II SA/Wa 234/25
Podsumowanie
WSA w Warszawie stwierdził nieważność części uchwały Rady Gminy dotyczącej zakazu wprowadzania zwierząt na place zabaw oraz odpowiedzialności opiekunów za wypadki, uznając przekroczenie kompetencji ustawowych przez organ gminy.
Prokurator Okręgowy zaskarżył uchwałę Rady Gminy wprowadzającą regulamin korzystania z placów zabaw, zarzucając przekroczenie delegacji ustawowej w zakresie zakazu wprowadzania zwierząt oraz wprowadzania odpowiedzialności opiekunów za wypadki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał oba zarzuty za zasadne, stwierdzając nieważność zaskarżonych punktów uchwały.
Sprawa dotyczyła skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy wprowadzającą regulamin korzystania z gminnych placów zabaw. Prokurator zarzucił organowi istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie delegacji ustawowej poprzez wprowadzenie całkowitego zakazu wprowadzania zwierząt na place zabaw (pkt 6 lit. f) oraz poprzez uregulowanie odpowiedzialności osób dorosłych za wypadki spowodowane nieprzestrzeganiem regulaminu (pkt 7). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę, podzielił argumentację Prokuratora w obu kwestiach. Sąd uznał, że zakaz wprowadzania zwierząt na tereny placów zabaw wykracza poza kompetencje rady gminy wynikające z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, który pozwala na regulowanie zasad utrzymania czystości i porządku związanych z posiadaniem zwierząt, ale nie na wprowadzanie całkowitych zakazów. Ponadto, zakaz ten narusza prawo osób niepełnosprawnych do korzystania z placów zabaw wraz z psami asystującymi, wynikające z art. 20a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. W odniesieniu do pkt 7 regulaminu, sąd stwierdził, że Rada Gminy przekroczyła swoje kompetencje, próbując regulować zasady odpowiedzialności cywilnej i karnej, które są materią ustawową (Kodeks cywilny, Kodeks rodzinny i opiekuńczy, Kodeks wykroczeń, Kodeks karny). Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia zasad techniki prawodawczej, uznając pojęcia "wypadki" i "osoba dorosła" za wystarczająco precyzyjne. Niemniej jednak, stwierdzenie nieważności uchwały w tej części nastąpiło z powodu istotnego naruszenia prawa polegającego na wkroczeniu w materię ustawową.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, całkowity zakaz wprowadzania zwierząt na teren placów zabaw wykracza poza delegację ustawową z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. oraz narusza art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. i art. 20a ustawy o rehabilitacji.
Uzasadnienie
Zakaz wprowadzania zwierząt na place zabaw nie mieści się w pojęciu "zasad i trybu korzystania" z obiektów użyteczności publicznej. Delegacja z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. pozwala na regulowanie obowiązków właścicieli zwierząt w celu zapewnienia czystości i bezpieczeństwa, a nie na wprowadzanie całkowitych zakazów. Ponadto, zakaz ten narusza prawo osób niepełnosprawnych do korzystania z psów asystujących.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (10)
Główne
u.c.p.g. art. 4 § ust. 2 pkt 6
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Umożliwia radzie gminy ustalenie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe w celu ochrony przed zagrożeniem, uciążliwością lub zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku.
u.s.g. art. 40 § ust. 2 pkt 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Upoważnia organy gminy do wydawania aktów prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
p.p.s.a. art. 147 § par. 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały organu gminy w całości lub części z powodu istotnego naruszenia prawa.
Pomocnicze
u.s.g. art. 91 § ust. 1 i 4
Ustawa o samorządzie gminnym
Określa skutki prawne istotnego naruszenia prawa przez uchwałę organu gminy (stwierdzenie nieważności).
Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych art. 20a
Określa prawo osoby niepełnosprawnej do wstępu do obiektów użyteczności publicznej wraz z psem asystującym.
k.c. art. 425-427
Kodeks cywilny
Reguluje zasady odpowiedzialności deliktowej, w tym odpowiedzialność za szkody wyrządzone przez małoletnich i osoby, nad którymi sprawowany jest nadzór.
k.r.o. art. 93 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa obowiązek rodziców sprawowania pieczy nad dzieckiem.
k.r.o. art. 95 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa zakres władzy rodzicielskiej, w tym obowiązek pieczy nad dzieckiem.
Zasady techniki prawodawczej art. 6
Określa wymogi dotyczące precyzji i zrozumiałości przepisów prawa.
Zasady techniki prawodawczej art. 143
Określa wymogi dotyczące precyzji i zrozumiałości przepisów prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zakaz wprowadzania zwierząt na place zabaw wykracza poza delegację ustawową z art. 40 ust. 2 pkt 4 u.s.g. i art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Zakaz wprowadzania zwierząt narusza prawo osób niepełnosprawnych do korzystania z psów asystujących. Regulowanie zasad odpowiedzialności cywilnej i karnej w akcie prawa miejscowego stanowi przekroczenie kompetencji rady gminy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia zasad techniki prawodawczej w zakresie pojęć "wypadki" i "osoba dorosła".
Godne uwagi sformułowania
przekroczenie delegacji ustawowej zasady i tryb korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej ochrona przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku prawo osoby niepełnosprawnej do wstępu do obiektów użyteczności publicznej wraz z psem asystującym wkroczenie w materię ustawową dotyczącą kształtowania zasad odpowiedzialności karnej i cywilnej
Skład orzekający
Łukasz Krzycki
przewodniczący
Danuta Kania
członek
Mateusz Rogala
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie granic kompetencji organów samorządowych w zakresie prawa miejscowego, zwłaszcza w kontekście regulacji dotyczących zwierząt i odpowiedzialności cywilnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji placów zabaw, ale zasady dotyczące przekroczenia delegacji ustawowej mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnie dostępnych miejsc (placów zabaw) i budzi zainteresowanie kwestią praw właścicieli zwierząt oraz odpowiedzialności opiekunów. Pokazuje, jak organy samorządowe mogą przekroczyć swoje uprawnienia.
“Czy zakaz wprowadzania psów na place zabaw jest legalny? Sąd rozwiewa wątpliwości.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Wa 234/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-07-31 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-02-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Danuta Kania Łukasz Krzycki /przewodniczący/ Mateusz Rogala /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6269 Inne o symbolu podstawowym 626 6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność uchwały w części Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 399 art. 4 ust. 2 pkt 6, art. 4 ust. 2 Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.) Dz.U. 2024 poz 1465 art. 40 ust. 2 pkt 4, art. 40 ust. 1 i 2 pkt 4, art. 91 ust. 1 i 4 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Dz.U. 2023 poz 100 art. 20 a Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (t. j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 147 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wprowadzenia regulaminu korzystania z gminnych placów zabaw stwierdza nieważność punktu 6 lit. f oraz punktu 7 załącznika do zaskarżonej uchwały Uzasadnienie Prokurator Okręgowy w [...], działając na podstawie art. 70 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. – Prawo o prokuraturze (Dz. U. z 2021 r., poz. 66) oraz art. 8 § 1, art. 50 § 1, art. 53 § 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w sprawie uchwalenia regulaminu korzystania z gminnych placów zabaw znajdujących się na terenie Gminy [...] (Dz. Urz. Woj. Mazow. z 2010 r. Nr 158, poz. 3931) w części obejmującej pkt 6 lit. f) oraz pkt 7 załącznika do powyższej uchwały pn. "Regulamin korzystania z gminnych placów zabaw znajdujących się na terenie Gminy [...]". Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zaskarżonej części i zarzucił organowi istotne naruszenie prawa, tj.: 1. art. 40 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1465) w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2024 r., poz. 399, powoływanej dalej jako u.c.p.g.), poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i wprowadzenie w pkt 6 lit. f) Regulaminu zakazu wprowadzania zwierząt na teren placów zabaw dla dzieci; 2. art. 40 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym oraz § 6 w zw. z § 143 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie Zasad techniki prawodawczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 283), poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i zawarcie w pkt 7 Regulaminu normy stanowiącej podstawę odpowiedzialności osób dorosłych sprawujących opiekę nad osobą korzystającą z placu zabaw za wypadki spowodowane nieprzestrzeganiem Regulaminu, przy jednoczesnym naruszeniu zasady techniki prawodawczej z uwagi na posłużenie się przez lokalnego prawodawcę pojęciami niedookreślonymi przy formułowaniu kwestionowanego przepisu. W uzasadnieniu skargi Prokurator podał, że w pkt 6 lit. f) Regulaminu, Rada Gminy [...] wprowadziła zakaz wprowadzania zwierząt na teren placów zabaw. Jak natomiast wynika z art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. rada gminy, uchwala regulamin utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie gminy dotyczące obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe, mających na celu ochronę przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. Skoro zatem odrębny przepis ustawowy, tj. art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. zobowiązuje organ stanowiący gminy do ustalenia obowiązków nakładanych na właścicieli zwierząt domowych celem zapewnienia ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem przez te zwierzęta terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, to nie jest dopuszczalne regulowanie tej samej materii i w takim samym zakresie w uchwale podjętej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Zagadnienie to zostało bowiem wyłączone przez ustawodawcę z możliwości uregulowania w regulaminie korzystania z gminnych placów zabaw. Wobec powyższego, w ocenie Prokuratora, przepis pkt 6 lit. f) Regulaminu został wydany z przekroczeniem delegacji ustawowej, jak również wkracza w obszar podlegający regulacji w drodze uchwały wydanej na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Odnosząc się do drugiego z postawionych zarzutów, Prokurator podał, że w pkt 7 Regulaminu wskazano, iż za wypadki spowodowane nieprzestrzeganiem regulaminu ponosi odpowiedzialność osoba dorosła sprawująca opiekę nad korzystającym z placu zabaw. Prokurator stwierdził, że zgodnie z § 6 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej, przepisy aktu prawa miejscowego redaguje się tak, aby dokładnie i w sposób zrozumiały dla adresatów zawartych w nich norm wyrażały intencje prawodawcy. Tymczasem zastosowane przez organ określenie "wypadki" oraz "osoba dorosła" są nieprecyzyjne, a ich interpretacja może powodować wątpliwości po stronie adresatów uchwały. Adresat uchwały może mieć bowiem wątpliwości, czy odpowiedzialność za "wypadki" obejmuje zarówno szkody na osobie, jak i na mieniu użytkowników placu zabaw czy też dotyczy ono uszkodzeń, jakie osoby korzystające z urządzeń mogą spowodować w infrastrukturze służącej do zabawy. Jednocześnie regulacja zawarta w pkt 7 Regulaminu pokrywa się częściowo z normą zawartą w pkt 9 Regulaminu, zgodnie z którą osoby niestosujące się do powyższych zasad podlegają odpowiedzialności za wykroczenia, karnej i cywilnej na podstawie stosownych przepisów. Zdaniem Prokuratora, również pojęcie osoby dorosłej może być rozumiane na różne sposoby. Zgodnie z definicją słownikową, dorosły to taki, który osiągnął odpowiedni wiek i stopień rozwoju lub właściwy dojrzałemu człowiekowi. W powyższej definicji nie ma mowy o tym, czy prawodawca lokalny miał na myśli osobę pełnoletnią w rozumieniu art. 10 k.c., tj. osobę, która ukończyła lat 18 i jednocześnie zgodnie z art. 11 k.c. posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych, czy też o osobę, która z uwagi na wiek i stopień rozwoju umysłowego może opiekować się dziećmi korzystającymi z placu zabaw. Niezależnie od powyższego, zdaniem Prokuratora, pkt 7 Regulaminu wydaje się wprowadzać w ramach aktu prawa miejscowego zasady odpowiedzialności cywilnej. Podmiotem zobowiązanym do naprawienia szkody na jego podstawie ma być "osoba dorosła sprawująca opiekę nad korzystającym z placu zabaw". Tymczasem w ramach aktu prawa miejscowego nie ma możliwości modyfikowania norm rangi ustawowej, jakimi niewątpliwie są zasady odpowiedzialności odszkodowawczej. Zgodnie zaś z art. 426 Kodeksu cywilnego, małoletni, który nie ukończył lat trzynastu, nie ponosi odpowiedzialności za wyrządzoną szkodę. Jednocześnie jak wynika z art. 427 k.c. kto z mocy ustawy lub umowy jest zobowiązany do nadzoru nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można, ten obowiązany jest do naprawienia szkody wyrządzonej przez tę osobę, chyba że uczynił zadość obowiązkowi nadzoru albo że szkoda byłaby powstała także przy starannym wykonywaniu nadzoru. Przepis ten stosuje się również do osób wykonywających bez obowiązku ustawowego ani umownego stałą pieczę nad osobą, której z powodu wieku albo stanu psychicznego lub cielesnego winy poczytać nie można. Jednocześnie w odniesieniu do małoletnich, którzy ukończyli lat 13, ale ze względu na ich rozwój intelektualny lub emocjonalny winy przypisać im nie można, wyłączenie odpowiedzialności może nastąpić przy zastosowaniu przesłanek z art. 425 k.c. Obowiązek pieczy nad małoletnim wynika z kolei z art. 93 § 1 i art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z powyższymi przepisami, władza rodzicielska przysługuje obojgu rodzicom i obejmuje w szczególności obowiązek i prawo rodziców do wykonywania pieczy nad osobą i majątkiem dziecka oraz do wychowania dziecka, z poszanowaniem jego godności i praw. Tymczasem w kwestionowanej uchwale nałożono odpowiedzialność odszkodowawczą na osoby dorosłe, pod których opieką znajduje się osoba korzystająca z placu zabaw z pominięciem norm rangi ustawowej. Wobec powyższego, w ocenie Prokuratora, przepis pkt 7 Regulaminu został wydany z istotnym naruszeniem prawa, z uwagi na jego przyjęcie z przekroczeniem delegacji ustawowej zawartej w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, jak również wkracza w zakres sfery podlegającej regulacji w drodze ustawy, tj. przepisów art. 425-427 k.c. oraz art. 93 § 1 i art. 95 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Ponadto powyższy przepis, z uwagi na posłużenie się sformułowaniami nieprecyzyjnymi, został podjęty z naruszeniem § 6 w zw. z § 143 Zasad techniki prawodawczej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że zaskarżone przepisy uchwały są prawidłowe i nie naruszają zarówno norm prawa materialnego, jak i zasad techniki prawodawczej. Zdaniem organu, kwestionowane przepisy zostały sformułowane w sposób niebudzący wątpliwości dla przeciętnego adresata - odbiorcy przepisu. Ponadto pkt 7 Regulaminu nie reguluje w żaden sposób, wbrew temu co stwierdza Prokurator, kwestii odpowiedzialności odszkodowawczej uregulowanej w odrębnych przepisach prawa, a ma charakter wyłącznie informacyjny. Organ powołał się na prawo do użycia w przepisach prawa miejscowego synonimów, tak by przepisy aktu prawnego nie utraciły zarówno precyzji, jak i pozostały zrozumiałe dla przeciętnego adresata. I tak dla słowa "dorosły" synonimem jest "pełnoletni", a dla słowa "wypadek" - zdarzenie. Zdaje się przemawiać za tym także stanowisko Prokuratora, który pominął w skardze przepisy pkt 2 Regulaminu, w którym słowo "dorosły" pojawia się w różnych odmianach dwukrotnie. Odmienne potraktowanie przepisów Regulaminu prowadziłoby wprost do nadmiernej kazuistyki, która nie objęłaby swoim zakresem regulacji wszystkich mogących wystąpić, nawet tylko hipotetycznie, przypadków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podnoszone w niej zarzuty Sąd ocenił jako zasadne. Dokonując w pierwszej kolejności kontroli zaskarżonego przez Prokuratora Okręgowego w [...] pkt 6 lit. f) załącznika do zaskarżonej uchwały, należy stwierdzić, że stanowiący podstawę prawną wydania zaskarżonej uchwały art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym stanowi, iż organy gminy mogą wydawać akty prawa miejscowego w zakresie zasad i trybu korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej. Użyte w tym przepisie pojęcie "zasady i tryb korzystania" przewiduje kompetencję organu gminy do formułowania norm abstrakcyjnych i generalnych ustalających reguły zachowania się w obrębie obiektów i urządzeń użyteczności publicznej, zasady prawidłowego ich użytkowania i korzystania z nich. Natomiast – co wymaga podkreślenia - żadne inne kwestie poza zasadami i trybem korzystania z gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej nie mogą być objęte regulacją wydawaną na podstawie art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 stycznia 2025 r. sygn. akt IV SA/Wr 340/24, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Zasadnie zatem podnosi Prokurator, że wprowadzony w pkt 6 lit. f) Regulaminu zakaz wprowadzania zwierząt nie mieści się bowiem w pojęciu "zasad i trybu korzystania" w rozumieniu art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 3084/17, art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. zawiera ustawową delegację zobowiązującą organy stanowiące gmin do ustalenia w regulaminie obowiązków osób utrzymujących zwierzęta domowe do ochrony przed zanieczyszczeniem przez te zwierzęta terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, np. parków miejskich. Na jego podstawie organ stanowiący gminy może nakładać konkretne obowiązki (nakazy lub zakazy) na właścicieli zwierząt, zmierzające do zapewnienia ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku. W ramach tych obowiązków, nakazów lub zakazów dopuszczalne jest w szczególnych przypadkach wprowadzenie ograniczeń nawet co do miejsc przebywania zwierzęcia na terenie np. parku, zakazując aby zwierzęta wchodziły, przykładowo, do piaskownic lub innych wydzielonych miejsc. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyżej powołanym wyroku, zakres delegacji określony w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. wyłącza wydawanie w tym obszarze aktów prawa miejscowego na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym. Innymi słowy, art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym obejmuje tylko takie sprawy, które nie są objęte delegacją ustawową wynikającą z art. 4 ust. 2 u.c.p.g. oraz dotyczą wyłącznie zasad i trybu korzystania z urządzeń i obiektów użyteczności publicznej. Jednak – co szczególnie istotne – w wyroku z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II OSK 3084/17, który podobnie jak w niniejszej sprawie dotyczył uchwały wydanej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że brak podania w uchwale właściwej podstawy prawnej do wydania aktu prawa miejscowego lub nawet brak podania jakiejkolwiek podstawy nie stanowi istotnego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 91 ust. 1 i 4 ustawy o samorządzie gminnym, co oznacza, że dokonując kontroli takiej uchwały sąd administracyjny nie powinien kierować się jedynie tym, jaka podstawę delegacji ustawowej wskazał organ stanowiący gminy. NSA wskazał, że Sąd powinien ocenić legalność uchwały regulującej zasady wstępu do parku miejskiego właścicieli psów wraz z tymi zwierzętami przez pryzmat zgodności z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Sąd stwierdził, że powyższe rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego zachowują swoją aktualność również na gruncie niniejszej sprawy i w związku z tym uznał za konieczne dokonanie oceny zgodności wprowadzonego w pkt 6 lit. f) załącznika do zaskarżonej uchwały zakazu wprowadzania zwierząt na teren gminnych placów zabaw w gminie [...] z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. W ocenie Sądu, kontrolowany przepis wykracza poza delegację ustawową wynikająca z art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., bowiem wprowadza niczym nieograniczony zakaz wprowadzania wszelkich zwierząt na teren placów zabaw, pomimo że osiągnięcie celów wskazanych w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g., tj. ochrony przed zagrożeniem lub uciążliwością dla ludzi oraz przed zanieczyszczeniem terenów przeznaczonych do wspólnego użytku, jest możliwe po pierwsze, poprzez nałożenie na właścicieli zwierząt jedynie konkretnych obowiązków związanych z zapewnieniem czystości na terenie placów zabaw oraz bezpieczeństwa osób korzystających z placu zabaw, a po drugie poprzez wprowadzenie ograniczeń przestrzennych dotyczących przebywania zwierząt na takiej części placu zabaw, na której wprowadzanie zwierząt jest nie do pogodzenia z utrzymaniem higieny i zapewnieniem bezpieczeństwa (np. piaskownice lub bezpośrednie otoczenie urządzeń przeznaczonych do zabawy dla dzieci). Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, wprowadzenie całkowitego zakazu wprowadzania zwierząt domowych na tereny placów gier i zabaw, czy piaskownic dla dzieci stanowi naruszenie kompetencji przyznanej radzie przepisem art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. Dlatego należy uznać, że w kompetencjach rady gminy wynikających z ww. przepisu nie mieści się wprowadzenie całkowitego zakazu prowadzenia wszelkich zwierząt domowych na określone tereny i do określonych miejsc, lecz do ustalenia sposobu postępowania ze zwierzętami domowymi w taki sposób, by ich pobyt na tych terenach nie był uciążliwy i nie zagrażał przebywającym tam osobom. Ustanowienie tak daleko idącego zakazu nadmiernie ogranicza swobodę poruszania i przebywania w określonym miejscu właścicieli zwierząt domowych i wykracza poza materię określoną w ustawie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 maja 2023 r. sygn. akt III OSK 98/25). Należy również zwrócić uwagę, że wprowadzenie całkowitego zakazu wprowadzenia zwierząt na teren placów zabaw, który nie przewiduje jakichkolwiek wyjątków, narusza art. 20a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 100 ze zm.), który określa prawo osoby niepełnosprawnej do wstępu do obiektów użyteczności publicznej wraz z psem asystującym. Formułowany w Regulaminie zakaz wprowadzania zwierząt, w tym psów, pozostaje sprzeczności z przepisem art. 20a cyt. wyżej ustawy w zakresie, w jakim pozbawiony jest zastrzeżenia dotyczącego możliwości korzystania z psa asystującego przez osoby niepełnosprawne (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 stycznia 2024 r. sygn. akt II SA/ Łd 996/23). Reasumując, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, o ile dopuszczalne jest wprowadzenie przez radę gminy na podstawie art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. ograniczeń dotyczących wprowadzania zwierząt na teren placów zabaw dla dzieci, zwłaszcza dotyczących przebywania zwierząt na obszarze, który bezpośrednio służy zabawie dzieci, to za zbyt daleko idące należało ocenić wprowadzenie w zaskarżonej uchwale całkowitego zakazu wprowadzania wszelkich zwierząt (w tym również psów asystujących) na cały teren gminnych placów zabaw. Z tych przyczyn Sąd uznał, że pkt 6 lit. f) załącznika do zaskarżonej uchwały w sposób istotny narusza art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. oraz art. 20a ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez przekroczenie delegacji ustawowej i wprowadzenie całkowitego zakazu wprowadzania zwierząt na teren placów zabaw bez jakichkolwiek wyjątków i bez uwzględnienia, że cel wskazany w art. 4 ust. 2 pkt 6 u.c.p.g. może zostać osiągnięty bez wprowadzania tak restrykcyjnej regulacji. Powyższe uzasadniało stwierdzenie nieważności zaskarżonego przepisu. Przechodząc do kontroli drugiego z zaskarżonych przez Prokuratora w niniejszej sprawie przepisów, tj. pkt 7 załącznika do zaskarżonej uchwały, który stanowi, że za wypadki spowodowane nieprzestrzeganiem Regulaminu ponosi odpowiedzialność osoba dorosła sprawująca opiekę nad korzystającym z placu zabaw, należy stwierdzić, że podejmując zaskarżoną uchwałę w tym zakresie Rada Gminy przekroczyła określone normami ustawowymi granice przyznanego jej w art. 40 ust. 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym władztwa w zakresie stanowienia regulaminu korzystania z gminnych placów zabaw. Sąd zauważa, że w tej kwestii właściwe będą przepisy Kodeksu wykroczeń (który m.in. w art. 124 przewiduje odpowiedzialność za niszczenie i uszkadzanie cudzej rzeczy), jak również ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (m.in. art. 288 § 1, który określa odpowiedzialność za zniszczenie mienia ruchomego) oraz Kodeksu cywilnego w zakresie odpowiedzialności deliktowej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 14 marca 2024 r. sygn. akt III SA/Wr 296/23). Jak zasadnie podkreślił Prokurator, kwestie dotyczące opieki i odpowiedzialności rodziców za dzieci zostały kompleksowo uregulowane w art. 92 i nast. ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. 2023 r., poz. 2809 ze zm.). Rada Gminy nie ma natomiast kompetencji, by regulować w akcie prawa miejscowego zasady odpowiedzialności wynikające z przywołanych aktów rangi ustawowej. Sąd nie podzielił natomiast zarzutów Prokuratora dotyczących naruszenia przez Radę Gminy Zasad techniki prawodawczej. Zdaniem Sądu, użyte w pkt 7 załącznika do zaskarżonej uchwały pojęcia "wypadki" oraz "osoba dorosła" są na tyle precyzyjne, że adresat aktu nie powinien mieć trudności z odkodowaniem normy prawnej w tym zakresie. Jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, pojęcie wypadku oznacza na potrzeby stosowania zaskarżonego Regulaminu każde zdarzenie, do którego doszło na terenie placu zabaw, zaś osoba dorosła jest powszechnie utożsamiana z pojęciem osoby pełnoletniej, tj. osoby, która ma ukończone 18 lat. Natomiast powyższe uwagi pozostają bez wpływu na wynikające z wyżej wskazanego przekroczenia delegacji ustawowej istotnego naruszenia przez Radę Gminy art. 40 ust. 1 i 2 pkt 4 ustawy o samorządzie gminnym, które polegało na wkroczeniu w materię ustawową dotyczącą kształtowania zasad odpowiedzialności karnej i cywilnej. Biorąc wszystkie powyższe okoliczności pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę