II SA/Wa 2324/20

II SA/Wa 2324/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Tomasz Szmydt
Symbol z opisem
6194 Funkcjonariusze Służby Więziennej
Sygn. powiązane
III OSK 6694/21 - Wyrok NSA z 2022-11-17
Skarżony organ
Komisja Lekarska
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Karolina Kisielewicz, Sędzia WSA Tomasz Szmydt, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi W. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] października 2020 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga W. K. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych znak [...] z dnia [...] października 2020 r. w przedmiocie ustalenia zdolności fizycznej i psychicznej do służby.
Skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:
W. K. (zwany dalej: skarżący, orzekany, funkcjonariusz) jest byłym funkcjonariuszem Aresztu Śledczego w L., przyjętym do służby w Służbie Więziennej w Areszcie Śledczym w O. w dniu [...] czerwca 2009 r., a zwolnionym ze służby z dniem [...] września 2018 r. z powodu nieobecności w służbie spowodowanej chorobą, trwającą nieprzerwanie przez okres ponad 12 miesięcy.
W dniu [...] marca 2016 r. skarżący uległ wypadkowi na służbie w trakcie ćwiczeń i z tego powodu w okresie od [...] marca 2016 r. do [...] lipca 2016 r. pozostawał na zwolnieniu lekarskim. Od [...] lipca 2016 r. funkcjonariusz był obecny w służbie do dnia poprzedzającego długotrwałe zwolnienie lekarskie, tj. do [...] lutego 2017 r.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Rejonowa Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w L. (zwana dalej: RKL, organ I instancji) orzekła 5 procent uszczerbku na zdrowiu. Ponadto orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2016 r. RKL stwierdziła, że pourazowy zespół bólowy korzeniowy szyjny, występujący u orzekanego, jest następstwem wypadku w służbie z dnia [...] marca 2016 r. Czasową niezdolność do służby z powodu choroby uznano za pozostającą w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, (część B pkt 4).
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. RKL rozpoznała u skarżącego pourazowy zespół bólowy korzeniowy szyjny § 66 p. 1, kat A. oraz orzekła, że funkcjonariusz jest zdolny do służby w Służbie Więziennej.
W okresie od dnia [...] lutego 2017 r. do dnia zwolnienia ze służby ([...] września 2018 r.) funkcjonariusz przebywał nieprzerwanie, przez okres 582 dni, na zwolnieniach lekarskich. Przedmiotowe zwolnienia lekarskie nie były związane z wypadkiem w służbie.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r. Dyrektor Aresztu Śledczego w L. (zwany dalej: DAŚ) skierował skarżącego na badanie przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w L., w celu ustalenia stopnia zdolności do służby. W dniu [...] stycznia 2018 r. lekarz Medycyny Pracy SW w L. zaświadczył o konieczności skierowania skarżącego na komisję lekarską w celu ustalenia rozpoznania choroby i stwierdzenia jej związku ze służbą.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. RKL rozpoznała u skarżącego: 1) osobowość nieprawidłową § 72 p. 2, kat. C
i 2) zaburzenia adaptacyjne § 71 p. 2, kat. C oraz stwierdziła, że jest on trwale niezdolny do służby w Służbie Więziennej (kat. C). W uzasadnieniu podjętego orzeczenia wskazano, że w oparciu o badanie psychiatryczne z dnia [...] stycznia 2018 r. uznano badanego za trwale niezdolnego do służby w SW i zaliczono do trzeciej grupy inwalidzkiej od [...] stycznia 2018 r. (daty odbytego badania komisyjnego). Inwalidztwo nie pozostaje w związku ze służbą w SW.
W wyniku wniesionego odwołania Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (zwana dalej: CKL. organ odwoławczy), orzeczeniem nr [...] z dnia [...] maja 2018 r., orzekła o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę RKL orzeczeniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., działając na działając na podstawie ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz.U. z 2014 r. poz. 1822, zwana dalej: u.k.l.) oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej (Dz.U. z 2014 r. poz. 1989, zwane dalej rozporządzeniem z 2014 r) orzekła, że skarżący jest zdolny do służby w Służbie Więziennej z ograniczeniem - kategoria "B".
W pkt 11 ww. orzeczenia RKL rozpoznała u skarżącego: 1) Zaburzenia adaptacyjne z somatyzacją o nasileniu nie zaburzającym czynności ustroju - § 71 p. 1, kat. B; 2) Przebyty uraz kręgosłupa szyjnego z okresowym zespołem bólowym - § 66 p. 1, kat. A; 3) Przebyty uraz głowy bez trwałych następstw - § 67 p. 1, kat. A.
Ponadto nie stwierdzono związku schorzenia ze szczególnymi warunkami służby, z uwagi na fakt, że schorzenia nie są umieszczone w zał. Nr 1 do rozporządzenia z 2014 r.
W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia organ I instancji podał, iż jego podstawę stanowiły badania: psychiatryczne z [...] maja 2018 r., psychologiczne z [...] kwietnia 2018 r., neurologiczne z dnia [...] maja 2018 r. oraz orzeczenie CKL z [...] maja 2018 r.
Na skutek odwołań, złożonych od powołanego orzeczenia (przez skarżącego i DAŚ), CKL orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2018 r., działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 u.k.l., orzekła o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawę stanowiło ustalenie organu odwoławczego, że CKL skierowało orzekanego na ponowną konsultację psychiatryczną i neurochirurgiczną (obie odbyły się października 2018 r.). Konsultujący specjalista neurochirurg rozpoznał u ww. "Przebyty przeciążeniowy uraz szyjnego odcinka kręgosłupa u osoby z dyskopatią na poziomach C4-C5, C5-C6 ze zmniejszeniem rezerwy płynowej kanału kręgowego (badanie MRI) - aktualnie z nieznacznym ograniczeniem ruchomości kręgosłupa szyjnego, przy braku zespołu neurologicznego". Konsultująca specjalista w dziedzinie psychiatrii rozpoznała u niego "Zaburzenia depresyjno-lękowe jako reakcję nerwową na mobbing w miejscu pracy".
Badany miał wykonane badanie MRI kręgosłupa szyjnego w dniu [...] września 2018 r., które uwidoczniło zmniejszoną fizjologiczną lordozę szyjną, drobne zmiany zwyrodnieniowe na krawędziach trzonów, a także inne zwyrodnienia i dolegliwości (szczegółowo opisane w orzeczeniu), które skutkowały rozpoznaniem schorzenia powodującego kwalifikację skarżącego do kategorii B - § 66 p. 1. CKL wskazała, że skarżący przebył uraz przeciążeniowy kręgosłupa szyjnego. Uraz i pourazowy zespół bólowy korzeniowy szyjny był podstawą przyznania mu (orzeczeniem nr [...]) trwałego uszczerbku na zdrowiu w wysokości 5%. Z uwagi na fakt nasilenia zaburzeń psychicznych w postaci obniżonego nastroju myśli i tendencji suicydalnych, wzmożony niepokój oraz lęk o siebie i bliskich, a także z uwagi na pogorszenie funkcji amnestycznych, zdaniem CKL, istnieją uzasadnione przesłanki aby rozpoznać: "Zaburzenia adaptacyjne pod postacią depresyjno–lękowych", kwalifikowane do kategorii C według § 71 p. 2, co powoduje znaczne upośledzenie zdolności przystosowawczych, co znajduje potwierdzenie w aktualnym badaniu psychiatrycznym dla celów orzeczniczych CKL, jak również aktualnej dokumentacji medycznej z leczenia psychiatrycznego [...]. Schorzenie w ocenie CKL ma związek ze służbą w SW.
Wyrokiem z dnia 15 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 213/19Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi DAŚ na powołane wyżej orzeczenie, orzekł o oddaleniu skargi.
Na skutek złożonej przez DAŚ skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 14 lipca 2020 r. sygn. akt I OSK 2307/19, orzekł o uchyleniu zaskarżonego wyroku oraz zaskarżonego orzeczenia. Podstawę powyższego stanowiło ustalenie NSA, że w rozpoznawanej sprawie WSA nie dostrzegł naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania – art. 39 ust. 5 pkt 1 i art. 4 u.k.l. w zw. z art. 11 k.p.a., a także art. 47 ust. 1 pkt 3 u.k.l. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia nie spełnia bowiem warunku, o którym mowa w art. 39 ust. 5 pkt 1 u.k.l., nie jest bowiem szczegółowe. Nie odpowiada także stosowanym na podstawie art. 4 u.k.l. wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. i narusza określoną w art. 11 k.p.a. zasadę przekonywania. Ma ono wyłącznie charakter sprawozdawczy, opisujący wyniki przeprowadzonych badań i przyjęcie kwalifikacji ustalonych schorzeń. Z uzasadnienia w sposób dokładny i jednoznaczny nie wynika, dlaczego CKL dla kwalifikacji określonych schorzeń zastosowała poszczególne przepisy wykazu, uznała, że skarżący jest niezdolny do służby oraz stwierdziła związek schorzenia ze służbą w Służbie Więziennej. Nie zawiera ono również jakiejkolwiek argumentacji odnoszącej się do klasyfikacji schorzeń dokonanej przez organ I instancji w orzeczeniu z dnia [...] sierpnia 2018 r. Tymczasem przedmiotowe uzasadnienie winno w sposób logiczny i przekonujący wyjaśniać stronom zasadność przesłanek opartych o obowiązujące przepisy prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie faktycznym i prawnym wydanie innego orzeczenia było niemożliwe. Ponadto CKL uchylając zaskarżone orzeczenie i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 3 u.k.l., nie wyjaśniła przyczyny zastosowania w sprawie tego rodzaju rozstrzygnięcia; nie zawarła dla RKL wskazań co do dalszego postępowania. Nie podała także, iż przyczyną uchylenia zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części i wydania nowego orzeczenia, było wystąpienie przesłanki z art. 47 ust. 2 u.k.l.
W konsekwencji NSA uznał, że CKL działając jako organ odwoławczy, nie wyjaśniając wszystkich istotnych w sprawie okoliczności i nie przedstawiając w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia precyzyjnych motywów rozstrzygnięcia, które pozwoliłyby ocenić prawidłowość wydanego orzeczenia, naruszyła art. 39 ust. 5 pkt 1 u.k.l., art. 4 u.k.l. w zw. z art. 11 k.p.a., art.107 § 3 k.p.a., a także art. 47 ust. 1 pkt 3 u.k.l. Uchybienie powyższym przepisom miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż w sposób bezpośredni zdeterminowało treść zaskarżonego orzeczenia.
W wytycznych sformułowanych dla organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy, NSA zalecił uwzględnienie przeprowadzonej analizy prawnej.
Wskazanym na wstępie i stanowiącym przedmiot kontroli w niniejszej sprawie orzeczeniem nr [...] z dnia [...] października 2020 r. CKL, działając na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 2 u.k.l., orzekła o po przeprowadzeniu badania, orzekła o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w całości jednocześnie decydując o wydaniu niniejszego orzeczenia własnego.
CKL orzekła, że skarżący jest trwale niezdolny do służby w Służbie Więziennej kat. C.
W pkt 11 ww. orzeczenia CKL rozpoznała u skarżącego: 1) Zaburzenia depresyjno-lękowe związane ze stresem pod postacią somatyczną oporne na leczenie, upośledzające sprawność ustroju - §70 p. 3 r 5C; 2) Przebyty uraz przeciążeniowy odcinka szyjnego kręgosłupa u osoby z dyskopatią na poziomie C4-C5, C5-C6, C6-C7 ze zmniejszeniem rezerwy płynowej kanału kręgowego kręgosłupa i modelowaniem rdzenia kręgowego (MRI) aktualnie z nieznacznym ograniczeniem ruchomości tego odcinka kręgosłupa przy braku zespołu neurologicznego - § 66 p 2 r 5B; 3) Przebyty uraz głowy bez trwałych następstw - § 67 p 1 r 5A.
Ponadto CKL ustaliła, że nie istnieje związek schorzenia albo ułomności (niezdolności do służby, inwalidztwa) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Schorzenia wymienione w rozpoznaniu nie spełniają kryteriów załącznika Nr 1 do rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie wykazu chorób i schorzeń pozostających w związku ze służbą w Służbie Więziennej (Dz. U. z 2008 r. Nr 223, poz. 1473, zwane dalej: rozporządzeniem z 2008 r.). Skarżący jest zdolny do pracy. CKL zaliczyła go do trzeciej grupy inwalidzkiej ustalając jednocześnie, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą; nie powstało wskutek wypadku pozostającego w związku ze służbą.
W uzasadnieniu podjętego orzeczenia, po przedstawieniu stanu sprawy, organ odwoławczy wskazał, iż analiza dokumentacji medycznej, w szczególności dokumentacji dotyczącej okresu leczenia po wydanym przez CKL orzeczeniu w maju 2018 r. oraz po wykonaniu dodatkowej konsultacji psychiatrycznej, neurochirurgicznej, które odbyły się w październiku 2018 r. prowadzi do wniosku, że skarżący jest niezdolny do służby w Służbie Więziennej z powodu zaburzeń depresyjno-lękowych - reakcja nerwowa wpływająca na adaptację, które CKL kwalifikuje do kategorii C według § 70 p 3 wykazu chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia, o zdolności lub niezdolności kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 2014 r.
Schorzenie to powoduje upośledzenie zdolności przystosowawczych, co znalazło potwierdzenie w ww. badaniu psychiatrycznym dla celów orzeczniczych, jak również w dostarczonej dokumentacji z leczenia psychiatrycznego [...]. Z analizy dokumentacji wynika, że nasilenie zaburzeń psychicznych polegało na obniżonym nastroju, występowaniu myśli i tendencji "S", oraz wyraźnym wzmożeniem niepokoju, lęku o siebie a także bliskich. Podniósł, iż na uwagę zasługuje wyraźne pogorszenie funkcji amnestycznych i nastroju pomimo podjętego leczenia. Schorzenie to ma związek ze służbą w SW zgodnie z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia z 2008 r. Nie ma natomiast związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby zgodnie z załącznikiem Nr 1 do ww. rozporządzenia.
CKL wskazała, że przeprowadzona konsultacja neurochirurgiczna wskazała na przebyty przeciążeniowy uraz odcinka szyjnego kręgosłupa z towarzyszącą dyskopatią na poziomic C4-C5, C5-C6 i C6-C7 ze zmniejszeniem rezerwy płynowej kanału kręgowego (badanie MRI). W ocenie badającego specjalisty, występuje aktualnie nieznaczne ograniczenie ruchomości tego odcinka kręgosłupa przy braku zespołu neurologicznego. Pomimo, iż w aktualnym badaniu nie stwierdza się objawów ubytkowych (objawów zespołu neurologicznego) to ze względu, że istnieją ograniczenia ruchomości kręgosłupa, okresowe dolegliwości bólowe okolicy karku oraz drętwienie palców rąk po przebytym urazie przeciążeniowym kręgosłupa szyjnego, (orzeczenie nr [...] z [...] października 2016 r. orzeczono 5% trwały uszczerbek na zdrowiu) CKL kwalifikuje ten zespół bólowy do kategorii B według § 66 p 1 ww. wykazu. Wskazała dalej, że wykonana przez nią opinia psychologiczna (z [...] kwietnia 2018 r.) nie wskazuje na zaburzenia osobowości, a jedynie zaburzenia adaptacyjne z somatyzacją.
Ostatecznie CKL stwierdziła, że wszystkie powyższe okoliczności skutkują orzeczeniem trzeciej grupy inwalidzkiej w związku ze służbą. Inwalidztwo jest czasowe, termin badania kontrolnego wyznaczono za trzy lata.
W skardze złożonej na powołane orzeczenie do sądu administracyjnego skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Wydanemu orzeczeniu skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez zaniechanie przez CKL dokonania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i braku wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego zebrania dowodów i rozpatrzenia materiału sprawy w szczególności poprzez: •nie odniesienie się przez CKL w uzasadnieniu orzeczenia do zarzutów postawionych w odwołaniu orzeczenia organu I instancji; •nie rozpoznanie przez CKL złożonego przez skarżącego wniosku dowodowego na wcześniejszym etapie postępowania o przeprowadzenie aktualnego badania przez lekarzy specjalistów i nie odniesienie się do tego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, •oparcie orzeczenia na dokumencie w postaci konsultacji psychiatrycznej dr G. W. z dnia [...] października 2018 r. w sytuacji, gdy takie badanie nie miało miejsca, bowiem badanie psychiatryczne zostało faktycznie przeprowadzone przez dr M. S. – nota bene zgodnie z treścią skierowania CKL z dnia [...] października 2018 r.,
2. przepisów postępowania - art. 10 § 1, art, 11 § 1 oraz art. 78 § 1 i 2 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, złożeniu przez niego wniosków dowodowych i odniesieniu się do zebranego materiału dowodowego w sprawie;
3. nie zastosowanie przez CKL art. 33 w zw. z art. 47 ust. 3 u.k.l. i nie przeprowadzenie dodatkowych czynności w tym dodatkowych badań lekarskich skarżącego bezpośrednio przed wydaniem orzeczenia, jak również uniemożliwienie przedstawienia aktualnych wyników konsultacji i badań lekarskich związanych z pozostawaniem przez skarżącego pod stałą opieką lekarza psychiatry.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację, przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 6 ust. 1 u.k.l. zdolność fizyczną i psychiczną funkcjonariusza do pełnienia służby w Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Ochrony Państwa, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym i Służbie Więziennej ustala się przez zaliczenie go do jednej z następujących kategorii zdolności do służby: 1) kategoria A – "zdolny do służby", która oznacza, że jego stan zdrowia nie budzi żadnych zastrzeżeń albo że stwierdzone choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do pełnienia służby; 2) kategoria B – "zdolny do służby z ograniczeniem", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają jego sprawność fizyczną lub psychiczną, mogąc mieć wpływ na jego zdolność do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 3) kategoria C – "niezdolny do służby", która oznacza, że stwierdzono choroby lub ułomności, które uniemożliwiają pełnienie służby.
W myśl art. 6 ust. 2 u.k.l. orzeczenie o zdolności fizycznej i psychicznej do służby, oprócz jednej z kategorii zdolności do służby wymienionych w ust. 1, zawiera jedno z następujących określeń:1) "zdolny do służby", jeżeli nie stwierdzono żadnych chorób lub ułomności stanowiących przeciwwskazanie do pełnienia służby; 2) "trwale niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby i nie pozwalają na pełnienie służby na zajmowanym stanowisku, jednak te choroby lub ułomności nie stanowią przeszkody do dalszego pełnienia służby na innym stanowisku; w takim przypadku komisja lekarska określa, jakie warunki służby są przeciwwskazane dla badanego; 3) "czasowo niezdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które czasowo zmniejszają zdolność fizyczną lub psychiczną do służby, ale mogą rokować poprawę stanu zdrowia i odzyskanie pełnej sprawności i zdolności do służby na zajmowanym stanowisku; 4) "zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku", jeżeli stwierdzono pewne choroby lub ułomności, które zmniejszają wprawdzie zdolność fizyczną lub psychiczną, ale nie stanowią przeszkody do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku; 5) "trwale niezdolny do służby", jeżeli stwierdzono choroby lub ułomności, które nie pozwalają na pełnienie służby.
Natomiast stosownie do przepisów art. 32 ust. 1 – 3 u.k.l. rejonowa komisja lekarska przeprowadza badanie lekarskie kandydata do służby, funkcjonariusza Policji, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Państwowej Straży Pożarnej, Biura Ochrony Rządu, Służby Ochrony Państwa, Centralnego Biura Antykorupcyjnego i Służby Więziennej, funkcjonariusza zwolnionego z tych służb, emeryta, rencisty, pracownika, kandydata do pracy lub osoby skierowanej do komisji lekarskiej, zwanych dalej "osobą badaną", i sporządza protokół badania komisji lekarskiej, który zawiera wyszczególnienie wszystkich chorób i ułomności, także tych, które nie obniżają zdolności do służby (ust. 1). Komisja lekarska może skierować osobę badaną na badanie specjalistyczne, psychologiczne oraz zlecić wykonanie badań dodatkowych w wyznaczonym terminie (ust. 2). W przypadku gdy przeprowadzone badania i zgromadzona dokumentacja nie pozwalają na wydanie orzeczenia, a z aktualnej wiedzy medycznej wynika, że do wydania orzeczenia niezbędna jest obserwacja w podmiocie leczniczym, komisja lekarska może skierować osobę badaną na taką obserwację. Obserwacja w podmiocie leczniczym może nastąpić po wyrażeniu zgody przez osobę badaną (ust. 3).
Według art. 33 ust. 1 u.k.l., rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia. Jak wskazuje art. 33 ust. 3 pkt 1 u.k.l., rejonowe komisje lekarskie orzekają, posługując się również - w przypadku ustalania zdolności fizycznej lub psychicznej do służby - wykazem chorób i ułomności, na podstawie którego jest wydawane orzeczenie o stanie zdrowia osoby badanej. Zaliczając funkcjonariusza do jednej z kategorii zdolności do służby, rejonowa komisja lekarska bierze pod uwagę charakter i warunki służby na zajmowanym przez funkcjonariusza stanowisku oraz kryteria zdrowotne (art. 34 u.k.l.).
Przepis art. 39 ust. 1 u.k.l. wskazuje, że orzeczenie komisji lekarskiej zawiera rozpoznanie lekarskie w języku polskim według terminologii klinicznej, z uwzględnieniem lokalizacji i stopnia nasilenia oraz z powołaniem na odpowiednie pozycje, paragrafy i punkty lub inne jednostki klasyfikacyjne z wykazów, o których mowa w art. 33 ust. 3.
Zgodnie z art. 47 ust. 1 u.k.l., CKL po rozpatrzeniu odwołania: 1) utrzymuje w mocy zaskarżone orzeczenie albo 2) uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i wydaje nowe, albo 3) uchyla zaskarżone orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia przez rejonową komisję lekarską. Do postępowania odwoławczego prowadzonego przez Centralną Komisję Lekarską stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed rejonowymi komisjami lekarskimi (art. 47 ust. 3).
W odniesieniu do funkcjonariuszy tryb i forma orzekania o ewentualnym inwalidztwie jest nierozerwalnie związana i uzależniona od stwierdzenia niezdolności do służby. Nie ma możliwości ustalenia inwalidztwa bez stwierdzenia niezdolności do służby. Orzeczenie inwalidztwa wynika zatem z kwalifikacji niezdolności do służby (kat. C).
Zgodnie z art. 20 ust. 1ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. 2020 r., poz. 723) ustala się trzy grupy inwalidztwa funkcjonariuszy całkowicie niezdolnych do służby: 1) I grupę - obejmującą całkowicie niezdolnych do pracy; 2) II grupę - obejmującą częściowo niezdolnych do pracy; 3) III grupę - obejmującą zdolnych do pracy. W zależności od przyczyny powstania inwalidztwa pozostaje ono w związku lub nie pozostaje w związku ze służbą (ust. 2). Inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą, gdy powstało wskutek:1) zranienia, kontuzji lub innych obrażeń doznanych w czasie wykonywania obowiązków służbowych; 2) wypadku pozostającego w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych; 3) chorób zakaźnych panujących w miejscu służbowego pobytu funkcjonariusza; 4) chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby; 5) chorób i schorzeń, które istniały przed przyjęciem do służby, lecz uległy pogorszeniu lub ujawniły się w czasie trwania służby wskutek szczególnych właściwości lub warunków służby na określonych stanowiskach (ust. 3).
Wykaz chorób i ułomności wraz z kategoriami zdolności do służby został zawarty w załączniku do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie wykazu chorób i ułomności, wraz z kategoriami zdolności do służby kandydata do Służby Więziennej i funkcjonariusza Służby Więziennej (publ. jw.).
Kontrola orzeczenia komisji lekarskiej przez sąd administracyjny ma charakter ograniczony i sprowadza się w istocie do jego badania pod względem formalnym. Oznacza to, iż sąd administracyjny ocenia jedynie, czy orzeczenie wydała właściwa komisja lekarska, czy jej skład był zgodny z obowiązującymi w tym względzie przepisami, a ponadto, czy stwierdzone schorzenia dawały podstawę do zawartego w orzeczeniu określenia kategorii zdolności do służby. Innymi słowy, chodzi o stwierdzenie zgodności zaskarżonego orzeczenia z wymogami zawartymi w ustawie o komisjach lekarskich i wykonawczym rozporządzeniu z 2018 r., które reguluje tryb postępowania przed komisjami lekarskimi. Regulacja ta ma charakter szczególny i w związku z tym nie mają do niego zastosowania w pełni rygory k.p.a.
Zatem Sąd nie jest uprawniony do oceny fachowości przeprowadzonych u skarżącego badań, a tym samym weryfikacji orzeczeń komisji lekarskich z tego punktu widzenia. Sąd kontroluje tylko, czy rozstrzygnięcie w sprawie zostało podjęte na podstawie kompletnego materiału dowodowego obejmującego niezbędne badania lekarskie oraz, czy dokonana kwalifikacja zdolności do służby jest z tym materiałem spójna. Podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji.
W ocenie Sądu, zaskarżone orzeczenie CKL odpowiada prawu. Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w składzie trzyosobowym na podstawie dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej zgromadzonej przez RKL, dokumentacji z leczenia skarżącego po wydanym w dniu [...] maja 2018 r. orzeczeniu CKL oraz po dodatkowej konsultacji psychiatrycznej i neurochirurgicznej przeprowadzonych w października 2018 r.
Zdaniem Sądu, w postępowaniu orzeczniczym prowadzonym przed CKL, nie doszło do naruszenia powołanych w skardze przepisów procedury – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i brak rzetelnego, wyczerpującego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia dowodów, a także niezapewnienie skarżącego prawa do czynnego udziału w postepowaniu. CKL orzekała w postępowaniu jako organ odwoławczy, zatem była uprawniona jedynie do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego. Co istotne, o konieczności przeprowadzenia takiego postępowania uzupełniającego, a więc potrzebie wykonania dodatkowych badań lub uzyskania dodatkowych dokumentów, decyduje CKL, po zapoznaniu się ze wszystkimi dokumentami w sprawie. W niniejszej sprawie CKL nie wystąpiła o powyższe uznając, że zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do wydania orzeczenia. Nie jest tak, że orzeczenie podejmowane przez CKL winno być zgodne z żądaniem odwołania. Zauważyć należy, że wbrew twierdzeniom skarżącego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia nie wskazano imienia i nazwiska osoby, która w październiku 2018 r. przeprowadziła z nim konsultację psychiatryczną. Ze złożonych w sprawie akt administracyjnych, w tym dokumentacji medycznej wynika, że ww. konsultację przeprowadziła lekarz psychiatra dr. M. S. Jak wskazała w uzasadnieniu orzeczenia CKL, podstawę orzeczenia stanowiła cała dokumentacja medyczna skarżącego, a więc zarówno ww. konsultacja, jak i wcześniej przeprowadzona (w dniu [...] maja 2018 r.) przez lekarza dr G. W.
W sprawie nie doszło też do naruszenia zasady czynnego udziału skarżącego w postępowaniu (art. 10 § 1, art. 11 i art. 78 § 1 i 2 k.p.a.). Na jego wniosek została mu przesłana pełna dokumentacja medyczna, w tym opinie lekarzy konsultantów. Ponadto wskazać należy, iż wnioski, które wpłynęły od skarżącego do CKL nie dotyczyły przeprowadzenia jego aktualnego badania przez lekarzy specjalistów, a jedynie wskazania: nowej sygnatury sprawy, czynności zaplanowanych w sprawie, wyznaczonych terminów oraz udostępnienia pełnej dokumentacji medycznej.
Sąd nie dopatrzył się także naruszenia art. 33 w zw. z art. 47 ust. 3 u.k.l. Uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia obejmuje bowiem zarówno okoliczności sprawy jak i wskazanie podstaw faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia. Z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wynika również z jakich względów i w oparciu o jakie rozpoznanie (pkt 1 rozpoznania) skarżący został uznany za niezdolnego do służby zgodnie z § 70 p 3 wykazu chorób stanowiącego załącznik do rozporządzenia z 2014 r. Schorzenie to ma związek ze służbą w Służbie Więziennej zgodnie z załącznikiem Nr 2 do rozporządzenia z 2008 r. Nie pozostaje natomiast w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby zgodnie z załącznikiem Nr 1 do ww. rozporządzenia.
W konsekwencji opisanych ustaleń Sąd uznał, że CKL prawidłowo przeprowadziła postępowanie orzecznicze, uwzględniła wszystkie istotne okoliczności w sprawie, a zebrana dokumentacja medyczna i konsultacje były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie, które zostało uzasadnione w sposób logiczny i przekonywujący.
Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.