II SA/Wa 2307/23

II SA/Wa 2307/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-07-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-12-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kołodziej /przewodniczący sprawozdawca/
Anna Pośpiech-Kłak
Joanna Kube
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 2716/24 - Wyrok NSA z 2025-09-11
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 655
art. 459 pkt 1, art. 460 ust. 1 i art. 460 ust. 5
Ustawa z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, Protokolant specjalista Maryla Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2024 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2023 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pieniężnego przysługującego przez okres jednego roku po zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] października 2023 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm.); zwanej dalej K.p.a. w zw. z art. 459 pkt 1 i art. 460 ust. 1 i 5 oraz art. 458 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. z 2023 r. poz. 2305), po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] z [...] lipca 2023 r. nr [...] o odmowie przyznania M.K. świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że M. K. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej [...] czerwca 2023 r. na mocy rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON z [...] kwietnia 2013 r. nr [...] (pkt [...]) wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego.
W dniu [...] lipca 2023 r. żołnierz złożył do wojskowego organu emerytalnego w [...] wniosek o wypłatę świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, przysługującego z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej.
Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...], po rozpoznaniu wniosku, decyzją z [...] lipca 2023 r. nr [...] odmówił żołnierzowi prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
W dniu [...] września 2023 r. (data stempla pocztowego) wnioskodawca złożył do Ministra Obrony Narodowej odwołanie od powyższej decyzji Dyrektora Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i przyznanie świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres jednego roku w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego żołnierzowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Przywołał przepisy art. 459 pkt 1 oraz art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny oraz podkreślił, że pełnił służbę w Straży Granicznej przez okres ponad 16 lat, a następnie bez jakiejkolwiek przerwy czasowej pełnił zawodową służbę wojskową przez okres 3 lat i 5 miesięcy. W jego ocenie dokonując analizy przywołanych wyżej przepisów ustawy o obronie Ojczyzny oraz stanu faktycznego sprawy, Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w [...] dokonał błędnej interpretacji i wadliwego zastosowania przepisów, co miało wpływ na wydanie decyzji odmawiającej mu wypłaty przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Po rozpoznaniu odwołania Minister Obrony Narodowej decyzją z [...] października 2023 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podając, że na podstawie art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny, żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej niezależnie od odprawy, o której mowa w art. 458 powołanej ustawy, przysługuje przez okres jednego roku po zwolnieniu ze służby wypłacane co miesiąc świadczenie pieniężne w wysokości kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnego w ostatnim dniu pełnienia służby.
Zgodnie z art. 460 ust. 1 ustawy powyższe świadczenie pieniężne przysługuje żołnierzowi, z zastrzeżeniem art. 460 ust. 2-4 tej ustawy, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 m.in. w Straży Granicznej.
W przypadkach wskazanych w art. 460 ust. 2 ustawy o obronie Ojczyzny, przedmiotowe świadczenie przysługuje również żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, który pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 15 lat. W przedmiotowej sprawie takie przypadki nie zaistniały.
Ponadto, stosownie do treści art. 460 ust. 5 świadczenie pieniężne, nie przysługuje żołnierzowi w przypadkach, o których mowa w art. 458 ust. 5, tj. wskutek wypowiedzenia przez żołnierza stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, jeżeli pełnił on zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat.
Jak wynika z dokumentacji (odpisu przebiegu służby wojskowej oraz świadectwa służby wystawionego: przez Dowódcę Brygady [...] oraz Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej) M. K. pełnił:
a) czynną służbę wojskową od [...] sierpnia 2000 r. do [...] listopada 2002 r., tj. przez 2 lata, 3 miesiące i 14 dni,
b) służbę w Straży Granicznej od [...] października 2003 r. do [...] stycznia 2020 r., tj. przez 16 lat i 4 miesiące,
c) zawodową służbę wojskową od [...] lutego 2020 r. do [...] czerwca 2023 r., tj. przez 3 lata i 5 miesięcy.
Z wyciągu z rozkazu personalnego Dyrektora Departamentu Kadr MON z [...] kwietnia 2023 r. nr [...] (pkt [...]) wynika, że M. K. z zawodowej służby wojskowej został zwolniony i przeniesiony do pasywnej rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego z terminem wypowiedzenia upływającym [...] czerwca 2023 r.
W związku z powyższym wnioskodawca legitymuje się ponad 19-letnim nieprzerwanym okresem służby, na który składa się okres służby w Straży Granicznej (16 lat i 4 miesiące) oraz okres zawodowej służby wojskowej (3 lata i 5 miesięcy). Żołnierz pełnił zawodową służbę wojskową wyłącznie przez okres 3 lat i 5 miesięcy, (od [...] lutego 2020 r. do [...] czerwca 2023 r.).
Organ zaznaczył, że pojęcie okres użyte w art. 460 ust. 1 i art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie zostało zdefiniowane w sposób odmienny niż wynika to z jego powszechnego rozumienia. Należy je rozumieć jako czas trwania czegoś, przedział czasowy. Tak więc organ prawidłowo ustalił zarówno łączny okres służby z uwzględnieniem art. 137 ust. 1, jak i okres służby wskazany w art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy.
W konsekwencji, ponieważ M. K. pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat, to należy uznać, że nie jest uprawniony do przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Zdaniem Ministra w przedmiotowej sprawie ma zastosowanie art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny oraz fakt, że to wnioskodawca wypowiedział stosunek służbowy - art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny. Prawidłowa wykładnia przepisów dotyczących świadczenia pieniężnego, wymaga w pierwszym rzędzie rekonstrukcji normy prawnej, a ta obejmuje szereg przepisów. Tym samym musi ona obejmować całość przepisów łącznie, a nie odrębnie poszczególne przepisy.
Już sama wykładnia językowa prowadzi do wniosku, że osoba wnioskująca o przyznanie świadczenia pieniężnego musi spełnić wymóg pełnienia zawodowej służby wojskowej przez okres nie krótszy niż 10 lat. Przepisy (art. 460 ust. 5 w zw. z art. 458 ust. 5) wprost wskazują na okres zawodowej służby wojskowej, a nie na jakikolwiek inny rodzaj służby wojskowej czy też służby w innych formacjach. Gdyby ustawodawca nie chciał wskazać konkretnie okresu tego rodzaju służby wojskowej, to w ogóle zrezygnowałby z regulacji art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny albo posłużyłby się innym określeniem. Jednak ustawodawca dla potrzeb świadczenia, o którym mowa w art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny utrzymał przewidziany w art. 94 ust. 5 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2022, poz. 536) wymóg legitymowania się nie krótszym niż 10 lat okresem zawodowej służby wojskowej. Treść art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny w istocie odpowiada treści art. 96 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, pozwalając jedynie dodatkowo doliczyć okres służby w innych formacjach.
Organ zaznaczył, że w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych wymóg legitymowania się przez osobę zainteresowaną okresem 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, w tym co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej, nie budził wątpliwości interpretacyjnych. Praktyka orzecznicza w zakresie konieczności spełnienia tego warunku potwierdza prawidłowość przedstawionej przez organ interpretacji aktualnie obowiązujących przepisów. Dla przykładu w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 kwietnia 2011 r., sygn. I OSK 1864/10, wskazano, że pojęcie "zawodowej służby wojskowej" występuje w dwóch znaczeniach, a mianowicie "czynnej służby wojskowej" w rozumieniu art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecny art. 458 ust. 3) i "zawodowej służby wojskowej" zgodnej z definicją żołnierza zawodowego (art. 6 pkt 1 tej ustawy). W przeciwnym wypadku bowiem, nigdy nie miałaby zastosowania przesłanka negatywna wynikająca z art. 96 ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (obecny art. 460 ust. 5). W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny stanął na stanowisku, że przepis art. 94 ust. 3 ma odpowiednie zastosowanie do obliczania terminu piętnastu lat, o którym mowa w art. 96 ust. 1 (obecny art. 460 ust. 1), natomiast nie ma on zastosowania do obliczania terminu dziesięciu lat, wskazanego w art. 94 ust. 5 cytowanej ustawy (obecny art. 458 ust. 5). W rezultacie, świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 95 pkt 1, przysługuje żołnierzowi, który nieprzerwanie pozostawał w czynnej służby wojskowej przynajmniej przez okres piętnastu lat, z tego przynajmniej przez dziesięć lat w zawodowej służbie wojskowej, o ile oczywiście spełnił pozostałe przesłanki przyznania tego świadczenia.
Podkreślił, że analogiczny pogląd, w zakresie przyznawania prawa do przedmiotowego świadczenia pieniężnego na podstawie art. 459 ust. 1 obowiązującej ustawy o obronie Ojczyzny znalazł swoją akceptację w orzeczeniach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 lutego 2023 r., sygn. akt II SA/WA 2066/22 oraz z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II SA/Wa 2038/22.
Ponadto, przyjęcie wykładni zaproponowanej przez odwołującego prowadziłoby do nadmiernego uprzywilejowania żołnierzy zawodowych posiadających okresy służby w innych formacjach mundurowych względem pozostałych żołnierzy, którzy tę służbę pełnili wyłącznie w Siłach Zbrojnych RP, bowiem w ich przypadku nadal wiążący byłyby wymóg posiadania 15 lat nieprzerwanej służby wojskowej, w tym przynajmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej.
Trudno bowiem uznać, aby ustawodawca wymagał posiadania 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej od żołnierzy zawodowych, legitymujących się wyłącznie służbą wojskową, natomiast w przypadku żołnierzy posiadających okresy służby w innych formacjach przyznawał prawo do spornego świadczenia pieniężnego, bez uwzględnienia powyższej przesłanki negatywnej mimo, że okresy tej służby były sprawowane na rzecz innych podmiotów niż Siły Zbrojne RP.
Taka wykładnia przepisów prowadziłaby do naruszenia konstytucyjnej zasady równości, która wszystkim podmiotom charakteryzującym się daną cechą wspólną zapewnia równe traktowanie. Omawiana regulacja wprowadza przywileje dla określonych grup podmiotów i już z tego powodu ich interpretacja nie może odbywać się z pominięciem kontekstu systemowego, jeśli chodzi o przyjęte metody wykładni, oraz kontekstu społecznego, jeśli chodzi o względy sprawiedliwości i równości.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.K. zakwestionował decyzję Ministra Obrony Narodowej z [...] października 2023 r. nr [...] wnosząc o jej uchylenie oraz decyzji organu pierwszej instancji, zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a także zobowiązanie na podstawie art. 145a § 1 P.p.s.a. do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcie.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.:
a) art. 6 K.p.a. poprzez wydanie decyzji wbrew zasadzie praworządności wynikającej z ww. przepisu i dokonanie interpretacji praw przysługujących żołnierzowi zawodowemu przy zastosowaniu niedozwolonej analogii, dywagacji i domniemań, których skutkiem jest błędna i niedopuszczalna wykładnia przepisów prawa materialnego, prowadząca do tego, że odmówiono mu prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej wynikającego z przepisów ustawy o obronie Ojczyzny, które to prawo powinno mu zostać przyznane,
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że nie przysługuje mu prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, podczas gdy wszechstronna i wyczerpująca, oparta na zasadach logicznego rozumowania, wskazaniach wiedzy i doświadczenia życiowego, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do przeciwstawnego wniosku, tj. ustalenie, że przysługuje mu prawo do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej,
c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nieprzeprowadzenie wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonanie jego oceny w sposób dowolny i wybiórczy, co doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, że nie posiada odpowiednio długoletniej służby wojskowej implikującej do prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej pomimo dyspozycji przepisów ustawy o obronie Ojczyzny wskazującego jednoznacznie na ciągłość jego służby oraz na zrównanie służby w Straży Granicznej z zawodową służbą wojskową,
d) art. 8 K.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez nieprzeprowadzenie praworządnego i sprawiedliwego postępowania, które wyraża się w dokładnym zbadaniu okoliczności sprawy, ustosunkowaniu się do żądań stron oraz przede wszystkim uwzględnieniu w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, co w niniejszym postępowaniu zostało pominięte; jak również poprzez arbitralne ograniczanie jego praw podmiotowych i pominięcie konieczności maksymalnego ukształtowania ekspektatywy prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, tzn. ekspektatywy spełniającej zasadniczo wszystkie przesłanki ustawowe nabycia tego prawa bez względu na stosunek do nich i subiektywne odczucie organu,
e) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. polegające na bezzasadnym utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji w sprawie odmowy prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej w sytuacji, gdy prawidłowe było uchylenie przedmiotowej decyzji i orzeczenie o przyznaniu mu prawa do ww. świadczenia pieniężnego,
2. przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.:
a) art. 459 pkt 1 w zw. z art. 460 ust. 1 w zw. z art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej nie przysługuje prawo do świadczenia- pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej, podczas gdy z ww. przepisów jednoznacznie wynika, ze przysługuje mu ww. prawo i w dniu upływu okresu wypowiedzenia i zwolnienia z zawodowej służby wojskowej spełniał wszelkie przesłanki uprawniające go do otrzymania przedmiotowego świadczenia pieniężnego,
b) art. 458 ust. 5 i 6 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że nie spełnia wymagań wynikających z tego przepisu i uznanie, że pełnił zawodową służbę wojskową przez okres krótszy niż 10 lat, podczas gdy z prawidłowego ustalenia znaczenia normy prawnej w zestawieniu z pozostałymi przepisami, na które powołuje się Minister oraz, które pominął jednoznacznie wynika, że pełnił nieprzerwaną zawodową służbę wojskową przez okres 19 lat i 9 miesięcy, a służba w innej formacji mundurowej jest równoznaczna z pełnieniem zawodowej służby wojskowej w rozumieniu tegoż przepisu,
c) art. 137 ust. 2 w zw. z art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego pominięcie i niezastosowanie co doprowadziło do błędnego uznania, że nie posiada ponad 10 letniego okresu służby wojskowej co doprowadziło do niezasadnej odmowy przyznania przedmiotowego świadczenia,
d) art 815 ustawy o obronie Ojczyzny poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której to zgodnie z tym przepisem w zw. z art. 137 ust. 2 ustawy wynika, że w sytuacji w której żołnierz zawodowy pełnił służbę w innych formacjach mundurowych przed wejściem w życie ustawy zachowuje ciągłość zawodowej służby wojskowej, a tym samym jest ona równoznaczna ze służbą wojskową, w sytuacji gdy przy zastosowania tego przepisu organy obu instancji powinny uznać ciągłość zawodowej służby wojskowej w całości, a nie fragmentarycznie, a także uznać ponad 19-letni staż służby i przyznać mu prawo do przedmiotowego świadczenia pieniężnego zgodnie z art. 459 pkt 1 ustawy,
e) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. nieuwzględnienie zasady demokratycznego państwa prawnego, a w szczególności wynikających z niej dyrektyw zaufania obywateli do państwa i prawa, w sytuacji, gdy organy władzy administracyjnej orzekając naruszył jego prawa w zakresie prawa do świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej poprzez odmowę przyznania, podczas gdy z obowiązujących przepisów prawa wynika, że świadczenie to powinno być mu przyznane i wypłacone.
W ocenie skarżącego wykładnia językowa przepisu art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny jednoznacznie wskazuje na to, że aby otrzymać przedmiotowe świadczenie wskazane w art. 459 pkt 1 ustawy żołnierz zawodowy powinien pełnić zawodową służbę wojskową przez okres dłuższy niż 10 lat. Przez żołnierza zawodowego zgodnie z ustawą o obronie Ojczyzny należy rozumieć żołnierza pełniącego zawodową służbę wojskową.
Natomiast Minister w zakresie wysokości odprawy pominął dyspozycję przepisu art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny. Zgodnie z tym przepisem: "art. 137 ust. 2, w zakresie ciągłości służby, stosuje się odpowiednio do osób, które pełniły służbę w formacjach, o których mowa w tym przepisie, które przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy zostały powołane do zawodowej służby wojskowej". Oznacza to, że wolą ustawodawcy było jednoznaczne wskazanie, że w przypadku osób, które tak jak skarżący przeniosły się z innej formacji (wymienionej w art. 137 ust. 1 ustawy) miały zachowaną ciągłość zawodowej służby wojskowej i ciągłość ta była uznawana za równoznaczną z zawodową służbą wojskową niezależnie od tego czy faktycznie taka ciągłość występowała. Niemniej w niniejszej sprawie ciągłość ta została przez organy obu instancji uznana nie w całości.
W ocenie skarżącego nie sposób powoływać się na wykładnię systemową czy jakąkolwiek inną w sytuacji w której ustawodawca w sposób jednoznaczny i niebudzący wątpliwości wskazuje, że służba w formacjach wskazanych w art. 137 ust. 1 w zw. z art. 815 ustawy jest równoznaczna z pełnieniem zawodowej służby wojskowej i jej ciągłością. Obowiązkiem organu było zatem zweryfikowanie, czy spełnia on przesłanki wskazane w art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny, tj. czy spełnia przesłanki do uznania, że doszło do ciągłości służby w rozumieniu art. 458 ust. 5, a także, czy należy doliczyć okres służby w formacjach o których mowa w art. 137 ustawy zgodnie z art. 460 ust. ust 1 w zw. z art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny. W związku z tym na podstawie art. 460 ust. 1 w zw. z art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny należy doliczyć do zawodowej służby wojskowej lata służby w formacji mundurowej, tj. Straży Granicznej od [...] października 2003 r., co oznacza, nie tylko posiada ciągłość służby, ale również staż służby przekroczył wymagane ustawą dla przyznania przedmiotowego świadczenia -15 lat.
Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że organ administracji publicznej wyjaśnił wszystkie okoliczności faktyczne sprawy, które mogły mieć znaczenie dla jej rozpatrzenia, jednak dokonał błędnej subsumpcji, a także błędnie nie zastosował części obowiązujących przepisów, co prowadzi do wniosku, że zakwestionowana decyzja odmawiająca mu wypłaty świadczenia pieniężnego z art. 459 pkt 1 ustawy o obronie Ojczyzny jest decyzją nieprawidłową i nieodpowiadającą prawu.
Zatem wbrew poglądowi Ministra należy uznać, że w zakresie przesłanek warunkujących prawo i wysokość przedmiotowego świadczenia, przysługującego żołnierzowi zawodowemu w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, zalicza się do nich okresu służby w formacjach mundurowych w całości a nie fragmentarycznie, co wprost wynika z art. 458 ust. 3 oraz 815 ustawy o obronie Ojczyzny, a ponadto za służbę zawodową wojskową w rozumieniu art. 458 ust. 5 ustawy jest zawodowa służba wojskowa z doliczoną służbą w innych formacjach mundurowych.
Zatem nie było podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi okoliczność uzasadniająca zastosowanie art. 460 ust. 5 ustawy i tym samym odmowy przyznania mu prawa do przedmiotowego świadczenia z uwagi na brak 10-letniego okresu zawodowej służby wojskowej, bowiem w przedmiotowej sprawie łącznie w rozumieniu tego przepisu ma służby 19 lat i 9 miesięcy, a zatem więcej niż 10 lat .
Jak wynika z art. 458 ust. 5 powołanej ustawy wskutek wypowiedzenia żołnierzowi przysługuje 50% kwoty odprawy. Zatem dokonując interpretacji zgodnie z analogią zastosowaną przez Ministra należałoby się mu przedmiotowe świadczenie pieniężne w wysokości 50%. Ustawodawca odwołując się do przepisu art. 458 ust. 5 i 6 wyraził wolę, ze wyłącznie w przypadkach wskazanych w art. 226 ustawy świadczenie to nie przysługuje. Nie sposób uznać za zasadne, aby ustawodawca wskazując, kiedy świadczenie się nie należy odwoływał się do sytuacji, w której świadczenie się należy, ale w innej wysokości. Taka interpretacja jest alogiczna i prowadzi do nieakceptowalnych wniosków.
Zdaniem skarżącego wyniki interpretacji językowej, ale również celowościowej nie pozostawiają wątpliwości i oznaczają, że zwolnionemu żołnierzowi zawodowemu dolicza się okres pełnienia służby w innych formacjach mundurowych w całości, a nie jedynie we fragmentach oraz zawodowa służba wojskowa w rozumieniu art. 458 ust. 5 jest tożsama z pojęciem zawodowej służby wojskowej w rozumieniu art. 458 ust. 3 ustawy oraz art. 460 ust. 1. Tym samym brak jest podstaw do odmowy przyznania i wypłaty mu przedmiotowego świadczenia.
Niewątpliwie w procesie wykładni prawa - wykładni systemowej lub funkcjonalnej nie wolno całkowicie ignorować. Może się bowiem zdarzyć, że sens przepisu okaże się wątpliwy, gdy skonfrontujemy go z innymi przepisami lub weźmiemy pod uwagę cel regulacji prawnej. Jest to istotne, jeśli zwazy się chociażby na to, że jednym z najmocniejszych argumentów o poprawności interpretacji jest okoliczność, że wykładnia językowa, systemowa i funkcjonalna dają zgodny wynik. Zauważyć jednak należy, iż względy celowościowe w żadnym razie nie mogą być wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie nasuwa żadnych wątpliwości, a one same muszą być uzasadnione.
Niemniej nawet przeprowadzając wykładnię celowościową, czy też systemową organy obu instancji powinny dojść do konstatacji, że ustawodawca używając słów "zawodowa służba wojskowa" miał na myśli żołnierza zawodowego i jego służbę z doliczoną służbą w innych formacjach mundurowych, która to służba w innych formacjach mundurowych jest równoznaczna ze służbą wojskową oraz zapewnia ciągłość służby wobec jednoznacznego przepisy art. 815 ustawy.
Zatem zarówno wykładnia językowa, jak też wykładnia celowościowa i systemowa prowadzą do jednakowego rezultatu rozumienia woli ustawodawcy wyrażonej w art. 458 ust. 5, art. 460 ust. 1 i ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny i rozumienia użytego tam zwrotu "żołnierzowi zwolnionemu" oraz "do okresu zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w ust. 1 i 2, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego dolicza się okres służby w formacjach, o których mowa wart. 137 ust 1." oraz "zawodowej służby wojskowej" i rozumienia ciągłości służby.
Skarżący wskazał, że okoliczności sprawy uzasadniają zobowiązanie organu do wydania rozstrzygnięcia w jak najkrótszym terminie. Każdy kolejny miesiąc bez decyzji, która przyznaje mu prawo do otrzymania świadczenia pieniężnego w wysokości uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, przysługującego przez okres 1 roku po zwolnieniu ze służby wojskowej skutkuje powiększającą się stratą finansową w postaci spadku wartości pieniądza w czasie szczególnie istotnego w warunkach obecnej inflacji, co przekładając na wysokość tzw. rocznej pensji, która powinna być przyznana przez Oogan skutkuje znacznym uszczerbkiem. Decyzja organu administracji publicznej w niniejszej sprawie me podlega uznaniu administracyjnemu, a zatem zachodzą wszelkie przesłanki do zastosowania przez sąd art. 145a § 1 P.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej,
a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Świadczenie pieniężne należne przez okres jednego roku po zwolnieniu
z zawodowej służby wojskowej przysługuje żołnierzowi, który pełnił nieprzerwanie zawodową służbę wojskową przez okres co najmniej 15 lat. Do okresu zawodowej służby wojskowej zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, do którego zalicza się okresy służby w formacjach, o których mowa w art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny - Policji, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej, Straży Marszałkowskiej, Służby Celno-Skarbowej, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Wywiadu Wojskowego, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania (art. 459 ust. 1 i art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny).
W przypadku zwolnienia ze służby wojskowej wskutek wypowiedzenia stosunku służbowego przez żołnierza zawodowego ustawodawca wprowadził w art. 458 ust. 5 w zw. z art. 460 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny nie tylko kryterium posiadania nieprzerwanego 15-letniego okresu służby wojskowej oraz możliwość doliczenia pełnienia służby w innych formacjach mundurowych, ale również warunek, że w tym 15-letnim okresie służby żołnierz musi legitymować się nieprzerwanym 10-letnim okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej. Okres ten liczy się od dnia powołania do zawodowej służby do dnia złożenia wypowiedzenia stosunku służbowego.
Za nieuzasadniony uznać należy zarzut błędnego zastosowania art. 458 ust. 3 ustawy o obronie Ojczyzny, ponieważ przepis ten znajduje wyłącznie zastosowanie odpowiednie do określenia całego okresu służby (na etapie doliczania okresów służby). Natomiast zastosowanie wprost do ustalenia okresu pełnienia zawodowej służby wojskowej ma art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, z uwagi na stosowne odesłanie zawarte w art. 460 ust. 5 tej ustawy. W przeciwnym razie ust. 5 zostałby skonstruowany w inny sposób. Wskazywałby na wymóg legitymowania się co najmniej 10 letnim okresem zawodowej służby wojskowej (z uwzględnieniem okresów służby w innych formacjach mundurowych). Tak się jednak nie stało, ustawodawca w ust. 3 i 5 nie bez przyczyny posłużył się pojęciem "okresu zawodowej służby wojskowej" jako ogólnego okresu trwania stosunku służbowego i "pełnienia zawodowej służby wojskowej" – konkretnego stosunku służbowego w ramach zawodowej służby wojskowej. Zatem w przypadku przedmiotowego świadczenia ustawodawca nie postawił znaku równości pomiędzy okresem pełnienia zawodowej służby wojskowej a okresem pełnienia służby w innej formacji.
Okres pełnienia przez skarżącego służby wojskowej wynosi ponad 19 lat (suma okresów czynnej, zawodowej służby wojskowej oraz służby w Straży Granicznej). Jednak okres zawodowej służby wojskowej pełnionej przez skarżącego to tylko 3 lata i 5 miesięcy (od [...] lutego 2020 r. do [...] czerwca 2023 r.), zatem brak jest wymaganego przepisami okresu co najmniej 10 lat zawodowej służby wojskowej.
Mając na uwadze, że skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej i nie legitymuje się co najmniej 10 - letnim nieprzerwanym okresem zawodowej służby wojskowej, przedmiotowe świadczenie pieniężne mu nie przysługuje.
W świetle art. 459 pkt 1, art. 460 ust.1 i art. 458 ust. 5 ustawy o obronie Ojczyzny, skarżący nie spełnia przesłanek do przyznania spornego świadczenia pieniężnego.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 137 ust. 2 w zw. z art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny należy wskazać, że przepisy te mają charakter odpowiednio ogólnego przepisu regulującego przeniesienie do zawodowej służby wojskowej funkcjonariusza innej służby mundurowej, a także przepisu przejściowego, pozwalającego zachować ciągłość służby w przypadku osób powołanych do zawodowej służby wojskowej przed wejściem w życie ustawy o obronie Ojczyzny. Zatem art. 815 ustawy o obronie Ojczyzny nie powoduje wyłączenia zastosowania negatywnej przesłanki nabycia świadczenia określonej w art. 460 ust. 5. Tym samym należy uznać, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego i stwierdziły brak uprawnienia skarżącego do świadczenia, o którym mowa w art. 460 ust. 1 ustawy o obronie Ojczyzny.
Organy nie naruszyły także przepisów postępowania, tj. art. 6 K.p.a., art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. należy stwierdzić, że organy w sposób dostatecznie precyzyjnie wyjaśniły w uzasadnieniu dlaczego uznały, że przedmiotowe świadczenie pieniężne skarżącemu nie przysługuje. Stan faktyczny sprawy, w tym w szczególności przebieg służby wojskowej i służby w innych formacjach mundurowych wynika z dokumentów i nie jest sporny. Skarżący nie zgłaszał dodatkowych wniosków dowodowych oraz nie zakwestionował wiarygodności dowodów. Zarówno decyzja organu pierwszej, jak i drugiej instancji zawiera zarówno uzasadnienie faktyczne, jak i uzasadnienie prawne, w stopniu spełniającym wymagania określone przez art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący oparł je o sporne rozumienie przepisów ustawy o obronie Ojczyzny regulujących kwestie przyznania przedmiotowego świadczenia pieniężnego. Nie wyjaśnił na czym naruszenia te miały polegać, jednocześnie każdorazowo wskazując konsekwencje w sferze prawa materialnego, a zatem podniesione zarzuty naruszenia prawa procesowego, należy uznać w istocie za powielenie niezasadnych zarzutów w zakresie naruszenia prawa materialnego.
Ta sama sytuacja dotyczy naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem skarżący zarzut ten oparł jedynie na stwierdzeniu, że organ odwoławczy bezzasadnie utrzymał w mocy zaskarżoną* decyzję, a prawidłowe postępowanie powinno polegać na uchyleniu przedmiotowej decyzji i orzeczeniu o przyznaniu skarżącemu przedmiotowego świadczenia pieniężnego.
Co do zarzutu naruszenia art. 8 K.p.a. należy ponadto podnieść, że decyzja o przyznaniu uprawnień do powyższego świadczenia pieniężnego jest tzw. decyzją związaną, którą wydaje się wtedy, gdy norma prawa przewiduje w określonym stanie faktycznym obowiązek wydania przez organ decyzji o określonej treści. Natomiast uwzględnienie interesu społecznego i słusznego obywateli możliwe jest jedynie w sytuacji, gdy organowi administracyjnemu przysługuje tzw. uznanie administracyjne. W rozpoznawanej sprawie obowiązujące przepisy nakazują wojskowemu organowi emerytalnemu określony sposób postępowania. Zatem organ pierwszoinstancyjny nie dysponował luzem decyzyjnym umożliwiającym uwzględnienie słusznego interesu strony i przyznanie spornego świadczenia pieniężnego wbrew obowiązującym przepisom (zob. np. wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1936/20).
Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. W związku z tym zarzuty i wnioski skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.