II SA/Wa 2410/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-09-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
służba więziennazdolność do służbyHIVorzeczenie lekarskiekodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjnekandydat do służbydyskwalifikacja medyczna

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił orzeczenie dyskwalifikujące kandydata do służby więziennej z powodu HIV, uznając, że organ nieprawidłowo zinterpretował przepisy dotyczące rozróżnienia między nosicielstwem a chorobą.

Skarżący D.W. został zdyskwalifikowany do służby w Służbie Więziennej z powodu rozpoznania choroby wywołanej przez wirus HIV. Pomimo przedstawienia zaświadczeń lekarskich wskazujących na bezobjawowe nosicielstwo wirusa i dobrą kontrolę leczenia, komisje lekarskie utrzymały w mocy orzeczenie o niezdolności do służby. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów KPA, w tym nierozpatrzenie materiału dowodowego i błędną interpretację przepisów rozporządzenia dotyczącego wykazu chorób. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżone orzeczenie i wskazując na konieczność prawidłowego zastosowania przepisów rozporządzenia, uwzględniającego rozróżnienie między nosicielstwem a chorobą oraz parametry medyczne.

Sprawa dotyczyła skargi D.W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, która utrzymała w mocy decyzję o niezdolności skarżącego do służby w Służbie Więziennej z powodu rozpoznania choroby wywołanej przez ludzki wirus upośledzający odporność (HIV). Skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie wskazujące na bezobjawowe nosicielstwo wirusa HIV i dobrą kontrolę leczenia, jednak organy uznały, że zakażenie HIV, nawet w formie bezobjawowej, skutkuje niezdolnością do służby. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, błędną interpretację przepisów rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wykazu chorób i ułomności, a także naruszenie zasady równości i zakazu dyskryminacji. Podkreślił, że rozporządzenie wyraźnie rozróżnia nieaktywne nosicielstwo HIV (§ 93 pkt 5) od choroby wywołanej wirusem skutkującej stanami chorobowymi (§ 94 pkt 1), a jego stan zdrowia kwalifikuje się do tej pierwszej kategorii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd podkreślił, że kontrola orzeczeń komisji lekarskich ma charakter legalnościowy, a nie merytoryczny. Stwierdził jednak, że organy naruszyły przepisy KPA, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 KPA, poprzez nierozpatrzenie istotnych okoliczności sprawy i błędną interpretację przepisów rozporządzenia. Sąd wskazał, że organy zignorowały znaczenie poziomu limfocytów CD4 i stosunku limfocytów CD4 do CD8, które są kluczowe dla prawidłowego rozpoznania zgodnie z objaśnieniami do § 94 pkt 1 załącznika do rozporządzenia. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżone orzeczenie i utrzymał w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie koszty postępowania na rzecz skarżącego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo nosicielstwo wirusa HIV, przy braku objawów choroby i dobrej kontroli leczenia, nie stanowi automatycznie podstawy do orzeczenia niezdolności do służby, jeśli stan zdrowia kandydata kwalifikuje się jako nieaktywne nosicielstwo zgodnie z przepisami rozporządzenia.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy błędnie zinterpretowały przepisy rozporządzenia, nie uwzględniając rozróżnienia między nosicielstwem HIV a chorobą wywołaną wirusem, a także kluczowych parametrów medycznych (poziom limfocytów CD4 i stosunek CD4 do CD8), które są niezbędne do prawidłowej kwalifikacji zdolności do służby.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (25)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie zaskarżonego orzeczenia z powodu naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę, uchyla orzeczenie w całości albo w części, o ile przedmiotem zaskarżenia było rozstrzygnięcie w przedmiocie.

u.k.l. art. 47 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

r.w.c.z. § § 94

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej

Choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzający odporność skutkująca stanami chorobowymi (HIV) kwalifikuje jako niezdolność do służby (kategoria N).

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.k.l. art. 47 § 3

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

u.k.l. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

u.k.l. art. 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych

Przepisy KPA mają zastosowanie w postępowaniu przed komisjami lekarskimi.

r.w.c.z. § § 93

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej

Nieaktywne nosicielstwo HBs Ag +, HCV, HIV kwalifikuje jako zdolność do służby (kategoria A).

r.w.c.z. § § 1

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej

Szczegółowe objaśnienia odnoszące się do chorób i ułomności, w tym zalecane czynności przy ich ustalaniu, np. poziom limfocytów CD4 i stosunek CD4 do CD8.

r.o.a. § 14

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

Konstytucja RP art. 32 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 30

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Błędna interpretacja przepisów rozporządzenia dotyczących kwalifikacji medycznych kandydatów do służby, w szczególności rozróżnienia między nosicielstwem HIV a chorobą. Niewłaściwe zebranie i ocena materiału dowodowego, w tym nieuwzględnienie przedstawionych przez skarżącego zaświadczeń lekarskich. Brak odniesienia się do kluczowych parametrów medycznych (poziom limfocytów CD4, stosunek CD4 do CD8) przy ocenie stanu zdrowia. Naruszenie przepisów KPA dotyczących obowiązku wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowego uzasadnienia orzeczenia.

Godne uwagi sformułowania

sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej trafności skarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. zakażenia HIV nie można wyleczyć, a stosowana terapia antywirusowa ma zahamować replikację wirusa HIV, leczenie musi być kontynuowane przez całe życie osoby zakażonej wirusem HIV. nie każde nosicielstwo wirusa HIV jest kwalifikowane jako schorzenie opisane w § 94 pkt 1 tego załącznika. organ całkowicie zignorował zawarte w załączniku do rozporządzenia wskazania, przyjmując – wbrew treści § 93 pkt 5 i § 94 pkt 1 załącznika, że sam fakt stwierdzonego nosicielstwa wirusa HIV skutkuje koniecznością orzeczenia niezdolności kandydata do służby w Służbie Więziennej.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

sędzia

Joanna Kruszewska-Grońska

przewodniczący

Mateusz Rogala

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji medycznych kandydatów do służby w Służbie Więziennej w kontekście zakażenia HIV, a także zasady prowadzenia postępowania administracyjnego przez komisje lekarskie."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji kandydata do Służby Więziennej i interpretacji konkretnego rozporządzenia. Sąd administracyjny nie ocenia merytorycznej trafności diagnozy medycznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia dyskryminacji i interpretacji przepisów medycznych w kontekście służby publicznej, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawami osób zakażonymi HIV.

Czy nosicielstwo HIV dyskwalifikuje z pracy w Służbie Więziennej? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 480 PLN

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wa 2410/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-09-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Głowacka-Klimas
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone orzeczenie i utrzymano w mocy poprzedzające je orzeczenie
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi D. W. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...[października 2023 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej kandydata do służby 1) uchyla zaskarżone orzeczenie oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...]; 2) zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz skarżącego D. W. kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie orzeczeniem z dnia [...] października 2023 r. nr [...] Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 398), utrzymała w mocy orzeczenie [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] w sprawie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej D.W. - kandydata do służby w Służbie Więziennej.
W uzasadnieniu orzeczenia organ odwoławczy podniósł, że kandydat został zdyskwalifikowany do służby w Służbie Więziennej z powodu rozpoznania "Choroby wywołanej przez ludzki wirus upośledzający odporność, skutkujący stanami chorobowymi". Wraz z odwołaniem strona przedłożyła zaświadczenie wydane przez lekarza prowadzącego leczenie, że orzekany aktualnie nie spełnia kryteriów rozpoznania choroby wywołanej przez ludzki wirus niedoboru odporności, obecnie infekcja HIV bezobjawowa, dobrze kontrolowana.
Organ wskazał, że analiza dokumentacji potwierdza, iż kandydat jest pod stałą kontrolą Poradni [...] w [...] i jest stale leczony według schematu trójlekowego BIC/TA/FTC, wremia jest < 50 kopii/ml. Organ stwierdził, że zakażenia HIV nie można wyleczyć, a stosowana terapia antywirusowa ma zahamować replikację wirusa HIV, leczenie musi być kontynuowane przez całe życie osoby zakażonej wirusem HIV. Celem takiego leczenia jest niedopuszczenie lub opóźnienie objawów choroby, ale jednocześnie wiąże się ono z występowaniem licznych działań niepożądanych przyjmowanych leków. Podobnie jak w przypadku wielu innych przewlekłych chorób celem leczenia jest uzyskanie braku objawów choroby i utrzymanie prawidłowego stanu organizmu (np. nadciśnienie tętnice, cukrzyca, niedoczynność tarczycy). Wobec powyższego, zdaniem komisji odwoławczej, jak najbardziej zasadne w rozpatrywanym przypadku rozpoznanie choroby (zakażenia) wywołanego przez ludzki wirus upośledzenia odporności skutkujący stanami chorobowymi i kwalifikacja prawna przyjęta przez ZRKL w [...].
D.W. wniósł na powyższe orzeczenie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jego uchylenie w całości oraz o uchylenie orzeczenia I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci wydruku wykonanej przez skarżącego fotokopii karty obiegowej uzupełnianej i przedłożonej przez niego na potrzeby wydania orzeczenia przez organ I instancji, na okoliczność:
- prawidłowego zakwalifikowania stanu zdrowia skarżącego przez lekarza kardiologa wykonującego badania na potrzeby wydania orzeczenia przez ww. komisję (tj. według § 93 pkt 5 załącznika do przytaczanego rozporządzenia, z jednoczesną adnotacją "nieaktywne nosicielstwo" oraz "zdolny do służby w S.W.");
- poczynienia przez komisje obu instancji ustaleń dotyczących stanu zdrowia skarżącego w oderwaniu od zgromadzonego materiału dowodowego i przeprowadzonych przez lekarzy specjalistów badań lekarskich;
- niezasadności utrzymania w mocy zaskarżonym orzeczeniem orzeczenia komisji I instancji uznającego skarżącego za niezdolnego do służby w Służbie Więziennej.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 77 § 1 i z art. 80 k.p.a. polegające na nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego i oparciu rozstrzygnięcia wyłącznie na podstawie argumentacji zawartej w orzeczeniu komisji I instancji, z pominięciem treści zaświadczeń lekarskich dostarczonych przez skarżącego na potrzeby postępowania, niewyjaśnieniu (w żaden sposób) przyczyny poczynienia ustaleń faktycznych wbrew ww. dowodom pomimo ich niekwestionowania przez organ, niespójności tychże ustaleń z materiałem dowodowym, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem skutkowało nieuzasadnionym utrzymaniem w mocy orzeczenia komisji I instancji opartym na błędnym przyjęciu, iż u skarżącego stwierdzono chorobę wywołaną przez ludzki wirus upośledzenia odporności (AIDS), podczas gdy skarżący nie jest osobą chorą na AIDS, a z badań przedstawionych przez skarżącego dołączonych do odwołania (oraz na potrzeby procedowania przez komisję I instancji) wynika jednoznacznie, iż nie stwierdzono u niego cech deficytu odporności (tj. skarżący nie spełnia kryteriów rozpoznania choroby wywołanej przez ludzki wirus niedoboru odporności AIDS), co już wskazuje na konieczność zakwalifikowania dolegliwości skarżącego na innej podstawie prawnej z wykazu stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej, a co zostałoby przez komisję odwoławczą dostrzeżone w razie prawidłowego przeprowadzenia postępowania;
- art. 33 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, poprzez dokonanie oceny stanu zdrowia skarżącego (a tym samym weryfikację orzeczenia komisji I instancji) wbrew zgromadzonej dokumentacji istotnej dla dokonania tej oceny, a w szczególności wbrew treści przedłożonych komisji zaświadczeń lekarskich z dnia 30 maja 2023 r. oraz z dnia 30 czerwca 2023 r., a w konsekwencji nieuprawnione stwierdzenie u skarżącego przez komisję I instancji niezdolności do służby w Służbie Więziennej, podczas gdy prawidłowa klasyfikacja dolegliwości skarżącego, uwzględniająca wytyczne z art. 33 ust. 1 ww. ustawy, winna skutkować stwierdzeniem zdolności do tejże służby;
- art. 6 k.p.a. w zw. z art. 33 ust. 1 w zw. z art. 47 ust. 3 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, poprzez dokonanie oceny stanu zdrowia skarżącego (a tym samym weryfikację orzeczenia komisji I instancji) w oparciu o spekulacje co do hipotetycznego i przyszłego stanu zdrowia skarżącego (na skutek rzekomego przyjmowania przez niego farmakoterapii w związku z koniecznością kontroli nieaktywnego nosicielstwa wirusa HIV), podczas gdy komisja uprawniona jest do dokonania oceny stanu zdrowia badanego wyłącznie na dzień orzekania, na podstawie obowiązujących w tej dacie przepisów, w tym według klasyfikacji przyjętej rozporządzeniem oraz w oparciu o przesłanki z art. 33 ust. 1 ww. ustawy;
- art. 8 § 1 k.p.a. i art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie decyzji o utrzymaniu w mocy orzeczenia organu pierwszej instancji, zaniechanie podania przesłanek faktycznych i prawnych rozstrzygnięcia, a także pominięcie wskazania, które fakty organ uznał za udowodnione (i na podstawie jakich dowodów), a którym nie dał wiary (w szczególności brak rzeczowego odniesienia się do zaświadczenia lekarskiego przedłożonego przez skarżącego wraz z odwołaniem i odniesienia do stawianych w odwołaniu zarzutów oraz formułowanych wniosków), a nadto rażąca niespójność poczynionych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym, a co za tym idzie brak możliwości prawidłowej kontroli sądowej przesłanek, jakimi kierował się organ przy wydaniu orzeczenia, co ostatecznie doprowadziło do podważenia zaufania skarżącego do władzy publicznej;
- art. 15 k.p.a. w zw. z art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, poprzez nieuzasadnione utrzymanie w mocy zaskarżonego orzeczenia na skutek zaniechania ponownego (jako organ II instancji) merytorycznego rozpatrzenia niniejszej sprawy i poprzestanie na powtórzeniu stanowiska zajętego przez organ I instancji, przy jednoczesnym pominięciu przedłożonego przez skarżącego nowego materiału dowodowego (zaświadczenia lekarskiego z dnia 30 czerwca 2023 r.), czym pozbawiono skarżącego prawa do dwukrotnego merytorycznego załatwienia sprawy.
Skarżący postawił również zarzut naruszenia prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj. § 94 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie poprzedzone błędnym uznaniem, iż bezobjawową infekcję retrowirusową HIV stwierdzoną u skarżącego należy zakwalifikować jako "chorobę wywołaną przez ludzki wirus upośledzający odporność skutkujący stanami chorobowymi (HIV)" w sytuacji, gdy stan zdrowia skarżącego (według przeprowadzonych badań i zgodnie ze zgromadzoną dokumentacją) kwalifikuje się wyłącznie jako nieaktywne nosicielstwo HIV, sklasyfikowane w § 93 pkt 5 przytoczonego rozporządzenia (który to należało zastosować), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, jako że skutkowało niezasadnym utrzymaniem w mocy orzeczenia Komisji I instancji stwierdzającego niezdolność skarżącego do służby w Służbie Więziennej wobec zdiagnozowania u niech schorzenia ujętego w § 94 pkt 1 załącznika do przytaczanego rozporządzenia (bowiem prawidłowa klasyfikacja dolegliwości skarżącego winna skutkować stwierdzeniem zdolności do tejże służby).
Skarżący zarzucił ponadto niekonstytucyjność orzeczenia polegającą na rażącym naruszeniu art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP w zw. z art. 30 Konstytucji RP oraz na naruszeniu przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 8 § 1 k.p.a., poprzez nieuzasadnione wydanie orzeczenia utrzymującego w mocy orzeczenie o niezdolności do służby w Służbie Więziennej z powodu stanu zdrowia skarżącego, pomimo że stan ten w razie jego prawidłowej kwalifikacji - zgodnie z literalną treścią powoływanego rozporządzenia i jego załącznika (§ 93 i § 94) oraz wykładnią historyczną tego aktu - nie stanowi podstawy do uznania niezdolności do służby, co narusza zasadę równości obywatela wobec prawa, zasadę zakazu dyskryminacji oraz ogranicza skarżącemu dostęp do służby publicznej na równych zasadach, zgodnie z dokonanym wyborem i mimo braku faktycznych i prawnych przeciwwskazań, w tym pomimo spełniania przez skarżącego przesłanek ustawowych do uznania za zdolnego do służby, czym w konsekwencji naruszono godność skarżącego.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że z uwagi na lakoniczność uzasadnienia i jego treść, która nie odpowiada wymogom ustawowym, skarżący nie ma możliwości poddania analizie procesu decyzyjnego autorów decyzji, co powoduje, że orzeczenie de facto wymyka się kontroli merytorycznej, tak sądu, jak i samego skarżącego. Skarżący nie jest bowiem w stanie ustalić, wobec braku zajęcia przez organ II instancji stanowiska w tym zakresie, czy komisja odwoławcza uznała przedkładane przez niego dokumenty za niewiarygodne, czy też wyciągnęła z nich błędne wnioski.
Skarżący zwrócił uwagę, że organ II instancji wyłącznie zasygnalizował (w ramach uzasadnienia) znajomość treści zaświadczenia lekarskiego z dnia 30 czerwca 2023 r., ale w żaden sposób nie odniósł się do tego dowodu poprzez wskazanie, czy uznaje ten dokument za wiarygodny, czy też tego przymiotu mu odmawia. Z treści uzasadnienia nie wynika, aby organ kwestionował rzetelność dokumentu i prawdziwość stwierdzonych nim okoliczności, ale jednocześnie (utrzymując w mocy rozstrzygnięcie I instancji) poczynił ustalenia z nim sprzeczne.
Skarżący nie widzi podstaw do kwestionowania zdawałoby się jednoznacznych zaświadczeń lekarskich, zaś za wiedzę powszechną uznawał rozróżnianie infekcji HIV w jej wariancie bezobjawowym od wywoływanej tym samym wirusem choroby niedoboru odporności, w tym AIDS, w szczególności, że w ramach przywoływanego rozporządzenia takie rozróżnienie stosuje ustawodawca. Wątpliwości wyrażone przez skarżącego już w ramach odwołania od orzeczenia I instancji nie zostały rozstrzygnięte przez CKL, zaś sposób oceny dowodów (i dalej wyciągania z nich wniosków) jest rażąco sprzeczny z zasadą praworządności i pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej.
Skarżący podkreślił, że żadna z komisji nie wyjaśniła, z jakich przyczyn stwierdziła u niego chorobę wywoływaną wirusem HIV, którego jest on wyłącznie nieaktywnym nosicielem, a co więcej - sformułowanie wyrażone w treści orzeczenia (już w ramach orzeczenia komisji I instancji) nie pokrywa się z klasyfikacją, którą przyjęło rozporządzenie, które w § 93 pkt 5 wymienia nieaktywne nosicielstwo HBs Ag +, HCV, HIV, zaś w § 94 pkt 1 chorobę wywołaną przez ludzki wirus upośledzenia odporności skutkującą stanami chorobowymi (HIV, AIDS). Założenie racjonalności ustawodawcy nakazuje interpretować przytoczone rozróżnienie w taki sposób, że z zakresu stanów klinicznych kwalifikowanych z § 94 pkt 1 rozporządzenia (mimo użycia sformułowania "HIV") ustawodawca wyraźnie wyłączył jego nieaktywne nosicielstwo opisane w § 93 pkt 5.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, a także o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
Uczestnik postępowania oraz skarżący nie sprzeciwili się rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wyjaśnić, że dokonywana przez sądy administracyjne kontrola orzeczeń komisji lekarskich dotyczących zdolności do służby oparta jest wyłącznie na kryterium legalności, tj. ich zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego. Sądy administracyjne nie mają natomiast kompetencji specjalistycznych do oceny tego rodzaju orzeczeń z punktu widzenia prawidłowości zastosowania przez organy wiedzy medycznej. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia
2021 r. sygn. akt III OSK 726/21 (dostępnym w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), "sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej trafności skarżonego orzeczenia w zakresie postawionej przez lekarzy diagnozy. Nie posiada bowiem wiedzy specjalistycznej w zakresie medycyny. Ustawodawca tworząc przepisy regulujące postępowanie przed sądami administracyjnymi nie wyposażył sądów administracyjnych w stosowne instrumentarium procesowe, umożliwiające np. przy pomocy opinii biegłych sądowych, dokonywanie merytorycznej oceny diagnozy postawionej przez komisję. W związku z powyższym Sąd nie mógł się wypowiadać co do tego, czy diagnoza postawiona przez komisję lekarską jest merytorycznie poprawna czy też nie."
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę badał więc jedynie zaskarżone orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej pod względem kryterium legalności i stwierdził, że zaskarżone orzeczenie, narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
W postępowaniu przed komisją I instancji stwierdzone zostało u skarżącego schorzenie skutkujące stwierdzeniem przez organ, że skarżący jest niezdolny do służby w Służbie Więziennej: choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzający odporność skutkująca stanami chorobowymi (HIV) (§ 94 pkt 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 marca 2022 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej Dz. U. z 2022 r., poz. 772).
Jak wynika z treści powołanego załącznika do rozporządzenia, w przypadku stwierdzenia wyżej wskazanego schorzenia komisja lekarska jest zobowiązana do wydania orzeczenia określającego kategorię zdolności do służby kandydata jako "N".
Jednak, co istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, w rozporządzeniu z dnia 17 marca 2022 r. zawarte zostały również szczegółowe objaśnienia odnoszące się do chorób i ułomności, jak również zalecane czynności wskazane przy ich ustalaniu w przypadkach, w których wymaga tego wiedza medyczna (§ 1 ust. 2). W objaśnieniu do § 94 pkt 1 załącznika – a więc odnoszącego się do stwierdzonego przez komisje obydwu instancji schorzenia – według tego punktu należy kwalifikować w zależności od poziomu limfocytów CD4 oraz stosunku limfocytów CD4 do limfocytów CD8. Powyższe oznacza, że w ocenie prawodawcy zarówno poziom limfocytów CD4, jak i stosunek limfocytów CD4 do limfocytów CD8 jest istotny z punktu widzenia prawidłowości rozpoznania.
Jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskiego z dnia 30 maja 2023 r., poziom limfocytów CD4 u skarżącego wyniósł 401/μl, zaś stosunek limfocytów CD4 do CD8 wyniósł 0,5. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, jak również w uzasadnieniu orzeczenia I instancji brak jest jednak jakiegokolwiek odniesienia się do tych wskaźników, pomimo że – jak wskazano – są one kluczowe z punktu widzenia dokonanego przez organy rozpoznania.
Jak słusznie zauważył skarżący, z treści § 93 pkt 5 załącznika do rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 r. wynika, że nie każde nosicielstwo wirusa HIV jest kwalifikowane jako schorzenie opisane w § 94 pkt 1 tego załącznika. Oznacza to, że konieczne jest dokonanie przez organ ustalenia, czy wykryty u badanego ludzki wirus upośledzenia odporności (HIV) skutkuje stanami chorobowym. Prawodawca zalecił zaś, by czynienie tego rodzaju ustaleń następowało na podstawie po pierwsze poziomu limfocytów CD4, a po drugie stosunku limfocytów CD4 do CD8.
W rozpoznawanej sprawie organ całkowicie zignorował zawarte w załączniku do rozporządzenia wskazania, przyjmując – wbrew treści § 93 pkt 5 i § 94 pkt 1 załącznika, że sam fakt stwierdzonego nosicielstwa wirusa HIV skutkuje koniecznością orzeczenia niezdolności kandydata do służby w Służbie Więziennej.
Organ naruszył tym samym przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. regulujące sposób zebrania i analizy materiału dowodowego, nie ustalił bowiem i nie ocenił okoliczności istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy, co z kolei skutkowało wadliwie sporządzonym uzasadnieniem, które nie wyjaśniało stronie prawidłowo zasadniczych motywów rozstrzygnięcia, co stanowiło naruszenie art. 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Należy podkreślić, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego miały zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie art. 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych.
Rozpatrując sprawę ponownie, organ uwzględni powyższe wskazania sądu, w szczególności dotyczące prawidłowego zastosowania objaśnień do treści § 94 pkt 1 załącznika do rozporządzenia z dnia 17 marca 2022 r. Organ wyjaśni, jakie wartości poziomu limfocytów CD4 oraz stosunku limfocytów CD4 do limfocytów CD8 uznaje za graniczne do zakwalifikowania schorzenia kandydata jako opisanego w § 94 pkt 1 załącznika i w zależności od tego dokona właściwej oceny stanu zdrowia skarżącego.
W kwestii zawartego w skardze wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z dokumentów, należy wyjaśnić, że wskazywany przez skarżącego dokument stanowił część akt administracyjnych i jako taki podlegał analizie Sądu w niniejszej sprawie.
Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania w punkcie 2. sentencji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 tej ustawy. Zasądzoną od organu na rzecz skarżącego kwotę stanowi wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowego (480 zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r., poz. 1964 ze zm.).
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 i art. 120 tej ustawy.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę