II SA/Wa 2355/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania świadczenia specjalnego, uznając, że mimo szczególnych zasług dla kraju, wnioskodawca nie wykazał szczególnie trudnej sytuacji bytowej.
Skarżący P. D., kombatant i zasłużony działacz państwowy, ubiegał się o przyznanie świadczenia specjalnego z tytułu zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej. Prezes Rady Ministrów odmówił przyznania świadczenia, uznając, że choć zasługi są bezsporne, sytuacja bytowa wnioskodawcy (otrzymującego 2290 zł netto emerytury) nie jest szczególnie trudna. Sąd administracyjny zgodził się z organem, oddalając skargę, ponieważ obie przesłanki – zasługi i trudna sytuacja bytowa – muszą być spełnione łącznie.
Sprawa dotyczyła skargi P. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów, która utrzymała odmowę przyznania świadczenia specjalnego w szczególnym trybie. Organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, przyznanie takiego świadczenia wymaga spełnienia dwóch przesłanek: szczególnych zasług dla Rzeczypospolitej Polskiej oraz szczególnie trudnej sytuacji bytowej wnioskodawcy. Wnioskodawca, kombatant II wojny światowej, działacz państwowy i organizator przemysłu, bezsprzecznie wykazał swoje zasługi. Jednakże, sąd uznał, że jego obecna sytuacja bytowa, z emeryturą netto w wysokości 2290 zł, nie kwalifikuje się jako „szczególnie trudna”, nawet biorąc pod uwagę utrzymanie żony. Sąd podkreślił, że uznaniowość decyzji Prezesa Rady Ministrów nie oznacza dowolności i wymaga przedstawienia konkretnych przesłanek. Ponieważ druga przesłanka nie została spełniona, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, obie przesłanki muszą być spełnione łącznie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach przyznaje Prezesowi Rady Ministrów prawo do przyznania świadczenia w szczególnie uzasadnionych wypadkach, co oznacza, że organ musi przedstawić przesłanki. W rozpatrywanej sprawie organ wskazał dwie przesłanki: szczególne zasługi i szczególnie trudną sytuację bytową, podkreślając, że obie powinny wystąpić łącznie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (4)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 82 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis nadaje Prezesowi Rady Ministrów prawo do przyznania w szczególnie uzasadnionych przypadkach renty lub emerytury na zasadach i warunkach innych niż określone w ustawie. Uznaniowość decyzji nie oznacza dowolności i wymaga przedstawienia przesłanek.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 13 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa właściwość wojewódzkiego sądu administracyjnego.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania przez sąd w przedmiocie oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niespełnienie przesłanki szczególnie trudnej sytuacji bytowej wnioskodawcy, pomimo posiadania szczególnych zasług dla kraju.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego, że jego dochody powinny być liczone na dwie osoby (wnioskodawcę i jego żonę), co obniża dochód per capita i uzasadnia przyznanie świadczenia specjalnego.
Godne uwagi sformułowania
Uznaniowość decyzji Prezesa Rady Ministrów podjęta na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. nie oznacza dowolności. Każdy wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego lub zmianę decyzji przyznającej emeryturę lub rentę specjalną jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać uwzględnienie wniosku. Jest to w warunkach polskich wysoka kwota pozwalająca na utrzymanie nawet dwóch osób.
Skład orzekający
Małgorzata Pocztarek
przewodniczący
Iwona Dąbrowska
członek
Przemysław Szustakiewicz
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznawania świadczeń specjalnych z tytułu zasług dla kraju, w szczególności wymogu łącznego spełnienia zasług i trudnej sytuacji bytowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu (art. 82 u.e.r.f.u.s.) i uznaniowości Prezesa Rady Ministrów; sytuacja finansowa wnioskodawcy była kluczowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak sąd interpretuje pojęcie 'szczególnie trudnej sytuacji bytowej' w kontekście świadczeń specjalnych dla zasłużonych osób, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w ubezpieczeniach społecznych i prawa administracyjnego.
“Czy zasługi dla kraju gwarantują świadczenie specjalne? Sąd wyjaśnia, co jeszcze jest potrzebne.”
Dane finansowe
WPS: 2290 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2355/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-05-13 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-11-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Dąbrowska Małgorzata Pocztarek /przewodniczący/ Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/ Symbol z opisem 650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku Skarżony organ Prezes Rady Ministrów Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek Sędzia WSA Iwona Dąbrowska Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.) Protokolant Małgorzata Łukasiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia specjalnego - oddala skargę - Uzasadnienie II SA/Wa 2355/04 UZASADNIENIE Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy utrzymał swoją decyzję podjętą w dniu [...] sierpnia 2004 r. i odmówił przyznania panu P. D. świadczenia w szczególnym trybie. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353 ze zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach, a zmiana warunków na jakich przyznane zostało świadczenie w szczególnym trybie możliwe jest również w przypadku wskazania szczególnych okoliczności uzasadniających zmianę decyzji przyznającej emeryturę lub rentę specjalną. Każdy wniosek o przyznanie świadczenia specjalnego lub zmianę decyzji przyznającej emeryturę lub rentę specjalną jest wnikliwie rozpatrywany i oceniany pod kątem występowania okoliczności mogących uzasadniać uwzględnienie wniosku. Przy rozpatrywaniu wniosków brana jest także pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy. Z dokumentów zebranych w toku postępowania wynika, że pan P. D. w okresie II wojny światowej należał do ZWZ-AK, a następnie do AK, od kwietnia 1945 roku był pionierem Ziemi [...], od 1945 roku działaczem PPR, a następnie PZPR. W latach 1951-55 był organizatorem przemysłu paszowego w Polsce [...], w tym także dyrektorem przedsiębiorstwa "[...]". W 1977 r. wnioskodawca przeszedł na rentę inwalidzką. W 1986 r. panu P. D. została przyznana renta specjalna z tytułu zasług własnych. Świadczenie to było wypłacane do listopada 1991 r., a następnie na wniosek pana P. D. ZUS podjął wypłatę emerytury przyznanej w normalnym trybie, jako świadczenia korzystniejszego. Od 1992 r. wnioskodawca występował do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z wnioskami o zmianę sposobu naliczania emerytury na korzystniejszy, ale interwencje były nieskuteczne, gdyż emerytura pana P. D. była obliczona w sposób prawidłowy. Organ wskazał, że decyzja z 1986 r., którą przyznano wnioskodawcy świadczenia specjalne nie miała zapisu, iż jest to świadczenie niezależne od innych świadczeń, wnioskodawca w odwołaniu od decyzji wydanej w dniu [...] sierpnia 2004 r. wnioskuje o przyznanie świadczenia w szczególnym trybie jako dodatku do obecnie otrzymywanej emerytury. Prezes Rady Ministrów wskazując na zasługi pana P. D. dla Rzeczypospolitej Polskiej wskazał jednak, że obecnie otrzymuje on świadczenia wynoszące łącznie 2290 zł netto miesięcznie, a z dokumentów nie wynika, aby ta kwota uniemożliwiała zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych wnioskodawcy. W dniu 15 października 2005 r. skargę na powyższą decyzję złożył pan P. D. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że organ traktuje przyznawane dochody, które otrzymuje jakby były na jedną osobę. Tymczasem z otrzymywanych świadczeń skarżący utrzymuje także żonę H., która mając 82 lata jest osobą starą i schorowaną, podobnie jak wnioskodawca. W tej sytuacji dochód liczony na osobę jest znacznie niższy od tego, który wskazał organ administracji w zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, iż materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten nadaje Prezesowi Rady Ministrów prawo do przyznania w szczególnie uzasadnionych wypadkach renty lub emerytury na zasadach i warunkach innych niż określone w ustawie. Ustawa dalej nie zawiera określenia "szczególnie uzasadnionych warunków", które mają zadecydować o przyznaniu świadczenia, pozostawiając to do uznania organowi. Jednak uznaniowość decyzji Prezesa Rady Ministrów podjęta na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. nie oznacza dowolności. Organ każdorazowo musi przedstawić przesłanki, którymi kierował się przy wydawaniu decyzji. W rozpatrywanej sprawie Prezes Rady Ministrów wskazał, iż o przyznaniu świadczenia w szczególnym trybie decydują dwie przesłanki: • szczególne zasługi dla Rzeczypospolitej Polskiej, • szczególnie trudna sytuacja bytowa wnioskodawcy. Nadto organ wskazał, że aby świadczenie mogło być przyznane obie te przesłanki powinny wystąpić łącznie. Bezspornym w sprawie jest to, iż pan P. D. spełnia pierwszą z wymienionych przesłanek. Skarżący zapisał piękną kartę w historii Polski walcząc z okupantem w okresie II wojny światowej, a następnie zagospodarowywując, jako pionier Ziemie [...] i organizując przemysł paszowy w Polsce [...]. Jednak nie została spełniona druga przesłanka. Skarżący, bowiem posiada własne świadczenie emerytalne, która wraz z dodatkami wynosi 2290 zł netto. Jest to w warunkach polskich wysoka kwota pozwalająca na utrzymanie nawet dwóch osób. Nawet w skardze pan P. D. przyznaje, że po odliczeniu stałych wydatków na mieszkanie, media i leki dla niego i jego żony na utrzymanie pozostaje my kwota prawie 1550 zł., a więc kwota znacznie przekraczająca minimum socjalne i to nawet wtedy, gdy ta kwota będzie dotyczyła dwóch osób. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI