II SA/WA 3138/21

II SA/Wa 3138/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-04-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Fularski
Symbol z opisem
6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1821/22 - Postanowienie NSA z 2025-02-27
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 288
art. 8a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony  Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.) Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Sławomir Fularski Protokolant referent Joanna Mazur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
J. S. (dalej: "wnioskodawca", "skarżący") w piśmie z [...] sierpnia 2017 r. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister" "organ")
o wyłączenie, na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r. , poz. 708 z późn. zm.), zastosowania wobec niego art. 15c tej ustawy.
W uzasadnieniu wniosku Wnioskodawca przedstawił przebieg swojej służby. Podkreślił, że służbę rozpoczął z dniem [...] czerwca 1989 r. w Granicznej Placówce Kontrolnej Wojsk Ochrony Pogranicza [...] na stanowisku [...] w Grupie [...] Kontroli Ruchu Granicznego, w stopniu [...]. Zaznaczył, iż przed dniem 31 lipca 1990 r., jako młody stażem żołnierz zawodowy, skupiony i zaangażowany był wyłącznie w przyswajanie obowiązujących przepisów, zdobywanie wiedzy i doświadczenia zawodowego
w dziedzinie kontroli paszportowej, której poświęcił całe swoje późniejsze życie zawodowe. Nigdy, zarówno w służbie, jak i w życiu prywatnym, nie miał do czynienia
z żadnym przedstawicielem Służby Bezpieczeństwa oraz w żadnym wypadku nie utożsamiał się z ówczesną władzą.
J. S. wskazał także, iż wykonywane przez niego zadania służbowe
w Straży Granicznej miały taki sam zakres czynności, jak w Wojskach Ochrony Pogranicza. Nadmienił, iż po 1990 r. systematycznie brał udział w akcjach, wraz
z Policją, Agencją Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Urzędem Celnym, mających na celu zwalczanie i rozbijanie granicznej przestępczości zorganizowanej, przemytniczej, zatrzymywanie nielegalnych imigrantów, czy też kontrolę legalności pobytu cudzoziemców na terenie RP. Nigdy nie był karany, a za nienaganną i wzorową służbę oraz wysoką wykrywalność fałszerstw dokumentów był wielokrotnie wyróżniany
i nagradzany. Zaznaczył, iż orzeczeniem Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. uznano go za całkowicie niezdolnego do służby w Straży Granicznej
i został zaliczony do trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą.
Minister decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec J. S. art. 15c, art. 22a i art. 24a, na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U.
z 2020 r. poz. 723) (dalej "ustawa zaopatrzeniowa").
W uzasadnieniu decyzji, odwołując się do informacji Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu o przebiegu służby, organ stwierdził, że J. S. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa,
o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej od dnia [...] czerwca 1989 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. przez okres 1 roku i 2 miesięcy, co stanowi ok. 4,9% ogółu służby. Przy czym całkowity okres faktycznie pełnionej przez niego służby wyniósł 23 lata
i 5 miesięcy.
Organ biorąc pod uwagę powyższe uznał, iż wnioskodawca spełnia przesłankę stypizowaną w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Odnosząc się zaś do przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy zaopatrzeniowej, wskazał, iż nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań
i obowiązków przez J. S. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września
1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Stwierdził, że z opinii przesłanej przez Komendanta Głównego Straży Granicznej wynika, iż J. S. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w Straży Granicznej. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych, wnioskach o mianowanie na wyższe stopnie SG i wnioskach o mianowanie na wyższe stanowiska służbowe. Za wzorowe wykonywanie obowiązków służbowych wymieniony był wielokrotnie wyróżniany nagrodami pieniężnymi, trzy razy pochwałą w rozkazie, raz trzydniowym urlopem nagrodowym, a także niejednokrotnie otrzymywał zwiększony dodatek służbowy do uposażenia. W materiałach Straży Granicznej nie stwierdzono informacji o wymierzeniu wnioskującemu kar dyscyplinarnych. Z powyższej opinii wynika również, iż wnioskodawca podczas długoletniej służby na stanowiskach związanych z kontrolą podróżnych regularnie ujawniał próby nielegalnego przekraczania granicy RP przez osoby posługujące się fałszywymi dokumentami podróży lub niespełniające wymogów do przekraczania granicy. Ponadto, wielokrotnie zapobiegał wjazdowi na terytorium RP osób należących do kategorii niepożądanych. Jednocześnie KG SG poinformował, iż brak jest dokumentów wprost odnoszących się do zdarzeń z narażeniem zdrowia i życia. Jednak z załączonego materiału wynika, że J. S., pełniąc służbę wykonywał zadania bezpośrednio związane
z ochroną granicy państwowej, jako funkcjonariusz pierwszej linii kontroli granicznej, gdzie wielokrotnie narażony był na kontakt z chorobami zakaźnymi. Dodatkowo wnioskodawca w 2010 r. został uznany całkowicie niezdolnym do służby w Straży Granicznej i orzeczeniem komisji lekarskiej zaliczony do trzeciej grupy inwalidów,
a inwalidztwo pozostawało w związku ze służbą. Biorąc powyższe pod uwagę, organ stwierdził, iż strona spełnia przesłankę uwzględnioną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Minister zauważył jednakże, iż w kwestii sformułowania ostatecznej konstatacji organu co do tego czy sprawę zainteresowanego można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w analizowanym przepisie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, istotny aspekt stanowi również fakt, iż zainteresowany utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, a także wykonywał przed rokiem 1990 zadania charakterystyczne dla tegoż ustroju, co na gruncie przedmiotowej sprawy, w sposób niebudzący wątpliwości, wpływa na niekorzyść byłego funkcjonariusza.
Zdaniem organu, skoro wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 1 roku i 2 miesięcy, to z całą pewnością pozwoliło mu to dokładnie zaznajomić się ze specyfiką realizowanych przez niego zadań oraz ich charakterem,
a pomimo tego kontynuował on swoją służbę w charakterze funkcjonariusza do czasu całkowitej likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Również odnotowane przez wnioskodawcę awanse, nagrody pieniężne, pochwały czy urlop nagrodowy - zdaniem organu - niewątpliwie zasługują na aprobatę, jednakże nie są one wystarczające do stwierdzenia, iż służba pełniona przez niego charakteryzowała się szczególnymi osiągnięciami wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy służb mundurowych, którym chociażby nadawano wysokiej rangi odznaczenia państwowe, w tym m.in. Krzyże Zasługi. Podkreślił, iż rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności funkcjonariusza. Stąd też nie można uznać za wyjątkową sytuację przypadek, w którym wnioskodawca otrzymywał w czasie pełnienia służby nagrody albo inne gratyfikacje z tego tytułu.
Ponadto, z dokumentacji przekazanej przez IPN wynika, że J. S. utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, popierając działania Rządu i Partii oraz będąc członkiem Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP) od 1985 r.
Minister konkludując, stwierdził, że osiągnięcia odnotowane przez zainteresowanego po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na aprobatę. Jednakże, pomimo spełnienia przesłanek formalnych zawartych w art. 8a ust. 1 pkt 1
i 2 ustawy zaopatrzeniowej, przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających
z wymienionego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. Przedmiotowe uprawnienie bowiem ma charakter wyjątkowy, a utożsamianie się
z systemem totalitarnym nie może być traktowane jako szczególnie uzasadniony przypadek.
J. S. zaskarżył decyzję Ministra z [...] lipca 2021 r. nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Skarżący wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia prawa materialnego art. 8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej;
2. zobowiązanie Ministra do wydania w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wyłączającej stosowanie wobec niego art. 15c ustawy zaopatrzeniowej.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 8a ustawy zaopatrzeniowej poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie,
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. art. 7, art. 7a, art. 10 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81a oraz art. 107 § 3 k.p.a.
Skarżący stwierdził, że Minister - niesłusznie przypisując mu utożsamianie się
z ustrojem totalitarnym - nie dowiódł, w oparciu o jakie fakty dokonał tak krzywdzącej oceny, mającej wpływ na podjęte rozstrzygnięcie w sprawie.
Podał, że wykonywane przez niego czynności służbowe dotyczyły wyłącznie ochrony granicy państwowej i obejmowały taki sam zakres czynności w WOP, jak i w Straży Granicznej (przed i po transformacji ustrojowej), gdyż bez względu na ustrój państwa jest to kluczowe zadanie służb granicznych. Pełniona przez niego służba w spornym okresie była aktywnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego. Zadania te nie miały charakteru zadań i funkcji na rzecz totalitarnego państwa, a ich zakres związany był jedynie z ochroną granicy państwowej, istniejącego w tym czasie państwa polskiego. Żadne z zadań nie wiązało się ze zwalczaniem istniejącej wówczas demokratycznej opozycji, nigdy takich zadań nie realizował.
Początek jego zawodowej służby wojskowej w Wojskach Ochrony Pogranicza przypadał na dzień [...] czerwca 1989 r. - był to już czas głębokiej transformacji ustrojowej i przemian politycznych, a 4 czerwca 1989 r. odbyły się pierwsze "wolne wybory parlamentarne", które otworzyły nową epokę w najnowszych dziejach Polski oraz miały bezpośredni wpływ na proces upadku systemów komunistycznych w Europie Środkowej.
Podał, że nigdy nie utożsamiał się z ustrojem totalitarnym ani też nie popierał Rządu i Partii, a członkostwo w ZSMP jedynie otwierało możliwość pozyskania sprzętu
i stroju sportowego do gry w piłkę nożną w środowisku wiejskim. Nigdy nie był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu. Służył wyłącznie własnej ojczyźnie, nikogo nigdy nie prześladował, nie był karany sądownie, administracyjnie ani dyscyplinarnie. Swoje obowiązki wypełniał zgodnie
z prawem, etyką zawodową i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi.
W latach dziewięćdziesiątych został pozytywnie zweryfikowany, co oznacza, że Rzeczpospolita Polska uznała, że dotychczasowa jego służba nie nosiła znamion wskazujących na popełnienie w okresie Polski Ludowej czynów niegodnych. Zawsze cieszył się nieposzlakowaną opinią. Po 1991 r. w Straży Granicznej był wielokrotnie nagradzany za wzorowe pełnienie służby, jak również wyróżniany za konkretne osiągnięcia i wyniki w służbie. Systematycznie brał czynny udział w niebezpiecznych "akcjach", wraz z Policją ABW, Urzędem Celnym, mających na celu zwalczanie
i rozbijanie granicznej przestępczości zorganizowanej, zatrzymywanie nielegalnych imigrantów, kontrole legalności pobytu cudzoziemców na terytorium RP (m.in. na dawnym "stadionie dziesięciolecia"). Były to wyjątkowo niebezpieczne interwencje, wymierzone w zorganizowane i uzbrojone szajki bandziorów. W porozumieniu z innymi służbami niejednokrotnie uczestniczył w zatrzymaniach groźnych przestępców, liderów grup przestępczych, osób poszukiwanych listami gończymi.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329); zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec J. S. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji, stanowi, że minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie
w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r.,
w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
W świetle art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy ma charakter uznaniowy. Uznanie administracyjne nie pozwala na dowolne działanie organu administracji publicznej, czy rozstrzyganie na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. Orzekający w sprawie organ jest zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Sąd kontrolując decyzję uznaniową, jest natomiast obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 1488/08 (dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl) stwierdził, że zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, że wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 marca 2010 r., sygn. akt II GSK 491/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 2006/10, dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl).
Organ może skorzystać z możliwości przewidzianej w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przepis ten w istocie zawiera jedną przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku", którą należy rozważać z uwzględnieniem kryteriów krótkotrwałej służby przed 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19 – dostępny: https://cbois.nsa.gov.pl).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekający w niniejszej sprawie, podziela zapatrywanie skarżącego, że organ nie dokonał wszechstronnej, wyczerpującej i przekonującej oceny "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, a tym samym naruszył art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a.
W zaskarżonej decyzji wskazano co prawda, że osiągnięcia odnotowane przez J. S. po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na aprobatę, jednakże w ocenie Ministra nie można przyjąć, że w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających
z wymienionego wyżej art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy, ze względu na postawę zainteresowanego w okresie służby na rzecz totalitarnego państwa. W szczególności wyrażającej się w dokładnym zaznajomieniu się w okresie roku i 2 miesięcy ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem,
i mimo tego kontynuowaniem służby do czasu całkowitej likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce, a także utożsamianiu się z ustrojem totalitarnym, popieraniu działań Rządu i Partii oraz członkostwie
w Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej (ZSMP) od 1985 r.
Zdaniem Sądu, motywy, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, nie są wystarczające do przyjęcia, że ocena zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, umożliwiającego zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, została dokonana w granicach uznania administracyjnego.
Zgodnie z wyżej wywiedzionym rozumieniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, zasadniczym elementem stanu faktycznego sprawy rozstrzyganej w oparciu o ten przepis jest ustalenie, czy służba określonej osoby była służbą charakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też nie miała takiego charakteru, tj. była np. działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań i czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej - służbie na rzecz państwa jako takiego. Jak już zaznaczono, równoczesne spełnienie kryteriów, opisanych w pkt 1 i pkt 2 art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", chyba że w realiach konkretnej sprawy zostanie wykazane, że mimo spełnienia kryteriów, funkcjonariusz był zaangażowany w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu (zob. też np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 3815/21, z 12 maja 2021 r. sygn. akt III OSK 1577/21, z 10 lutego 2021 r. sygn. akt III OSK 3267/21 – niepublikowane; poza pierwszym z wymienionych, dostępne: https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W toku postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji nie wykazano, że J. S. podejmował tego typu działania.
Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ogólne spostrzeżenia odnośnie dokładnego zapoznania skarżącego się ze specyfiką realizowanych przez niego zadań oraz charakterem służby nie mogą stanowić podstawy do przypisania skarżącemu osobistego zaangażowania w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego. Twierdzenia o takim zaangażowaniu w żadnym wypadku nie można opierać na - jak to uczynił organ - domniemaniu.
Z pewnością o osobistym zaangażowaniu J. S. w realizację zadań
i funkcji państwa totalitarnego nie świadczy, eksponowana przez organ, przynależność skarżącego do ZSMP. Przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej nie odwołuje się do przynależności organizacyjnej. "Formalna" przynależność do określonych organizacji (w tym przypadku - ZSMP) nie może być więc traktowana jako równoznaczna z bezpośrednim zaangażowaniem w realizację tego typu zadań i funkcji. O ile zatem organ administracji nie ustali, że funkcjonariusz, przynależąc do określonej organizacji, pełnił w jej strukturach taką funkcję i podejmował takie zadania, że jednocześnie realizował zadania państwa totalitarnego, jest to okoliczność obojętna dla oceny przesłanek uprawniających do wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.
Zdaniem Sądu, ocena materiału dowodowego w przedmiotowej sprawie została dokonana w sposób wybiórczy i jednostronny, a użyta w zaskarżonym rozstrzygnięciu argumentacja nie jest ani przekonywująca, ani adekwatna do stanu sprawy.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem wskazanych wyżej przepisów procesowych, co doprowadziło do wydania decyzji również z naruszeniem art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej.
Powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
Minister, rozpatrując ponownie wniosek skarżącego z dnia [...] sierpnia 2017 r., zastosuje się do dokonanej przez Sąd oceny prawnej i dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa skarżącego stanowi szczególnie uzasadniony przypadek
w rozumieniu art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, a następnie wyda należycie
i przekonująco umotywowaną decyzję administracyjną. Organ weźmie również pod uwagę, że nie dopełniając obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. naraża się na zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego,
a w konsekwencji arbitralności i dowolności wydanej decyzji
Należy ponadto wyjaśnić, że w sprawie nie miał zastosowania wskazany przez skarżącego art. 145a § 1 p.p.s.a. Zgodnie z nim, w przypadku, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a lub pkt 2, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu. Jak wyżej wywiedziono, decyzja podejmowana na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej jest tzw. decyzją uznaniową. Sąd nie może zatem zobowiązać organu do wydania – jak oczekuje tego J. S. – decyzji o wyłączeniu stosowania wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.