II SA/Wa 2407/20

II SA/Wa 2407/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-15
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-12-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/
Andrzej Góraj
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Sygn. powiązane
III OSK 1541/22 - Wyrok NSA z 2023-09-20
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Andrzej Góraj, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi B. D. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga B. D. na decyzję (rozkaz personalny) Komendanta Głównego Policji Nr [...] z dnia [...] września 2020 r. w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W dniu [...] czerwca 2020 r. do Komendanta Miejskiego Policji we [...] (zwany dalej: KMP) wpłynął meldunek, dotyczący zatrzymania dwóch funkcjonariuszy tej jednostki organizacyjnej Policji, w tym B. D. (zwany dalej: skarżący, policjant, funkcjonariusz).
Z treści meldunku wynikało, iż w dniu [...] czerwca 2020 r.
funkcjonariusze Biura Spraw Wewnętrznych Policji na podstawie postanowienia prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] wydanego w postępowaniu o sygn. [...] dokonali zatrzymania dwóch funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji we [...] (zwana dalej także: KM) w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa, stypizowanego w art. 286 § 1 Kodeksu karnego i art. 231 § 1 i 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego.
Jednocześnie w dniu [...] czerwca 2020 r. Sąd Rejonowy [...] i [...] w [...] wydał postanowienie o zastosowaniu tymczasowego aresztowania w stosunku do funkcjonariusza, podejrzanego o to, że w dniu [...] maja 2020 r. w [...], działając wspólnie i w porozumieniu z K. C., J. S., A. G., J. G., D. S. oraz z dwoma innymi nieustalonymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej doprowadzili W. L. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 100 000 zł, po uprzednim wprowadzeniu go w błąd co do zamiaru wywiązania się z umowy sprzedaży papierosów, w ten sposób, że podczas przekazywania przez pokrzywdzonego pieniędzy K. C., na miejsce przyjechało czterech mężczyzn podających się za funkcjonariuszy Policji, którzy dokonywali czynności legitymowania, przeszukania oraz upozorowali zatrzymanie K. C. oraz posiadanych przez niego pieniędzy pokrzywdzonego, przy czym podczas tej czynności przekroczył swoje uprawnienia podając się za funkcjonariusza Centralnego Biura Śledczego Policji, użył swojej legitymacji służbowej funkcjonariusza Policji KM, czym działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w kwocie 10 000 zł, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 Kodeksu karnego i art. 231 § 1 i 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego.
Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. KMP zawiesił skarżącego w czynnościach służbowych z dniem [...] czerwca 2020 r.
na okres trzech miesięcy. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2020 r. KMP wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko policjantowi, przedstawiając mu zarzut następującej treści: w dniu [...] maja 2020 r. w [...] działając wspólnie i w porozumieniu z K. C., J. S., A. G., J. G., [...] D. S. oraz z dwoma innymi nieustalonymi osobami, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej w kwocie 10.000,00 zł, nie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta, w ten sposób, że po uprzednim wprowadzeniu w błąd W. L. co do zamiaru wywiązania się z umowy sprzedaży papierosów doprowadzili go do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w postaci pieniędzy w kwocie 100.000,00 zł, a następnie podając się za funkcjonariusza Centralnego Biura Śledczego Policji użył swojej legitymacji służbowej funkcjonariusza Policji KM, pozorując czynność legitymowania, przeszukania i zatrzymania K. C. oraz posiadanych przez niego pieniędzy pokrzywdzonego, tj. o czyn z art. 132 ust. 1 u.p. w związku z § 2, 12 i 23 załącznika do Zarządzenia Nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. poz. 3).
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2020 r. KMP zwrócił się do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] (zwany dalej: KWP, organ I instancji) o rozważenie możliwości zwolnienia skarżącego - wówczas [...] Zespołu Dochodzeniowo-Śledczego Wydziału do Walki z Przestępczością Przeciwko Życiu i Zdrowiu KM ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. W uzasadnieniu ww. wniosku KMP powołał się na prowadzone w Prokuraturze Rejonowej [...] postępowanie karne sygn. akt [...], w toku którego przedstawiono policjantowi zarzuty popełnienia czynów umyślnych, ściganych z oskarżenia publicznego, określonych w art. 286 § 1 Kodeksu karnego i art. 231 § 1 i 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego. W oparciu o dotychczas zgromadzone materiały KMP ocenił, iż podejrzenie policjanta o zachowania zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby oraz, że funkcjonariusz nie dochował obowiązków wynikających z roty złożonego ślubowania i utracił przymiot nieposzlakowanej opinii.
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r., KWP poinformował policjanta o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. oraz pouczył o uprawnieniach strony
związanych z przedmiotowym postępowaniem. Jednocześnie wezwał skarżącego do wskazania reprezentującej go zakładowej organizacji związkowej oraz wskazał, iż zwolnienie ze służby może nastąpić bez uzyskania opinii organizacji związkowej w przypadkach określonych w warunkach, o których mowa w art. 43 ust. 4 u.p.
W dniu [...] lipca 2020 r. do KWP wpłynęło pismo skarżącego z dnia [...] lipca 2020 r., w którym ww. wniósł o zawieszenie toczącego się postępowania administracyjnego z uwagi na fakt osadzenia w areszcie śledczym, pobierania obniżonego uposażenia oraz swoją dotychczasową nienaganną służbę.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2020 r., KWP odmówił zawieszenia postępowania z uwagi na wniesienie wniosku przez osobę do tego nieuprawnioną.
Następnie pismem z dnia [...] lipca 2020 r. poinformował skarżącego o zebraniu materiału dowodowego pozwalającego na wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie.
Rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. KWP, działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 w związku z art. 45 ust. 1 u.p., orzekł o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] sierpnia 2020 r. Na podstawie art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwana dalej: k.p.a.), przedmiotowej decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Podstawę rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie przez organ I instancji, że skarżący utracił przymiot posiadania nieposzlakowanej opinii. Nie jest zatem możliwe kontynuowanie służby przez skarżącego bez uszczerbku dla ważnego interesu służby, tożsamego zresztą z interesem społecznym.
KWP wskazał, że z zebranych w toku postępowania administracyjnego materiałów, odnoszących się do zdarzenia, które stało u podstaw przedstawienia funkcjonariuszowi zarzutu i jego tymczasowego aresztowania wynika, że w dniu [...] maja 2020 r. skarżący stawił się do służby na godz. 6.00. W godzinach rannych poinformował [...] A. M., że około godz. 8.00 będzie wychodził. Zgodę na opuszczenie komendy uzyskał od przełożonego [...] M. K. Powodem opuszczenia jednostki przez skarżącego miała być dostawa na jego posesję materiałów budowlanych. W czasie trwającej nieobecności, przed godziną 12.00 policjant przesłał [...] M. zdjęcia mające świadczyć o dowiezieniu do jego domu opakowań ze styropianem. Ponadto mężczyźni przesyłali do siebie dodatkowe wiadomości tekstowe, w których wymieniali się uwagami na temat mających miejsce dostaw, omawiali również sprawy służbowe.
Faktycznie jednak w tym dniu skarżący wraz z drugim policjantem KM [...] D. S. oraz innymi mężczyznami – J. S., A. G. J. G oraz dwoma innymi, nieustalonymi - pojechał do [...] w woj. [...]. Wyjazd nastąpił dwoma samochodami. W [...] spotkali się w umówionym miejscu. Na miejsce osobnym pojazdem dojechał do nich K. C., który wkrótce wraz z jednym z nn. mężczyzn, pojazdem [...] pojechali na stację paliw Shell, na której czekał na nich pokrzywdzony W. L. w towarzystwie 3 osób. K. C. i W. L. wsiedli do pojazdu audi, w celu przeliczenia kwoty 100.000,00 zł na zakup papierosów bez znaków akcyzy. W czasie przeliczania pieniędzy do pojazdu audi podjechał samochód. Wysiedli z niego skarżący, [...] D. S., J. G i A. G. Ww. ubrani byli po cywilnemu, posiadali kamizelki z napisem CBŚ, przy pasach umieszczone mieli kabury z przedmiotami o wyglądzie broni palnej, zaś na wysokości klatek piersiowych zawieszone mieli odznaki o wyglądzie odznak policyjnych. Mężczyźni mieli założone jednorazowe maseczki i rękawiczki. W wyniku zainscenizowanych czynności służbowych upozorowano zatrzymanie ich wspólnika K. C. pod pretekstem, iż jest on osobą poszukiwaną. Został on umieszczony w pojeździe, którym przyjechali "funkcjonariusze CBŚP". Następnie mężczyźni upozorowali kolejne czynności służbowe, tj. legitymowanie i sprawdzenie W. L. i osób mu towarzyszących. Policjanci odebrali mężczyźnie przywiezione pieniądze, po czym zakończyli swoje "czynności" i odjechali. Wewnątrz pojazdu "poszukiwanemu" K. C. zdjęto uprzednio założone mu kajdanki, a następnie mężczyźni podzielili pieniądze. Powyższe stało u podstaw zatrzymania funkcjonariusza przez policjantów Wydziału Biura Spraw Wewnętrznych Policji w [...], przedstawienia mu zarzutów popełnienia przestępstwa, oraz zastosowania przez Sąd środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego aresztowania na okres trzech miesięcy.
W odwołaniu złożonym na powołany wyżej rozkaz personalny skarżący zakwestionował ustalenia stanu faktycznego sprawy, dokonane w postępowaniu dyscyplinarnym. Wskazał na rażące zaniedbania oraz nienależyte wykonywanie zadań przez osoby prowadzące postępowanie przed organem I instancji, skutkujące naruszeniem praworządności, zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Wskazał także na nieprawdziwe w jego ocenie ustalenia KWP, że nie skorzystał z prawa wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot kontroli w niniejszej sprawie rozkazem personalnym Nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Komendant Główny Policji (zwany dalej: KGP, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., orzekł o utrzymaniu zaskarżonego rozkazu personalnego w mocy.
W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, po przedstawieniu stanu sprawy oraz treści art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p. organ odwoławczy podał, iż użyte w tym przepisie pojęcie "ważnego interesu służby" nie zostało w ustawie bliżej określone. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że przy jego odczytywaniu należy sięgnąć przede wszystkim do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji. Przyjmuje się, że na podstawie tego przepisu można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę.
Podkreślił też, że policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Policja jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań Policji należy między innymi ochrona życia
i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby.
KGP za bezsporny uznał fakt, że w toku prowadzonego w Prokuraturze Rejonowej [...] postępowania karnego o sygn. akt [...], skarżącemu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 286 § 1 Kodeksu karnego i art. 231 § 1 i 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego. Ponadto wobec ww. zastosowano strony środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Nie ulega więc wątpliwości, że przestępstwo, o którego popełnienie podejrzany jest skarżący, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. Głównym przedmiotem ochrony w odniesieniu do przestępstwa, stypizowanego w treści art. 231 Kodeksu karnego, jest prawidłowa działalność instytucji państwowych i samorządu terytorialnego (główny przedmiot ochrony) oraz interes społeczny i prywatny (dodatkowy przedmiot ochrony). Podmiotem omawianego przestępstwa może być tylko osoba pełniąca funkcję publiczną (przestępstwo indywidualne właściwe) i polega ono na przekroczeniu posiadanych uprawnień lub na niedopełnieniu obowiązków, skutkującym działaniem na szkodę interesu publicznego lub prywatnego.
Stwierdził, że zachowanie funkcjonariusza Policji, które prowadzi do przedstawienia mu zarzutu popełnienia ww. przestępstwa stanowi jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą skarżący pełnił jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Skarżący jako osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinien mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, iż podejrzanym o popełnienie opisanego przestępstwa jest policjant, również stanowi okoliczność obciążającą policjanta. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Nie ma wątpliwości, że istnieje sprzężenie zwrotne pomiędzy społeczną oceną jednostki a postrzeganiem przez członków społeczeństwa organizacji, do której ona należy. Skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej. Powyższe nie tylko dyskredytuje ww. policjanta jako osobę o nieposzlakowanej opinii, ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W ocenie KGP wydanie postanowienia o przedstawieniu funkcjonariuszowi zarzutów sprawia, iż skarżący utracił przymioty konieczne do pozostawania w szeregach Policji. Jako policjant był bowiem zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa. Tymczasem sam stał się podejrzanym o popełnienie przestępstwa. Tym samym uznał, że funkcjonariusz nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią, zatem nie spełnia podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 u.p., niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie go w służbie.
Zwolnienie skarżącego ze służby w Policji należy rozpatrywać co
najmniej w dwóch aspektach. Po pierwsze stanowi ono zdecydowaną reakcję formacji policyjnej na przejawy łamania prawa i lekceważenia etosu zawodu przez jej członka, a po drugie jest sygnałem zwrotnym dla społeczeństwa, że Policja jest w stanie sama oczyścić swoje szeregi postępując bezkompromisowo wobec tych, którzy nie zasługują na to by dalej w niej służyć i być z nią identyfikowani.
Organ uznał, że zgromadzone w niniejszym postępowaniu materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania z funkcjonariuszem stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p.
Zdaniem KGP, w niniejszej sprawie nie wymaga badania postawa funkcjonariusza jaką przejawiał on w przeszłości w służbie, jej przebieg, jego osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. Nie kwestionuje bowiem, że skarżący pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania. Nie ma też obowiązku weryfikowania zasadności zarzutu przedstawionego policjantowi w toku postępowania karnego, należy to bowiem do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw w ramach prowadzonego postępowania karnego, zaś ocena tych dowodów do właściwego sądu. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa.
Organ ocenił, że zebrany w postępowaniu administracyjnym materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że pomimo niezakończenia prowadzonego przeciwko skarżącemu postępowania karnego, uzasadnione jest rozwiązanie z nim stosunku służbowego z uwagi na ważny interes służby. W interesie służby leży bowiem, aby zadania stawiane przed Policją były realizowane wyłącznie przez osoby pozostające poza jakimikolwiek podejrzeniami o dokonanie czynu sprzecznego z prawem. Przedstawienie zarzutu o przestępstwo umyślne ścigane z oskarżenia publicznego wskazuje natomiast nie tylko na możliwość naruszenia przepisów prawa karnego, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zachowanie funkcjonariusza nie tylko spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej jaką jest Policja, ale przede wszystkim stanowi jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta. Stanowi także zaprzeczenie zobowiązania wynikającego z roty złożonego ślubowania.
Odnosząc się do zarzutów odwołania stwierdził, że nie są one uzasadnione. KWP zebrał cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny. Zgromadzona w sprawie dokumentacja, świadcząca o prowadzonym wobec policjanta postępowaniu karnym, jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii policjanta, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji przez organ I instancji powodowałoby przedłużenie tego postępowania. W niniejszej sprawie wszystkie fakty, mające istotne znaczenie, zostały przez organ I instancji prawidłowo ustalone i rozważone w sposób niezbędny dla rozstrzygnięcia sprawy. KWP dokonał wnikliwej analizy materiału dowodowego istotnego z punktu widzenia przepisu art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p., a na podstawie zebranej dokumentacji bezsprzecznie można ustalić stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy.
W zakresie zarzutu dotyczącego nieprzesłuchania skarżącego w postępowaniu w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, organ odwoławczy wyjaśnił, że dopuszczalność stosowania tego środka dowodowego jest oparta w postępowaniu administracyjnym na wystąpieniu łącznie dwóch przesłanek: wyczerpaniu innych środków dowodowych lub ich braku w ogóle oraz gdy w sprawie pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla jej rozstrzygnięcia. Przesłuchanie stron jest więc dopuszczalne tylko w przypadku, gdy organ administracji publicznej rozpoznając sprawę, nie ma możliwości ustalenia stanu faktycznego za pomocą innych środków dowodowych, a także gdy nie ma możliwości wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności, bez których nie można ustalić stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Skoro zatem stan faktyczny w niniejszej sprawie został przez organ I instancji ustalony w sposób niebudzący wątpliwości, brak było podstaw do zastosowania tego środka dowodowego.
KGP stwierdził także, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. (tj. zasady czynnego udziału strony w postępowaniu). Jak wynika ze zgromadzonych w przedmiotowej sprawie dokumentów, prawo to nie było ograniczone.
Za zasadne uznał też nadanie zaskarżonej decyzji przez organ I instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, z uwagi na ważny interes społeczny przejawiający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, będącej formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz utrzymania bezpieczeństwa i porządku publicznego.
W skardze na powołany wyżej rozkaz personalny do sądu administracyjnego, skarżący wniósł o stwierdzenie jego nieważności. Zdaniem skarżącego zastosowanie w sprawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u. p. winno być poprzedzone "badaniami" opinii społecznej na temat utraty zaufania do Policji, co pozwalałoby na stwierdzenie, czy doszło do naruszenia dobrego imienia Policji. W chwili obecnej "opinia społeczna" została zastąpiona "doświadczeniem" osób prowadzących postępowanie. Organ prowadzący postępowanie winien także skonfrontować informacje zawarte w mediach ze stanem faktycznym.
Skarżący uważa, że prowadząc postępowanie organ powinien w sposób budzący zaufanie zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W sprawie "z góry" ustalono, że celem postępowania jest usunięcie go ze służby. Nie zachowano więc zasad bezstronności i równego traktowania, co przyczyniło się do niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Osoby prowadzące postępowanie nadinterpretują mające zastosowanie w spornej kwestii przepisy, rozpatrują je wyłącznie na swoją korzyść, zachowując stronniczość w prowadzeniu postępowania.
Zaznaczył, że w swoich wnioskach, skargach i odwołaniu wskazał szereg zaniedbań, nienależycie wykonanych zadań oraz naruszenia praworządności. Pomimo złożonych wniosków stwierdzono, że jego zarzuty są gołosłowne i chybione, nadto, że nie wniosą one nic nowego do sprawy i nie zmienią decyzji o wydaleniu ze służby. W ten sposób organ złamał jego prawo do obrony.
Ponadto prowadząc postępowanie, organ powołując się na postawione mu zarzuty i zastosowany środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania, nie wziął pod uwagę, że orzekając o zastosowaniu tego środka zapobiegawczego sąd karny nie dokonuje ustalenia co do sprawstwa, a bada jedynie stopień trafności postawienia określonych zarzutów. Organ winien wziąć pod uwagę, że dopiero wyrok skazujący może wpłynąć na zaufanie do Policji, a nie sytuacje, które mają zabezpieczyć tok postępowania karnego.
Uważa, że prowadząc postępowanie organ miał wystarczająco dużo czasu by rzetelnie i sprawiedliwie wyjaśnić sprawę, nie łamiąc prawa żadnej ze stron. Ponadto nie wziął pod uwagę faktu, że jego uczestnictwo w zdarzeniu miało charakter zapobieżenia i wykrycia przestępstwa przeciwko życiu i zdrowiu. W czasie tych czynności respektował i przestrzegał godności obywateli, wobec których podjął czynności. Podkreślił, że nie miał wpływu na zamiary osób, przez które został wykorzystany i wprowadzony w błąd co do ich intencji, które okazały się niezgodne z przepisami prawa.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu personalnego.
W piśmie procesowym złożonym w dniu [...] lutego 2022 roku (na piśmie widnieje data [...] lutego 2022r.) skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, podtrzymał wniosek o uchylenie zaskarżonego rozkazu personalnego i podkreślił, że organ naruszył domniemanie niewinności, na skutej czego decyzja została wydana w sposób automatyczny i niezindywidualizowany. Podejrzenia wobec skarżącego oparte są jedynie o pomówienia; niejasne jest, w jaki sposób jego postępowanie miałoby naruszyć interes służby.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Skarga musiała zostać oddalona.
Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, zwana dalej: p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez Sąd przepisów prawa, wskazanego w art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 135 p.p.s.a. orzekanie następuje w granicach sprawy, w której wydano zaskarżoną decyzję i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawę wydanych w postępowaniu administracyjnym rozkazów personalnych stanowi przepis art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p., zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby.
Rozkaz personalny wydany na podstawie powyższego przepisu ma charakter fakultatywny i podejmowany jest w ramach uznania administracyjnego. Wprawdzie akt o charakterze uznaniowym pozostaje pod kontrolą Sądu, jednak zakres tej kontroli jest ograniczony, bowiem Sąd bada wyłącznie zgodność z prawem podjętego rozstrzygnięcia, nie wnikając natomiast w jego celowość. Z tego względu kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w taki sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Badaniu podlega zatem, czy przy podjęciu decyzji spełniona została, zawarta w art. 7 k.p.a., powinność uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ponadto, zaakceptowanie zakresu, w jakim organ uczynił użytek z przyznanego mu uprawnienia, zależy od ustalenia, czy stan faktyczny sprawy został wszechstronnie wyjaśniony w świetle przepisów prawa materialnego, mających zastosowanie w sprawie. Sam wybór rozstrzygnięcia, dokonywany przez organ na podstawie kryteriów słuszności i celowości, pozostaje już jednak poza granicami kontroli sądowej.
Zdaniem Sądu, przez pojęcie "ważnego interesu służby", uzasadniającego zwolnienie policjanta na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p., należy rozumieć sytuację, w której pierwszeństwo ochrony przysługuje Policji, nawet gdy następuje to kosztem funkcjonariusza. Zwolnienie z powołaniem się na tę przesłankę stanowi środek gwarantujący Policji wypełnienie statutowych zadań, przy pomocy osób nie tylko odpowiednio przygotowanych zawodowo, ale i świadomych znaczenia treści złożonego ślubowania.
Stosunek służbowy policjanta powstaje w drodze mianowania, na podstawie dobrowolnego zgłoszenia się do służby, którą zgodnie z art. 25 ust. 1 u.p., może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, mający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy, stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Wprowadzenie takiego wymogu jest uzasadnione specyfiką pracy w organach ścigania, a także celami, jakie formacja ta ma realizować. Policja ma bowiem gwarantować obywatelom ochronę przed wszelkimi działaniami sprzecznymi z prawem. Stąd osoby egzekwujące przestrzeganie prawa same muszą przede wszystkim prawa przestrzegać. Winny to być zatem osoby cieszące się autorytetem w społeczeństwie, respektujące zasady współżycia społecznego, dotrzymujące roty ślubowania (art. 27 ust. 1 u.p.). Osoby te muszą więc znajdować się poza wszelkimi podejrzeniami o to, że mogłyby łamać prawo (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 314/13, publ. cbois).
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się jednolicie, że policjant, któremu postawiono zarzut popełnienia przestępstwa ściganego z urzędu, traci przymiot "nieposzlakowanej opinii". Utratę przymiotu nieposzlakowanej opinii nie powoduje wyłącznie karalność danej osoby: taki skutek może wywoływać także znalezienie się w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Zatem samo podejrzenie o popełnienie przestępstwa świadczy o niespełnieniu wymogu nieskazitelnej postawy moralnej, która determinuje możliwość pełnienia służby publicznej (por. wyroki NSA: z dnia 26 stycznia 2015 r., sygn. akt I OSK 2318/13; z dnia 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 1715/13; z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07; publ. j.w.).
Powyższe prowadzi do konkluzji, że pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się nieposzlakowaną opinią narusza ważny interes służby. Taka sytuacja niewątpliwie rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Zdaniem Sądu, przesłanka zwolnienia skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, została przez organy obu instancji wystarczająco wykazana.
W niniejszej sprawie niesporna jest okoliczność, że Prokuratura Rejonowa [...] prowadziła wobec skarżącego postępowanie karne w sprawie [...], które zakończyło się przedstawieniem mu zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego, określonego w art. 286 § 1 Kodeksu karnego i art. 231 § 1 i 2 Kodeksu karnego w zw. z art. 11 § 2 Kodeksu karnego. Ponadto wobec funkcjonariusza zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania.
Prawidłowo więc uznały orzekające w sprawie organy, że przestępstwo, o które podejrzany jest skarżący, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby, o których mowa w rocie ślubowania policjanta. W ocenie Sądu przedstawione okoliczności skutkują tym, iż skarżący jako funkcjonariusz Policji przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił więc atrybut konieczny do pozostawania w służbie.
W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjęto, iż specyfika pracy organów ścigania, cele jakie mają realizować, charakter działań jakie mogą podejmować funkcjonariusze na służbie sprawia, iż sam fakt uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa przez funkcjonariusza stanowi przesłankę zwolnienia go ze służby na podstawie ww. przepisu. Już samo podejrzenie funkcjonariusza o zachowania karalne, zaprzeczające przyjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby" (por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1886/10, publ. LEX nr 821111).
Także Trybunał Konstytucyjny w swych orzeczeniach (por. wyrok z 19 października 2004 r., K 1/04 (OTK-A 2004/9/93) wielokrotnie zwracał uwagę na to, iż nieuczciwość i brak wiarygodności osób realizujących służbę publiczną szkodzi zaufaniu publicznemu i podważa autorytet państwa. Istnienie wątpliwości co do zachowania przymiotów niezbędnych do sprawowania funkcji publicznych nie może zatem – mimo niezakończonego jeszcze postępowania karnego – pozbawiać właściwych organów możliwości stosowania wobec funkcjonariuszy publicznych innych, pozakarnych dolegliwości. Takie środki prawne nie są tożsame ze stosowaniem sankcji karnych.
Wydając zaskarżone rozstrzygnięcia, organy Policji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego, wzięły bowiem pod uwagę dowody prawidłowo zgromadzone w toku postępowania, i w sposób wszechstronny i jednoznaczny zarazem wyjaśniły, dlaczego w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki przemawiające za zwolnieniem skarżącego ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p.
Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy nie naruszyły również zasad postępowania oraz przepisów k.p.a. dotyczących wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego sprawy. W toku prowadzonego postępowania organy podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w oparciu o zebrany w sposób wyczerpujący materiał dowodowy. Organ w toku postępowania administracyjnego nie naruszył zasady pogłębiana zaufania obywateli do organów praworządnego państwa, wyrażonej w art. 8 k.p.a., albowiem prowadząc postępowanie w kontekście przepisu 41 ust. 2 pkt 5 u.p., wszechstronnie wyjaśnił wszelkie istotne okoliczności dotyczące analizowanej sprawy, jak również wyjaśnił w sposób precyzyjny i jednoznaczny zarazem, dlaczego - w świetle powołanego wyżej przepisu - zachodziła podstawa do zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. KWP dopełnił również obowiązku informacyjnego, co prawidłowo wykazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego rozkazu.
Podkreślenia wymaga, iż organ Policji w tym postępowaniu nie jest organem postępowania karnego, nie był zatem uprawniony ani zobowiązany do ustalenia winy i sprawstwa skarżącego w rozumieniu przepisów prawa karnego. Dla organu wiążącym dokumentem, nadesłanym przez organ postępowania karnego, było w szczególności postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Organ nie mógł oceniać wartości zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym materiału dowodowego, a tym bardziej odnosić się w jakikolwiek sposób do winy skarżącego, czy jego niewinności. Tej oceny dokonał organ prokuratorski, decydując się na postawienie skarżącemu zarzutów.
To utrata zdolności dalszego pełnienia służby przez funkcjonariusza, przy ocenie jego zachowań sprzeniewierzających się ideom zapewnienia obywatelom bezpieczeństwa i ochrony porządku publicznego w zestawieniu z jego dotychczasową służbą, sytuacją osobistą, dawały organowi wybór, co do sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaś w podanych motywach podjętego rozstrzygnięcia wskazał, dlaczego dał prymat interesowi społecznemu, tożsamemu z interesem służby. Zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu argumenty organu odwoławczego są logiczne, klarowne i spełniają warunki wynikające z art. 107 § 3 k.p.a.
W kontekście powyższych rozważań Sąd za niezasadne uznał podnoszone w skardze (i w pismach procesowych) zarzuty dotyczące niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zebranych w postępowaniu dowodów i ich oceny w kontekście regulacji art. 41 ust. 2 pkt 5 u.p.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Po wydaniu wyroku do akt sprawy złożono kolejne pismo procesowe, w którym nie wyrażono zgody na prowadzenie rozprawy zdalnej. Sąd zauważa, że zdjęcie sprawy z wokandy posiedzenia jawnego i wyznaczenie posiedzenia niejawnego nastąpiło zarządzeniem przewodniczącego wydziału z dnia 9 lutego 2022 roku na podstawie art.15 zzs4 ust.3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19 (D.U. 2021, poz.2095) w zw. z § 1 pkt 3 zarządzenia nr 12 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2021 w sprawie organizacji pracy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS- CoV-2 (opisanego w zarządzeniu przewodniczącego wydziału z dnia 9 lutego 2022 roku).
W związku z tym stanowisko strony co do nie wyrażenia zgody na przeprowadzenie posiedzenia niejawnego po pierwsze zostało wyrażone zbyt późno, bo już po wydaniu wyroku, a po drugie nie mogło wywołać skutku z uwagi na podstawę prawną zarządzenia o wyznaczeniu rozprawy niejawnej, wiążącego sąd orzekający w sprawie.