II SA/Wa 2382/23

II SA/Wa 2382/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Mateusz Rogala
Symbol z opisem
6199 Inne o symbolu podstawowym 619
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, 8, 9, 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia potwierdzającego pracę w gospodarstwie rolnym uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Burmistrza [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...]
Uzasadnienie
Szef Sztabu Generalnego Wojska Polskiego w W. (dalej Szef Sztabu Generalnego WP/organ) decyzją z dnia [...] sierpnia 20[...] r. nr [...]
po rozpatrzeniu odwołania Pana M. C. (dalej skarżący) od decyzji Dowódcy Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych (dalej Dowódca Generalny RSZ/ organ I instancji) z dnia [...] maja 20[...] r. nr [...] . utrzymał w mocy decyzję umarzającą w całości postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych.
W dniu [...] października 2018 r. Szef Zarządu Organizacji i Uzupełnień - [...] Sztabu Generalnego WP przesłał do Szefa Sztabu Dowództwa Generalnego Rodzajów Sił Zbrojnych informację o odwołaniu skarżącego z wykonywania zadań
w [...] i powiadomił, że w trakcie pełnienia służby skarżący nie wyjaśnił powodów nieobecności w służbie w dniach: 12-23 lutego 2018 r., 16 marca 2018 r. oraz w dniach 26-28 marca 2018 r., która nie została usprawiedliwiona.
Po wszczęciu postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w związku z nieobecnością w służbie jednorazowo przez ww. okres
a w trakcie trwającego postępowania wyjaśniającego, skarżący w dniu [...] lutego 20[...] r. wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej wnosząc o skrócenie okresu wypowiedzenia i zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] marca 20[...] r.
Wobec powyższego rozkazem personalnym Dowódcy Generalnego RSZ
z dnia [...] marca 20[...] r. nr [...] skarżący został zwolniony z dniem [...] marca 20[...] r.
z zawodowej służby wojskowej i skreślony z ewidencji jednostki wojskowej z ww. dniem. Okoliczność ta potwierdzona została rozkazem dziennym Nr [...] Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Pancernej z dnia [...] marca 20[...] r.
Dowódca Generalny RSZ decyzją z dnia [...] maja 20[...] r. umorzył w całości postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych. Organ I instancji wskazał, że biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący w dniu [...] lutego 20[...] r. wypowiedział stosunek zawodowej służby wojskowej oraz, że rozkazem personalnym Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] marca 20[...] r. został zwolniony z dniem [...] marca 20[...] r. z zawodowej służby wojskowej i skreślony z ewidencji jednostki wojskowej decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej
w związku z nieobecnością w służbie znajduje uzasadnienie w treści art. 105 § 1 Kpa., zgodnie z którym w sytuacji gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
Organ I instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, że Dowódca Generalny RSZ w dniu [...] grudnia 2018 r. wszczął postępowanie administracyjne, w ramach którego wyjaśnienia wymagało czy zostały spełnione przesłanki obligatoryjnego zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych.
Wskazał, że pomimo tego, że toczy się postępowanie w przedmiocie obligatoryjnego zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej to organ I instancji musi uwzględniać zmiany stanu faktycznego sprawy, jakie miały miejsce po dniu wszczęcia postępowania.
Stwierdził, że stosownie do treści art. 114 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 20[...] r., poz. 330 dalej ustawa o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych), żołnierz zawodowy może
w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny. Ponadto zgodnie z art. 114 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza w skutek dokonanego wypowiedzenia następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia, w ostatnim dniu miesiąca. Mając na uwadze fakt złożenia w dniu [...] lutego 20[...] r, przez skarżącego wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, z jednoczesnym wnioskiem o skrócenie okresu wypowiedzenia do dnia [...] marca 20[...] r., uznał, że złożone przez skarżącego wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej powinno zostać zrealizowane w pierwszej kolejności.
Z tych powodów w ocenie organu I instancji konieczne było wydanie orzeczenie
o umorzeniu postępowania.
Skarżący, w terminie złożył odwołanie zarzucając naruszenie:
1) art. 7, 8, i 9 Kpa. poprzez naruszenie zasad postępowania polegających na braku wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą;
2) art 35 § 1 i 3 oraz art. 36 § 1 Kpa. poprzez znaczne przekroczenie terminu rozpatrywania sprawy administracyjnej, bez zawiadomienia strony i bez podania przyczyny zwłoki;
3) art. 80 Kpa. poprzez brak oparcia się na materiale dowodowym zebranym przez organ i brak wszechstronnego ocenienia tego materiału;
4) art. 107 § 1 i 3 Kpa. poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie wydanej decyzji pozostaje w sprzeczności z jej uzasadnieniem.
Wnosił o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji ewentualnie o stwierdzenie jej nieważności
w oparciu o art 156 § 1 pkt 2 Kpa.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 20[...] r. Szef Sztabu Generalnego WP utrzymał
w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że w treści odwołania strona podważa zasadność umorzenia postępowania faktycznie domagając się jego merytorycznego rozpoznania poprzez uznanie, że nie wystąpiły przesłanki do zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności
w służbie.
Wskazał, że w związku z wszczęciem przez Dowódcę Generalnego RSZ
w dniu [...] grudnia 2018 r. postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego
z zawodowej służby wojskowej, organ I instancji prawidłowo kierował się dyspozycją art. 111 pkt 16 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Podniósł, że zgodnie z wymienionym przepisem żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek nieobecności
w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Organ uprawniony do zwalniania żołnierzy z zawodowej służby wojskowej (w niniejszej sprawie Dowódca Generalny RSZ, art. 114 ust. 4 pkt 3 w zw. z art. 10 pkt 3 ustawy), w zależności od poczynionych ustaleń, mógł wydać decyzję administracyjną o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej albo decyzję administracyjną o umorzeniu postępowania w przypadku usprawiedliwienia nieobecności w służbie. Wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny.
W takim przypadku organ może jedynie wydać decyzję o zwolnieniu żołnierza
z zawodowej służby wojskowej, bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego.
Organ wskazał, że wobec złożenia przez żołnierza wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej w trakcie trwania postępowania w sprawie zwolnienia
z zawodowej służby wojskowej z innych przyczyn, organy kadrowe w pierwszej kolejności zwalniają żołnierza zawodowego z podstawy wynikającej ze złożonego wypowiedzenia, ponieważ w takich przypadkach organ nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia jak decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Podniósł, że taka sytuacji wystąpiła w niniejszej sprawie. Na skutek złożonego przez skarżącego wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, organ I instancji prawidłowo rozpoczął procedurę zwalniania żołnierza z powodu złożonego przez niego wypowiedzenia, z jednoczesnym wnioskiem o skrócenie terminu wypowiedzenia do dnia [...] marca 20[...] r.
Wskazał, że w momencie wydania rozkazu personalnego Nr [...] (pkt 10) Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] marca 20[...] r. w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 20[...] r. z powodu wypowiedzenia złożonego przez żołnierza, odpadła materialna przesłanka wydawania przez ten sam organ decyzji administracyjnej w sprawie zwolnienia żołnierza z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie.
Zdaniem organu skarżący domaga się, aby Dowódca Generalny RSZ wydał merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie ewentualnego zwolnienia żołnierza
z przesłanki, o której mowa w art. 111 pkt 16 ustawy z dnia 11 września 2003 r.
o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Wskazał że, jeżeli organ wydałby decyzję zgodnie z żądaniem skarżącego:
1. o zwolnieniu podoficera z zawodowej służby wojskowej, to wobec prawomocności rozkazu personalnego Nr [...] (pkt 10) z dnia [...] marca 20[...] r. oznaczałoby, że taka decyzja jest nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 Kpa., ponieważ strona postępowania została już skutecznie zwolniona
z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 20[...] r. Kolejna decyzja
o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej byłaby niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność miałaby charakter trwały,
2. o umorzeniu postępowania ze względu na brak przesłanek do zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej, to taka decyzja także byłaby nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 Kpa., ponieważ dotyczyłaby sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (zwalniającą żołnierza ze służby).
Organ stwierdził, że skarżący domaga się wydania decyzji obarczonej wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 i 5 Kpa. W ocenie organu wydanie takiej decyzji jest niemożliwe bez złamania wskazanych przepisów. Jego zdaniem zostały wyczerpane przesłanki z art. 105 § 1 Kpa. warunkujące możliwość umorzenia postępowania. Wskazał, że zgodnie z ww. przepisem gdy postępowanie
z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio
w całości albo w części. Bezprzedmiotowością jest brak przedmiotu żądania, dla zrealizowania, którego postępowanie zostało wszczęte. Podniósł, że skoro skarżący został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej na jego wniosek, to dalsze prowadzenie postępowania w kierunku ustalenia zaistnienia przesłanek zwolnienia strony z zawodowej służby wojskowej jest typowym przykładem wystąpienia bezprzedmiotowości postępowania.
Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że w świetle wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2018 r., I OSK 2585/16, bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Oznacza to, iż wszystkie elementy badanego stanu prawnego i faktycznego są tego rodzaju, że niepotrzebne jest postępowanie mające na celu wyjaśnienie wszystkich tych okoliczności w sprawie. Chodzi tu
o kryterium bezprzedmiotowości odnoszące się do postępowania, ale w taki sposób, iż wynik tego postępowania nie powinien mieć charakteru merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie, lecz jedynie być formalnym jego zakończeniem.
Jego zdaniem wobec wyczerpania przesłanki z art. 105 § 1 Kpa. warunkującej możliwość umorzenia postępowania, decyzja jest prawidłowa.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając wydanie decyzji
z naruszeniem przepisów prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 7, 8 i 9 Kpa. poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do organu administracji publicznej oraz zasady udzielania informacji, poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych
z przedmiotową sprawą, celem ustalenia jej rzeczywistego obrazu i uzyskania podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa;
2) art. 25 § 2 Kpa. poprzez brak bezstronności i obiektywizmu organu II instancji w przedmiocie rozstrzygnięcia odwołania, co winno skutkować wyłączeniem się organu II instancji z postępowania administracyjnego, wobec faktu, że to właśnie Szef Zarządu Organizacji i Uzupełnień [...] Sztabu Generalnego WP
w przedmiotowej był organem inicjującym organ I instancji w przedmiocie wszczęcia postępowania administracyjnego, tytułem rzekomej nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych;
3) art. 80 Kpa. poprzez brak oparcia się na materiale dowodowym zebranym przez organ, brak wszechstronnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz poprzez brak rzeczywistej oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, z zastrzeżeniem ograniczeń dotyczących dokumentów publicznych oraz dokumentów urzędowych, które mają na podstawie art. 76 § 1 Kpa. szczególną moc dowodową;
4) art. 105 § 1 Kpa. poprzez uznanie, że wszczęte przez organ I instancji postępowanie w sprawie zwolnienia st. chor. szt. M. C. z zawodowej służby wojskowej wskutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych stało się bezprzedmiotowe w całości, pomimo braku podstaw do uznania, że takie przesłanki bezprzedmiotowości postępowania
w sprawie wystąpiły.
Skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie decyzji pozostaje w sprzeczności
z ustalonymi w trakcie postępowania okolicznościami sprawy i przedłożonymi przez niego dowodami. Wywiódł, że zainicjowane przez Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień [...] Sztabu Generalnego WP postępowanie w sprawie nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych odwołującego się, co do zasady, był chybiony, a skarżący jednoznacznie wykazał w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, że jego nieobecność w służbie, w okresie od 12-23 lutego 2018r., 16 marca 2018r., 26-28 marca 2018r., była usprawiedliwiona. Ponadto zarzucił, że organ administracyjny wydający decyzję w pierwszej instancji celowo pozostawał w zwłoce z wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie do dnia zwolnienia odwołującego się
z zawodowej służby wojskowej, czym naruszył art. 35 § 1 i 3 Kpa. oraz art. 36 § 1 Kpa. W ocenie odwołującego się, mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, organ mógł rozstrzygnąć sprawę decyzją umarzającą postępowanie uzasadniając ją brakiem podstaw do uwzględnienia wniosku Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień [...] Sztabu Generalnego WP. Organ I instancji nie uwzględnił słusznego interesu strony, o którym mowa w art. 7 Kpa.
W ocenie skarżącego, organ nie może powołać się na odmowę merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, z jednoczesnym wskazaniem na wydanie rozstrzygnięcia, jako sprzecznego z zasadą prawdy materialnej.
Wskazał, że został pozbawiony możliwości oceny poprawnego przeprowadzenia tego postępowania przez organ I instancji.
Uznał, że samo uzasadnienie decyzji powinno odzwierciedlać stanowisko organu, do którego później strona będzie mogła się odnieść a w tym wypadku jego zdaniem strona otrzymała decyzję, w której treść uzasadnienia pozostaje
w sprzeczności z rozstrzygnięciem, wobec czego dochodzi do naruszenia art. 107
§ 1 oraz § 3 Kpa.
Jego zdaniem pozostawanie w zwłoce przez organ I instancji miało wpływ na rozstrzygnięcie prowadzonego postępowanie w przedmiocie nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie.
Ponadto wskazał, że organ odwoławczy nie wyłączył się od prowadzonego postępowania odwoławczego, pomimo, że to w zasadzie organ odwoławczy zainicjował wszczęte postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego
z zawodowej służby wojskowej wskutek argumentacji o nieusprawiedliwionej nieobecności skarżącego w służbie.
Jego zdaniem organ odwoławczy błędnie uznał, że w sprawie brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a w związku z tym nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty.
W tym stanie rzeczy uznał, że z uwagi na ustrojową zasadę prawa strony
do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym
i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 § 1 Kpa., przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, nie może mieć zastosowania i być interpretowany rozszerzająco.
Powołując się na orzeczenia sądowe, wyrok SN z 20 stycznia 2011r., III SK 20/10, wyrok SN z 9 listopada [...] 95 r., III ARN 50/95, OSNAPiUS [...] 96/11, poz. 150), stwierdził, że postępowanie administracyjne, inaczej niż postępowanie cywilne, staje się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 Kpa. tylko wtedy, gdy brak jest sprawy administracyjnej, która może być załatwiona decyzją, nie zaś wtedy, gdy wydanie decyzji staje się zbędne.
W związku z powyższym wnosił uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia
[...] sierpnia 2023 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2015 r. Dowódcy Generalnego RSZ umarzającej w całości wszczęte postępowanie administracyjne
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko przedstawione
w decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z dnia [...] sierpnia 2023 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] maja 2023 r. umarzającą w całości postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 2325, z późn. zm.; dalej: P.p.s.a.), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organów rozstrzygających w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
W sprawie zostało ustalone, iż Dowódca Generalny RSZ w dniu [...] grudnia 2018 r. wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w związku z nieobecnością w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Podstawę prawą przedmiotowego postępowania stanowił art. 111 pkt 16 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodnych, który stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej.
W dniu [...] marca 2023 r. skarżący złożył w kancelarii jednostki wojskowej wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej, z prośbą o skrócenie okresu wypowiedzenia do dnia [...] marca 2023 r. Dowódca Generalny RSZ rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] (pkt 10) zwolnił skarżącego z dniem
[...]marca 2023 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
Okoliczność ta potwierdzona została rozkazem dziennym Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Pancernej z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] .
Dowódca Generalny RSZ biorąc pod uwagę fakt, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w skutek złożenia wypowiedzenia umorzył w całości postępowanie w sprawie zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wskutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, uznając, że dalsze prowadzenie postępowania ukierunkowanego na ustalenie podstaw do zwolnienia z zawodowej służby wojskowej jest niezasadne i bezcelowe.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Szef Sztabu Generalnego WP decyzją
z dnia [...] sierpnia 2023 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji
z dnia [...] maja 2023 r. nr [...] . umarzającą w całości postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej wskutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych.
Skarżący wniósł skargę na powyżej opisane decyzje zarzucając jak
w skardze.
Przechodząc do analizy argumentów skarżącego należy uznać, że są one bezzasadne.
Jak słusznie zauważył organ w tym postępowaniu nie jest możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie w zakresie ewentualnego zwolnienia żołnierza
z powołaniem się przesłankę, o której mowa w art. 111 pkt 16 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Należy zauważyć, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy oparły się
w całości na zgromadzonych w niniejszej sprawie aktach sprawy. Faktem niekwestionowanym przez strony postępowania jest okoliczność, iż Dowódca Generalny RSZ w dniu [...] grudnia 2018 r. wszczął postępowanie w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w związku z nieobecnością
w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych, która nie została usprawiedliwiona. Faktem bezspornym jest, że przepis art. 111 pkt 16 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodnych stanowi obligatoryjną przesłankę zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej. W tym stanie rzeczy organ zobowiązany był do wszczęcia postępowania a skarżący miał w tym postępowaniu wszelkie prawa wynikające z zasad ogólnych Kpa. W tym postępowaniu skarżący mógł zgłaszać wszelkie dowody potwierdzające jego twierdzenia.
W aktach sprawy znajduje się oświadczenie skarżącego z dnia [...] marca 2023 r., w którym złożył on w kancelarii jednostki wojskowej wypowiedzenie stosunku zawodowej służby wojskowej, z prośbą o skrócenie okresu wypowiedzenia do dnia [...] marca 2023 r. Dowódca Generalny RSZ rozkazem personalnym z dnia
[...] marca 2023 r. nr [...] (pkt 10) zwolnił skarżącego z dniem [...] marca 2023 r.
z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
W tym stanie rzeczy, że wobec złożenia przez żołnierza wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej w trakcie trwania postępowania w sprawie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej z innych przyczyn, organy kadrowe
w pierwszej kolejności zwalniają żołnierza zawodowego z podstawy wynikającej ze złożonego wypowiedzenia, ponieważ w takich przypadkach organ nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia jak decyzja o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej. Taka sytuacji wystąpiła w niniejszej sprawie. Na skutek złożonego przez skarżącego wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej, organ I instancji prawidłowo rozpoczął procedurę zwalniania podoficera z powodu złożonego przez niego wypowiedzenia, z jednoczesnym wnioskiem o skrócenie terminu wypowiedzenia do dnia [...] marca 2023 r.
Należy zauważyć, że z chwilą wydania rozkazu personalnego Dowódcy Generalnego RSZ z dnia [...] marca 2023 r. nr [...] (pkt 10) w sprawie zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 2023 r. z powodu wypowiedzenia złożonego przez żołnierza, odpadła materialna przesłanka wydawania przez ten sam organ decyzji administracyjnej w sprawie zwolnienia żołnierza z powodu nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie.
Wobec powyższego należy podzielić stanowisko organu wskazującego, że
w wyniku złożenia przez skarżącego wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej ziściła się przesłanka bezprzedmiotowości, o której mowa w art. 105 § 1 Kpa., tj. brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa,
w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjno-prawnego, takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Postępowanie
w takiej sprawie staje się bezprzedmiotowe, jeżeli zabraknie któregoś z elementów tego stosunku materialnoprawnego. W tej sprawie skarżący nie jest już żołnierzem zawodowym i w związku z tym nie może być zwolniony ze służby lub nie może być
w sprawie zwolnienia umorzone postępowanie. Sprawa zwolnienia skarżącego
z zawodowej służby wojskowej przestała mieć charakter sprawy administracyjnej, zaś strona postępowania utraciła przymioty, o których mowa w art. 28 Kpa., a cel dla którego wszczęto niniejsze postępowanie nie mógłby zostać osiągnięty.
Okoliczność zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej i skreślenie
z ewidencji jednostki wojskowej z dniem [...] marca 2023 r., potwierdzona Rozkazem Dziennym Dowódcy [...] Brygady Kawalerii Pancernej z dnia [...] marca 2023 r nr [...] uniemożliwia kontynuowanie prowadzonego przez Dowódcę Generalnego RSZ postępowania w przedmiocie zwolnienia skarżącego wskutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych. Skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a zatem wystąpił brak podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia sprawy zwolnienia wskutek wskazanej przez Szefa Zarządu Organizacji i Uzupełnień [...] nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie jednorazowo przez okres trzech dni roboczych. Okoliczności powyższe wypełniają zatem przesłankę bezprzedmiotowości postępowania, a mając więc na uwadze ugruntowane w tej mierze orzecznictwo (por. wyrok NSA w Łodzi z dnia 18 kwietnia [...] 95 r., sygn. akt. SA/Łd 2424/94, ONSA [...] 96, nr 2, poz. 80 oraz wyrok NSA w Warszawie z dnia 21 września 2007 r., I OSK 602/07, LEX nr 443885) organ był zobligowany do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 105 § 1 Kpa. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo
w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W tym miejscu należy zauważyć, że bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego, w rozumieniu art. 105
§ 1 Kpa. występuje wówczas, gdy odpada jeden z elementów takiego postępowania, zarówno o charakterze podmiotowym (np. śmierć strony), jak i przedmiotowym (utrata charakteru sprawy administracyjnej będącej we właściwości rzeczowej organu). Jednocześnie decyzja o umorzeniu obligatoryjnym postępowania administracyjnego jest decyzją związaną. Organ administracji publicznej, stwierdzając zaistnienie określonych prawem przesłanek - jak w tej sprawie - zobligowany jest do wydania decyzji o umorzeniu postępowania (por. J. Hauser, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2018). Bezprzedmiotowość przy tym może mieć charakter pierwotny i następczy, co oznacza, że przyczyna bezprzedmiotowości może istnieć już w momencie wszczęcia postępowania albo też może się w trakcie postępowania pojawić. Jeśli zatem, jak
w analizowanej sprawie, przestaje istnieć przedmiot postępowania z uwagi na to, że skarżący złożył wypowiedzenie stosunku służbowego i został rozkazem zwolniony ze służby, to postępowanie prowadzone w oparciu o przepis art. 111 pkt 16 ustawy
o służbie wojskowej żołnierzy zawodnych staje się bezprzedmiotowe. Wobec tego organ jest zobowiązany do umorzenia postępowania, co też prawidłowo uczynił.
W ocenie Sądu w tej sprawie wystąpiła następcza przyczyna bezprzedmiotowości,
co powodowało brak podstaw merytorycznego rozstrzygania w sprawie. Postępowanie administracyjne może się bowiem toczyć jedynie, gdy istnieje jego "przedmiot".
Sąd nie może podzielić zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia art. 25
§ Kpa., poprzez brak bezstronności i obiektywizmu organu w przedmiocie rozstrzygnięcia odwołania, co winno skutkować wyłączeniem się organu II instancji
z postępowania administracyjnego. Przesłanki wyłączenia organu administracji opisane są szczegółowo w art. 25 § 1 Kpa. Organ administracji publicznej podlega wyłączeniu od załatwienia sprawy dotyczącej interesów majątkowych jego kierownika lub osób pozostających z tym kierownikiem w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 Kpa lub osoby zajmującej stanowisko kierownicze w organie bezpośrednio wyższego stopnia lub osób pozostających z nim w stosunkach określonych w art. 24 § 1 pkt 2 i 3 Kpa. Żadna z przedmiotowych przesłanek nie występowała w omawianej sprawie, ponieważ dotyczyła ona:
1. obligatoryjnego wszczęcia postępowania w przedmiocie zwolnienia podoficera z zawodowej służby wojskowej na skutek nieusprawiedliwionej nieobecności w służbie powyżej trzech dni;
2. w tym przypadku umorzenia postępowania z powodu zakończenia postępowania w przedmiocie zwolnienia podoficera z zawodowej służby wojskowej wskutek jego oświadczenia woli.
Jak wskazano wyżej zarzuty naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 Kpa., poprzez naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania do organu administracji publicznej oraz zasady udzielania informacji, poprzez brak wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z przedmiotową sprawą, celem ustalenia jej rzeczywistego obrazu i uzyskania podstawy do trafnego zastosowania przepisu prawa, nie zostały potwierdzone w materiale dowodowym. Podobnie Sąd uważa, że naruszenie art. 80 Kpa., poprzez brak oparcia się na materiale dowodowym zebranym przez organ, brak wszechstronnej oceny całokształtu zebranego materiału dowodowego w sprawie oraz poprzez brak rzeczywistej oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy, nie miało miejsca. Argumenty przedstawione przez stronę skarżoną jedynie stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu.
W zakresie zarzutu dotyczącego zbyt długiego prowadzenia postępowania co spowodowało niewłaściwą decyzję skarżącego o wypowiedzeniu stosunku zawodowej służby wojskowej i zwolnienie z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] marca 2023 r. należy zauważyć, że skarżący mógł podejmować działania wskazujące na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postepowania przez organ.
Zdaniem Sądu należy uznać, iż organ wyczerpująco zbadał istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, oparł się na materiale prawidłowo zebranym, i dokonał jego wszechstronnej oceny a wyrażone
w zaskarżonej decyzji stanowisko uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 Kpa.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny
na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.