II SA/WA 2375/04

III SA/Łd 592/06 - Wyrok WSA w Łodzi
Data orzeczenia
2007-04-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-12-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Sędziowie
Irena Krzemieniewska /przewodniczący/
Janusz Furmanek
Małgorzata Łuczyńska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Sentencja
Dnia 18 kwietnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędziowie Sędzia NSA Janusz Furmanek,, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska (spr.), Protokolant asystent sędziego Tomasz Godlewski, po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. P. na uchwałę Rady Gminy w G. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie numeracji nieruchomości w obrębie geodezyjnym [...] dla ulicy A 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały; 2. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku; 3. zasądza od Rady Gminy w G. na rzecz skarżącego J. P. kwotę 300 złotych (trzysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Uchwałą z dnia [...] Nr [...] w sprawie zmiany Uchwały Nr [...] Rady Gminy w G. z dnia [...] w sprawie numeracji nieruchomości w obrębie geodezyjnym [...] dla ulicy A, wydaną na podstawie art. 18 ust. 2 pkt. 15 ustawy o samorządzie gminnym, art. 47 a pkt. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz.U. Nr 243, poz.2432), Rada Gminy w G. uchwaliła, iż w załączniku Nr 1 do Uchwały Nr [...] Rady Gminy w G. z dnia [...] skreśla się pozycję karta mapy 1 - numer działki 118/1 - numer porządkowy 2B.
Pismem z dnia 29 września 2006 r. J. P. wezwał Radę Gminy w G. do usunięcia naruszenia prawa znajdującego się w treści Uchwały z dnia [...]. W wezwaniu wskazał, iż:
1) Uchwała z dnia [...] została podjęta na wniosek osób nie będących stroną w myśl Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004 r. w sprawie numeracji porządkowej tj. sąsiadów co jest niezgodne z § 9 tego Rozporządzenia,
2) projekt powyższej Uchwały przesłany radnym nie zawierał uzasadnienia, co narusza § 59 pkt. 3 Statutu Gminy G.,
3) podjętą Uchwałą z [...] nie porządkowano numeracji na ulicy A, a jedynie usunięto numer dla działki 118/1, a stan obecny ulica A 2B nie narusza interesu prawnego osób trzecich.
Ponadto podał, iż z przyczyn formalnych i ludzkich wyżej wymieniona Uchwała z dnia [...] powoduje wiele komplikacji w życiu codziennym jego i jego żony M., która jest lekarzem oraz stwarza konieczność wymiany dokumentów i pieczątek.
Uchwałą z dnia [...] Nr [...] w sprawie zajęcia stanowiska dotyczącego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, wydaną na podstawie § 47 ust. 1 Statutu Gminy G., Rada Gminy w G. podtrzymała Uchwałę z dnia [...].
Na Uchwałę Rady Gminy G. z dnia [...] Nr [...] w sprawie zmiany Uchwały Nr [...] z dnia [...] w sprawie numeracji w obrębie geodezyjnym [...] dla ulicy A J.P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów według norm przepisanych podniósł argumenty zwarte w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 29 września 2006 r.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy w G. wyjaśniła, iż w dniu [...] podjęta została Uchwała w sprawie numeracji nieruchomości w obrębie geodezyjnym [...] dla ulicy A, zgodnie z którą nadano działce numeru 118/1 numer porządkowy 2B. W związku ze zmianą stanu prawnego nieruchomości w dniu 31 sierpnia 2006 r. podjęta została Uchwała w sprawie zmiany Uchwały Nr [...] Rady Gminy w G. z dnia [...] w sprawie numeracji nieruchomości w obrębie geodezyjnym [...] dla ulicy A, w wyniku której skreślono pozycję: karta mapy 1 - numer działki 118/1 - numer porządkowy 2B. W dniu 26 października 2006r. po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa złożonego przez skarżącego Rada nie zmieniała zaskarżonej Uchwały i nie widzi podstaw do uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów aniżeli w niej podniesione.
Zgodnie z art. 184 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny oraz inne sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej . Kontrola ta obejmuje również orzekanie o zgodności z ustawami uchwał organów samorządu terytorialnego i aktów normatywnych terenowych organów administracji rządowej. Przy czym, jak stanowi art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, powołanej dalej jako p.p.s.a.( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie .
Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje m.in. ( art. 3 § 2 pkt 5, 6, 7 p.p.s.a.) orzekanie w sprawach skarg na:
1)akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
2)akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wymienione w pkt. 1), podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
3) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego .
W przypadku niezgodności z prawem uchwały jednostki samorządu terytorialnego sąd administracyjny stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że uchwała wydana została z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności - art. 147 § 1 p.p.s.a.
Jednocześnie stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W świetle art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (T.j. z 2001r. Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czy interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
W przedmiotowej sprawie J. P. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w G. w sprawie wykreślenia w załączniku Nr 1 do uchwały Nr [...] Rady Gminy w G. z dnia [...] pozycji dotyczącej numeru działki 118/1 oznaczonej numerem porządkowym 2B.
Badając istnienie interesu prawnego po stronie wnoszącego skargę Sąd uznał, że J. P. legitymuje się interesem prawnym do wniesienia skargi na przedmiotową uchwałę. W tym miejscu godzi się podnieść, że interes prawny, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, musi wynikać z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną wnoszącego skargę (por. wyrok NSA z dnia 04.02.2005r. sygn. akt OSK 1563/04 LEX 171196, wyrok WSA z dnia 01.06.2005r. sygn. akt II SA/Wa 2375/04 LEX 171696).
W przedmiotowej sprawie podjęto uchwałę o wykreśleniu numeru porządkowego 2B dla nieruchomości zlokalizowanej na działce oznaczonej numerem geodezyjnym 118/1, położonej przy ulicy A w miejscowości G. Do momentu podjęcia zaskarżonej uchwały miejscem zamieszkania J. P. i jego rodziny był dom przy ulicy A 2B w G. Wykreślenie numeru porządkowego 2B dotyczyło więc w istocie wykreślenia adresu skarżącego, co w ocenie Sądu powoduje zaistnienie przesłanek wystąpienia ze skargą w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym.
Przechodząc do oceny zaskarżonej uchwały należy wskazać, że podstawą prawną jej podjęcia był art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 47a pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. z 2000r. Dz.U. Nr 100 poz. 1086 ze zm.) oraz Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości (Dz.U. Nr 243 poz. 2432).
W świetle art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym Do wyłącznej właściwości rady gminy należy: stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy.
Zgodnie zaś z art. 47a ust. 2 cytowanego wyżej rozporządzenia do zadań gminy należy: ustalanie numerów porządkowych nieruchomości zabudowanych oraz nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a także prowadzenie i aktualizowanie ewidencji numeracji porządkowej nieruchomości.
W ocenie Sądu analiza powyższych przepisów będących podstawą prawną podjętej uchwały nie upoważniała Rady Gminy w G. do podjęcia uchwały w przedmiocie wykreślenia numeru porządkowego 2B dla nieruchomości objętej numerem działki 118/1. Fakt, że ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne zaliczyła kwestie ustalania numerów porządkowych nieruchomości do zadań gminy , nie oznacza automatycznie, że jest to właściwość rady gminy. Taki zapis w powyższej ustawie nie uzasadniał podjęcia zaskarżonej uchwały w trybie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie do tych przypadków, gdy właściwość rady gminy ( a nie gminy) jest wprost wskazana w konkretnej ustawie. Tymczasem ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne przyporządkowując zadania z zakresu ustalania numerów porządkowych nieruchomości gminie, nie wskazuje organu właściwego do realizacji tego zadania. Wobec powyższego za bezpodstawne należy uznać powołanie w podstawie prawnej zaskarżonej uchwały art. 18 ust. 2 pkt 15.
Należy w tym miejscu podnieść, że wprawdzie ustawa o samorządzie gminnym nie definiuje pojęcia właściwość, czy też kompetencje, to w świetle prawa ustrojowego samorządu pod tymi pojęciami należy rozumieć zespół praw i obowiązków organu, obejmujących określone formy prawne działania, inaczej zdolność do załatwiania spraw określonego rodzaju przez określony organ w określonej formie prawnej. W tym kontekście kwestią bezsporną jest, że ustawa Prawo geodezyjne i kartograficzne nie określiła organu właściwego do realizacji zadania polegającego na ustalaniu numerów porządkowych nieruchomości nie wskazała również formy prawnej realizacji tego zadania. Ustawodawca w art. 47b zawarł natomiast delegację dla Ministra właściwego do spraw administracji publicznej do określenia w drodze rozporządzenia sposobu ustalania numerów porządkowych oraz oznaczania nimi nieruchomości z uwzględnieniem w szczególności, że oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje z urzędu lub na wniosek właściciela nieruchomości. Minister Infrastruktury w rozporządzeniu z dnia 28 października 2004r. w sprawie numeracji porządkowej nieruchomości, zgodnie z delegacją ustawową określił sposób ustalania numerów porządkowych oraz oznaczania nimi nieruchomości. Wprawdzie przepisy tego aktu prawnego również nie wskazują konkretnego organu wykonującego zadania z tego zakresu to analiza przepisów powyższego rozporządzenia prowadzi w ocenie Sądu do zajęcia stanowiska, że ustalanie numerów porządkowych następuje w drodze czynności organu administracji z zakresu administracji publicznej. W opinii Sądu stanowisko to wynika z brzmienia przepisów powyższego rozporządzenia, a w szczególności wskazuje na to treść § 9 i § 10 tegoż rozporządzenia.
Zgodnie z § 9 1. W przypadku gdy oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje z urzędu, o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym zawiadamia się pisemnie właściciela (współwłaścicieli) ujawnionego w ewidencji gruntów i budynków (katastrze nieruchomości), a w przypadku braku takiego właściciela - inną osobę lub osoby ujawnione w tej ewidencji.
2. Jeżeli oznaczenie nieruchomości numerem porządkowym następuje na wniosek właściciela lub osoby faktycznie władającej nieruchomością, o fakcie oznaczenia nieruchomości numerem porządkowym zawiadamia się pisemnie wnioskodawcę.
3. Oznaczania numerami porządkowymi nieruchomości na terenach zamkniętych dokonuje się w porozumieniu z zarządcami tych terenów. W świetle § 10 1. W widocznym miejscu, na budynkach lub na ogrodzeniu nieruchomości, w terminie dwóch tygodni od dnia otrzymania zawiadomienia o oznaczeniu nieruchomości numerem porządkowym, umieszcza się tabliczkę z numerem porządkowym nieruchomości.
Redakcja powyższych przepisów nie pozostawia wątpliwości, że nadanie numeru porządkowego odbywa się w formie zawiadomienia o oznaczeniu nieruchomości numerem porządkowym, a więc następuje w drodze czynności z zakresu administracji publicznej. Takie stanowisko prezentowane było już wcześniej w orzecznictwie sądów administracyjnych i to zarówno na tle nieobowiązującego już Rozporządzenia Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia 25 czerwca 1968r. w sprawie numeracji nieruchomości (Dz.U. Nr 23 poz. 151), w świetle którego zapadło orzeczenie NSA z dnia 18 stycznia 2002r. w sprawie sygn. akt SA/Bk 1074/01 (ONSA 2003/2/65), zachowujące nadal walor aktualności jak i na podstawie aktualnie obowiązującego Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 października 2004r. w sprawie numeracji nieruchomości, zgodnie z którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podjął w dniu 23 sierpnia 2006r. rozstrzygnięcie w sprawie III SA/Łd 141/06 (niepublikowane), w którym zaprezentował stanowisko, że nadanie numeru porządkowego nieruchomości następuje w drodze czynności organu administracji z zakresu administracji publicznej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd przedstawiony w powyższych wyrokach. W tej sytuacji Sąd doszedł do przekonania, że Rada Gminy w G. podejmując zaskarżona uchwałę dopuściła się naruszenia właściwości rzeczowej. Na marginesie sprawy należy wskazać, że radni Gminy w G. mieli świadomość faktu, że ich działania nie mają umocowania prawnego, o czym może świadczyć wypowiedź zarówno sekretarza gminy, która na posiedzeniu rady Gminy w dniu 31 sierpnia 2006r., podczas obrad nad zaskarżoną uchwałą wskazywała na -tryb administracyjny- nadawania numerów porządkowych nieruchomości. Również podczas obrad nad uchwałą w sprawie numeracji nieruchomości w obrębie geodezyjnym [...] dla ul. A, w dniu [...] radca prawny wyraźnie informowała, że -w innych gminach Rada nie podejmuje uchwał w sprawie porządkowania numeracji, jest to obowiązek gminy- koniec cytatu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny opierając się na treści art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie dotyczące wykonania zaskarżonej uchwały zostało podjęte przez Sąd na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 cytowanej ustawy.