II SA/Wa 238/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-05-22
NSAAdministracyjneŚredniawsa
nauczyciel mianowanykwalifikacje zawodoweprawo oświatoweKarta Nauczycielapostępowanie administracyjnewykładnia prawaNSAWSAprawo pracy

WSA w Warszawie uchylił postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu dotyczące nadania stopnia nauczyciela mianowanego z powodu niewyjaśnienia kwalifikacji zawodowych skarżącej.

Sprawa dotyczyła skargi L. B. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu odmawiające nadania stopnia nauczyciela mianowanego w trybie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy Karta Nauczyciela. Sąd pierwszej instancji oddalił skargę, uznając, że skarżąca nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę ponownego wyjaśnienia kwalifikacji skarżącej w kontekście porozumienia z Episkopatem Polski.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprawę ze skargi L. B. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu, które utrzymało w mocy negatywną opinię Kuratora Oświaty w sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Skarżąca wnioskowała o zwolnienie z odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego na podstawie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. Organ administracji oraz sąd pierwszej instancji uznali, że skarżąca nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych obowiązujących w dniu 5 kwietnia 2000 r., w szczególności nie posiadała wymaganego wykształcenia teologicznego oraz przygotowania katechetyczno-pedagogicznego, a także wymaganego okresu pracy i ocen. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uchylił wyrok WSA, stwierdzając, że kwestia kwalifikacji skarżącej, w szczególności w kontekście ukończonych przez nią studiów teologicznych i posiadania przygotowania katechetyczno-pedagogicznego, nie została dostatecznie wyjaśniona. WSA w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę, zobowiązany był do związania wykładnią prawa dokonaną przez NSA i ponownego zbadania statusu wydziału teologicznego oraz posiadanych przez skarżącą kwalifikacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie spełniała wymogów kwalifikacyjnych w dniu 5 kwietnia 2000 r., co skutkowało negatywną opinią organu i odmową nadania stopnia nauczyciela mianowanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że kluczowe jest ustalenie, czy skarżąca posiadała wymagane wykształcenie teologiczne (dyplom ukończenia studiów wyższych teologicznych) oraz przygotowanie katechetyczno-pedagogiczne, zgodnie z porozumieniem między Konferencją Episkopatu Polski a Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. Brak wystarczających dowodów w aktach sprawy w tym zakresie.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

k.n. art. 10 § ust. 2 pkt 5 i 7

Ustawa - Karta Nauczyciela

Przepisy określające warunki zatrudnienia na podstawie mianowania, w tym wymogi kwalifikacyjne, okres pracy i oceny pracy.

Dz. U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239 z późn. zm. art. 7a § ust. 1 pkt 3

Ustawa z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw

Przepis umożliwiający ministrowi właściwemu do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, w szczególnie uzasadnionych przypadkach zwolnienie z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadanie stopnia nauczyciela mianowanego.

Dz. Urz. MEN Nr 6, poz. 21

Porozumienie pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii

Kluczowy dokument określający kwalifikacje wymagane od nauczycieli religii rzymsko-katolickiej.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez organ drugiej instancji.

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis dotyczący stosowania przepisów k.p.a. do postępowań w sprawach nadawania stopni awansu zawodowego nauczycieli.

Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia

Przepisy regulujące kwalifikacje nauczycieli.

Dz. U. Nr 36, poz. 155 z późn. zm.

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach

Przepisy dotyczące organizacji nauki religii, w tym zatrudniania nauczycieli religii.

Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. art. 190

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis o związaniu sądu wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonego postanowienia w przypadku naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego.

Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący orzekania o wykonalności zaskarżonej decyzji.

Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis dotyczący orzekania o kosztach postępowania.

Dz. U. Nr 155, poz. 1288

Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli

Przepisy określające kwalifikacje nauczycieli.

Dz. Urz. MEN Nr 4, poz. 20

Porozumienie pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 6 września 2000 r.

Aktualnie obowiązujące porozumienie określające kwalifikacje nauczycieli religii.

Argumenty

Godne uwagi sformułowania

nie została wyjaśniona w sposób dostateczny kwestia kwalifikacji skarżącej zgodnie z przepisami Porozumienia pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski a Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii.

Skład orzekający

Bronisław Szydło

przewodniczący

Janusz Walawski

członek

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kwalifikacji nauczycieli religii oraz stosowanie art. 7a ustawy Karta Nauczyciela w kontekście niejasnych lub niepełnych dokumentów potwierdzających wykształcenie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego z okresu sprzed 2007 roku, ale zasady wykładni przepisów o kwalifikacjach mogą być nadal aktualne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu kariery nauczycielskiej – nadania stopnia nauczyciela mianowanego, a także pokazuje złożoność interpretacji przepisów dotyczących kwalifikacji zawodowych, zwłaszcza w kontekście specyficznych porozumień międzyresortowych.

Nauczyciel mianowany – czy dyplom z seminarium wystarczy? Sąd wyjaśnia kwalifikacje.

Dane finansowe

WPS: 240 PLN

Sektor

edukacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 238/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-05-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bronisław Szydło /przewodniczący/
Janusz Walawski
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6190 Służba Cywilna, pracownicy mianowani, nauczyciele
Skarżony organ
Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło, Sędzia WSA Janusz Walawski, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), Protokolant Bartosz Piwoński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2007 r. sprawy ze skargi L. B. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie opinii dotyczącej zwolnienia z odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadania stopnia nauczyciela mianowanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie organu pierwszej instancji 2. zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości 3. zasądza od Ministra Edukacji Narodowej na rzecz skarżącej L. B. kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 listopada 2005 r. oddalił skargę pani L. B. na postanowienie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia [...] maja 2005 r. nr [...]. Ww. postanowieniem organ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 144 kpa, utrzymał w mocy postanowienie [...] Kuratora Oświaty nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r., którym to postanowieniem [...] Kurator Oświaty zaopiniował negatywnie wniosek w sprawie nadania stopnia nauczyciela mianowanego. Sąd wskazał w uzasadnieniu, iż strona złożyła do Ministra Edukacji Narodowej i Sportu wniosek o zwolnienie z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadanie stopnia nauczyciela mianowanego w trybie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy – Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2000 r. Nr 19, poz. 239 z późn. zm.). Organ przywołał treść art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., wedle którego minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może zwolnić z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadać stopień nauczyciela mianowanego nauczycielowi spełniającemu warunki określone w tym przepisie. Powołany przepis uzależnia zatem wydanie decyzji od zajęcia stanowiska w formie wyrażenia opinii przez kuratora oświaty. Dlatego też Ministerstwo Edukacji Narodowej i Sportu zwróciło się do [...] Kuratora Oświaty o zaopiniowanie złożonego przez L. B. wniosku w trybie art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. [...] Kurator Oświaty postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. negatywnie zaopiniował wniosek strony stwierdzając, iż w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie spełniała ona warunków wymaganych do zatrudnienia na podstawie mianowania, a określonych w art. 10 ust. 2 pkt 5 i 7 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., gdyż nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela religii, o których mowa w porozumieniu pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii (Dz. Urz. MEN Nr 6, poz. 21). Legitymowała się bowiem dyplomem ukończenia studium [...] oraz dokumentem potwierdzającym uzyskanie absolutorium. Ponadto, w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie posiadała też wymaganego, nieprzerwanego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej w szkole zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami, a także nie posiadała wymaganych ocen (oceny) pracy. Od postanowienia tego skarżąca wniosła zażalenie, w którym podnosiła, że na stanowisku nauczyciela religii była zatrudniona na podstawie pisemnego, imiennego skierowania, wydanego przez właściwego biskupa diecezjalnego, a obowiązujące w dniu 5 kwietnia 2000 r. przepisy nie wymagały posiadania dyplomu ukończenia wyższej uczelni. Wymóg posiadania dyplomu dotyczył tylko absolwentów kolegiów teologicznych, w których nauka trwała 2-3 lata, a nie absolwentów 5-letnich wyższych studiów teologicznych. Podniosła też, że błędna ocena jej kwalifikacji skutkuje stwierdzeniem, iż nie posiada wymaganego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej w szkole zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami. Organ drugiej instancji wskazał jednak, że strona pracę w szkole rozpoczęła w 1984 r. na stanowisku nauczyciela wychowania muzycznego. W latach 1986-1990 wykonywała pracę katechetki w parafii. Od dnia 1 września 1991 r. do chwili obecnej jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela religii w pełnym wymiarze zajęć. Legitymuje się dyplomem ukończenia Studium [...] przy [...] Wydziale Teologicznym z 1985 r., poświadczeniem [...] Wydziału Teologicznego w P. z 1986 r. o uzyskaniu absolutorium oraz dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku teologia z dnia [...] września 2003 r. W dniu 5 kwietnia 2000 r. była zatrudniona w szkole w pełnym wymiarze zajęć na stanowisku nauczyciela religii, nie posiadając wymaganych kwalifikacji do zajmowania tego stanowiska. Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., kwestię kwalifikacji nauczycieli regulowały art. 9 ustawy – Karta Nauczyciela (Dz. U. z 1997 r. Nr 56, poz. 357 z późn. zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.). Kwalifikacje nauczycieli religii, zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. Nr 36, poz. 155 z późn. zm.) oraz § 11 cyt. rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, określały odpowiednie porozumienia Ministra Edukacji Narodowej z władzami Kościołów. Kwalifikacje wymagane od nauczycieli religii rzymsko-katolickiej określało porozumienie zawarte pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii (Dz. Urz. MEN Nr 6, poz. 21). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 powołanego porozumienia, kwalifikacje do nauczania religii w szkołach podstawowych posiadały osoby świeckie i zakonne, które ukończyły wyższe studia teologiczne, uwzględniające przygotowanie katechetyczno-pedagogiczne. Dokumentem potwierdzającym ukończenie studiów wyższych i tym samym uzyskanie wykształcenia wyższego jest dyplom ukończenia studiów wyższych i w związku z tym, określone wyżej wymogi spełniły osoby legitymujące się stosownym dyplomem. W myśl § 5 ust. 1 pkt 1 cyt. rozporządzenia w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii, przedszkole lub szkoła zatrudniały nauczyciela religii wyłącznie na podstawie imiennego, pisemnego skierowania do danego przedszkola lub szkoły, w przypadku Kościoła Katolickiego wydanego przez właściwego biskupa diecezjalnego. Jednocześnie zapisy § 3 ust. 1 powołanego porozumienia z dnia 8 czerwca 1993 r. stanowiły, że wydane przez właściwego biskupa diecezjalnego skierowanie nauczyciela religii do danej szkoły świadczyło o posiadaniu przygotowania teologicznego. Minister podkreślił, iż skierowanie wydane przez właściwego biskupa jest dokumentem, bez którego nie można nawiązać stosunku pracy na stanowisku nauczyciela religii w danej szkole lub przedszkolu, nie jest natomiast dokumentem, na podstawie którego następuje ocena kwalifikacji nauczyciela, ale stosownie bowiem do przepisów powołanego porozumienia, o kwalifikacjach decyduje odpowiedni poziom i zakres wykształcenia poświadczony wymaganym dyplomem. Regulujące kwestie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288), odrębnie określają wymagania dotyczące przygotowania pedagogicznego oraz odpowiedniego poziomu i zakresu wykształcenia. Analogiczne rozstrzygnięcia zawarto w powołanym porozumieniu z dnia 8 czerwca 1993 r., a także w aktualnie obowiązującym porozumieniu pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 6 września 2000 r. (Dz. Urz. MEN Nr 4, poz. 20), które – w przypadku nauczycieli religii – stosowne przygotowanie określają, odpowiednio, jako teologiczne i katechetyczno-pedagogiczne. Minister Edukacji Narodowej i Sportu podniósł, iż L. B. w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela religii, a także nie posiadała wymaganego, nieprzerwanego okresu pracy pedagogicznej wykonywanej w szkole, zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami. Nie spełniła więc warunków wymaganych do zatrudnienia na podstawie mianowania, określonych w art. 10 ust. 2 pkt 5 i 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., a tym samym nie spełniła wymagań określonych w art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. i w związku z tym, [...] Kurator Oświaty nie mógł pozytywnie zaopiniować wniosku L. B. Ponadto, zdaniem organu, z akt sprawy wynika też, że L. B. w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie posiadała wymaganych ocen (oceny) pracy, o których mowa w powołanym art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela. Co prawda, pismem z dnia 18 grudnia 1999 r. zwróciła się do dyrektora szkoły o dokonanie oceny pracy w celu uzyskania mianowania, ale oceny takiej nie dokonano. Gdyby nawet dokonano oceny pracy, to i tak skarżąca nie mogłaby uzyskać mianowania, bo nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając sprawę wskazał, iż zgodnie z art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r., minister właściwy do spraw oświaty i wychowania, na wniosek nauczyciela złożony nie później niż do dnia 31 grudnia 2000 r., po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, w szczególnie uzasadnionych przypadkach może zwolnić z obowiązku odbycia stażu i postępowania egzaminacyjnego oraz nadać stopień nauczyciela mianowanego zatrudnionemu w szkole nauczycielowi, który w dniu 5 kwietnia 2000 r. był zatrudniony w szkole w wymiarze nie niższym niż 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć oraz spełniał w tym dniu warunki określone w art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w tym dniu, z wyjątkiem warunku określonego w art. 10 ust. 2 pkt 6 Karty Nauczyciela. Z akt sprawy wynika, że skarżąca pracę w szkole rozpoczęła w 1984 r. na stanowisku nauczyciela wychowania muzycznego. W latach 1986-1990 wykonywała pracę katechetki w parafii. Od dnia [...] 1991 r. do chwili obecnej jest zatrudniona na stanowisku nauczyciela religii w pełnym wymiarze zajęć. Legitymuje się dyplomem ukończenia Studium [...] przy [...] z 1985 r., poświadczeniem [...] Wydziału Teologicznego z 1986 r. o uzyskaniu absolutorium oraz dyplomem ukończenia studiów wyższych magisterskich na kierunku teologia z dnia [...] września 2003 r. W dniu 5 kwietnia 2000 r. była zatrudniona w szkole w pełnym wymiarze zajęć na stanowisku nauczyciela religii, nie posiadając wymaganych kwalifikacji do zajmowania tego stanowiska. Zgodnie ze stanem prawnym obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., kwestię kwalifikacji nauczycieli regulowały art. 9 ustawy – Karta Nauczyciela oraz przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia (Dz. U. Nr 98, poz. 433 z późn. zm.). Kwalifikacje nauczycieli religii, zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach (Dz. U. Nr 36, poz. 155 z późn. zm.) oraz § 11 cyt. rozporządzenia w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli, określały odpowiednie porozumienia Ministra Edukacji Narodowej z władzami Kościołów. Kwalifikacje wymagane od nauczycieli religii rzymsko-katolickiej określało porozumienie zawarte pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii (Dz. Urz. MEN Nr 6, poz. 21).
Zgodnie z § 2 powołanego porozumienia, kwalifikacje do nauczania religii w przedszkolach i szkołach podstawowych posiadają:
1) osoby wymienione w § 1 ust. 1 (tj. księża, którzy ukończyli seminarium duchowne, diecezjalne lub zakonne),
2) osoby świeckie i zakonne, które posiadają dyplom ukończenia kolegium prowadzonego zgodnie z zasadami ustalonymi przez Konferencję Episkopatu Polski, zwanego dalej Kolegium Teologicznym,
3) osoby świeckie i zakonne, które ukończyły kolegium nauczycielskie bez przygotowania teologicznego lub katechetyczno-pedagogicznego, ale przygotowania te uzupełniły.
Nauczać religii w szkołach wymienionych w ust. 1 mogą również osoby świeckie i zakonne, które:
1) zostały wymienione w § 1 ust. 2 (tj. osoby świeckie lub zakonne, które ukończyły wyższe studia teologiczne uwzględniające przygotowanie katechetyczno-pedagogiczne),
2) ukończyły kolegium nauczycielskie bez przygotowania teologicznego lub katechetyczno-pedagogicznego, ale przygotowania te aktualnie zdobywają,
3) posiadają świadectwo dojrzałości oraz przygotowanie teologiczne i katechetyczno-pedagogiczne albo aktualnie przygotowania te zdobywają.
O posiadaniu przygotowania teologicznego, o którym mowa w niniejszym porozumieniu świadczy skierowanie wydane przez właściwego biskupa diecezjalnego zgodnie z § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w szkołach publicznych.
Ilekroć w niniejszym porozumieniu jest mowa o przygotowaniu katechetyczno-pedagogicznym – należy przez to rozumieć nabycie wiedzy i umiejętności z zakresu pedagogiki, psychologii, katechetyki i dydaktyki, nauczanych w powiązaniu z teologią w wymiarze nie mniejszym niż 150 godzin; o posiadaniu przygotowania katechetyczno-pedagogicznego świadczy: dyplom (zaświadczenie) wyższego seminarium duchownego albo innej szkoły wyższej, kolegium teologicznego albo świadectwo ukończenia kursu katechetyczno-pedagogicznego prowadzonego przez kolegium teologiczne, wyższe seminarium duchowne lub inną szkołę wyższą. Nauczyciele religii zatrudnieni w dniu wejścia w życie porozumienia, którzy przygotowanie do nauczania religii uzyskali w instytutach, na kursach katechetycznych oraz legitymujących się świadectwem dojrzałości – posiadają kwalifikacje w rozumieniu niniejszego porozumienia. Zgodnie z § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 14 kwietnia 1992 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach, przedszkole lub szkoła zatrudniały nauczyciela religii wyłącznie na podstawie imiennego, pisemnego skierowania do danego przedszkola lub szkoły, w przypadku Kościoła Katolickiego wydanego przez właściwego biskupa diecezjalnego. Jednocześnie zapisy § 3 ust. 1 powołanego porozumienia z dnia 8 czerwca 1993 r. stanowiły, że wydane przez właściwego biskupa diecezjalnego skierowanie nauczyciela religii do danej szkoły świadczyło o posiadaniu przygotowania teologicznego. Skierowanie wydane przez właściwego biskupa jest dokumentem, bez którego nie można nawiązać stosunku pracy na stanowisku nauczyciela religii w danej szkole lub przedszkolu, nie jest natomiast dokumentem, na podstawie którego następuje ocena kwalifikacji nauczyciela. Stosownie bowiem do § 6 rozporządzenia, kwalifikacje zawodowe nauczycieli religii określają odpowiednio: Konferencja Episkopatu Polski Kościoła Katolickiego oraz właściwe władze zwierzchnie Kościołów lub innych związków wyznaniowych – w porozumieniu z Ministrem Edukacji Narodowej. Regulujące kwestie kwalifikacji wymaganych od nauczycieli przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 10 września 2002 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli niemających wyższego wykształcenia lub ukończonego zakładu kształcenia nauczycieli (Dz. U. Nr 155, poz. 1288), odrębnie określają wymagania dotyczące przygotowania pedagogicznego oraz odpowiedniego poziomu i zakresu wykształcenia. Analogiczne rozstrzygnięcia zawarto w powołanym porozumieniu z dnia 8 czerwca 1993 r., a także w aktualnie obowiązującym porozumieniu pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski oraz Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 6 września 2000 r. (Dz. Urz. MEN Nr 4, poz. 20), które – w przypadku nauczycieli religii – stosowne przygotowanie określają, odpowiednio, jako teologiczne i katechetyczno-pedagogiczne. Sąd stwierdził, że L. B. w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania stanowiska nauczyciela religii, a także nie posiadała wymaganego, nieprzerwanego okresu pracy pedagogicznej, wykonywanej w szkole zgodnie z wymaganymi kwalifikacjami. Nie spełniła więc warunków wymaganych do zatrudnienia na podstawie mianowania określonych w art. 10 ust. 2 pkt 5 i 7 Karty Nauczyciela w brzmieniu obowiązującym w dniu 5 kwietnia 2000 r., a tym samym nie spełniła wymagań określonych w art. 7a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. i w związku z tym [...] Kurator Oświaty nie mógł pozytywnie zaopiniować wniosku strony.
Ponadto z akt sprawy wynika też, że L. B. w dniu 5 kwietnia 2000 r. nie posiadała wymaganych ocen (oceny) pracy, o których mowa w powołanym art. 10 ust. 2 pkt 7 Karty Nauczyciela. Co prawda, pismem z dnia 18 grudnia 1999 r. zwróciła się do dyrektora szkoły o dokonanie oceny pracy w celu uzyskania mianowania, ale oceny takiej nie dokonano. Gdyby nawet dokonano oceny pracy, to i tak skarżąca nie mogłaby uzyskać mianowania, bo nie posiadała wymaganych kwalifikacji do zajmowania danego stanowiska.
Na powyższy wyrok skarżąca w dniu 24 stycznia 2006 r. złożyła skargę kasacyjną zarzucając Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie błędną wykładnię art. 7 a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 18 lutego 200 r. o zmianie ustawy Karta Nauczyciela oraz o zmianie innych ustaw oraz § 5 i § 6 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii. Zdaniem skarżącej powyższe przepisy wskazują, że posiadała ona niezbędne kwalifikacje, które powalają jej na nadanie stopnia zawodowego nauczyciela mianowanego.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I OSK 318/06 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że zarówno w postępowaniu administracyjnym, jak i postępowaniu przed sądem I instancji nie została wyjaśniona w sposób dostateczny kwestia kwalifikacji skarżącej zgodnie z przepisami Porozumienia pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski a Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii. W porozumieniu stwierdzono, że kwalifikacje do nauczania religii posiadały m.in. osoby świeckie, które ukończyły wyższe studia teologiczne uwzględniające przygotowanie katechetyczno-pedagogiczne oraz takie, które posiadają świadectwo dojrzałości oraz przygotowanie teologiczne i katechetyczno-pedagogiczne albo aktualnie to wykształcenie zdobywają. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w sprawie jest bezsporne, iż skarżąca po ukończeniu w latach 1981-86 Studiów Teologicznych [...] na [...] Wydziale Teologicznym uzyskała absolutorium. [...] Wydział Teologiczny w P. funkcjonował przy [...] Seminarium Duchownym w P. Koniecznym jest zatem ustalenie statusu wydziału, formy jego ukończenia oraz jakie dawał uprawnienia, a także tego, czy skarżąca posiada, stosowanie do postanowień Porozumienia, przygotowanie katechetyczno-pedagogiczne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przedmiotowej sprawie NSA stwierdził, że w toku postępowania przed organami administracji nie wyjaśniono:
- kwalifikacji zawodowych skarżącej w kontekście postanowień Porozumienia pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski a Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii; Porozumienie zawierało określenie kwalifikacji zawodowych nauczycieli religii;
- czy skarżąca posiada przygotowanie katechetyczno-pedagogiczne zgodnie z ww. Porozumieniem.
Te kwestie wymagają ponownego wyjaśnienia w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organ winien, zatem zbadać, jaki status miał [...] Wydział Teologiczny w P., który funkcjonował przy [...] Seminarium Duchownym w P., w jakiej formie następowało jego ukończenie, a także, jakie dawał on uprawnienia. Nadto dla zbadania czy skarżąca posiada kwalifikacje zawodowe określone w § 3 ust. 2 Porozumienia pomiędzy Konferencją Episkopatu Polski a Ministrem Edukacji Narodowej z dnia 8 czerwca 1993 r. w sprawie kwalifikacji zawodowych wymaganych od nauczycieli religii organ winien sprawdzić, czy ma kwalifikacje katechetyczno-pedagogiczne.
Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI