II SA/Wa 235/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie stwierdził nieważność decyzji o przyznaniu świadczenia przedemerytalnego z powodu ujawnienia współwłasności gospodarstwa rolnego przekraczającego 2 ha, uznając, że organy błędnie zastosowały przepis o stwierdzeniu nieważności zamiast wznowienia postępowania.
Skarżąca J. M. domagała się uchylenia decyzji odmawiającej jej prawa do świadczenia przedemerytalnego, argumentując naruszenie przepisów dotyczących współwłasności gospodarstwa rolnego. Organy administracji stwierdziły nieważność decyzji przyznającej świadczenie, powołując się na posiadanie przez skarżącą gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał, że organy błędnie zastosowały art. 156 § 1 pkt 2 KPA (stwierdzenie nieważności) zamiast art. 145 § 1 pkt 5 KPA (wznowienie postępowania), co skutkowało stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji.
Sprawa dotyczyła prawa J. M. do świadczenia przedemerytalnego. Starosta Z. pierwotnie przyznał jej to świadczenie, jednak po ujawnieniu informacji o współwłasności gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe, Starosta wystąpił o stwierdzenie nieważności swojej decyzji. Wojewoda [...] oraz Minister Gospodarki i Pracy utrzymali w mocy decyzję o stwierdzeniu nieważności, powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (KPA), który stanowi, że decyzja dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa podlega stwierdzeniu nieważności. Skarżąca J. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących świadczenia przedemerytalnego oraz zasad postępowania administracyjnego. Sąd administracyjny, sprawując kontrolę legalności, uznał, że zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, ale z innych przyczyn niż podnosiła skarżąca. Sąd stwierdził, że ujawnienie nowych okoliczności faktycznych (współwłasność gospodarstwa rolnego) po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie, stanowiło podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Wobec tego Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody, uznając, że organy błędnie zastosowały przepis o stwierdzeniu nieważności zamiast przepisu o wznowieniu postępowania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, które mają istotne znaczenie dla sprawy, stanowi podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 KPA, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji błędnie zastosowały przepis o stwierdzeniu nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 KPA) zamiast przepisu o wznowieniu postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 KPA), gdy po wydaniu decyzji przyznającej świadczenie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne dotyczące posiadania gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (11)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do wznowienia postępowania, gdy po wydaniu decyzji wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji. Sąd uznał, że to ten przepis powinien być zastosowany.
Pomocnicze
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, gdy dotyczy ona rażącego naruszenia prawa. Sąd uznał, że w tym przypadku nie miał zastosowania.
u.p.z.i.i.r.p. art. 2 § ust. 1 pkt 2d
Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
Określa przesłankę do odmowy przyznania statusu osoby bezrobotnej, a tym samym prawa do świadczenia przedemerytalnego, w przypadku posiadania nieruchomości rolnej przekraczającej 2 ha przeliczeniowe.
u.z.i.p.b. art. 37k § ust. 6
Ustawa o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu
Dotyczy kwoty zaliczkowej świadczenia przedemerytalnego.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 157 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepisy dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis dotyczący stwierdzenia nieważności decyzji.
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zakres kognicji sądu administracyjnego.
p.p.p.s.a. art. 134
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli sądu administracyjnego, który nie jest związany granicami skargi.
p.p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący uchylenia decyzji.
p.p.p.s.a. art. 152
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis dotyczący stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy administracji błędnie zastosowały przepis o stwierdzeniu nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 KPA) zamiast przepisu o wznowieniu postępowania (art. 145 § 1 pkt 5 KPA) w sytuacji ujawnienia nowych okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji.
Odrzucone argumenty
Argumenty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów o świadczeniu przedemerytalnym i zasad postępowania administracyjnego, które nie zostały uwzględnione przez sąd jako podstawa rozstrzygnięcia.
Godne uwagi sformułowania
sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia sąd rozstrzyga w granicach danej skargi nie będąc związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego Jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, to daje to podstawę organu do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie stanowi natomiast podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji.
Skład orzekający
Bronisław Szydło
przewodniczący sprawozdawca
Jacek Fronczyk
członek
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji i wznowienia postępowania, zwłaszcza w kontekście ujawnienia nowych okoliczności faktycznych po wydaniu decyzji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z prawem do świadczenia przedemerytalnego i posiadaniem gospodarstwa rolnego, ale zasada proceduralna ma szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe zastosowanie przepisów proceduralnych, nawet jeśli stan faktyczny (posiadanie ziemi) wydaje się oczywisty. Pokazuje pułapki w postępowaniu administracyjnym.
“Błąd proceduralny w urzędzie: jak niewłaściwy przepis może unieważnić decyzję?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 235/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-05-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bronisław Szydło /przewodniczący sprawozdawca/ Jacek Fronczyk Przemysław Szustakiewicz Symbol z opisem 6332 Należności przedemerytalne Skarżony organ Minister Gospodarki Morskiej Treść wyniku Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Asesorzy WSA Jacek Fronczyk, Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Marcin Błach, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 maja 2005 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. znak [...] 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości Uzasadnienie Minister Gospodarki i Pracy decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2004 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 oraz art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdzającą nieważność decyzji Starosty Z. z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...] orzekającej o przyznaniu J. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego od [...] lipca 2004 r. w kwocie zaliczkowej w wysokości 120 % kwoty zasiłku określonego w art. 37k ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W uzasadnieniu podał, że p. J. M. wnioskiem z dnia 30 lipca 2004 r. skierowanym do Powiatowego Urzędu Pracy w Z. wystąpiła o przyznanie jej prawa do świadczenia przedemerytalnego. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...] Starosta Z. orzekł o przyznaniu wnioskodawczyni prawa do świadczenia przedemerytalnego od dnia [...] lipca 2004 r., w kwocie zaliczkowej w wysokości 120% kwoty zasiłku określonego w art. 37k ust. 6 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. W dniu 2 sierpnia 2004 r. do siedziby Powiatowego Urzędu Pracy, Filii w O. wpłynęło zaświadczenie z Urzędu Gminy w L. stwierdzające, że p. J. M. jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha (udział 4/18). Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 2d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001), status osoby bezrobotnej nie może być przyznany osobie, która jest właścicielem lub posiadaczem samoistnym lub zależnym nieruchomości rolnej o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Wobec tego, że p. J. M. w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy w Z. była współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowego i z tego tytułu - jako osoba nieposiadająca statusu osoby bezrobotnej - nie mogła nabyć prawa do świadczenia przedemerytalnego, Starosta Z. wystąpił do Wojewody [...] o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. znak: [...], przyznającej p. J. M. prawo do świadczenia przedemerytalnego. Wojewoda [...], powołując art. 156 § 1 ust. 2 kpa, stwierdził nieważność decyzji Starosty Z. Minister Gospodarki i Pracy, rozpatrując odwołanie p. J. M. od decyzji Wojewody [...], zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy, uznając, że decyzja Wojewody [...] jest słuszna i zgodna z przepisami prawa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. M. domagała się uchylenia powyższych decyzji zarzucając, że zostały one wydane z naruszeniem art. 37k ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56) w związku z art. 2 ust. 1 pkt 2d ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001). Zarzucała także naruszenie zasad postępowania administracyjnego, a w szczególności przepisów art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organy orzekające uznały bowiem, że jako współwłaścicielce gospodarstwa rolnego przekraczającego 2 ha, nie przysługuje jej prawo do świadczenia przedemerytalnego, podczas gdy współwłasność gospodarstwa rolnego stanowi przesłankę do pozbawienia prawa do tego świadczenia, jeżeli udział we współwłasności przekracza 2 ha przeliczeniowe. Tymczasem gospodarstwo rolne, którego współwłaścicielem o udziale 4/18 jest skarżąca, ma powierzchnię [...] ha. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Innymi słowy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, ale z innych przyczyn, całkowicie odmiennych, aniżeli podnosiła skarżąca. Zezwala na to treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), a mianowicie sąd rozstrzyga w granicach danej skargi nie będąc związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Jednak sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] zostały wydane z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, to daje to podstawę organowi do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, nie stanowi natomiast podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji. W rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że po wydaniu przez Starostę Z. decyzji z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...], o przyznaniu J. M. prawa do świadczenia przedemerytalnego, w dniu [...] sierpnia 2004 r. ujawnione zostało, że skarżąca jest współwłaścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 2 ha przeliczeniowe. Bezspornym jest również, że na tej podstawie, na wniosek Starosty Z., Wojewoda [...] wydał decyzję (utrzymaną w mocy zaskarżoną decyzją Ministra Gospodarki i Pracy) o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty Z. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Proste zestawienie treści zaskarżonych decyzji z treścią przepisu art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, prowadzi do wniosku, że pozostają one w jawnej sprzeczności. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 152 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w punktach 1 i 2 sentencji.