II SA/WA 2433/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi L. F. na akt Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] grudnia 2023 r., który ustalił opłatę w wysokości 53,33 zł za udostępnienie informacji publicznej w formie skanów dokumentów. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego, argumentując, że informacja publiczna jest co do zasady bezpłatna, a opłata może być pobrana tylko w przypadku poniesienia przez organ dodatkowych kosztów, które muszą być wykazane i nie mogą mieć charakteru ryczałtowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przychylił się do skargi. Sąd podkreślił, że opłata za udostępnienie informacji publicznej może być pobrana jedynie w sytuacji, gdy organ ponosi dodatkowe koszty związane ze sposobem udostępnienia lub przekształcenia informacji w żądaną formę. Kluczowe jest, aby koszty te były rzeczywiste, zindywidualizowane i udokumentowane, a nie hipotetyczne czy szacunkowe. W analizowanej sprawie organ nie przedstawił kosztorysu ani szczegółowego uzasadnienia sposobu wyliczenia opłaty, co uniemożliwiło kontrolę jej zasadności. W związku z tym sąd uznał, że organ naruszył art. 15 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej i uchylił zaskarżony akt, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, konieczność wykazywania rzeczywistych kosztów przez organy, kontrola sądowa aktów ustalających takie opłaty.
Dotyczy konkretnego przypadku braku wykazania kosztów przez organ administracji; ogólne zasady dotyczące opłat za informację publiczną są szeroko ugruntowane w orzecznictwie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organ administracji publicznej może pobrać opłatę za udostępnienie informacji publicznej w formie skanów dokumentów, jeśli nie wykaże rzeczywistych, dodatkowych kosztów związanych z przygotowaniem tych skanów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ może pobrać opłatę tylko wtedy, gdy udostępnienie informacji w żądanej formie wiąże się z poniesieniem dodatkowych, rzeczywistych kosztów, które muszą być zindywidualizowane i udokumentowane.
Uzasadnienie
Ustawa o dostępie do informacji publicznej (art. 15 ust. 1) dopuszcza pobranie opłaty za udostępnienie informacji, jeśli podmiot zobowiązany ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji. Opłata ta musi odpowiadać tym rzeczywistym kosztom. W analizowanej sprawie organ nie przedstawił dowodów na poniesienie takich kosztów, ograniczając się jedynie do podania kwoty i ogólnego wyjaśnienia konieczności anonimizacji i sporządzenia kserokopii. Brak szczegółowego kosztorysu lub uzasadnienia uniemożliwił kontrolę zasadności opłaty.
Czy ustalenie opłaty za udostępnienie informacji publicznej jest aktem z zakresu administracji publicznej podlegającym kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ustalenie opłaty za dostęp do informacji publicznej jest aktem z zakresu administracji publicznej, który wpływa na sytuację prawną strony i podlega kontroli sądu administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej jest czynnością materialno-techniczną lub aktem z zakresu administracji publicznej, który wpływa na uprawnienia lub obowiązki strony i podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Przepisy (12)
Główne
u.d.i.p. art. 15 § ust. 1
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiot zobowiązany może pobrać opłatę za udostępnienie informacji publicznej, jeśli ponosi dodatkowe koszty związane ze wskazanym sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku. Opłata musi odpowiadać tym kosztom.
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 7 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Informacja publiczna jest udostępniana bezpłatnie.
u.d.i.p. art. 15 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Podmiot zobowiązany ma obowiązek powiadomić wnioskodawcę o wysokości opłaty w terminie 14 dni od złożenia wniosku.
p.p.s.a. art. 3 § ust. 2 pkt 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa, że akty z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa są przedmiotem kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla akt, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady zwrotu kosztów postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje zasady zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nie wykazał rzeczywistych, dodatkowych kosztów związanych z przygotowaniem informacji publicznej w żądanej formie. • Opłata za udostępnienie informacji publicznej musi być zindywidualizowana i oparta na konkretnych, udokumentowanych kosztach, a nie na szacunkach czy cennikach. • Brak przedstawienia kosztorysu lub szczegółowego uzasadnienia sposobu wyliczenia opłaty uniemożliwia kontrolę jej zasadności.
Godne uwagi sformułowania
Opłaty za udostępnienie informacji publicznej nie mogą być wprowadzone w formie cennika bądź stawek ryczałtowych. • Ewentualne opłaty muszą mieć jednak charakter zindywidualizowany i zależeć od konkretnie poniesionych kosztów. • Muszą to być bezwzględnie koszty rzeczywiste, a nie hipotetyczne, szacunkowe, dopiero przewidywane.
Skład orzekający
Iwona Maciejuk
przewodniczący
Karolina Kisielewicz
sprawozdawca
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie naliczania opłat za udostępnienie informacji publicznej, konieczność wykazywania rzeczywistych kosztów przez organy, kontrola sądowa aktów ustalających takie opłaty."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego przypadku braku wykazania kosztów przez organ administracji; ogólne zasady dotyczące opłat za informację publiczną są szeroko ugruntowane w orzecznictwie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z dostępem do informacji publicznej i zasadami naliczania opłat. Jest to istotne dla prawników zajmujących się tym obszarem prawa, choć nie zawiera przełomowych rozstrzygnięć.
“Czy organ może żądać opłaty za skan dokumentu? Sąd wyjaśnia, kiedy dostęp do informacji publicznej jest darmowy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.