II SA/Wa 2311/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-04-25
NSAubezpieczenia społeczneŚredniawsa
renta specjalnaświadczenia społeczneubezpieczenia społeczneuznaniowość decyzjisytuacja bytowaniepełnosprawnośćopieka nad dzieckiemprawo administracyjne

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej, uznając, że mimo trudnej sytuacji życiowej związanej z chorobą córki, sytuacja finansowa rodziny nie była na tyle zła, aby uzasadnić przyznanie świadczenia z uwagi na uznaniowy charakter przepisu.

Skarżąca T.G. domagała się przyznania renty specjalnej z uwagi na chorobę córki i długi staż pracy, jednak Prezes Rady Ministrów odmówił, wskazując na dobrą sytuację finansową rodziny. WSA w Warszawie oddalił skargę, podkreślając uznaniowy charakter przepisu art. 82 ustawy o emeryturach i rentach oraz brak wystarczających przesłanek do przyznania świadczenia, mimo trudnej sytuacji życiowej skarżącej.

Sprawa dotyczyła skargi T.G. na decyzję Prezesa Rady Ministrów, który odmówił przyznania renty specjalnej na podstawie art. 82 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Organ administracji uznał, że choć córka skarżącej jest niepełnosprawna i wymaga stałej opieki, sytuacja finansowa rodziny nie jest na tyle trudna, aby uzasadnić przyznanie świadczenia. Wskazano na dochody rodziny oraz pomoc otrzymywaną z GOPS i środków samorządowych. Skarżąca argumentowała, że jej sytuacja jest szczególna ze względu na opiekę nad niepełnosprawnym dzieckiem i długi staż pracy, a opisana sytuacja finansowa nie odpowiada prawdzie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że decyzja organu była prawidłowo uzasadniona. Sąd podkreślił uznaniowy charakter przepisu art. 82, który nie daje stronie prawa do świadczenia, a jedynie możliwość jego przyznania w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Sąd uznał, że organ prawidłowo ocenił przesłanki faktyczne i prawne, a decyzja nie była dowolna.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (1)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa jest zgodna z prawem, ponieważ przepis art. 82 ustawy o emeryturach i rentach ma charakter uznaniowy, a przyznanie świadczenia wymaga łącznego spełnienia przesłanki trudnej sytuacji bytowej oraz wystąpienia innych szczególnych okoliczności, które w tym przypadku nie zostały wystarczająco wykazane.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja Prezesa Rady Ministrów była prawidłowo uzasadniona, ponieważ organ ocenił zarówno sytuację bytową, jak i szczególne okoliczności sprawy. Mimo trudnej sytuacji życiowej skarżącej związanej z chorobą córki, sąd uznał, że dochody rodziny nie były na tyle niskie, aby uzasadnić przyznanie świadczenia z uwagi na uznaniowy charakter przepisu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

u.e.r.f.u.s. art. 82 § 1

Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

Przepis ma charakter uznaniowy i nie przyznaje stronie prawa do świadczenia, lecz jedynie możliwość jego przyznania w szczególnie uzasadnionych wypadkach, gdy wystąpią łącznie trudna sytuacja bytowa oraz inne szczególne okoliczności.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 13 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 132

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja organu administracji była prawidłowo uzasadniona i nie nosiła znamion dowolności. Przepis art. 82 ustawy o emeryturach i rentach ma charakter uznaniowy, co oznacza, że przyznanie świadczenia nie jest obligatoryjne. Sytuacja finansowa rodziny skarżącej, mimo trudności związanych z chorobą córki, nie była na tyle zła, aby uzasadnić przyznanie renty specjalnej.

Odrzucone argumenty

Skarżąca podniosła, że jej sytuacja życiowa jest szczególna i uzasadnia przyznanie renty specjalnej. Skarżąca kwestionowała ocenę jej sytuacji finansowej przez organ administracji.

Godne uwagi sformułowania

Uznaniowość decyzji nie oznacza jej dowolności. Organ każdorazowo ma przedstawić przesłanki faktyczne i prawne, którymi kierował się przy podjęciu decyzji. Dla przyznania świadczenia obie te okoliczności [sytuacja bytowa i szczególne okoliczności sprawy] muszą wystąpić łącznie.

Skład orzekający

Ewa Grochowska-Jung

przewodniczący

Iwona Dąbrowska

członek

Przemysław Szustakiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja uznaniowego charakteru przepisów dotyczących świadczeń socjalnych oraz wymogów formalnych uzasadnienia decyzji administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przepisu (art. 82 u.e.r.f.u.s.) i uznaniowego charakteru decyzji Prezesa Rady Ministrów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa pokazuje, jak sądy interpretują uznaniowość decyzji administracyjnych i jakie dowody są potrzebne do uzasadnienia odmowy przyznania świadczenia, nawet w trudnych sytuacjach życiowych.

Czy trudna sytuacja życiowa zawsze gwarantuje świadczenie? Sąd wyjaśnia granice uznaniowości decyzji.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2311/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2004-11-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Grochowska-Jung /przewodniczący/
Iwona Dąbrowska
Przemysław Szustakiewicz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
650  Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku
Sygn. powiązane
I OSK 1832/06 - Wyrok NSA z 2007-01-04
Skarżony organ
Prezes Rady Ministrów
Treść wyniku
Oddalono skargę
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung, Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz ( spr.), Protokolant Magda Magdoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę -
Uzasadnienie
II SA/Wa 2311/04
UZASADNIENIE
Prezesa Rady Ministrów działając na podstawie art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych ( t.j. Dz. U. z roku 2004 Nr 39 poz. 353 ze zm.) odmówił decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. przyznania pani T. G. renty specjalnej. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż świadczenie z art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych może być przyznane tylko osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie inne okoliczności wskazują na jej szczególny charakter. Jednak zdaniem organu z uzasadnienia wniosku i nadesłanych dokumentów takie szczególne okoliczności nie występują.
W dniu 11 sierpnia 2004 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożyła pani T. G.
Prezes Rady Ministrów działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego decyzją nr [...] z dnia [...] września 2004 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że przyznanie renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych jest możliwie w szczególnie uzasadnionych wypadkach. Przepis ten nie określa warunków, jakie powinny być spełnione, aby uzasadnione było przyznanie świadczenia. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie renty socjalnej brana jest pod uwagę sytuacja bytowa wnioskodawcy, jednak nie stanowi ona jedynego kryterium przyznania świadczenia. Świadczenie specjalne może być przyznane osobie znajdującej się w trudnej sytuacji bytowej, o ile w sprawie wystąpią inne okoliczności wskazujący na jej szczególny charakter. Z akt sprawy wynika, że pani T. G. była zatrudniona na podstawie umowy o pracę w latach 1980-1990, z czego od 1984 r. przebywała na urlopach wychowawczych. Następnie w 1991 r. zwolniła się z pracy, a w chwili wydawania decyzji podlegała ubezpieczeniu rolniczemu. W 1996 r. wnioskodawczyni urodziła córkę z wrodzoną [...]. W 2002 r. pani T. G. wystąpiła o wcześniejszą emeryturę, ale otrzymała decyzję odmowną, utrzymaną wyrokiem sadu powszechnego. Z informacji otrzymanej przez organ z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej wynika, iż sytuacja finansowa rodziny państwa G. jest dobra. Dochód wynosi obecnie [...] zł miesięcznie, a na przestrzeni kilku lat rodzina otrzymała 3 specjalne zasiłki celowe na częściowe pokrycie kosztów związanych z rehabilitacją córki oraz pomoc ze środków samorządowych na leczenie operacyjne i [...] córki. Tak więc wobec powyższych okoliczności brak jest możliwości przyznania pani T. G. renty specjalnej z art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
W dniu 6 października 2004 r. skargę na powyższą decyzję złożyła pani T. G. Skarżąca podniosła, że córka jest niepełnosprawna od urodzenia, wymaga stałej opieki, a ona sama do końca 1998 r. spełniała warunki do otrzymania emerytury z tytułu wychowania niepełnosprawnego dziecka, ale nie otrzymała świadczenia, ponieważ była ubezpieczona w KRUS. Skarżąca podkreśliła, że posiada bardzo długi staż ubezpieczenia, a opisana przez Gminy Ośrodek Opieki Społecznej sytuacja bytowa nie odpowiada prawdzie. Skarżąca wskazała, że bezspornym jest szczególny charakter jej sytuacji. Opiekuje się, bowiem niepełnosprawnym dzieckiem, które wymaga stałej opieki, ale także stałych nakładów na rehabilitację i leczenie. Koszty są więc duże, ale są tego efekty bowiem córka dobrze się uczy i uczęszcza do szkoły.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 82 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Przepis ten nie określa przesłanek przyznania świadczenia, decyzja w tej sprawie podejmowana przez Prezesa Rady Ministrów ma charakter uznaniowy. "Uznaniowość" decyzji nie oznacza jej dowolności. Organ każdorazowo ma przedstawić przesłanki faktyczne i prawne, którymi kierował się przy podjęciu decyzji. W rozpatrywanej sprawie Prezes Rady Ministrów wskazał, że wziął pod uwagę dwie okoliczności:
• sytuację bytową strony
• szczególne okoliczności sprawy uzasadniające przyznanie świadczenia.
Organ wskazał także, iż dla przyznania świadczenia obie te okoliczności muszą wystąpić łącznie. Organ wskazał jednak, iż ze względu na dochód w rodzinie sytuacja bytowa wnioskodawczyni nie jest zła. Udowadniając to twierdzenie Prezes Rady Ministrów powołał się na zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ wyjaśnił, więc w sposób przekonywujący powody podjęcia przez niego decyzji odmownej oraz wskazał także na zebrany materiał dowodowy jako podstawę rozstrzygnięcia. Decyzja jest, więc prawidłowo uzasadniona i nie podjęto jej w sposób dowolny. Także sposób przeprowadzenia postępowania nie zawiera błędów, które sankcjonowałby uchyleniem decyzji.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w związku z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI