II SA/Wa 2371/23

II SA/Wa 2371/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/
Lucyna Staniszewska /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Sygn. powiązane
III OSK 1752/24 - Wyrok NSA z 2024-12-12
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 902
art. 3 ust. 1 pkt 1;
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 170, 190, 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 135, 200, 205 par. 2, 209.
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Lucyna Staniszewska (spr.), , Protokolant ref. Beata Kowalska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I. Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: ,,Minister’’, ,,Organ’’) z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] odmawiająca udostępnienia informacji publicznej Fundacji [...] (dalej: ,,Skarżąca’’, ,,Fundacja’’).
II. Zaskarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
1. Wnioskiem z dnia 21 września 2018 r. Skarżąca zwróciła się do Organu o udostępnienie informacji publicznej w postaci m.in. wskazania wszystkich spotkań/wydarzeń, w których wziął udział Minister w okresie od [...] stycznia 2016 r. do [...] listopada 2016 r. wraz z podaniem konkretnych dat i godzin, osób uczestniczących w spotkaniu, jak również przedmiotu spotkania oraz nazwy instytucji, w której odbyło się spotkanie/wydarzenie (pkt 2 wniosku).
Odpowiadając na wniosek, pismem z dnia 8 października 2018 r. Organ poinformował Skarżącą, że nie dysponuje informacją o treści i postaci wskazanej w zakresie drugiej części punktu 2 ww. wniosku. Stwierdził, że realizacja żądania wymagałaby analizy dokumentacji, w tym znajdującej się w zasobach archiwalnych, co jego zdaniem wskazuje na przetworzony charakter informacji i w związku z tym wezwał Fundację do wykazania istnienia przesłanki szczególnie istotnego interesu publicznego w celu uzyskania informacji publicznej o charakterze przetworzonym.
W piśmie z 18 października 2018 r. Skarżąca wskazała, że uzyskanie informacji publicznej na temat spotkań i wydarzeń odbytych z udziałem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wynika z jej celów statutowych, którymi są m.in. podejmowanie starań na rzecz realizacji zasad demokratycznego państwa prawa, przejrzystości w życiu publicznym, społecznej kontroli nad instytucjami zaufania publicznego oraz przeciwdziałania patologiom życia publicznego i społecznego. W ramach swojej działalności Fundacja stworzyła ogólnodostępny portal internetowy [...].org, gdzie publikowane są wiadomości, raporty, analizy czy dane statystyczne dotyczące działalności lobbingowej. Pozyskanie żądanej informacji ma na celu m.in. zbudowanie większej bazy danych dotyczącej przebiegu procesu legislacyjnego w Polsce, dalsze poszerzenie kręgu odbiorców informacji na temat przejrzystości lobbingu i procesu stanowienia prawa, a także wsparcie działań zmierzających do wdrożenia projawnościowych zmian w regulacji lobbingu w Polsce i Unii Europejskiej, jak i zwiększenie przejrzystości życia publicznego w naszym państwie.
2. Organ decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] odmówił udostępnienia wskazanej informacji, gdyż ma ona charakter informacji przetworzonej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1330) dalej zwanej "u.d.i.p.". W uzasadnieniu decyzji Organ wskazał, że nie prowadzi ewidencji wszystkich spotkań/wydarzeń, w których brał udział Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, w tym w szczególności wskazanej we wniosku. Nie istnieje zatem w Ministerstwie zbiór informacji, które umożliwiłyby udostępnienie Skarżącemu informacji prostej (nieprzetworzonej). Zatem skoro wnioskowane informacje mają charakter przetworzony to wnioskodawca musi wykazać przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego przemawiające za udostępnieniem mu informacji publicznej przetworzonej, w żądanym przez niego zakresie. Organ zwrócił uwagę na warunek możliwości realnego wykorzystania przez wnioskodawcę uzyskanych informacji przetworzonych, dla uwzględnienia wniosku. W opinii Organu argumentacja Skarżącej w zakresie szczególnego interesu publicznego upatrywanego w szczególności ze względu na zasady jawności działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa, zasady wykonywania zawodowej działalności lobbingowej oraz formy kontroli zawodowej działalności lobbingowej nie są wystarczające w zakresie drugiej części punktu 2 złożonego przez niego wniosku. Organ podał, że informacje o działalności podejmowanej wobec podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową oraz podmioty wykonujące czynności z zakresu działalności lobbingowej, publikowane są corocznie (za rok poprzedni) na stronie BIP Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. Organ wskazał, że argumenty Skarżącej uznał za niewystarczające w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych.
3. Pismem z dnia 10 grudnia 2018 r. Skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu środka zaskarżenia podniosła, że Organ nie rozważył licznie przez nią przedstawionych argumentów na poparcie tezy, iż udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Nadto, Skarżąca zwróciła uwagę, że dane udostępnione w Biuletynie Informacji Publicznej MSWiA są niewystarczające, bowiem nierzadko zdarza się, że zawodowym lobbystom jest dość łatwo zataić fakt oficjalnej wizyty w siedzibach organów czy urzędów, czy też spotkania z Ministrem, który nie zna profesji wszystkich osób z którymi się spotyka, w efekcie czego informacja o wizycie lobbysty może się nie znaleźć w ewidencji. Jest to tym bardziej prawdopodobne ze względu na to, że Organ nie prowadzi rejestrów. Nadto, Skarżąca zwróciła uwagę na nieścisłość w stanowisku Organu, który informuje, że nie dysponuje informacją o treści i w postaci wskazanej we wniosku bowiem nie prowadzi ewidencji/rejestru spotkań/wydarzeń, w których brał udział Minister. Skarżąca zauważa, że w istocie nie jest możliwe zatem zweryfikowanie, czy także podmioty prowadzące niezawodową działalność lobbingową, jak i zawodowi lobbyści którzy nie wykazali, że wykonują taką działalność, nie uczestniczyły w spotkaniach, w których brał udział Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji. Stąd wniosek Skarżącej, realizuje interes publiczny ze względu na zasady jawności działalności lobbingowej oraz formy jej kontroli.
4. Decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] Organ, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. Organ w uzasadnieniu decyzji podniósł, że podtrzymuje dotychczasową ocenę, iż realizacja celu jakiemu mają służyć przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej i wynikające z niej uprawnienia do żądania informacji o działalności organów władzy publicznej nie może stać się przyczyną uniemożliwiającą normalne funkcjonowanie tych organów. Udostępnienie informacji przetworzonej w sprawie wymaga dokonanie indywidualnej analizy ponad 200 tysięcy sztuk dokumentów (samej tylko korespondencji przychodzącej i wychodzącej z Ministerstwa), spowodowałoby wyłączenie z bieżącej pracy pracowników wszystkich komórek organizacyjnych Ministerstwa. Dlatego też, w ocenie organu, w niniejszej sprawie winien znaleźć zastosowanie przepis art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., który stanowi, że możliwe jest uzyskanie informacji przetworzonej w takim zakresie jednak, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.
W ocenie organu, Fundacja nie wykazała tymczasem istnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, która uzasadniałaby udostępnienie informacji publicznej przetworzonej. Dysponowanie zaś środkami umożliwiającymi opublikowanie pozyskanej informacji publicznej przetworzonej na prowadzonym portalu ,, [...]’’ nie musi świadczyć o możliwości wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego.
III. 1. Decyzja ta stała się przedmiotem skargi Fundacji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca pod adresem decyzji zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p poprzez przyjęcie, że Fundacja nie wykazała szczególnej istotności udostępnienia wnioskowanych informacji publicznych, przetworzonych. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 roku, znak sprawy: [...] a nadto wniosła o zobowiązanie do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej we wskazanym przez sąd terminie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 145a § 1 p.p.s.a.. Skarżąca nadto wniosła o zasądzenie od Organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podniosła, że Fundacja [...] jest ekspercką organizacją prawniczą od ponad 4 lat zajmującą się tematyką regulacji lobbingu w Polsce i Unii Europejskiej, prowadzącą na tym polu działania rzecznicze, strażnicze oraz popularyzatorskie. Pismem z dnia 18 października 2018 r. Fundacja przedstawiała argumentację wskazującą na istnienie w przedmiotowej sprawie szczególnej istotności dla interesu publicznego w udostępnieniu informacji publicznej, przetworzonej. Skarżąca podkreśliła, że niebagatelną rolę odgrywają elementy takie jak wykorzystanie uzyskanej informacji przez nią realnie dla dobra ogółu, jak i charakter, pozycja oraz rola społeczna fundacji jako podmiotu na rzecz, którego informacja ma zostać udostępniona. W tym kontekście Fundacja wskazała swoje cele statutowe (m.in. starania na rzecz realizacji zasad demokratycznego państwa prawa, przejrzystości w życiu publicznym, społecznej kontroli nad instytucjami zaufania publicznego oraz przeciwdziałania publicznego i społecznego), prowadzoną dotychczas działalność w ww. przedmiocie i rzeczony zakresie aktywności, w tym administrowanie portalem ,, [...]. Skarżąca wskazała, że pozyskanie wnioskowanej informacji ma na celu m.in. zbudowanie większej bazy danych dotyczącej przebiegu działalności legislacyjnej w Polsce, dalsze poszerzenie kręgu odbiorców informacji na temat przejrzystości lobbingu i procesu stanowienia prawa (co ma niebagatelne znaczenie przy budowaniu społeczeństwa obywatelskiego), a co najważniejsze - wsparcie działań rzeczniczych zmierzających do wdrożenia projawnościowych zmian w regulacji lobbingu w Polsce i Unii Europejskiej, zamierzenia związane ze zwiększeniem przejrzystości życia publicznego w naszym państwie.
Skarżąca wskazała, na brzmienie art. 14 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2005 o działalności lobbingowej w procesie stanowienia prawa (t.j. Dz. U. z 2017, poz. 248). Jednocześnie podkreśliła, że dyspozycja tego przepisu nie wyklucza sytuacji, w której kierownik urzędu według swojego uznania zapewnia dostęp do urzędu podmiotom wykonującym niezawodową działalność lobbingową. Spółka wskazała na zjawisko polegające na tym, że dostęp do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji mają osoby, które powinny być (bowiem prowadzoną faktycznie aktywność), a nie są, zarejestrowane w rejestrze podmiotów wykonują zawodową działalność lobbingową. Zwróciła uwagę, że zdarzać się mogą również sytuacje, że zarejestrowani zawodowi lobbyści nie informują urzędów, w których się pojawiają o swojej działalności a tym samym unikają kontroli swojej działalności. W końcu do spotkań między takimi podmiotami a członkami kierownictwa Ministerstwa może dochodzić poza siedzibą organu, podczas gdy spotkania podlegają kontroli lobbingowej i zgodnie z art. 16 i 18 ustawy lobbingowej powinny być ujawniane niezwłocznie w Biuletynie Informacji Publicznej organu, jak również powinny być zawarte w informacji o działaniach podejmowanych w roku poprzednim przez podmioty wykonujące zawodową działalność lobbingową. W celu zweryfikowania powyższych przypuszczeń i skontrolowania realizacji obowiązków zawartych w ustawie lobbingowej, należy odnieść się do spotkań/wydarzeń, w których brał udział Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz osób uczestniczących w nich, jak również nazw instytucji, w której się dane spotkanie odbyło.
Skarżąca wskazała, że pozyskanie informacji publicznej miałoby charakter kontrolny - zarówno w stosunku do lobbystów, jak i Organu władzy publicznej. Skarżąca nadto, podkreśliła przy tym, że prowadzenie zawodowej działalności lobbingowej bez rejestracji jest nielegalne i wiąże się z odpowiednimi sankcjami, zaś ujawnianie informacji o działaniach takich osób, działaniach zarejestrowanych zawodowych lobbystów, jak i niezawodowych, jest obowiązkiem organów władzy publicznej. Skoro zaś Organ nie prowadził i nie prowadzi jakiejkolwiek ewidencji spotkań, nie miał on rzeczywistej możliwości podołania swojej powinności i prowadzona przezeń kontrola dotycząca prowadzenia działalności lobbingowej w tym urzędzie jest iluzoryczna. Uzasadnione – w ocenie Skarżącej – jest stwierdzenie, że udostępnienie żądanej informacji stanowi jeden z nielicznych sposobów na dokonanie praktycznej kontroli działalności lobbingowej w Polsce oraz kontroli realizacji przytoczonego powyżej obowiązku nałożonego na organy, w tym Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.
2. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 września 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 489/19, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę Fundacji [...] na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że podziela ustalenie Organu, iż wnioskowana informacja stanowi informację przetworzoną, a w konsekwencji jej udostępnienie wymagało wykazania przez Skarżącą szczególnie istotnego interesu publicznego. W ocenie Sądu żądana przez Skarżącą informacja nie może mieć znaczenia z punktu widzenia efektywności funkcjonowania organu, czy też dla dobra ogółu. Sąd nie zgodził się także z twierdzeniem Skarżącej, że w ramach swojej działalności statutowej posiada ona indywidualną, realną i konkretną możliwość wykorzystania wnioskowanej informacji dla dobra ogółu, poprzez jej analizę i wnioski, których dalszym efektem ma być sformułowanie rekomendacji i propozycji zmian legislacyjnych w celu zwiększenie przejrzystości i jawności życia publicznego.
4. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Fundacja, zaskarżając go w całości. Pod adresem zaskarżonego wyroku zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie (pkt 1), tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie, w jakim prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do informacji przetworzonej przez bezpodstawne uznanie, że udostępnienie wnioskowanej przez Fundację informacji publicznej przetworzonej nie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, pomimo przedstawienia przez Fundację szeregu argumentów przemawiających za tą tezą. Ponadto, Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2), tj.: art. 141 § 4 p.p.s.a. przez brak zawarcia stosownego, wyczerpującego uzasadnienia, dlaczego w ocenie sądu w niniejszej sprawie nie zaistniała szczególna istotność dla interesu publicznego w udostępnieniu informacji i jakie okoliczności przemawiałyby za spełnieniem tej przesłanki oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
5. Wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2648/21 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. NSA wskazał, w uzasadnieniu wyroku, że Sąd I instancji nie odniósł się do konkretnych okoliczności faktycznych rozpoznawanej sprawy, dotyczących spełnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego a przez to naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., który reguluje wymogi uzasadnienia a jego znaczenie uwidacznia się tym, że ma dać ono rękojmię dołożenia przez sąd należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. NSA zwrócił uwagę, że Sąd I instancji w istocie nie wyjaśnił, dlaczego skarga nie został uwzględniona, albowiem nie odniósł się do wskazywanego przez Skarżącą celu udostępnienia informacji publicznej. Co więcej NSA podkreślił, że w stanie faktycznym przywołanym przez Sąd I instancji wskazano, jakie są cele statutowe Fundacji zbieżne z tematyką rozstrzyganego sporu, jednakże pominięto większość działań Fundacji, które te cele realizują. NSA podkreślił, że z lektury uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, jakby jedyną podejmowaną przez Fundację aktywnością w zakresie przeciwdziałania korupcji i kontroli działalności lobbingowej było prowadzenie portalu internetowego. A tymczasem – jak podkreślił NSA – fundacja nie powoływała się wyłącznie na samą możliwość publikacji uzyskanej informacji w tym medium, ale również na szereg innych działań realizowanych w oparciu o funkcjonowanie tej ogólnodostępnej eksperckiej strony internetowej, która stanowi jedynie narzędzie, nie zaś główny środek operacyjny.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
1. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634).
2. Rozpoznawana pod tym kątem skarga zasługuje na uwzględnienie.
3. W kontrolowanej sprawie zarówno prawna kwalifikacja objętej zakresem wniosku skarżącego informacji jak i adresat wniosku nie budzą wątpliwości. W sprawie nie jest sporne, że żądana informacja jest informacja publiczną, a Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu. Nie jest sporne także to, że żądaną informację należy zakwalifikować jako informację publiczną, przetworzoną. Spór dotyczy w istocie tego, czy udostępnienie Fundacji żądanych informacji w drugiej części punktu 2 wniosku z dnia 21 września 2018 r. jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.
4. Na wstępie należy zaznaczyć, że wyrok NSA z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt III OSK 2648/21, jaki zapadł w niniejszej sprawie, wiąże nie tylko strony postępowania i Sąd który go wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby (art. 170 p.p.s.a.). W orzecznictwie i doktrynie zauważa się, że moc wiążąca prawomocnego orzeczenia sądowego określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów powoduje, iż podmioty te muszą przyjmować, że dana kwestia kształtuje się tak, jak to stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu nie może ona być już ponownie badana (por. wyrok WSA w Bydgoszczy, I SA/Bd 686/07 i przywołane tam: J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2006, s. 365). Skoro zaś związanie wynikające z przywołanego przepisu odnosi się do kolejnych postępowań, to tym bardziej odnosi się ono do sprawy, w ramach której zapadł prawomocny wyrok.
W świetle przedstawionych argumentów jest oczywiste, że skład rozpoznający ponownie niniejszą sprawę, na skutek uwzględniania skargi kasacyjnej Strony, związany jest na mocy art. 190 p.p.s.a. w związku z art. 170 tej ustawy poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Mając to na względzie stwierdzić należy – w ślad za NSA – że ocena tego, czy udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. należy do podmiotu dysponującego informacją i to on musi wykazać na podstawie ustalonych przez siebie okoliczności, brak istnienia tej przesłanki w decyzji o odmowie udostępnienia tej informacji. Nie jest wystarczające dla spełnienia wymogu dokonania takiej analizy ograniczenie się przez adresata wniosku do tezy, że wnioskodawca nie wykazał istnienia stosownej przesłanki, bez wykazania konkretnych okoliczności faktycznych, którym nie przyznano racji, czy wiarygodności. Sąd zatem zobligowany jest do dokonania oceny stanowiska organu w tej ostatniej kwestii oraz argumentacji wnioskodawcy (strony skarżącej).
5. Kryterium szczególnej istotności dla interesu publicznego jest nieostre i musi być rozpatrywane przez pryzmat każdej konkretnej sprawy (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z dnia 16 stycznia 2000 r., sygn. akt III SA 2302/00, – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA). Nie ulega jednak wątpliwości, że pojęcie interesu publicznego obejmuje interes ogółu (określonej wspólnoty), a nie jedynie interesy indywidualne. Jak wskazał NSA w wyroku z dnia 6 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 583/14, każde działanie w interesie ogółu jako określonej wspólnoty publicznoprawnej jest działaniem w interesie publicznym, a wobec tego działanie "szczególnie istotne" musi charakteryzować się dodatkową kwalifikacją z punktu widzenia interesu ogółu. Wyjątkowość tej kwalifikacji przejawia się w tym, iż dla udostępnienia informacji publicznej przetworzonej nie tylko nie jest wystarczające stwierdzenie, że udostępnienie to uzasadnione jest interesem publicznym bądź jest ono dla tego interesu istotne, lecz konieczne jest stwierdzenie, iż udostępnienie informacji przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego (vide wyrok NSA z 12 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2721/13, CBOSA). Interes publiczny odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa – podmiotów publicznych jako prawnej całości, zwłaszcza jeżeli związane jest ono z gospodarowaniem mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, a z brzmienia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. wynika, że nie wystarczy, aby uzyskanie informacji przetworzonej było istotne dla interesu publicznego, lecz ma być ono szczególnie istotne, co stanowi dodatkowy kwalifikator oceny, czy wnioskodawca ma prawo do jej uzyskania (vide wyrok NSA z 27 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1870/10, CBOSA).
W przedmiotowej sprawie należy przyznać rację Skarżącej Fundacji, że Organ w obu decyzjach wskazał, bez szerszego uzasadnienia, jak i bez odniesienia się do okoliczności wskazanych przez Skarżącą w piśmie z dnia 18 października 2018 r., że Skarżąca nie wykazała szczególnego interesu publicznego w udostępnieniu informacji jak i realnego wykorzystania uzyskanych informacji przetworzonych dla dobra ogółu. Tymczasem, Organ pominął, że Skarżąca szeroko opisała, dlaczego pozyskanie żądanej informacji publicznej może stać się narzędziem kontroli współpracy organu administracji publicznej z lobbystami. Skarżąca trafnie we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy podkreśliła, że niewystarczające jest to, iż Organ publikuje na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji coroczną informację (za rok poprzedni) o działalności podejmowanej wobec podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową oraz podmiotów wykonujących czynności z zakresu działalności lobbingowej, ponieważ sam Organ przyznał, że nie prowadzi rejestru spotkań, nadto nie odnotował spotkań Kierownictwa MSWiA z podmiotami prowadzącymi zawodową i niezawodową działalność lobbingową.
Organ rozważył jedynie, że Fundacja jest administratorem portalu ,, [...]" co nie musi świadczyć o możliwości wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji i lepszej ochrony interesu publicznego, pomijając przy tym szereg innych statutowych zadań Skarżącej, które zostały przez nią przedstawione. Tymczasem, chociaż współtworzenie strony [...].pl to zapewne istotny element w ramach funkcjonowania Fundacji to Skarżąca wskazywała również na organizowanie kampanii, składanie petycji, podejmowanie różnorodnych form aktywności publicznej przez popieranie inicjatyw społecznych, przygotowywanie i wdrażanie projektów, opinii, badań i programów dotyczących zabiegania o zgodność z prawem i przejrzystość funkcjonowania władzy państwowej. Skarżąca wskazała nadto, na etapie postępowania przed Organem, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym na niedoskonałości, czy wręcz niewydolności kontroli działalności lobbingowej w Polsce oraz dokonała wyjaśnienia konieczności działań podejmowanych przez Fundację w tym zakresie, w tym także przedstawiała cele, które Fundacja chce osiągnąć poprzez pozyskanie wnioskowanych informacji.
W zakresie oceny realnej możliwości wykorzystania uzyskanych danych dla poprawy funkcjonowania organów administracji publicznej i lepszej ochrony interesu publicznego należy zwrócić uwagę także na status Skarżącej, która jest Fundacją zajmującą się identyfikowaniem problemów związanych z działalnością lobbingową w Polsce. Podmiot taki w swoim codziennym działaniu ma rzeczywistą możliwość wykorzystywania uzyskanych informacji publicznych w celu usprawnienia funkcjonowania odpowiednich Organów, nie tylko za sprawą prowadzenia portalu ale udostępniania szerokiemu spektrum obywateli pozyskiwanych informacji w celu zapewnienia kontroli i a niekiedy i stosowania sankcji rozsianej. Skarżąca wskazywała bowiem na organizowanie kampanii, jak i inicjowanie i popieranie inicjatyw społecznych w zakresie prowadzenia legalnej działalności lobbingowej. Te konkretne działania powinien rozważyć Organ wydając decyzję odmowną. Ocena tego, czy udostępnienie informacji publicznej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. należy do podmiotu dysponującego informacją i to on musi wykazać na podstawie ustalonych przez siebie okoliczności, brak istnienia tej przesłanki w decyzji o odmowie udostępnienia tej informacji. Co więcej należy wskazać, że Organ nie może ograniczać wykładni szczególnego interesu społecznego jako przesłanki legitymującej do otrzymania informacji publicznej przetworzonej jedynie do realnej, natychmiastowej możliwości wykorzystania zdobytych danych, a w tym zakresie praca analityczna wnioskodawcy dotycząca ważnych zagadnień zakresu stosowania przepisów ustawy o działalności lobbingowej może, jako inspiracja dla działań właściwych podmiotów w przyszłości, mieć znaczenie dla funkcjonowania Państwa.
6. W konsekwencji, zdaniem Sądu, dokonując oceny wydanych w sprawie decyzji pozostaje stwierdzić, że w tej sprawie Organ niezasadnie odmówił udostępnienia żądanych informacji, z uwagi na niewykazanie przesłanki wskazanej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Naruszyły tym samym art. 3 ust. 1 pkt 1, w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż nie wykazał uzasadnionych podstaw do wydania decyzji odmownie załatwiającej żądanie Skarżącego w uzasadnieniach decyzji.
Zwrócić też należy uwagę, iż stanowisko Organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest wewnętrznie niespójne. Minister z jednej strony powołuje się na upublicznianie informacji o działalności podejmowanej wobec podmiotów wykonujących zawodową działalność lobbingową oraz podmiotów wykonujących czynności z zakresu działalności lobbingowej corocznie (za rok poprzedni) na stronie BIP Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. A z drugiej strony wskazuje, że nie prowadził i nie prowadzi jakiejkolwiek ewidencji czy rejestrów co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że nie miał on rzeczywistej możliwości opublikowania informacji o jakim mowa w art. 16 ustawy o działalności lobbingowej. Organ rozpoznający wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien więc ocenić wskazany przez skarżącą cel udostępnienia informacji publicznej, tj. dokonania efektywnej kontroli działalności lobbingowej oraz powiązać go z jej celami statutowymi. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie sposób znaleźć merytorycznych wywodów w tym zakresie. Takich rozważań w zaskarżonej decyzji brak, co również stanowi naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Organ nie wskazuje zresztą, dlaczego w obliczu przytoczonych aktywności Fundacji, nie wykazała ona istnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, która uzasadniałaby udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, co czyni wywód Organu w tym zakresie arbitralnym i dowolnym. Podsumowując, w zaskarżonej decyzji zabrakło uzasadnienia dla przyjętej przez Ministra tezy, że Fundacja nie wykazała istnienia przesłanki szczególnej istotności dla interesu publicznego, która uzasadniałaby udostępnienie informacji publicznej przetworzonej a zatem decyzja ta wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
7. Organ rozpoznając ponownie sprawę przeprowadzi analizę informacji żądanych przez Skarżącą we wniosku o udostępnienie informacji publicznej z przedstawionymi w pismach Skarżącej celami statutowymi jej działania. Na tej podstawie ustali czy informacje te pozwolą na prawidłową, obiektywną, rzetelną weryfikację działań podejmowanych wobec Organu przez podmioty wykonujące zawodową działalność lobbingową, jak i działań podejmowanych przez podmioty nie wykonujące zawodowej działalności lobbingowej, bądź jej nie wykazujące w kontaktach z Organem.
Wnioskodawca pragnie bowiem przy pomocy uzyskanych od Organu informacji dokonać kontroli realizacji jawności działalności lobbingowej prowadzonej względem Organu. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Organ uwzględni wykładnię art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. i ocenę wyrażoną przez Sąd w niniejszym orzeczeniu.
8. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 p.p.s.a, orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania, rozstrzygnięto w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 ww. ustawy.