

Sektor

administracja publiczna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2447/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-11-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej
Janusz Walawski /sprawozdawca/
Stanisław Marek Pietras /przewodniczący/
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Skarżony organ
Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Asesor WSA Andrzej Kołodziej, Asesor WSA Janusz Walawski (spr.), , Protokolant Arkadiusz Koziarski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby -oddala skargę
Uzasadnienie
Dyrektor Izby Celnej w W., decyzją z dnia [...] września 2003 r. nr [...] zwolnił E. O. ze służby w Izbie Celnej w W.
Decyzja została wydana na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że w dniu 19 kwietnia 2002 r. Prokuratura Rejonowa [...] skierowała przeciwko w/w akt oskarżenia do Sądu Rejonowego [..] Wydział Karny o popełnienie czynu z art. 271 § 1 i 3 kk.
Funkcjonariuszka celna, w dniu 11 września 2003 r. złożyła do Dyrektora Izby Celnej wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym podniosła m.in., że wprowadzony ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks Celny i ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) art. 25 ust. 1 pkt 8a stanowi, że funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego.
Nowelizacja weszła w życie w dniu 9 sierpnia 2003 r., natomiast akt oskarżenia został wniesiony w dniu 19 kwietnia 2002 r. tzn., że organ wydając decyzję o zwolnieniu ze służby "zastosował przepis prawa, który nie istniał".
Dyrektor Izby Celnej w W., decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję poprzedzającą. W jej uzasadnieniu podał, że zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzut naruszenia zasady nieretroaktywności prawa (lex retro non agit) nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z zasadami techniki prawodawczej, ustawa nie ma mocy wstecznej, chyba że to wynika z jej brzmienia lub celu. Ustawodawca może więc zadecydować, że od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszelkich stosunków i zdarzeń zarówno tych które dopiero powstaną, jak i tych które powstały przed wejściem w życie nowych norm, ale trwają w czasie dokonywania zmiany prawa. Kwestionowana przez wnioskodawczynię regulacja prawna dotyczy wszystkich funkcjonariuszy celnych, wobec których skierowano akt oskarżenia w trakcie pełnienia służby, niezależnie od daty z jaką zdarzenie to nastąpiło i etapu, na jakim obecnie znajduje się postępowanie jurysdykcyjne.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi złożonej przez funkcjonariuszkę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której w zasadniczej części powtórzyła argumenty przedstawione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i wniosła o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W tym miejscu należy nadmienić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w związku z wnioskiem Rzecznika Praw Obywatelskich z dnia 27 stycznia 2004 r. do Trybunału Konstytucyjnego o stwierdzenie, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) wprowadzający do ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) w art. 25 w ust. 1 nowe pkt 8a i 8b oraz w art. 61 nowe brzmienie ust. 2 - jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w zw. z art. 32 Konstytucji RP, w dniu 17 maja 2004 r. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, które następnie postanowieniem z dnia 30 listopada 2004 r. zostało podjęte.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Na wstępie należy zwrócić uwagę na fakt, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 19 października 2004 r. Sygn. akt K 1/04 orzekł, że art. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 120, poz. 1122) wprowadzający do ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 72, poz. 802 z późn. zm.) w art. 25 w ust. 1 nowe pkt 8a i 8b oraz w art. 61 nowe brzmienie ust. 2 jest zgodny z art. 32 oraz nie jest niezgodny z art. 42 ust. 3 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 8a ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby w wypadku wniesienia przeciwko niemu aktu oskarżenia o umyślne popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że wobec skarżącej wniesiono akt oskarżenia określony tym przepisem.
Przytoczony powyżej przepis ma charakter obligatoryjny, co oznacza, że w przypadku zaistnienia określonej w nim przesłanki organ zobowiązany jest wydać decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza celnego ze służby w Służbie Celnej.
Zauważyć również należy, że przepis będący podstawą prawną zwolnienia skarżącej ze służby w Służbie Celnej został wprowadzony ustawą z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o Służbie Celnej, w której nie zamieszczono przepisu umożliwiającego stosowania go dopiero wówczas, kiedy akt oskarżenia wniesiono po wejściu ustawy w życie. Tak więc, zarzut skarżącej, że przepis ten nie miał w sprawie zastosowania, należało uznać za chybiony.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało orzec jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI