II SA/Wa 229/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku, uznając, że skarżący nie spełniał przesłanki całkowitej niezdolności do pracy.
Skarżący R.S. domagał się przyznania świadczenia w drodze wyjątku, powołując się na trudną sytuację materialną i długi staż pracy. Prezes ZUS odmówił, wskazując, że skarżący nie spełnia kluczowego warunku całkowitej niezdolności do pracy, co potwierdził lekarz orzecznik. Sąd administracyjny zgodził się z organem rentowym, podkreślając, że wszystkie przesłanki z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach muszą być spełnione łącznie, a sama trudna sytuacja materialna nie jest wystarczająca.
Sprawa dotyczyła skargi R.S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Podstawą odmowy był art. 83 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, który przewiduje możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku osobom, które nie spełniają warunków ustawowych, ale ze względu na szczególne okoliczności nie mogą podjąć pracy (całkowita niezdolność do pracy lub wiek) i nie mają niezbędnych środków utrzymania. W tej sprawie skarżący, mimo 60 lat i 40 lat pracy, został uznany przez lekarza orzecznika ZUS za zdolnego do pracy, co wykluczało spełnienie przesłanki całkowitej niezdolności do pracy. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, uznał, że organy rentowe prawidłowo zastosowały przepis. Podkreślono, że warunki przyznania świadczenia w drodze wyjątku muszą być spełnione łącznie, a wiek i stan zdrowia skarżącego nie uniemożliwiały mu podjęcia pracy. Trudna sytuacja materialna, choć istotna, nie mogła zastąpić braku spełnienia pozostałych wymogów ustawowych. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków określonych w ustawie, w tym całkowitej niezdolności do pracy lub wieku uniemożliwiającego podjęcie pracy, a także braku niezbędnych środków utrzymania.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przepis art. 83 ustawy o emeryturach i rentach wymaga kumulatywnego spełnienia przesłanek. Brak jednej z nich, np. całkowitej niezdolności do pracy, wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku, nawet jeśli wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten wymaga łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków: szczególnych okoliczności, braku spełnienia warunków do uzyskania prawa do emerytury lub renty, niemożności podjęcia pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek, braku niezbędnych środków utrzymania. Prezes ZUS może przyznać świadczenie w drodze wyjątku.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej z powodu naruszenia prawa materialnego lub uzasadnionych zarzutów naruszenia prawa procesowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie spełnia przesłanki całkowitej niezdolności do pracy, co zostało potwierdzone orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS. Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga łącznego spełnienia wszystkich warunków ustawowych, a nie tylko trudnej sytuacji materialnej.
Odrzucone argumenty
Skarżący podniósł, że ma 60 lat, 40 lat pracy zawodowej, nie posiada źródeł dochodu i jest bezrobotny, co powinno uzasadniać przyznanie świadczenia w drodze wyjątku.
Godne uwagi sformułowania
wszystkie przesłanki o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie brak jednego z wyżej wymienionych warunków powoduje niemożność przyznania świadczenia w drodze wyjątku nie jest świadczeniem socjalnym przyznawanym wyłącznie według potrzeb
Skład orzekający
Iwona Dąbrowska
przewodniczący sprawozdawca
Anna Mierzejewska
członek
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyznania świadczenia w drodze wyjątku z art. 83 ustawy o emeryturach i rentach, w szczególności wymogu łącznego spełnienia warunków i znaczenia całkowitej niezdolności do pracy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i interpretacji przepisów sprzed wielu lat. Może być mniej aktualne w kontekście zmian legislacyjnych i orzeczniczych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście do przyznawania świadczeń w drodze wyjątku, podkreślając znaczenie spełnienia formalnych przesłanek ustawowych nad subiektywną oceną sytuacji życiowej.
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 229/05 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-06-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-02-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Mierzejewska Iwona Dąbrowska /przewodniczący sprawozdawca/ Przemysław Szustakiewicz Symbol z opisem 650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.), Sędzia WSA Anna Mierzejewska, Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz, Protokolant Kamil Żmudziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku - oddala skargę - Uzasadnienie Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2004 r., którą to decyzją, wydaną na podstawie art. 83 ustawy z 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162, poz. 1118 z późn. zm.), odmówił R. S. przyznania świadczenia w drodze wyjątku. W uzasadnieniu decyzji podano miedzy innymi, iż do przyznania świadczenia w drodze wyjątku wszystkie przesłanki o jakich mowa w tym przepisie powinny być spełnione łącznie. Oznacza to, że brak jednego z wyżej wymienionych warunków powoduje niemożność przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Ponieważ na podstawie przedłożonej dokumentacji lekarskiej R. S. został uznany przez lekarza orzecznika ZUS w dniu [...] października 2004 r. za zdolnego do pracy, to nie spełnia wymogu całkowitej niezdolności do pracy, o którym mowa w art. 83 ww. ustawy. Wyklucza to możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Przy rozpatrywaniu uprawnień do renty ocenie podlega również sytuacja materialna, z tym, że nie stanowi ona jedynego kryterium, od którego zależy przyznanie świadczenia w trybie wyjątku. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi R. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, iż obecnie ma 60 lat, w tym 40 lat pracy zawodowej. Nie posiada żadnych źródeł dochodu, jest osobą bezrobotną. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą materialnoprawną tej decyzji stanowi przepis art. 83 ust.1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. nr 162 poz. 1118 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem ubezpieczonym oraz pozostałym po nich członkom rodziny, którzy wskutek szczególnych okoliczności nie spełniają warunków wymaganych w ustawie do uzyskania prawa do emerytury i renty - nie mogą ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek - podjąć pracy lub działalności objętej ubezpieczeniem społecznym i nie mają niezbędnych środków utrzymania, Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych może przyznać w drodze wyjątku świadczenie w wysokości nie przekraczającej świadczeń przewidzianych w ustawie. Z przepisu tego wynika, że prawo do świadczeń w nim przewidzianych przysługuje wyłącznie w przypadku łącznego spełnienia przez wnioskodawcę określonych warunków. W rozpoznawanej sprawie organy orzekające prawidłowo uznały, iż skarżący nie spełnia warunku jakim jest niemożność podjęcia pracy ze względu na całkowitą niezdolność do pracy lub wiek. Zarówno stan zdrowia skarżącego (orzeczono [...] października 2004 r. o całkowitej zdolności do pracy), oraz wiek (60 lat) nie uniemożliwiają mu podjęcia pracy. Sama okoliczność, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji materialnej nie uzasadnia przyznania przedmiotowego świadczenia, które nie jest świadczeniem socjalnym przyznawanym wyłącznie według potrzeb. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na mocy art. 151 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270), skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI