II SA/WA 2421/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę H. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w drodze wyjątku. Organ rentowy odmówił przyznania świadczenia, ponieważ zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane tylko osobom, które nie spełniają warunków do uzyskania renty lub emerytury w trybie zwykłym, a jednocześnie nie mogą podjąć pracy i nie mają środków do życia. Prezes ZUS stwierdził, że skarżący pobiera emeryturę w trybie zwykłym, co wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku, gdyż przepisy te nie przewidują zbiegu obu rodzajów świadczeń. Skarżący podnosił swoją trudną sytuację zdrowotną (leczenie onkologiczne, całkowita niezdolność do pracy) i materialną (niski dochód, egzekucja komornicza). Sąd administracyjny, opierając się na utrwalonym orzecznictwie, uznał, że brak jest podstaw do przyznania renty w drodze wyjątku, jeśli wnioskodawca już pobiera świadczenie w trybie zwykłym. Sąd podkreślił, że świadczenie w drodze wyjątku ma charakter uznaniowy i nie może być traktowane jako uzupełnienie świadczenia zwykłego. W związku z tym, skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie zasady, że świadczenie w drodze wyjątku z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest świadczeniem subsydiarnym i nie może być przyznane osobie pobierającej świadczenie w trybie zwykłym.
Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wnioskodawca pobiera już emeryturę lub rentę w trybie zwykłym. Nie rozstrzyga kwestii, czy wysokość emerytury zwykłej jest wystarczająca do zaspokojenia potrzeb egzystencji.
Zagadnienia prawne (1)
Czy osobie pobierającej emeryturę w trybie zwykłym można przyznać świadczenie w drodze wyjątku z tytułu niezdolności do pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie w drodze wyjątku nie może być przyznane osobie, która już pobiera emeryturę lub rentę w trybie zwykłym.
Uzasadnienie
Przepis art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przewiduje możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku tylko dla osób, które nie spełniają warunków do uzyskania świadczeń w trybie zwykłym. Orzecznictwo sądów administracyjnych konsekwentnie stoi na stanowisku, że świadczenie w drodze wyjątku nie może pozostawać w zbiegu z prawem do emerytury lub renty przyznawanych w trybie zwykłym.
Przepisy (6)
Główne
u.e.r. FUS art. 83 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Świadczenie w drodze wyjątku może być przyznane ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury lub renty, nie mogą - ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania. Do przyznania świadczenia wszystkie przesłanki muszą być spełnione łącznie. Świadczenie to nie może pozostawać w zbiegu z prawem do emerytury lub renty przyznawanych w trybie zwykłym.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Pomocnicze
u.e.r. FUS
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Tekst jednolity z 2023 r. poz. 1251.
u.e.r. FUS
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Tekst jednolity z 2022 r. poz. 504 (przywołany w kontekście przepisów powołanych w decyzji).
P.p.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określenie zakresu kognicji sądów administracyjnych.
P.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określenie zakresu kognicji sądów administracyjnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Świadczenie w drodze wyjątku nie może być przyznane osobie pobierającej emeryturę w trybie zwykłym.
Odrzucone argumenty
Trudna sytuacja zdrowotna i materialna skarżącego uzasadnia przyznanie renty w drodze wyjątku pomimo pobierania emerytury w trybie zwykłym.
Godne uwagi sformułowania
świadczenie w drodze wyjątku nie może pozostawać w zbiegu z prawem do emerytury lub renty przyznawanych w trybie zwykłym • brak spełnienia chociażby jednego warunku uniemożliwia wydanie decyzji przyznającej świadczenie
Skład orzekający
Andrzej Kołodziej
przewodniczący-sprawozdawca
Joanna Kruszewska-Grońska
członek
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie zasady, że świadczenie w drodze wyjątku z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z FUS jest świadczeniem subsydiarnym i nie może być przyznane osobie pobierającej świadczenie w trybie zwykłym."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wnioskodawca pobiera już emeryturę lub rentę w trybie zwykłym. Nie rozstrzyga kwestii, czy wysokość emerytury zwykłej jest wystarczająca do zaspokojenia potrzeb egzystencji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa ubezpieczeń społecznych – możliwości uzyskania dodatkowego wsparcia finansowego w szczególnych okolicznościach. Choć rozstrzygnięcie jest zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów i może być interesujące dla osób poszukujących informacji o świadczeniach z ZUS.
“Czy można dostać rentę w drodze wyjątku, jeśli już pobierasz emeryturę? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.