II SA/WA 2383/19

II SA/Wa 2383/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Sławomir Fularski
Stanisław Marek Pietras
Tomasz Szmydt /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
I OSK 811/20 - Postanowienie NSA z 2020-06-23
III OSK 2606/21 - Wyrok NSA z 2024-02-06
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 330
art. 96 ust. 10, art. 94, art. 95 ust. 2 i 3, art. 83, art. 80 ust. 4.
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Protokolant sekretarz sądowy Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie przyznania należności pieniężnych związanych ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
Pani ppłk rez. M. O.złożyła skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2019r utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] maja 2019r., wydaną w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Rozkazem personalnym Dyrektora Departamentu Kadr Nr [...] z dnia [...] listopada 2018 r. ppłk rez. M. O. została zwolniona z dniem [...] maja 2019 r. z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. W związku z przewidywanym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. przyznał skarżącej, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, dodatek służbowy w wysokości 900 zł. Wydając przedmiotową decyzję organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca w okresie służby wojskowej otrzymywała dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby w Jednostce Wojskowej Nr [...] (Jednostce Wojskowej Komandosów), przez łączny okres ponad 10 lat ostatnio w kwocie 900 zł miesięcznie. Następnie, ten sam organ administracyjny w dniu [...] maja 2019 r. wydał decyzję Nr [...], którą przyznał zwalnianej oficer:
1) odprawę, w kwocie 50.669,32 zł;
2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w kwocie 23,474,23 zł;
3) dodatkowe uposażenie roczne za 2019 r., w kwocie 3.997,81 zł;
4) gratyfikację urlopową za 2019 r., w kwocie 5.110,00 zł.
Podstawę obliczenia wysokości odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy stanowiło uposażenie należne oficer w dniu [...] maja 2019 r., którego wysokość organ ustalił w kwocie 9.744,10 zł (uposażenie zasadnicze wg grupy 15C - 7.210,00 zł; dodatek za długoletnią służbę wojskową - 1.514,10 zł oraz dodatek specjalny za wykonywanie skoków ze spadochronem - 120,00 zł, a także dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby w jednostce wojskowej - 900 zł). Podstawę obliczenia dodatkowego uposażenia rocznego za 2019 r. stanowiła natomiast suma uposażeń zasadniczych wraz z dodatkami o charakterze stałym wypłacona oficer w okresie od stycznia do maja 2019 r.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 96 ust. 10 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych odprawę, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowe uposażenie roczne wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową.
Na podstawie przywołanego przepisu możliwe jest wydanie rozstrzygnięcia o wysokości poszczególnych należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Do tychże należności, ustawodawca zaliczył: odprawę, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowe uposażenie roczne (art. 94 i art. 95 pkt 2 i 3 pragmatyki wojskowej). Podstawę obliczenia wysokości tych należności pieniężnych stanowi uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne żołnierzowi w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej (art. 83 ust. 5, art. 94 ust. 1 oraz art. 97 pragmatyki wojskowej).
Zdaniem organu przywołane przepisy ustawowe nie przewidują możliwości wydawania - w toku postępowania o przyznanie należności zwolnieniowych - decyzji w sprawie dodatku służbowego, stanowiącego postawę wyliczenia kwoty odprawy, ekwiwalentu oraz dodatkowego uposażenia rocznego. Analiza przytoczonych przepisów prowadzi do wniosku, iż na ich podstawie możliwe jest kwestionowanie wysokości przyznanych należności pieniężnych (np. podważając, że przyjęta wysokość naliczonej odprawy nie odpowiada okresowi zawodowej służby wojskowej). Poszczególne składniki uposażenia, stanowiącego podstawę obliczenia wysokości należności zwolnieniowych są ustalane w decyzjach, wydawanych w odrębnych postępowaniach. Taka sytuacja ma również miejsce w przypadku dodatku służbowego, który - zgodnie z art. 80 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - jest przyznawany w formie decyzji przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę wojskową. Przyznanie dodatku służbowego, w tym również przysługującego w ostatnim miesiącu pełnienia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej, jest odrębną - od sprawy przyznania należności zwolnieniowych - sprawą administracyjną. Organ administracji przeprowadził postępowanie administracyjne na okoliczność przyznania ppłk rez. M. O.dodatku służbowego, w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej. W wyniku tego postępowania Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., którą przyznał skarżącej dodatek służbowy w kwocie 900,00 zł. Ponieważ, rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji nie zadowalało strony, to pełnomocnik skarżącej wniósł odwołane od tej decyzji.
Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż na obecnym etapie sprawa dodatku służbowego została więc zakończona ostateczną i podlegającą wykonaniu decyzją.
Na wymienione decyzje została wniesiona skarga, która obecnie oczekuje na rozpatrzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 2338/19).
Postępowanie o przyznanie ppłk. rez. M. O. dodatku służbowego, w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej oraz o przyznanie należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej toczyły się równolegle i zakończyły się w tej samej dacie. Przy czym efekt postępowania w sprawie przyznania dodatku służbowego miał wpływ na postępowanie prowadzone w sprawie przyznania należności zwolnieniowych. Taką sytuację wymuszają przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zgodnie z którymi aby dokonać wypłaty należności z tytułu zwolnienia, w terminie czternastu dni od daty zwolnienia, należy dysponować decyzją o przyznaniu tych należności (art 81 ust. 3 pragmatyki wojskowej). Organ zdecydował zatem o wydaniu i wykonaniu - w terminie wskazanym w art. 81 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, decyzji o przyznaniu skarżącemu należności zwolnieniowych. Uznano tą decyzję za podlegającą wykonaniu w części "niespornej".
Organ wskazał iż, w razie gdy, zostanie ustalona inna kwota dodatku niż przyjęta do obliczenia należności z tytułu zwolnienia - to organ na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego wznowi postępowanie w sprawie przyznania skarżącej należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
M. O.złożyła skargę na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] sierpnia 2019r utrzymującą w mocy decyzję Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej z dnia [...] maja 2019r., wydaną w przedmiocie przyznania prawa do świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego: art. 94 ust 1 i 2,3, 95, 97 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2019r., poz. 330 ze zm., dalej "uosw") w związku z art. 80 ust 5 f uosw oraz § 6, § 27, § 27a i § 28 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 853, zwane dalej "rozporządzeniem") poprzez ich niezastosowanie i błędną wykładnię przez przyznanie przez organ I instancji niewłaściwej wysokości świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej z uwagi na niepoprawnie obliczoną kwotę dodatku służbowego należnego mojej mocodawczyni w dniu wydania decyzji.
Naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez obrazę: art.: 7, 9, 11, 104, 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej "k.p.a.") poprzez ich niezastosowanie a w szczególności poprzez niewyjaśnienie stanu prawnego sprawy przez wskazanie stronie przepisu temporalnego pozwalającego na przyznaniu dodatku służbowego a w jego następstwie wysokości świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, w wysokości ustalonej na podstawie przepisów nie obowiązujących już w dniu wydania zaskarżonych decyzji.
Naruszenie przepisów konstytucyjnych poprzez obrazę: 1. art, 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez niestosowanie jednolitych kryteriów przy dokonywaniu weryfikacji istnienia przesłanek uprawniających oficerów do dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej i na jego podstawie do świadczeń pieniężnych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej podczas gdy skarżąca ma prawo oczekiwać, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa i są wobec nich stosowane jednolite metody weryfikacji.
Naruszenie art. 2, art. 7, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz Konwencji o ochronie praw i podstawowych wolności oraz art. 1 Protokołu nr 1 do ww. Konwencji poprzez naruszenie podstawowych zasad ustrojowych Rzeczypospolitej Polskiej, tj. zasady państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, zasady działania na podstawie i w granicach prawa, zapewnienia praw człowieka i obywatela według norm obowiązujących w dniu przyznania uprawnienia.
Mając powyższe na uwadze, skarżąca wnosiła o:uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji oraz wskazanie przez WSA, stosownie do brzmienia art. 141 § 4 ppsa, organom orzekającym, iż przy ponownym rozpoznaniu sprawy, obliczając wysokość dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, winne są zastosować przepisy obowiązujące w dniu wydania decyzji tj. rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 grudnia 2016 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 853).
Skarżąca podnosiła, iż w decyzji stosownie do art. 94, art. 95, art. 96 art. 97 uosw obliczono wysokość odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy niewykorzystany, dodatkowego uposażenia rocznego za 2019 r., żołnierza zwalnianego z zawodowej służby wojskowej, jako krotność uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego w ostatnim dniu pełnienia służby. Do obliczenia uposażenia przyjęto wysokość dodatku służbowego przywróconego decyzją DWOT Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. W ocenie skarżącej ww. decyzja przywracająca dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby w Jednostce Wojskowej nr [...] błędnie nalicza przywrócony zasiłek służbowy, co wpływało również na wyliczenie wysokości pozostałych świadczeń związanych z zakończeniem służby.
Minister Obrony Narodowej wnosił o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organ prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia. Natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.
Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 96 ust. 10 ustawy z dnia 11 września 2003r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (t.j. Dz.U. z 2019r., poz.330 ze zm., dalej "uosw" lub "ustawa") odprawę, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowe uposażenie roczne wypłaca się na podstawie decyzji dowódcy jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy pełnił służbę wojskową. Na podstawie przywołanego przepisu możliwe jest wydanie rozstrzygnięcia o wysokości poszczególnych należności pieniężnych przysługujących żołnierzowi w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej.
Do tychże należności, ustawodawca zaliczył: odprawę, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowe uposażenie roczne. Podstawę obliczenia wysokości tych należności pieniężnych stanowi uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne żołnierzowi w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej decyzją Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. przyznał skarżącej, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej, dodatek służbowy w wysokości 900 zł. Wydając przedmiotową decyzję organ pierwszej instancji ustalił, że skarżąca w okresie służby wojskowej otrzymywała dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby w Jednostce Wojskowej Nr [...] (Jednostce Wojskowej Komandosów), przez łączny okres ponad 10 lat ostatnio w kwocie 900 zł miesięcznie. Następnie, ten sam organ administracyjny w dniu [...] maja 2019 r. wydał decyzję Nr [...], którą przyznał zwalnianej oficer:
1) odprawę, w kwocie 50.669,32 zł;
2) ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, w kwocie 23,474,23 zł;
3) dodatkowe uposażenie roczne za 2019 r., w kwocie 3.997,81 zł;
4) gratyfikację urlopową za 2019 r., w kwocie 5.110,00 zł.
Podstawę obliczenia wysokości odprawy oraz ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy stanowiło uposażenie należne oficer w dniu [...] maja 2019 r., którego wysokość organ ustalił w kwocie 9.744,10 zł (uposażenie zasadnicze wg grupy 15C - 7.210,00 zł; dodatek za długoletnią służbę wojskową - 1.514,10 zł oraz dodatek specjalny za wykonywanie skoków ze spadochronem - 120,00 zł, a także dodatek służbowy z tytułu pełnienia służby w jednostce wojskowej - 900 zł). Podstawę obliczenia dodatkowego uposażenia rocznego za 2019 r. stanowiła natomiast suma uposażeń zasadniczych wraz z dodatkami o charakterze stałym wypłacona oficer w okresie od stycznia do maja 2019 r.
Zgodnie z art. 94 oraz art. 95 pkt 2 i 3 oraz art. 83 ustawy, żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej przysługuje odprawa, w wysokości uzależnionej od okresu pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowe uposażenie roczne, w wysokości 1/12 sumy uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym otrzymanego w roku zwolnienia.
Wysokość przyznanej oficer gratyfikacji urlopowej jest natomiast niezależna od wysokości otrzymywanego uposażenia, bowiem wysokość gratyfikacji urlopowej dla ogółu żołnierzy zawodowych jest jednakowa i wynosi 35% najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego obowiązującego w dniu 1 stycznia roku, za który gratyfikacja jest wypłacana, na każdą uprawnioną osobę. Oznacza to, że kwestia sporna jaką jest wysokość uposażenia należnego oficer pozostaje bez wpływu na wysokość gratyfikacji urlopowej. Kwestią sporną jest natomiast wysokość uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego oficer w maju 2019 r., przy czym odwołująca kwestionuje wysokość jednego składnika tego uposażenia, tj. wysokość dodatku służbowego.
Przepisy ustawowe nie przewidują możliwości wydawania w toku postępowania o przyznanie należności zwolnieniowych, decyzji w sprawie dodatku służbowego, stanowiącego postawę wyliczenia kwoty odprawy, ekwiwalentu oraz dodatkowego uposażenia rocznego. Na ich podstawie możliwe jest kwestionowanie wysokości przyznanych należności pieniężnych (np. podważając, że przyjęta wysokość naliczonej odprawy nie odpowiada okresowi zawodowej służby wojskowej). Poszczególne składniki uposażenia, stanowiącego podstawę obliczenia wysokości należności zwolnieniowych są ustalane w decyzjach, wydawanych w odrębnych postępowaniach. Taka sytuacja ma również miejsce w przypadku dodatku służbowego skarżącej, którego wysokość wpływa na poszczególne składniki świadczeń związanych ze zwolnieniem ze służby. Zgodnie z art. 80 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ww. dodatek jest przyznawany w formie decyzji przez dowódcę jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni służbę wojskową. Przyznanie dodatku służbowego, w tym również przysługującego w ostatnim miesiącu pełnienia przez żołnierza zawodowej służby wojskowej, jest odrębną sprawą administracyjną.
Organ administracji przeprowadził postępowanie administracyjne na okoliczność przyznania ppłk rez. M. O. dodatku służbowego w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej. W wyniku tego postępowania Dowódca Wojsk Obrony Terytorialnej wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r., którą przyznał skarżącej dodatek służbowy w kwocie 900,00 zł. Ponieważ, rozstrzygnięcie zawarte w tej decyzji nie zadowalało strony, to pełnomocnik skarżącej wniósł odwołane od tej decyzji. Minister Obrony Narodowej decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż na obecnym etapie sprawa dodatku służbowego została więc zakończona ostateczną i podlegającą wykonaniu decyzją. Decyzja ta została zaskarżona a Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2019r. oddalił skargę (sygn. akt. II SA/Wa 2338/19).
Wysokość świadczeń, kwestionowanych w niniejszym postepowaniu zależ więc w znacznej części od prawidłowości wyliczenia świadczenia z tytułu dodatku służbowego, w ostatnim miesiącu pełnienia służby wojskowej, czyli od rozstrzygnięcia w sprawie sygn. akt II SA/Wa 2338/19. Wobec oddalenie skargi w tym przedmiocie wyrokiem z dnia 12 grudnia 2019r., na obecnym etapie postępowania nie ma podstaw aby kwestionować decyzję wydaną przez organ w przedmiotowej sprawie.
Prawidłowo zatem organ wskazał, że na dzień dzisiejszy w obrocie prawnym nie funkcjonuje ostateczna decyzja administracyjna przyznająca ppłk M. O. dodatek służbowy za maj 2019 r. w innej wysokości niż 900 zł., co stanowiłoby podstawę do ponownego ustalenia wysokości odprawy, ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy oraz dodatkowego uposażenia rocznego. Ewentualna zmiana wysokości uposażenia stanowiącego podstawę obliczenia należności z tytułu zwolnienia mogłaby nastąpić wskutek zmiany decyzji przyznającej oficer dodatek specjalny, nawet po uprawomocnieniu się niniejszej decyzji. W przypadku gdyby uchylona została decyzja Dowódcy Wojsk Obrony Terytorialnej Nr [...] z dnia [...] maja 2019 r. i wydana nowa decyzja określająca nową wysokość dodatku służbowego, to organ w oparciu o przepis art. 145 ust. 1 pkt 8 k.p.a. byłby zobligowany do wznowienia postępowania zakończonego niniejszą decyzją. Kodeks postępowania administracyjnego w przywołanym przepisie stanowi bowiem, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.