II SA/Wa 2373/23

II SA/Wa 2373/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-04-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Joanna Kube
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2, art. 16 ust. 1,
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1233
art. 11 ust. 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant specjalista Joanna Głowala, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dostępu do informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz skarżącego M. B. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2023 r. nr [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1950 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] odmawiającą M. B. udostępnienia informacji publicznej w postaci kopii załącznika nr 3 do umowy [...] z widocznymi cenami jednostkowymi poszczególnych robót objętych zamówieniem konserwacji oświetlenia dróg i innych terenów publicznych w granicach Miasta [...].
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podniósł, że Prezydent Miasta [...] jako przyczynę odmowy udostepnienia informacji publicznej w wyżej wskazanym zakresie podał, iż wykonawca usługi przedsiębiorstwo "[...]" nie wyraziło zgody na udostępnienie danych, o które wnioskował M. B.. Organ I instancji uznał, że wnioskowana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa.
Należy w tym miejscu podkreślić, że Prezydent Miasta [...]w uzasadnieniu zwrócił uwagę, że tajemnicę przedsiębiorstwa definiuje art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 r., poz. 1233). Zgodnie z tym przepisem, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął działania w celu utrzymania ich w poufności. Zatem, określona informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa wówczas, gdy spełnia łącznie następujące warunki: ma charakter techniczny, technologiczny, organizacyjny przedsiębiorstwa lub posiada wartość gospodarczą przy tym nie została ujawniona do wiadomości publicznej oraz podjęto w stosunku do niej niezbędne działania w celu zachowania poufności. Organ posłużył się również interpretacją tego przepisu dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 2347/15.
W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w myśl art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.), prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta zaś została w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Przepis ten stanowi, że przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Organ dokonał następnie analizy żądanej w sprawie informacji, tj. załącznika nr 3 do umowy [...] z widocznymi cenami jednostkowymi poszczególnych robót, z punktu widzenia wystąpienia przesłanek uznania jej za tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji i stwierdził w konsekwencji, że stanowi ona tajemnicę przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
M. B. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie, o zobowiązanie Prezydenta Miasta [...] do udostępnienia informacji w formie, o jaką wnioskował, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżący zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;
2. art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP;
3. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił argumentację mającą świadczyć o tym, że żądana informacja nie stanowi tajemnicy przedsiębiorcy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.
Należy bowiem na wstępie wyjaśnić, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z
2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosując przytoczony przepis, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania oraz prawa materialnego, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś w konsekwencji postawione w skardze zarzuty okazały się przedwczesne.
Przyczyną odmowy udostępnienia skarżącemu zaskarżonej informacji publicznej było stwierdzenie przez organy obydwu instancji, że stanowi ona tajemnicę przedsiębiorcy i jako taka nie podlega udostępnieniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W myśl tego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe ograniczenie koresponduje z zawartym w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej m.in. ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych. W przypadku gdy wnioskowana informacja publiczna stanowi tajemnicę przedsiębiorcy organ jest zobowiązany do wydania decyzji, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p, odmawiającej udostępnienia żądanej informacji.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w obecnym stanie prawnym tajemnicę przedsiębiorcy określa się, na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przez odesłanie do przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zawierające definicję legalną tajemnicy przedsiębiorstwa. Pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa" w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2023 r. sygn. akt III OSK 716/22, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Zasadnie zatem organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2023 r. odwołał się do treści art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, zgodnie z którym przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Rozpatrując odwołanie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zobowiązane było zbadać sprawę ponownie w jej całokształcie, w szczególności pod kątem wystąpienia w tej sprawie, co do żądanej informacji, przywołanych elementów definicji tajemnicy przedsiębiorstwa, określonych w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Tymczasem organ odwoławczy w swoich rozważaniach odwołał się do definicji tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 4 ww. ustawy, tj. do brzmienia tego przepisu sprzed nowelizacji dokonanej w dniu 4 września 2018 r. na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1637 ze zm.).
Wymaga przy tym podkreślenia, że definicja tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w brzmieniu sprzed 4 września 2018 r., różni się od przytoczonej wyżej definicji tego pojęcia w aktualnym stanie prawnym. Jak bowiem stanowił art. 11 ust. 4 ustawy przed nowelizacją, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.
Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 grudnia 2023 r. sygn. akt III OSK 3202/21, porównanie treści obu przepisów uzasadnia wniosek, że nowelizacja z 5 lipca 2018 r. zmieniła treść pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa. W jej następstwie wyeksponowano konieczność zachowania należytej staranności w podejmowaniu działań mających zachować poufność informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa, wskazano, że tajemnicę przedsiębiorstwa mogą stanowić informacje, które nie zostały ujawnione do wiadomości osób zwykle zajmujących się tym rodzajem informacji, ani nie są dla takich osób łatwo dostępne, zastrzeżono wreszcie, że ochronie jako tajemnica przedsiębiorstwa podlegają informacje poufne, które nie są znane w całości lub w ich szczególnym zbiorze lub zestawieniu.
Organ odwoławczy ocenił zatem sporną informację, odwołując się do nieobowiązującej w dniu wydania decyzji definicji pojęcia "tajemnicy przedsiębiorstwa", która jest treściowo różna od definicji aktualnej. Powyższe stanowi naruszenie art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez niezastosowanie tego przepisu, a także naruszenie art. 11 ust. 4 tej ustawy poprzez jego zastosowanie w brzmieniu nieobowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji.
W ocenie Sądu, powołanie przez organ art. 11 ust. 4 cyt. ustawy nie może być przy tym potraktowane jako oczywista omyłka. Organ nie tylko bowiem błędnie powołał nieobowiązujący przepis, lecz jednocześnie zacytował jego treść, a następnie nieprawidłowo zastosował ten nieobowiązujący przepis, oceniając kwestię wystąpienia kluczowej przesłanki uzasadniającej odmowę udostępnienia informacji publicznej. Tym samym organ naruszył również art. 107 § 3 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołał nieobowiązujące przepisy prawa materialnego, nieodnosząc się tym samym do dokonanej przez Prezydenta Miasta [...] oceny wystąpienia w tej sprawie przesłanek do zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p., które organ I instancji zasadnie powiązał z definicją tajemnicy przedsiębiorstwa określoną w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Sąd nie przesądza na tym etapie postępowania, czy żądana przez skarżącego informacja, w zakresie będącym przedmiotem rozstrzygnięcia organu w tej sprawie, stanowi tajemnicę przedsiębiorcy. Oceny takiej będzie bowiem zobowiązany dokonać organ odwoławczy w ponownie prowadzonym postępowaniu, mając na względzie treść aktualnie obowiązujących przepisów prawa, a w szczególności art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. W zakresie kosztów postępowania Sąd w pkt 2 sentencji orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącego kwotę 200 zł stanowiącą uiszczony wpis sądowy od skargi.