II SA/WA 687/22
Podsumowanie
WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy wobec J.C., uznając naruszenie przez organ związania oceną prawną poprzedniego wyroku sądu.
Skarżący J.C. domagał się wyłączenia stosowania wobec niego przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które obniżają świadczenia dla osób służących w PRL. Minister odmówił, uznając, że mimo spełnienia przesłanek krótkotrwałości służby i rzetelności po 1989 r., sprawa nie stanowiła "szczególnie uzasadnionego przypadku" ze względu na jego aktywność w SB. WSA uchylił decyzję Ministra, stwierdzając naruszenie przez organ związania oceną prawną poprzedniego wyroku sądu, który wskazywał na istnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku" i nakazywał organowi wyjaśnienie, dlaczego wyjątku nie zastosował.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która odmawiała J.C. wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, ograniczających świadczenia dla osób służących w PRL. Minister argumentował, że choć J.C. spełnił przesłanki krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa oraz rzetelności po 1989 r., jego aktywność w SB, w tym przynależność do PZPR i ZSMP oraz praca w kontrwywiadzie, wykluczała uznanie sprawy za "szczególnie uzasadniony przypadek". WSA uznał, że Minister naruszył art. 153 P.p.s.a., nie stosując się w pełni do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku sądu z dnia 25 maja 2021 r. (sygn. akt II SA/Wa 245/21). Sąd ten stwierdził już wówczas, że późniejsza, rzetelna służba w Policji z narażeniem życia i zdrowia, a także liczne odznaczenia i nagrody, mogą stanowić podstawę do uznania sprawy za "szczególnie uzasadniony przypadek". WSA podkreślił, że organ był zobowiązany wyjaśnić, dlaczego wyjątku nie zastosował, a sama aktywność ideologiczna w okresie PRL nie może być negatywną przesłanką dla zastosowania tego wyjątku. Sąd wskazał, że Minister nie przedstawił żadnych nowych okoliczności przemawiających przeciwko zastosowaniu wyjątku, a jedynie powtórzył argumenty, które już wcześniej nie spotkały się z akceptacją sądu. W związku z tym, WSA uchylił zaskarżoną decyzję i zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wiążącej oceny prawnej sądu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ jest bezwzględnie związany oceną prawną i wskazaniami sądu, chyba że nastąpiła istotna zmiana stanu prawnego lub faktycznego.
Uzasadnienie
Art. 153 P.p.s.a. nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, co ma na celu zapewnienie pewności prawa i jednolitości orzecznictwa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (7)
Główne
P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji w przypadku naruszenia przepisów procesowych lub materialnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis bezwzględnie obowiązujący, nakładający na organ i sąd obowiązek związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w poprzednim orzeczeniu sądu.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 8a § ust. 1
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis umożliwiający wyłączenie stosowania restrykcyjnych przepisów (art. 15c, 22a, 24a) w szczególnie uzasadnionych przypadkach, po spełnieniu przesłanek krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa i rzetelności po 12 września 1989 r.
Pomocnicze
K.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Ogólna zasada nakładająca na organ obowiązek działania w sposób uwzględniający równowagę między interesem publicznym a słusznym interesem obywateli.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 15c
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis, którego stosowanie skarżący domagał się wyłączyć.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 22a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis, którego stosowanie skarżący domagał się wyłączyć.
ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy art. 24a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis, którego stosowanie skarżący domagał się wyłączyć.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji naruszył art. 153 P.p.s.a. poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej i wskazań zawartych w poprzednim wyroku WSA w Warszawie z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 245/21. Organ nie wykazał, dlaczego w sprawie J.C. nie zastosowano wyjątku przewidzianego w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, mimo że sąd w poprzednim wyroku uznał istnienie "szczególnie uzasadnionego przypadku". Aktywność ideologiczna skarżącego w okresie PRL (przynależność do ZSMP, kandydatura w PZPR, służba w SB) nie może stanowić negatywnej przesłanki dla zastosowania wyjątku, zwłaszcza w kontekście późniejszej rzetelnej służby w Policji.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Ministra, że aktywność skarżącego w SB i przynależność do organizacji z okresu PRL wyklucza uznanie sprawy za "szczególnie uzasadniony przypadek" do wyłączenia stosowania przepisów ograniczających świadczenia emerytalne.
Godne uwagi sformułowania
ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy Późniejsze, wieloletnie, rzetelne pełnienie obowiązków w formacji mundurowej na rzecz państwa demokratycznego z narażeniem życia i zdrowia może stanowić podstawę do zakwalifikowania sprawy jako "szczególnie uzasadniony przypadek". Wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku nie przesądza więc o konieczności zastosowania wobec Wnioskodawcy danej regulacji. Organ jest jednak obowiązany wskazać, dlaczego w tym przypadku wyjątku tego nie zastosowano. Przywołana okoliczność nie może jednak stanowić przesłanki negatywnej dla zastosowania wyjątku.
Skład orzekający
Iwona Maciejuk
przewodniczący sprawozdawca
Łukasz Krzycki
członek
Waldemar Śledzik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Związanie organów administracji oceną prawną sądów administracyjnych, obowiązek uzasadniania decyzji uznaniowych, interpretacja przesłanek do wyłączenia stosowania przepisów ograniczających świadczenia dla byłych funkcjonariuszy PRL."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji byłych funkcjonariuszy służb PRL, którzy ubiegają się o wyłączenie stosowania przepisów ograniczających świadczenia emerytalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy trudnego rozliczenia z przeszłością PRL i jego wpływu na obecne świadczenia emerytalne funkcjonariuszy, a także podkreśla znaczenie związania organów administracji orzecznictwem sądów.
“Czy służba w PRL nadal wpływa na emeryturę? Sąd administracyjny przypomina organom o związaniu orzecznictwem.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Wa 687/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-11-15 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-04-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Iwona Maciejuk /przewodniczący sprawozdawca/ Łukasz Krzycki Waldemar Śledzik Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, , Protokolant starszy specjalista Bogumiła Kobierska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. C. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję. Uzasadnienie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2022 r. nr [...], na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 ze zm.), zwanej dalej również ustawą o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...), odmówił wyłączenia stosowania wobec J. C. art. 15c, art. 22a i art. 24a powołanej ustawy. Organ podał, że wnioskodawca wskazał, że motywem rozpoczęcia służby w resorcie spraw wewnętrznych był czynnik materialny - szansa na otrzymanie mieszkania, przy wyborze pracy nie kierowały nim żadne motywy polityczne czy ideologiczne, w trakcie wykonywania obowiązków służbowych nie zajmował się jakimikolwiek działaniami wymierzonymi w opozycję, grupy zawodowe bądź wyznaniowe. Po pozytywnym zweryfikowaniu rozpoczął służbę w Policji. Przez prawie 10 lat wykonywał zadania w pionie kryminalnym, za swoją odpowiedzialną i trudną służbę - pełnioną niejednokrotnie w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu był wielokrotnie wyróżniany i nagradzany, powodem odejścia ze służby był pogarszający się stan zdrowia, co miało odzwierciedlenie w orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] o całkowitej niezdolności do służby oraz zaliczeniu wnioskodawcy do III grupy inwalidzkiej; inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2020 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wyrokiem z dnia 25 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt II SA/Wa 245/21) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...]. Ponownie rozpatrując sprawę Minister wskazał m.in., że wnioskodawca został zwolniony ze służby w Policji w dniu [...] lutego 2009 r. i ma przyznane prawo do emerytury oraz do renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Organ podał, że zgodnie z pismem Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w sprawie zainteresowanego J. C. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej od [...] listopada 1986 r. do [...] lipca 1990 r., tj. przez 3 lata i 9 miesięcy, podczas gdy całkowity okres służby ww. wynosi 22 lata, 3 miesiące i 20 dni (od dnia [...] listopada 1986 r. do dnia [...] lutego 2009 r.). Do wysługi emerytalnej zaliczono również zasadniczą służbę wojskową od dnia [...] kwietnia 1983 r. do dnia [...] kwietnia 1985 r., tj. 1 rok, 11 miesięcy i 7 dni. Organ wskazał, że z kopii kompletnych akt osobowych o sygn. [...], przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby wnioskodawca nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Komendant Główny Policji w piśmie z dnia [...] listopada 2017 r., przekazał informację dotyczącą przebiegu służby wnioskodawcy. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że ww. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki służbowe. Wnioskującemu wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy/funkcyjny do uposażenia oraz nagrody finansowe. Ww. został również odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi i Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. Zgodnie z informacją przekazaną przez Komendanta Głównego Policji w aktach osobowych brak jest informacji o wymierzonych carach dyscyplinarnych, czy też prowadzeniu wobec ww. postępowań karnych lub kamo-skarbowych. Nie znaleziono też dokumentów potwierdzających udział wnioskodawcy w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Organ przytoczył art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Odnosząc się do pierwszej z przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, wszelako z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Podał, że krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak powołując się na wykładnię językową stwierdził, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością. Analizując drugą z przesłanek organ wskazał, że pojęcie rzetelności w ujęciu określającym postawę oraz jakość wykonywania zadań i obowiązków zawodowych definiować należy jako sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków. Organ stwierdził, że zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Minister wskazał, że jego zadaniem jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Odnosząc się do konieczności ustalenia w sprawie, czy stanowi ona szczególnie uzasadniony przypadek, umożliwiający wyłączenie względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) organ przytoczył fragment wyroku NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19 i wyroku WSA w Warszawie z dnia 8 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 147/19. Wskazał następnie, że przy podejmowaniu ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawach prowadzonych na podstawie ww. przepisu: "(...) unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem ≫służby na rzecz totalitarnego państwa≪ jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego." (por. cyt. wyżej wyrok NSA). Organ wskazał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 25 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 245/21 zobligował Ministra do ponownego rozpatrzenia sprawy wnioskodawcy, przy uwzględnieniu spełnienia przez wnioskodawcę dwóch przesłanek stypizowanych w art. 8a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy. Organ podał, że winien dokonać zatem oceny czy w sprawie wymienionego zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w powyższym przepisie. Minister wskazał, że zbytecznym byłoby co do zasady podejmowanie przez organ powtórnej analizy w obszarze krótkotrwałości służby pełnionej na rzecz państwa totalitarnego oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po 12 września 1989 r. bowiem ocena prawna wyrażona przez Sąd jest dla organu wiążąca. Organ wskazał, że z tego względu przed wydaniem niniejszej decyzji, w szczególności rozpatrzył wszystkie te aspekty, które miały lub ewentualnie mogły mieć wpływ na ukształtowanie się ostatecznego poglądu organu co do wystąpienia w przedmiotowej sprawie warunku "szczególnie uzasadnionego przypadku", umożliwiającego zastosowanie wobec zainteresowanego art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. Jak słusznie wskazał NSA w uzasadnieniu przytoczonego powyżej wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19, kluczowe w kontekście badania przez organ zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" jest jednak ustalenie czy były funkcjonariusz angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego Zadań i funkcji. Badając charakter wykonywanych przez wnioskodawcę zadań dla ustroju państwa totalitarnego, Minister wskazał przede wszystkim czym zajmowała się komórka organizacyjna, w której wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa. Wydział[...] SB Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...], w którym wnioskodawca pracował zajmował się na szczeblu wojewódzkim kontrwywiadem. Dla organu te realizowane przez Wydział [...] SB WUSW czynności były charakterystyczne dla ustroju państwa totalitarnego, bowiem były ukierunkowane przede wszystkim na zapobieganie dywersji ideologicznej pochodzącej z państw członkowskich NATO oraz krajów kapitalistycznych, która z punktu widzenia ówczesnej władzy niewątpliwie była szkodliwa dla szerzonych propagandowo komunistycznych ideologii. Tego rodzaju działalności nie sposób ocenić jako spełniającej standardy demokracji, a zatem z perspektywy demokratycznego państwa prawa czynności tego typu należy c cenić jednoznacznie negatywnie. Ponadto, organ podął, że przy wnikliwej analizie dokumentacji przekazanej przez IPN, należało również dostrzec, iż rozpoczęcie przez zainteresowanego służby na rzecz totalitarnego państwa nie było efektem odgórnego przeniesienia służbowego, lecz nastąpiło z jego inicjatywy, czego dowodem jest przyjęcie do służby z dnia [...] lutego 1986 r. (tj. k. 5 sygn. akt [...]), w którym stwierdzono tu cyt.: "Proszę o przyjęcie mnie do pracy w Służbie Bezpieczeństwa. Od dawna marzę o pracy w organach Służby Bezpieczeństwa i uważam, że pracując w SB będę najlepiej służyć Polsce Ludowej (...) " Dodatkowo w ankiecie osobowej (tj. k. 12 sygn. akt [...]) wskazano tu cyt. "(...) Bezpośrednim motywem do podjęcia pracy w MSW są moje zainteresowania. Od lat interesuję się tą problematyką i myślę, że praca w MSW dostarczy mi wiele satysfakcji i zadowolenia dobrze spełnionego obowiązku wobec Ojczyzny (...)". Powyższe okoliczności na gruncie przedmiotowej sprawy prowadzonej w trybie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, w ocenie organu wpływają na niekorzyść wnioskodawcy. Organ podkreślił też m.in., że zakończenie okresu pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z woli strony, lecz było rezultatem likwidacji i transformacji struktur organów bezpieczeństwa, wynikających ze zmian ustrojowych w Polsce. Podał, że o zaangażowaniu ww. w realizację zadań w strukturach SB może również świadczyć opinia służbowa wnioskodawcy wystawiona za okres od [...] listopada 1986 r. do [...] listopada 1987 r. (zob. opinia służbowa z dnia [...] strona akt IPN [...]), tu cyt. "(...) w resorcie SW od [...] listopada 1986 r., kandydat PZPR członek ZSMP (...)’\ "(...) W okresie swojej rocznej pracy w Wydziale [...] uzyskał dobre wyniki w pracy zawodowej. Aktualnie posiada na kontakcie [...] tajnych współpracowników z czego [...] samodzielnie pozyskał (...)", (...) Dał się poznać jako funkcjonariusz zdyscyplinowany, prawidłowo i terminowo realizujący zadania służbowe, wykazując przy tym dużo własnej inicjatywy. Za uzyskane wyniki w pracy zawodowej był wyróżniony nagrodami pieniężnymi (...), "(...) Jest funkcjonariuszem łubianym w kolektywie, koleżeński, bierze czynny udział w działalności [...] Nr [...], pełni obowiązki sekretarza wydziałowego koła ZSMP. Postawa ideowo-moralna bez zarzutu (...)’\ "(...) po uzyskaniu specjalistycznego przeszkolenia oraz nabyciu odpowiedniego doświadczenia zawodowego rokuje nadzieję na dobrego funkcjonariusza Służby Bezpieczeństwa. Powyższą opinię uzgodniono z [...] Sekretarzem [...] Nr [...] (...) "). Z powyższych informacji wynika, że przełożeni byli usatysfakcjonowani z wyników, jak i poziomu realizowanych obowiązków służbowych przez wnioskodawcę. Wnioskodawca był w pełni świadomy co do zawodowej przynależności do SB, z czego czerpał konkretne korzyści. Biorąc powyższe pod uwagę, niewątpliwie wnioskodawca identyfikował się zrealizowanymi przez ten ustrój zadaniami i funkcjami, zaś jego aktywność zawodowa nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego. Organ wskazał, że wnioskodawca podnosił swoje kwalifikacje zawodowe w Wyższej Szkole Oficerskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...]. Wskazał na raport do Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w [...] z dnia [...] marca 1989 r. (tj, k. 43 sygn. akt [...]). Organ wskazał na zadania WSO MSW. Podał nadto m.in., że były funkcjonariusz nie tylko nawiązał ówcześnie stosunek prawny w ramach służby państwowej, poprzez realizowanie nałożonych na niego ściśle określonych czynności, lecz wykazywał on się również własną inicjatywą mającą na celu umacnianie ustroju totalitarnego, prezentując przy tym wzorową - z punktu widzenia ówczesnej władzy - postawę ideowo-polityczną. Wskazał przy tym na jego polityczną aktywność zawodową, która przejawiała się m.in. w przynależności do: Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej oraz Związku Socjalistycznej Młodzieży Polskiej. W przekazanej przez IPN dokumentacji personalnej wskazywano o nim; "(...) Jest funkcjonariuszem łubianym w kolektywie, koleżeński, bierze czynny udział w działalności [...] Nr [...], pełnił obowiązki sekretarza wydziałowego koła ZSMP. (...) " (zob. karta 28 sygn. akt [...]). Organ przedstawił informacje na temat PZPR i ZSMP. W ocenie organu nie sposób zakwestionować fakt, że taka postawa wnioskodawcy była zindywidualizowanym zaangażowaniem się w działalność typowo charakteryzującą ustrój państwa totalitarnego. Z kolei służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa nie można w tym przypadku zakwalifikować jedynie jako służby, która pełniona była w czasie i miejscu wskazanej w ustawowej definicji, bowiem cechowała ją podejmowana konkretna działalność ukierunkowana na rzecz ww. ustroju. Konkludując organ stwierdził, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, że strona spełnia przesłanki zawarte w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, jednakże biorąc pod uwagę świadome wykonywanie przez wnioskodawcę czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji, w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z wymienionego wyżej art. 8a ustawy. Decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] marca 2022 r. stała się przedmiotem skargi J. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania w terminie określonym przez Sąd decyzji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej wyłączającej stosowanie wobec niego art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy, zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 8a ust. 1 pkt. 1 i 2 ustawy, które miało wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wskazał m.in., jakimi zadaniami zajmował się Wydział II Kontrwywiad. Podniósł, że w czasie tej służby nigdy nie podejmował żadnych działań przeciwko opozycji ani Kościołowi. Podął, że fakt, iż był członkiem ZSMP a później kandydatem PZPR nie świadczy o tym, że była zaangażowany w działalność o charakterze ideologicznym czy propagandowym. Podał też m.in., że po pozytywnej weryfikacji, która potwierdziła, że jego postawa nie budzi zastrzeżeń, przez niemal 20 lat służby w Policji pełnił ją z oddaniem i zaangażowaniem. Podął m.in., że był odznaczony Brązowym Krzyżem Zasługi i Brązową Odznaką Zasłużony Policjant. Skarżący podniósł jednocześnie, że Sąd w wyroku z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 245/21 uznał, że skarżący spełnia przesłankę zarówno krótkotrwałości służby, jak i rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków. Sąd ocenił również, jak podał skarżący, że "wbrew argumentacji organu" spełnia kryteria szczególnie uzasadnionego przypadku. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem w sprawie tej naruszony został art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. oraz art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie pierwszym z powołanych przepisów, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przepis art. 153 P.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że ani organ administracji publicznej, ani Sąd, orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą nie uwzględnić oceny prawnej i wskazań wyrażonych wcześniej w orzeczeniu sądu, gdyż są nimi związane. Ciążący na organie i na sądzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem (v. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2000 r. sygn. akt I SA/Ka 2408/98, orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną należy rozumieć wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku. Ocena prawna może odnosić się zarówno do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Zarówno organ administracji, jak i Sąd, rozpoznając sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny zawartej w uzasadnieniu wyroku. Związanie to dotyczy również wskazań co do dalszego postępowania, w przypadku uchylenia poprzedniej decyzji ze względu na naruszenie przepisów procesowych w zakresie dotyczącym wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W sprawie niniejszej Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie zastosował się w pełni do oceny prawnej i wskazań wyrażonych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 245/21. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2022 r. Minister uwzględnił ocenę Sądu i wskazanie, co do konieczności przyjęcia, że w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...). Minister nie kwestionował w zaskarżonej decyzji oceny dokonanej przez Sąd, co do spełnienia w sprawie skarżącego warunku krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. Minister nie uwzględnił jednakże w pełni oceny i wskazań Sądu w pozostałym zakresie określonym w wyroku z dnia 25 maja 2021 r. W uzasadnieniu powołanego wyroku o sygn. akt II SA/Wa 245/21 Sąd wskazał bowiem również m.in., że "W rozpatrywanym przypadku (...) spełniona jest także - wbrew argumentacji organu - przesłanka szczególnie uzasadnionego przypadku, w rozumieniu zdania wstępnego art. 8a ust. 1. Późniejsze, wieloletnie, rzetelne pełnienie obowiązków w formacji mundurowej na rzecz państwa demokratycznego z narażeniem życia i zdrowia może stanowić podstawę do zakwalifikowania sprawy jako "szczególnie uzasadniony przypadek". Wpływ na to ma także uhonorowanie Wnioskodawcy licznymi odznaczeniami i nagrodami - w tym Brązowym Krzyżem Zasługi i Brązową Odznaką Zasłużony Policjant (...) oraz przysługujące mu uprawnienia rentowe związane z orzeczeniem niezdolności do służby oraz ustaleniem inwalidztwa mającego związek ze służbą (...)". Sąd wskazał przy tym, że "Wprawdzie decyzja w przedmiocie wyłączenia reguł ogólnych ma - w myśl art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - charakter uznaniowy - tak sformułowanie "może wyłączyć" w zdaniu wstępnym. Wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku nie przesądza więc o konieczności zastosowania wobec Wnioskodawcy danej regulacji. Organ jest jednak obowiązany wskazać, dlaczego w tym przypadku wyjątku tego nie zastosowano (tak reguła ogólna art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a."– obowiązek równoważenia interesu publicznego i słusznego strony).". Jednocześnie jednak Sąd w powołanym wyroku z dnia 25 maja 2021 r. stwierdził, że "W rozpoznawanej sprawie przywołaną przez organ przesłanką negatywną (...) były dokumenty sporządzane na etapie pełnienia przez Wnioskodawcę służby na rzecz państwa totalitarnego, z których miało wynikać, że powierzone zadania wykonywał z powodów ideowych i utożsamiał się z ustrojem totalitarnym, np. wobec przynależności do ZSMP i kandydatury w PZPR. Przywołana okoliczność nie może jednak stanowić przesłanki negatywnej dla zastosowania wyjątku. (...)". W zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2022 r. organ nie tylko zajął stanowisko niezgodne z oceną dokonaną przez Sąd w wyroku z dnia 25 maja 2021 r. co do zaistnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, ale nadto nie wykazał dlaczego wyjątku w postaci wyłączenia regulacji o obniżeniu świadczenia emerytalnego nie zastosował. Oceny przywołane przez organ w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2022 r., a oparte m.in. na opinii służbowej za okres od [...] listopada 1986 r. do [...] listopada 1987 r. były już wyrażane w uchylonej poprzednio przez Sąd decyzji i nie spotkały się z akceptacją Sądu. Ponowne twierdzenie organu, że wnioskodawca identyfikował się realizowanymi przez ustrój totalitarny zadaniami i funkcjami, ze wskazaniem czym zajmowała się komórka organizacyjna, w której wnioskodawca pełnił służbę, nie stanowi podstawy do stwierdzenia, że sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku. Organ prze przywołał żadnych okoliczności wskazujących na naruszenie praw i wolności obywatelskich. Także ponowne twierdzenie organu, że aktywność wnioskodawcy nie ograniczała się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w aparacie organizacyjnym państwa totalitarnego, z przywołaniem przynależności do ZSMP i kandydatury w PZPR nie może stanowić "przesłanki negatywnej dla zastosowania wyjątku", co jednoznacznie stwierdził już Sąd w wyroku z dnia 25 maja 2021 r. WSA w Warszawie w wyroku o sygn. akt II SA/Wa 245/21 podniósł też m.in., że reguły obniżające świadczenia "nie mają jednak znaleźć zastosowania do osób, które - w zmienionej rzeczywistości - dopuszczone do dalszej służby, podjęły ją i pełniły z pełnym zaangażowaniem, co z pewnością miało miejsce w przypadku Wnioskodawcy - licznie nagradzanego, wyróżnianego i odznaczanego w okresie pełnienia służby w Policji." Wobec tego, że organ nie przywołał w zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2022 r. żadnych okoliczności, czynów, czy zdarzeń, które – przy uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań Sądu zawartych w wyroku z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 245/21 – przemawiałyby przeciw zastosowaniu wyjątku, konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Jak podkreślił to już Sąd w powołanym wyroku, postawa ideologiczna wnioskodawcy w okresie przed 31 lipca 1990 r., nie stanowi okoliczności przemawiającej przeciw zastosowaniu wyjątku. Ponownie rozpatrując i rozstrzygając sprawę organ uwzględni ocenę i wskazania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawarte w wyroku z dnia 25 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 245/21. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), orzekł jak w wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę