II SA/Wa 238/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-02-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zmiana nazwiskasprostowanie aktu urodzeniaprawo o aktach stanu cywilnegokognicja organów administracjiwłaściwość sądupostępowanie administracyjnesąd powszechnynazwisko rodowe

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.G. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy postanowienie Starosty o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany nazwiska, uznając, że żądanie dotyczy sprostowania aktu urodzenia, a nie zmiany nazwiska, co leży w gestii sądu powszechnego.

J.G. zwrócił się do Starosty o uzupełnienie nazwiska według dokumentów urodzenia na G. v. G., twierdząc, że takie nazwisko nosili jego rodzice. Starosta umorzył postępowanie, uznając, że sprawa dotyczy sprostowania aktu urodzenia, a nie zmiany nazwiska, co jest kompetencją sądu powszechnego. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. J.G. zaskarżył decyzję Wojewody do WSA, domagając się powrotu do nazwiska z chwili urodzenia. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.

Sprawa dotyczyła wniosku J.G. skierowanego do Starosty L. o dokonanie zmiany lub uzupełnienia nazwiska według dokumentów urodzenia na G. v. G., powołując się na nazwisko rodziców. Starosta L. umorzył postępowanie, uznając, że żądanie nie dotyczy zmiany nazwiska, lecz sprostowania aktu urodzenia, a kompetencje w tym zakresie posiada sąd powszechny, a nie organ administracji samorządowej. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę [...], który również stwierdził, że żądanie dotyczy sprostowania aktu stanu cywilnego, a nie zmiany nazwiska. Wojewoda wskazał, że akt urodzenia J. G. został sporządzony na nazwisko G. v. G., a orzeczeniem Sądu Okręgowego z 1936 r. dokonano sprostowania poprzez wpisanie nazwiska ojca w brzmieniu "G.". J.G. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, domagając się powrotu do nazwiska z chwili urodzenia i kwestionując zmianę nazwiska z "G. v. G." na "G." w 1936 r. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że żądanie skarżącego jest w istocie żądaniem sprostowania aktu stanu cywilnego, a nie zmiany nazwiska. Sąd podkreślił, że ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje kognicję organów administracji jedynie w przypadku oczywistego błędu pisarskiego (art. 28) lub uzupełnienia aktu niezawierającego wszystkich danych (art. 36). W pozostałych przypadkach, w tym sprostowania aktu stanu cywilnego, orzeka sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym (art. 33). Orzekanie w tej sprawie przez organ administracji naruszałoby przepisy o właściwości. WSA uznał, że rozstrzygnięcie Starosty o umorzeniu postępowania było trafne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Organ administracji samorządowej nie jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o zmianę lub uzupełnienie nazwiska w akcie urodzenia, jeśli nie jest to oczywisty błąd pisarski lub uzupełnienie aktu niezawierającego wszystkich danych. W pozostałych przypadkach, w tym sprostowania aktu stanu cywilnego, orzeka sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że żądanie skarżącego dotyczy sprostowania aktu stanu cywilnego, a nie zmiany nazwiska. Ustawa Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje kognicję organów administracji jedynie w ściśle określonych przypadkach (art. 28, art. 36). W pozostałych sytuacjach, zgodnie z art. 33, właściwy jest sąd powszechny. Orzekanie przez organ administracji w tej sprawie naruszałoby przepisy o właściwości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.a.s.c. art. 31

Prawo o aktach stanu cywilnego

p.a.s.c. art. 33

Prawo o aktach stanu cywilnego

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.z.i.n. art. 2

Ustawa o zmianie imion i nazwisk

p.a.s.c. art. 28

Prawo o aktach stanu cywilnego

p.a.s.c. art. 36

Prawo o aktach stanu cywilnego

p.a.s.c. art. 4

Prawo o aktach stanu cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie skarżącego dotyczy sprostowania aktu stanu cywilnego, a nie zmiany nazwiska. Organ administracji samorządowej nie posiada kompetencji do rozpatrywania wniosków o sprostowanie aktu stanu cywilnego, poza przypadkami oczywistego błędu pisarskiego lub uzupełnienia aktu. Właściwym organem do rozpatrzenia wniosku o sprostowanie aktu stanu cywilnego jest sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym.

Odrzucone argumenty

Organ administracji samorządowej jest właściwy do rozpatrzenia wniosku o zmianę lub uzupełnienie nazwiska w akcie urodzenia. Decyzje organów administracji w sprawie zmiany nazwiska były zasadne i zgodne z prawem.

Godne uwagi sformułowania

nie chodzi tu o zmianę nazwiska w trybie art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (...), lecz o sprostowanie lub uzupełnienie aktu stanu cywilnego w trybie przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego Tylko w tych dwóch wymienionych przypadkach ustawa – Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje kognicję organów administracji państwowej. akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. Orzekanie zaś w tym przypadku w postępowaniu administracyjnym byłoby naruszeniem przepisów o właściwości i stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności wydanych decyzji

Skład orzekający

Andrzej Kołodziej

sprawozdawca

Anna Mierzejewska

przewodniczący

Ewa Grochowska-Jung

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości organów administracji i sądów w sprawach dotyczących zmian i sprostowań aktów stanu cywilnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie żądanie dotyczyło sprostowania aktu urodzenia, a nie zmiany nazwiska w rozumieniu ustawy o zmianie imion i nazwisk.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje kluczową różnicę między zmianą nazwiska a sprostowaniem aktu urodzenia oraz właściwość rzeczową organów w tego typu sprawach, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego i cywilnego.

Kiedy nazwisko z aktu urodzenia wymaga sprostowania, a kiedy zmiany? Sąd wyjaśnia właściwość organów.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 238/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-02-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /sprawozdawca/
Anna Mierzejewska /przewodniczący/
Ewa Grochowska-Jung
Symbol z opisem
6059 Inne o symbolu podstawowym 605
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Asesor WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Protokolant Joanna Ukalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]grudnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zmiany nazwiska oddala skargę
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 12 września 2003 r. J.G. zwrócił się do Starosty L. o dokonanie zmiany uzupełnienia nazwiska według dokumentów urodzenia na G. v. G., podnosząc, że takie nazwisko nosili jego rodzice W. i hrabina J. z d. L. G. v. G..
Decyzją z dnia [...] października 2003 r. nr [...]Starosta L., na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) umorzył postępowanie w sprawie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że prośba zainteresowanego nie dotyczy zmiany nazwiska, lecz sprostowania aktu urodzenia, zaś Starosta jako organ administracji samorządowej nie posiada uprawnień w tym zakresie. Właściwym organem do rozpoznania wniosku jest sąd powszechny, który rozstrzyga w tym przedmiocie w trybie postępowania nieprocesowego, zgodnie z art. 33 w zw. z art. 31 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 36, poz. 180 ze zm.).
Organ powołał się przy tym na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i piśmiennictwo.
W odwołaniu od powyższej decyzji do Wojewody [...] J.G. zakwestionował stanowisko Starosty, podając, że przez 10 lat nosił nazwisko G. v. G. i tylko takie nazwisko jest mu przynależne.
Zarzucił organowi, że powoływanie się na wyrok NSA oraz pogląd doktryny jest bezzasadne, a Starostwo Powiatowe, władne do załatwienia sprawy, uchyla się od tego.
Decyzją z dnia[...]grudnia 2003 r. Wojewoda[...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu L. z dnia [...] października 2003 r.
W uzasadnieniu podał, że stanowisko organu I instancji jest co do istoty żądania zasadne, bowiem żądanie dotyczy sprostowania aktu stanu cywilnego w postaci aktu urodzenia, a nie zmiany nazwiska.
Stwierdził, iż dla J. G. w dniu [...] lutego 1926 r. został sporządzony akt urodzenia na nazwisko G. v. G..
Skutkiem orzeczenia Sądu Okręgowego w P. Wydział Zamiejscowy w C. z dnia [...] listopada 1936 r. dokonano w akcie urodzenia sprostowania poprzez wpisanie nazwiska ojca wnioskodawcy w brzmieniu "G.", a nie jak mylnie wpisano "G. v. G.", a orzeczenie to jest wiążące do chwili obecnej.
Odnosząc się do zarzutu bezzasadnego powoływania się przez organ I instancji na orzecznictwo NSA i piśmiennictwo, Wojewoda wskazał, że nie jest to przejaw biurokracji, lecz ogólnie stosowana praktyka dająca możliwość zapoznana się przez zainteresowanych nie tylko z obowiązującymi przepisami prawa, lecz również z orzecznictwem dotyczącym ich stosowania w praktyce.
W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. G. zwrócił się z wnioskiem o wydanie postanowienia mającego na celu powrót do nazwiska jakie miał w chwili urodzenia.
Podniósł, że nie rozumie, dlaczego Kancelaria Rzymsko-Katolicka w C. zmieniła w 1936 r. nazwisko "G. v. G." na "G.".
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko co do okoliczności zarówno faktycznych, jak i prawnych, zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestią zasadniczą w rozpatrywanej sprawie jest ocena żądania zawartego we wniosku J. G. skierowanym do Starosty Powiatowego w .L. Analiza treści wniosku zawierającego sformułowanie "dokonanie zmiany – uzupełnienie nazwiska według dokumentów urodzenia, tj. G. v. G." pozwala przyjąć, iż nie chodzi tu o zmianę nazwiska w trybie art. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i nazwisk (t.j. Dz. U. z 1963 r. Nr 63, poz. 328 ze zm.), lecz o sprostowanie lub uzupełnienie aktu stanu cywilnego w trybie przepisów rozdziału 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Nr 36, poz. 180 ze zm.).
Nie jest to, jak trafnie uznał zarówno Starosta Powiatu L., jak i Wojewoda [...], przypadek tzw. małego sprostowania, o którym mowa w art. 28 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego, polegającego na sprostowaniu oczywistego błędu pisarskiego. Nie jest to równie przypadek określony w art. 36 ww. ustawy polegający na uzupełnieniu aktu stanu cywilnego niezawierającego wszystkich danych, które powinny być w nim zamieszczone.
Tylko w tych dwóch wymienionych przypadkach ustawa – Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje kognicję organów administracji państwowej.
Interpretując przepisy rozdziału 4 omawianej ustawy – "Unieważnienie, sprostowanie, ustalenie treści, odtworzenie i uzupełnienie aktu stanu cywilnego" należy mieć na uwadze jej art. 4 stanowiący, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, a ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.
Stąd też, poza przypadkami określonymi w art. 28 i 36 ustawy, według których sprostowanie i uzupełnienie mogą być dokonane w postępowaniu administracyjnym, w pozostałych przypadkach, stosownie do art. 33, orzeka sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym.
Reasumując należy stwierdzić, że żądanie skarżącego jest w istocie żądaniem sprostowania aktu stanu cywilnego, o którym mowa w art. 31 ustawy – Prawo o aktach stanu cywilnego.
Orzekanie zaś w tym przypadku w postępowaniu administracyjnym byłoby naruszeniem przepisów o właściwości i stanowiłoby podstawę do stwierdzenia nieważności wydanych decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Trafne jest zatem rozstrzygnięcie Starosty L. umarzające postępowanie na podstawie art. 105 § 1 kpa wobec stwierdzenia jego bezprzedmiotowości, jak również utrzymujące je w mocy rozstrzygnięcie Wojewody [...].
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI