II SA/Wa 2381/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-03-30
NSAAdministracyjneŚredniawsa
postępowanie dyscyplinarneABWfunkcjonariuszzasada dwuinstancyjnościnieważnośćkontrola sądowaKodeks postępowania administracyjnegoprawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność postanowienia Szefa ABW o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego z powodu naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Skarżący W. H. zaskarżył postanowienie Szefa ABW o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego, które było wynikiem trójinstancyjnego postępowania, naruszającego tym samym zasadę dwuinstancyjności przewidzianą w rozporządzeniu. Sąd uznał zarzut za zasadny, stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, uznał je za niepodlegające wykonaniu oraz uchylił wcześniejsze postanowienie Szefa ABW, umożliwiając organowi II instancji wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Sprawa dotyczyła skargi W. H. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Postępowanie to przeszło przez trzy instancje, co zdaniem skarżącego naruszało zasadę dwuinstancyjności przewidzianą w § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów. Sąd administracyjny przychylił się do tego zarzutu, stwierdzając, że organy nadały postępowaniu charakter trójinstancyjny. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 KPA, ponieważ dotyczyło ono sprawy już rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem. Sąd uznał również, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu (art. 152 p.p.s.a.) i uchylił postanowienie Szefa ABW z dnia [...] lipca 2011 r., aby umożliwić organowi II instancji wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia, które mogłoby być przedmiotem dalszego zaskarżenia. Sąd podkreślił, że naruszenie zasady dwuinstancyjności było kluczową podstawą do stwierdzenia nieważności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne, a nadanie mu charakteru trójinstancyjnego stanowi naruszenie przepisów.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że organy nadały postępowaniu dyscyplinarnemu charakter trójinstancyjny, co jest sprzeczne z § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, który stanowi, że postępowanie jest dwuinstancyjne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (7)

Główne

Dz.U. 2004 nr 272 poz 2690 § § 9

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego

Postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne.

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego

Nieważność postanowienia z powodu rozstrzygnięcia sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia organu.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.

Pomocnicze

ustawa o ABW i AW art. 146 § ust. 1 pkt 2

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o ABW i AW art. 147 § ust. 2

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

ustawa o ABW i AW art. 151

Ustawa z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego poprzez nadanie mu charakteru trójinstancyjnego. Zaskarżone postanowienie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym ostatecznym postanowieniem.

Odrzucone argumenty

Organ przyznał, że nastąpiło błędne pouczenie co do trybu wniesienia środka zaskarżenia, ale uznał, że nie miało to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Organ stwierdził, że nie została naruszona zasada dwuinstancyjności. Organ twierdził, że zbadał kwestie przedawnienia zgodnie ze wskazaniami sądu.

Godne uwagi sformułowania

Organy nadały zatem postępowaniu w sprawie W. H. charakter trójinstancyjnego postępowania, przez co naruszyły wskazany wyżej przepis § 9 rozporządzenia. Zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, czyli postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Uchylając to postanowienie, Sąd umożliwił organowi II instancji wydanie postanowienia, które - w razie, gdyby było dla skarżącego niekorzystne - może stać się przedmiotem skargi do Sądu Administracyjnego.

Skład orzekający

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

sprawozdawca

Ewa Grochowska-Jung

przewodniczący

Iwona Dąbrowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja zasady dwuinstancyjności w postępowaniach dyscyplinarnych funkcjonariuszy służb mundurowych oraz konsekwencje naruszenia tej zasady, w tym stwierdzenie nieważności postępowania."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania dyscyplinarnego funkcjonariuszy ABW, ale zasada dwuinstancyjności ma szersze zastosowanie w postępowaniach administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest przestrzeganie podstawowych zasad proceduralnych, takich jak dwuinstancyjność, nawet w postępowaniach dyscyplinarnych. Pokazuje również, jak sąd administracyjny może interweniować w przypadku błędów proceduralnych organów.

Trzy instancje w postępowaniu dyscyplinarnym? Sąd stwierdza nieważność!

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2381/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /sprawozdawca/
Ewa Grochowska-Jung /przewodniczący/
Iwona Dąbrowska
Symbol z opisem
6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność zaskarżonego postanowienia
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 272 poz 2690
par. 9
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań  dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2012 r. sprawy ze skargi W. H. na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dyscyplinarnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. uchyla postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2011 r. o numerze [...].
Uzasadnienie
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., wydanym na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74, poz. 676 ze zm.) oraz § 27 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690), Dyrektor Delegatury ABW w [...] uznał W. H. winnym zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego i wymierzył mu karę nagany.
Po rozpatrzeniu odwołania W. H. od powyższego orzeczenia Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego orzeczeniem nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r., na podstawie art. 151 cytowanej ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu oraz § 35 i § 36 powołanego rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa, utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie w całości.
Powyższe orzeczenie stało się przedmiotem skargi W. H. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżący wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Szefa ABW.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 1665/10 uchylił zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz orzeczenie organu I instancji zarzucając organowi brak odniesienia się do zarzutów skarżącego podniesionych w odwołaniu od orzeczenia z dnia [...] lipca 2010 r. Nadto, naruszenie art. 107 § 3, art. 80, art. 77 § 1, a także art. 7 k.p.a. polegających na lakoniczności uzasadnienia decyzji oraz zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Jednocześnie Sąd w uzasadnieniu wyroku zobowiązał organ do ponownego przeanalizowania zgromadzonych w sprawie faktów i dowodów, w tym również zarzutu przedawnienia podnoszonego przez skarżącego, a następnie wydania orzeczenia zawierającego uzasadnienie odpowiadające treści art. 107 § 3 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektor Delegatury ABW w [...], działając z upoważnienia Szefa ABW, na podstawie art. 147 ust. 2 ustawy o ABW oraz AW w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, umorzył wobec W. H. postępowanie dyscyplinarne, uznając, iż wobec popełnienia przez skarżącego czynu będącego przedmiotem postępowania dyscyplinarnego w dniu [...] stycznia 2010 r. nastąpiło przedawnienie jego karalności.
Na powyższe postanowienie skarżący w dniu 20 czerwca 2011 r. wniósł zażalenie, w którym zarzucił organowi naruszenie między innymi przepisów § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, art. 147 ust. 2 ustawy , art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a także art. 105 k.p.a., wskazując jednocześnie na zlekceważenie przez organ zaleceń Sądu zawartych w wyroku z dnia 8 lutego 2011 r.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor Biura Kadr ABW, działając z upoważnienia Szefa ABW, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. Orzeczenie to zawierało pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie, jednakże zainteresowany może skorzystać z uprawnień określonych w § 19 ust. 3 rozporządzenia.
W. H. w piśmie z dnia 16 lipca 2011 r. zwrócił się do Szefa ABW z wnioskiem o zmianę zaskarżonego orzeczenia co do istoty i uniewinnienie od stawianego zarzutu. Ponadto wniósł o “zamieszczenie zgodnego z przepisami rozporządzenia i k.p.k. pouczenia co do wniesienia środka zaskarżenia".
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. Dyrektor Biura Kadr ABW, działając z upoważnienia Szefa ABW, na podstawie art. 151 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu, a także § 19 ust. 3 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r., orzekł o utrzymaniu w mocy powołanego postanowienia.
W. H. wniósł za pośrednictwem Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] sierpnia 2011 r. i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. oraz na poprzedzające je postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. o umorzeniu postępowania dyscyplinarnego. Skarżący zarzucił wymienionym postanowieniom:
- naruszenie §13 ust. 3 pkt 10 w zw. z § 19 ust. 1, § 50, § 53, § 48 ust. 2, §12 ust. 1 pkt 4, § 8 ust. 1, § 9, § 19 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Przesa Rady Ministrów w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego;
- art. 152 ust. 2, art. 147 ust. 2 ustawy o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu;
- art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 105, i art.107 § 1 i § 3 k.p.a.;
- art. 153 p.p.s.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych postanowień i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W. H. podniósł m. in., że organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego i nie pouczył strony co do terminu wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Jak wskazał skarżący, skarga na postanowienie kończące postępowanie wydane w trzeciej instancji została wniesiona z zachowaniem trzydziestodniowego terminu.
Ponadto skarżący zarzucił organowi zlekceważenie wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1665/10. Podniósł, że Sąd uchylając zaskarżone orzeczenie o ukaraniu dyscyplinarnym i przekazując sprawę Szefowi ABW do ponownego rozpatrzenia, nałożył na organ bezwzględny obowiązek zastosowania się do oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku Sądu. Organ winien ponownie rozpoznać, czy zarzucony czyn spełnia przesłanki przepisu § 8 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia, czy wszczęcie postępowania dyscyplinarnego i wydanie orzeczenia o ukaraniu było zasadne, mając na uwadze zgromadzone dowody i warunki określone przepisem § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia w związku z art. 147 ust. 1 i ust. 2 ustawy. Wykonanie zaleceń Sądu, w ocenie skarżącego, wymaga wznowienia zakończonego postępowania dyscyplinarnego i ponownego rzetelnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, czego organ nie dopełnił. Skarżący zarzucił organowi zlekceważenie wskazań Sądu, naruszenie prawa materialnego i prawa obwinionego do obrony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zarzuty skarżącego uznając za niezasadne. Odnosząc się do zarzutu błędnego pouczenia, organ przyznał co prawda, że w rozpatrywanej sprawie nastąpiło błędne pouczenie skarżącego co do trybu wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia z dnia [...] lipca 2011 r., wydanego przez Dyrektora Biura Kadr, działającego z upoważnienia Szefa ABW, niemniej jednak, w ocenie organu, nie miało ono wpływu na treść rozstrzygnięcia podjętego w sprawie. W ocenie organu nie została również naruszona zasada dwuinstancyjności.
Natomiast odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisu art. 153 p.p.s.a., organ stwierdził, iż zgodnie ze wskazaniami zawartymi w uzasadnieniu wyroku wnikliwie zbadał kwestie przedawnienia w prowadzonym postępowaniu, czego wyrazem było podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga musiała zostać uwzględniona.
W. H. w skardze zarzucił m. in., że organ naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania dyscyplinarnego. Jak wskazał skarżący, skarga dotyczy postanowienia, wydanego w trzeciej instacji.
Zarzut ten jest uzasadniony. Zgodnie z treścią § 9 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie udzielania wyróżnień i przeprowadzania postępowań dyscyplinarnych wobec funkcjonariuszy Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego (Dz. U. Nr 272, poz. 2690 ze zm.), postępowanie dyscyplinarne jest dwuinstancyjne. Natomiast organy w istocie orzekały w sprawie W. H. trzy razy.
Najpierw postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Dyrektor Delegatury ABW w [...] umorzył wobec W. H. postępowanie dyscyplinarne.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Dyrektor Biura Kadr ABW, działając z upoważnienia Szefa ABW, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] czerwca 2011 r. Orzeczenie to zawierało pouczenie, że nie przysługuje na nie zażalenie, jednakże zainteresowany może skorzystać z uprawnień określonych w § 19 ust. 3 rozporządzenia.
Z uprawnień tych W. H. skorzystał i w rezultacie wydano trzecie postanowienie - z dnia [...] sierpnia 2011 r. – którym Dyrektor Biura Kadr ABW orzekł o utrzymaniu w mocy powołanego wyżej postanowienia.
Orzekające organy nadały zatem postępowaniu w sprawie W. H. charakter trójinstancyjnego postępowania, przez co naruszyły wskazany wyżej przepis § 9 rozporządzenia. Z tej przyczyny, Sąd musiał stwierdzić nieważność zaskarżonego postanowienia, albowiem zaistniała przesłanka z art. 156 § 1 pkt 3) k.p.a., mianowicie zaskarżone postanowienie z dnia [...] sierpnia 2011 r. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym, czyli postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Stwierdzając w punkcie 2 wyroku, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Uchylenie postanowienia Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2011 r. nastąpiło dlatego, że musiało ono zostać wyeliminowane z porządku prawnego. Jego pozostawienie oznaczałoby pozbawienie skarżącego prawa do sądu. Postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. jest ostateczne. Uchylając to postanowienie, Sąd umożliwił organowi II instancji wydanie postanowienia, które - w razie, gdyby było dla skarżącego niekorzystne - może stać się przedmiotem skargi do Sądu Administracyjnego.
Mając powyższe na względzie, w punkcie 3 wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI