II SA/Wa 2289/20

II SA/Wa 2289/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-08-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący sprawozdawca/
Janusz Walawski
Waldemar Śledzik
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Sygn. powiązane
III OSK 7717/21 - Wyrok NSA z 2023-01-31
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 360
art. 41 ust. 2 pkt 5
Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędzia WSA Waldemar Śledzik, Sędzia WSA Janusz Walawski, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. F. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji 1. uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji w [...] z [...] lipca 2020r. Nr [...]; 2. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz M. F. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Komendant Główny Policji (zwany dalej: "KGP") rozkazem personalnym z [...] września 2020r. nr [...] uchylił rozkaz personalny Komendanta [...] Policji w [...] (zwany dalej "K[...]P") z [...] lipca 2020r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia M. F. (zwany dalej "Skarżącym") ze służby w Policji w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, ustalił nową datę zwolnienia ze służby w Policji na [...] września 2020r., w pozostałej części utrzymał w mocy ww. rozkaz personalny.
W podstawie prawnej KGP powołał się m.in. na art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020r., poz. 256, ze zm., zwana dalej "k.p.a.") i art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy z 6 kwietnia 1990r. o Policji (Dz.U. z 2020r., poz. 360, zwana dalej "u.P.").
KGP w uzasadnieniu ww. decyzji wskazał, że [...] maja 2020r. przeciwko Skarżącemu wszczęto postępowanie dyscyplinarne o to, że [...] marca 2020r. około godz. 7:30 w [...], przy skrzyżowaniu ul. [...] z ul. [...]nie przestrzegał zasad etyki zawodowej policjanta przez zachowanie wbrew zasadom współżycia społecznego, zasadzie praworządności oraz pogłębiania społecznego zaufania do Policji, a także zasadzie dbania o społeczny wizerunek Policji jako formacji, w której służy oraz zasadzie podejmowania działań służących budowaniu zaufania do niej, w ten sposób, że w trakcie dojazdu do miejsca pełnienia służby zabrał pozostawioną przy przejściu dla pieszych w okolicy budynku Komendy Miejskiej Policji w [...] (zwana dalej "KMP") hulajnogę elektryczną, należącą do firmy B., a następnie schował ją do bagażnika prywatnego pojazdu marki [...], którym się poruszał, przykrył kocem, a po zaparkowaniu i zamknięciu pojazdu udał się do służby w pomieszczeniu dla osób zatrzymanych (czyn z art. 132 ust. 1 u.P. w zw. z § 2 i 23 załącznika do zarządzenia nr 805).
Z akt sprawy wynika, że postępowanie dyscyplinarne zawieszono [...] maja 2020r. W tym dniu Skarżącego zawieszono też w czynnościach służbowych od [...] maja do [...] sierpnia 2020r.
KMP uznał też, że szczególnie naganny charakter czynu zarzucanego Skarżącemu uzasadnia wszczęcie postępowania w sprawie zwolnienia go ze służby w Policji, na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., w związku z czym wystąpił w tym zakresie do K[...]P. Pismem z [...] maja 2020r. K[...]P zawiadomił Skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia Go ze służby w Policji, na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., pouczając o przysługujących uprawnieniach, wynikających z art. 10 k.p.a., w tym w szczególności o prawie do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji i o prawie do zgłoszenia żądań. Skarżącego pouczono, na podstawie art. 43 ust. 4 u.P., o prawie wskazania zakładowej organizacji związkowej, o której mowa w art. 43 ust. 3 u.P. Skarżący nie skorzystał z tego uprawnienia.
Skarżący zapoznał się z materiałami sprawy i otrzymał fotokopie wybranych przez siebie kart z akt sprawy [...] czerwca 2020r., a raportem z [...] czerwca 2020r. przedstawił swoje stanowisko w sprawie.
Do akt postępowania dołączono kopie materiałów postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...], sygn. akt [...], przeciwko Skarżącemu, w toku którego [...] maja 2020r. przedstawiono Skarżącemu zarzut o to, że [...] marca 2020r. w [...] przywłaszczył znalezioną przy przejściu dla pieszych w okolicy budynku KMP, hulajnogę elektryczną o wartości 2.700 zł na szkodę D. S. prowadzącego firmę B., tj. o przestępstwo z art. 284 § 3 k.k.
Skarżącego zawiadomiono pismem z [...] czerwca 2020r., że materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia, a także o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji.
K[...]P ww. rozkazem personalnym z [...] lipca 2020r. zwolnił Skarżącego ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2020r., powołując się na art. 41 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 43 ust. 3 i 6 u.P. oraz § 22 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 14 maja 2013r. w sprawie szczegółowych praw i obowiązków oraz przebiegu służby policjantów (Dz.U. z 2020r., poz. 113, zwane dalej "rozporządzeniem").
Skarżący w odwołaniu wniósł o uchylenie ww. rozkazu personalnego i pozostawienie Go w służbie, polemizując z ustaleniami K[...]P i kwestionując wartość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Przedstawił też swoją wersję wydarzeń wiążącą się z wejściem w posiadanie hulajnogi elektrycznej i umieszczeniem jej w swoim pojeździe.
KGP, po rozpoznaniu odwołania, wydał powołany na wstępie rozkaz personalny, wskazując, że zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. policjanta można zwolnić ze służby w przypadku, gdy wymaga tego ważny interes służby. Użycie w ww. przepisie zwrotu "można zwolnić" oznacza, że zwolnienie ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Decyzja podejmowana na podstawie tego przepisu powinna uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes strony. Pojęcie ważnego interesu służby nie zostało sprecyzowane. Przy odczytywaniu treści tego terminu należy sięgnąć do przepisów regulujących cele i zadania Policji oraz szczególny status funkcjonariuszy tej formacji. Może zatem chodzić o realnie istniejącą przyczynę albo szereg okoliczności czy zdarzeń świadczących o tym, że dalsze pozostawanie policjanta w służbie koliduje z interesami Policji. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie przyjmuje się, że na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. można zwolnić ze służby tych funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby, przy czym przesłanka ważnego interesu służby powinna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych składających się na taką ocenę.
Przyczyny zwolnienia ze służby policjanta ustanowione w art. 41 ust. 2 u.P. zawierają tę wspólną cechę, że odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie. We wszystkich zatem wypadkach ocena końcowa poprzedzająca decyzję o zwolnieniu policjanta ze służby musi uwzględniać okoliczności konkretnego, indywidualnego przypadku. Rolą organu administracji jest wykazanie, że za zwolnieniem funkcjonariusza przemawia ważny interes służby. W sprawie istota rozstrzygnięcia sprowadza się do wyjaśnienia i oceny, czy w obecnym stanie faktycznym pozostawanie Skarżącego w służbie narusza ważny interes służby. Policjantów obowiązują szczególnie rygorystyczne wymagania w zakresie przestrzegania prawa i zasad etycznych. Policja, zgodnie z art. 1 ust. 1 u.P., jest umundurowaną i uzbrojoną formacją służącą społeczeństwu i przeznaczoną do ochrony bezpieczeństwa ludzi oraz do utrzymywania bezpieczeństwa i porządku publicznego. Do podstawowych zadań tej formacji, w myśl art. 1 ust. 2 u.P., należy między innymi ochrona życia i zdrowia ludzi oraz mienia, ochrona bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ponadto wykrywanie przestępstw i wykroczeń oraz ściganie ich sprawców. Realizacja tak ważnych zadań wymaga, aby funkcjonariuszami Policji były osoby o odpowiednich kwalifikacjach merytorycznych oraz posiadające niezbędną zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach mundurowych. Służbę w Policji mogą przy tym pełnić wyłącznie obywatele polscy o nieposzlakowanej opinii. Jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania takiego przymiotu dyskwalifikują funkcjonariusza jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Każdy kto decyduje się na dobrowolne podjęcie służby w Policji musi zdawać sobie z powyższego sprawę. Składa bowiem ślubowanie, podczas którego zobowiązuje się między innymi do godnego zachowania w służbie i poza nią oraz należytej dbałości o dobro formacji, do której przystępuje. KGP pokreślił, że stosunek służbowy funkcjonariusza Policji generuje pewne ograniczenia dla osoby będącej policjantem. Rezygnacja z praw przysługujących innym członkom społeczeństwa oparta jest na dobrowolności funkcjonariusza, związanej ze zgłoszeniem się do służby. Istotne jest to, że prawa i obowiązki wynikające z istniejącej więzi prawnej pomiędzy jednostką, a podmiotem zatrudniającym (policjantem i właściwym przełożonym) rozciągają się zarówno na czas w jakim osoba, której przysługuje przymiot funkcjonariusza Policji, wykonuje czynności służbowe (w czasie pełnienia służby), jak i w czasie gdy czynności tych nie wykonuje (w czasie, który jest jej czasem prywatnym). W obu przypadkach policjant musi mieć świadomość kim jest, jakie prawa i obowiązki są z tym związane, jaką formację reprezentuje oraz jakie musi w związku z tym dawać świadectwo w swoim otoczeniu, rodzinie, społeczności lokalnej czy wobec innych środowisk lub grup społecznych. Funkcjonariusz Policji ma zatem obowiązek dochowania wierności deklaracjom, które złożył składając ślubowanie, a także postępować w sposób, który nie budzi wątpliwości co do jego kwalifikacji etycznych. Musi mieć więc także świadomość tego, że sprawowanie funkcji publicznej łączy się nie tylko z pewnymi przywilejami, ale i ze zwiększonymi obowiązkami oraz pewnymi ograniczeniami nieznanymi innym grupom zawodowym. Funkcjonariuszom Policji przysługuje zwiększona ochrona trwałości stosunku służbowego, jednakże nie ma ona charakteru bezwzględnego. Ustawodawca w interesie policjantów reglamentuje dopuszczalne przyczyny zwolnienia ich ze służby. Jednocześnie dostrzega również potrzebę prowadzenia racjonalnej polityki kadrowej w interesie Policji oraz konieczność wyposażenia organów tej formacji w instrumenty prawne niezbędne do podejmowania działań zmierzających do budowania autorytetu Państwa i zaufania obywateli do jego organów.
W konsekwencji już samo podejrzenie funkcjonariusza Policji o zachowanie karalne, zaprzeczające podjętym zobowiązaniom, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby". Policjant, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Traci on również autorytet oraz wiarygodność w odbiorze społecznym, które to elementy są niezbędne do właściwego i skutecznego wykonywania obowiązków łączących się ze służbą w organach ścigania. Stąd też pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się wskazanymi przymiotami, narusza ważny interes służby. Powyższa sytuacja wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa.
Wobec Skarżącego [...] maja 2020r. wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów, o czyn z art. 284 § 3 k.k. Już samo postawienie policjantowi zarzutu popełnienia przestępstwa umyślnego może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do zachowania przymiotu osoby o nieposzlakowanej opinii, a tym samym co do spełnienia jednego z obligatoryjnych warunków, jakimi musi wykazać się każdy policjant zainteresowany dalszym pozostaniem w służbie. Utrata przymiotu nieposzlakowanej opinii powoduje nie tylko karalność danej osoby. Taki skutek może również wywoływać znalezienie się określonej osoby w kręgu podejrzeń bądź insynuacji. Czyn, o który podejrzany jest Skarżący dotyczy przestępstwa umyślnego ściganego z oskarżenia publicznego. Głównym przedmiotem ochrony w odniesieniu do przestępstwa stypizowanego w art. 284 § 3 k.k. są prawa majątkowe. Zgodnie zaś z § 1 załącznika do zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z 31 grudnia 2003r. w sprawie "Zasad etyki zawodowej policjanta" (Dz. Urz. KGP z 2004 r. Nr 1, poz. 3) zasady etyki zawodowej policjanta wynikają z ogólnych wartości i norm moralnych uwzględniających specyfikę zawodu policjanta. Obowiązkiem policjanta jest przestrzeganie tych zasad. W sytuacjach nieuregulowanych przepisami prawa lub nieujętych w zasadach etyki zawodowej policjant powinien kierować się zasadami współżycia społecznego i postępować tak, aby jego działania mogły być przykładem praworządności i prowadziły do pogłębiania społecznego zaufania do Policji (§ 2 załącznika do zarządzenia nr 805 KGP).
W ocenie KGP przedstawienie Skarżącemu zarzutu o przestępstwo publicznoskargowe, określone w art. 284 § 3 k.k., dobitnie wskazuje nie tylko na możliwość naruszenia przepisów prawa karnego, ale przede wszystkim jest zaprzeczeniem etosu zawodu policjanta, który ma stać na straży bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zachowanie Skarżącego nie tylko spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej, jaką jest Policja, ale przede wszystkim stanowi jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta. Stanowi także zaprzeczenie zobowiązań wynikających z roty złożonego ślubowania. Zachowanie funkcjonariusza Policji, które prowadzi do przedstawienia mu zarzutu o przestępstwo z art. 284 § 3 k.k. stanowi jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, w której Skarżący pełnił służbę jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu i etosu z nim związanego. Osoba, która w życiu zawodowym permanentnie styka się z objawami naruszeń przepisów prawa, nie tylko powinna mieć świadomość tego, jakie są konsekwencje określonego zachowania, ale przede wszystkim, jakie skutki takie działanie wywołuje w sferze publicznej. Wiedza w społeczeństwie o tym, że podejrzanym o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu jest policjant, stanowi również okoliczność obciążającą Skarżącego. Informacja taka rzutuje przede wszystkim na opinię o samym funkcjonariuszu, ale również ma bezpośrednie przełożenie na ocenę społeczną formacji, w której pełni służbę. Skutkuje to w konsekwencji negatywnym odbiorem Policji w oczach opinii publicznej. Powyższe nie tylko dyskredytuje Skarżącego, jako osobę o nieposzlakowanej opinii, ale też naraża na szwank dobre imię formacji zobowiązanej do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Nie jest akceptowalna sytuacja, w której osoba zatrudniona w formacji, mającej za zadanie wykrywanie przestępstw i ściganie ich sprawców, sama jest podejrzana o popełnienie czynu, którego dokonaniu powinna przeciwdziałać.
Przedstawienie Skarżącemu zarzutu o popełnieniu ww. przestępstwa sprawia, że utracił On niewątpliwie przymioty konieczne do pozostawania w szeregach formacji służącej społeczeństwu. Skarżący, jako policjant, był bowiem zobowiązany do zapobiegania, wykrywania i ścigania przestępstw oraz reagowania na wszelkie przejawy łamania prawa. Tymczasem sam stał się podejrzanym o popełnienie przestępstwa. W związku z tym Skarżący nie cieszy się już nieposzlakowaną opinią. Nie spełnia więc podstawowego warunku wskazanego w art. 25 ust. 1 u.P., niezbędnego do pełnienia służby w Policji. Okoliczności te uniemożliwiają pozostawienie Go w służbie.
KGP podkreślił też, że brak stosownych działań wobec policjanta podejrzanego o popełnienie przestępstwa umyślnego, ściganego z oskarżenia publicznego, mógłby mieć w dłuższym okresie czasu niekorzystny wpływ na wizerunek i dobre imię Policji oraz niewątpliwie nie sprzyjałby budowaniu autorytetu tej formacji i jej funkcjonariuszy. Sprawne działanie Policji opiera się w szczególności na zaufaniu społecznym. Policja w odbiorze społecznym musi być postrzegana jako instytucja zdolna organizacyjnie i osobowo do ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Społeczeństwo musi mieć uzasadnione podstawy do przekonania, że służbę w Policji pełnią i pełnić będą wyłącznie osoby niekarane oraz pozostające poza sferą jakichkolwiek podejrzeń o łamanie przepisów prawa, a ponadto, że formacja ta jest w stanie zwalczać i zapobiegać wszelkim przejawom patologii społecznej, nawet we własnych szeregach. Zdolność do natychmiastowej reakcji na takie zjawiska jest przy tym niezbędna nie tylko do umacniania autorytetu Policji i Państwa, w imieniu którego formacja ta realizuje powierzone jej zadania. Jest ona niezbędna także do umacniania dyscypliny i zapewnienia odpowiedniego poziomu etycznego wszystkich funkcjonariuszy Policji. Policjanci muszą mieć świadomość, że w ww. formacji nie można tolerować zachowań nielicujących z honorem, godnością i dobrym imieniem służby oraz, że podejrzenia o działania niezgodne z prawem, powinny być przez właściwych przełożonych surowo sankcjonowane. Zwolnienie Skarżącego ze służby w Policji należy rozpatrywać co najmniej w dwóch aspektach. Po pierwsze stanowi ono zdecydowaną reakcję formacji policyjnej na przejawy łamania prawa i lekceważenia etosu zawodu przez jej członka, a po drugie jest sygnałem zwrotnym dla społeczeństwa (zwrotną relacją lub odpowiedzią) wskazującą na to, że Policja jest w stanie sama oczyścić swoje szeregi, postępując bezkompromisowo wobec tych, którzy nie zasługują na to, by dalej w niej służyć i być z nią identyfikowani.
KGP uznał, że zgromadzone materiały nie pozostawiają wątpliwości co do konieczności rozwiązania ze Skarżącym stosunku służbowego na mocy art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Podstawą do zwolnienia Skarżącego ze służby było przede wszystkim ustalenie braku przymiotu nieposzlakowanej opinii. Okoliczność tę potwierdziło wydane wobec niego postanowienie o przedstawieniu zarzutów. Prowadzone przeciwko funkcjonariuszowi Policji postępowanie o przestępstwa publicznoskargowe ex definitione pozbawia go przymiotu, o którym mowa w treści art. 25 u.P. Utrata nieposzlakowanej opinii Skarżącego nastąpiła już na etapie prowadzonego postępowania przygotowawczego, w związku z przedstawieniem ww. zarzutu. Organ prowadzący postępowanie nie badał zatem zasadności tego zarzutu i nie oceniał okoliczności towarzyszących jego przedstawieniu i wartości materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu przygotowawczym, pod kątem odpowiedzialności karnej, a tym bardziej nie odnosił się w jakikolwiek sposób do winy, czy niewinności podejrzanego. Prawno-karnej oceny dowodów, stanowiących podstawę do przedstawienia zarzutów dokonuje prokurator (podmiot posiadający fachową wiedzę w tym zakresie), a w jego ocenie zachodziły wystarczające podstawy do wydania postanowienia o przedstawieniu zarzutów. Konsekwencją zmiany stadium postępowania wobec osoby pełniącej służbę w Policji jest utrata przez nią nieposzlakowanej opinii. Na obecnym etapie postępowania karnego brak jest podstaw do kwestionowania wysokiego prawdopodobieństwa popełnienia przez Skarżącego zarzuconego czynu. Nie chodzi bowiem o ustalenie, że określona osoba popełniła przestępstwo, lecz o to, że zebrane dowody wskazują na wysokie prawdopodobieństwo istnienia tego faktu. Podejrzenie istnieje permanentnie na całym etapie postępowania prowadzonego in personam - do chwili, gdy osoba nie zostanie definitywnie oczyszczona z przedstawionych zarzutów. Proces [...] znajduje się na etapie postępowania przygotowawczego, a co za tym idzie nie zostało jeszcze zakończone gromadzenie materiału dowodowego.
KGP podkreślił także, że poszczególne instytucje i zasady postępowania karnego, w tym wynikające z treści art. 5 § 2 k.p.k., nie mogą być przenoszone do postępowania administracyjnego, gdyż rządzi się ono własnymi zasadami i regułami wynikającymi z odpowiednich przepisów u.P. i k.p.a. O ile wątpliwości w zakresie odpowiedzialności karnej winny być rozstrzygane na korzyść podejrzanego, albo oskarżonego, o tyle te same wątpliwości mogą stanowić podstawę do wszczęcia i przeprowadzenia postępowania dotyczącego zwolnienia ze służby w Policji, ze względu na jej ważny interes, co też nastąpiło w sprawie. Art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. nie uzależnia możliwości zwolnienia policjanta ze służby od wyniku postępowania karnego. Zwolnienie policjanta ze służby w oparciu o ww. przepis pozostaje bez związku z prowadzonym przeciwko funkcjonariuszowi postępowaniem [...]m. Zwolnienie może nastąpić przed zakończeniem postępowania karnego, a rozstrzygnięcie w sprawie karnej pozostaje bez wpływu na decyzję w przedmiocie zwolnienia. Zasada domniemania niewinności nie może być rozumiana tak szeroko, by wykluczała wiązanie z samym faktem toczącego się postępowania karnego jakichkolwiek konsekwencji prawnych, które w innych procedurach mogą oddziaływać na sytuację podejrzanego lub oskarżonego. Zanim zapadnie prawomocny wyrok w sprawie karnej, możliwe jest ograniczenie dostępu określonych osób do służby publicznej, a także wykluczenie konkretnej osoby z grona funkcjonariuszy publicznych. Tym niemniej jednak czynności wykonane w ramach postępowania administracyjnego dobitnie wskazują na dążenie organu do ustalenia etapu, na jakim znajduje się prowadzone postępowanie karne. Potwierdza to w sposób bezsprzeczny, że zmierzały one do urzeczywistnienia celu postępowania administracyjnego, tj. osiągnięcia prawdy materialnej.
KGP, reasumując uznał, że dokonywanie przez organy Policji w toku postępowania administracyjnego oceny zasadności przedstawionego Skarżącemu zarzutu, czy też rozstrzyganie o jego winie lub niewinności, nie jest i nie byłoby uprawnione. Udowodnienie faktu popełnienia zarzucanego mu czynu, należy bowiem wyłącznie do organów ustawowo powołanych do ścigania przestępstw i następuje w ramach prowadzonego w konkretnej sprawie postępowania karnego. Ocena dowodów, mających uzasadniać popełnienie przestępstwa, należy do organów wymiaru sprawiedliwości - właściwego Sądu. Organy Policji są natomiast zobligowane do uwzględnienia w toku postępowania administracyjnego samego faktu przedstawienia zarzutu popełnienia przestępstwa.
W ocenie KGP nie wymaga także badania postawa Skarżącego, jaką przejawiał on w przeszłości w służbie, jej przebieg, jego osiągnięcia zawodowe, czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. KGP nie kwestionuje, że Skarżący pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa. Zmiana stadium postępowania karnego z in rem w ad personam determinowała przyjęcie, że Skarżący na skutek przedstawienia zarzutu utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Zdaniem KGP wszelkie dalsze rozważania na ten temat nie są istotne w sprawie administracyjnej.
Skarżący w toku postępowania nie wskazał organizacji związkowej, która miałaby go reprezentować. Wobec tego KGP stwierdził, że wydanie rozstrzygnięcia nie wymagało zasięgnięcia opinii zakładowej organizacji związkowej.
2. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie ww. decyzji organów obu instancji i przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego przez dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów w postaci opinii o służbie Skarżącego z [...] października 2020r., zestawienia wyróżnień Skarżącego z [...] października 2020r. na okoliczność dotychczasowej opinii o Skarżącym w miejscu pracy, sposobu wykonywania przez niego służby Policjanta oraz otrzymywanych wyróżnień w okresie zatrudnienia. Zdaniem Skarżącego ww. rozkazy personalne naruszały:
a) art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP - przez jego błędne zastosowanie oraz błędną wykładnię wskazanej w art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. przesłanki ważnego interesu służby, przy jednoczesnym pominięciu opisanej w Konstytucji RP zasady domniemania niewinności skutkującymi uznaniem, iż zasadne jest zwolnienie Skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, albowiem sam fakt postawienia funkcjonariuszowi Policji zarzutów w postępowaniu [...]m naraża dobre imię służby, Policjant zaś, któremu przedstawiono zarzut popełnienia przestępstw umyślnych ściganych z oskarżenia publicznego traci przymiot nieskazitelności charakteru oraz autorytet i wiarygodność w odbiorze społecznym, podczas gdy powyższa okoliczność, wobec obowiązującego domniemania niewinności, nie przesądza, aby Skarżący utracił status osoby o nieposzlakowanej opinii, tym bardziej w sytuacji, w której skarżący przez wiele lat cieszy się nieposzlakowaną opinią i jest funkcjonariuszem wielokrotnie nagradzanym na przestrzeni okresu pracy w Policji, a utrata cechy nieskazitelności charakteru wynikać może wyłącznie z niegodnego oraz niezgodnego z prawem zachowania danego Policjanta, o którego zaistnieniu świadczyć powinien prawomocny wyrok sądu, nie zaś decyzja procesowa podejmowana przez prokuratora na etapie postępowania przygotowawczego;
b) art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. - przez błędną wykładnię przesłanki ważnego interesu służby i uznanie, iż okoliczności niniejszej wymagają zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji, podczas, gdy ważny interes służby wymagać powinien, aby zastosowanie tej, najdalej idącej konsekwencji, jaką można wyciągnąć wobec funkcjonariusza, oparte zostało na obiektywnie weryfikowalnych przesłankach (prawomocny wyrok skazujący potwierdzający popełnienie czynu zabronionego);
c) art. 41 ust. 2 pkt 5 oraz w zw. z art. 45 ust. 1 u.P. w zw. z art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz 80 k.p.a. - przez przekroczenie granic administracyjnej uznaniowości, co przejawiało się w uznaniu, iż Skarżący, utracił status osoby o nieposzlakowanej opinii i nie może realizować zadań Policji mających wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny, podczas gdy w toku postępowania nie podjęto wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co powoduje, iż decyzje organów I i II stopnia są przedwczesne (wobec treści art. 41 ust. 2 pkt 8 oraz 41 ust. 1 pkt 4 u.P.), nadto nie noszą one przymiotu proporcjonalności, albowiem wobec braku prawomocnego skazania wystarczającą sankcją byłoby ewentualne zawieszenie Skarżącego w czynnościach służbowych;
d) art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., art. 11 k.p.a. i art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - przez wydanie przedwczesnej i niezgodnej z interesem skarżącego decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji, podczas gdy zaskarżonej decyzji brak przez to przymiotu proporcjonalności, albowiem zwolnienie ze służby ma charakter definitywny i nieodwracalny, a postępowanie karne, którego wszczęcie i dalsze prowadzenie legło u podstaw zaskarżonego rozkazu nie zostało prawomocnie ukończone a jego dotychczasowy tok determinowany jest czynnościami podejmowanymi przez prokuratora, co uzasadniało zawieszenie postępowania z urzędu w oczekiwaniu na rezultat postępowania karnego;
e) art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. - przez niepodjęcie przez organ wszelkich niezbędnych czynności, nieuwzględnienie interesu skarżącego, interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a tym samym zaniechanie ustalenia istotnej w sprawie okoliczności, co do możliwości dalszego pozostawania Skarżącego w służbie w Policji, co w konsekwencji skutkowało błędnym ustaleniem, że doszło do naruszenia interesu służby.
W ocenie skarżącego, organy obu instancji dokonały w istocie błędnej wykładni art. 41 ust. 2 pkt 5 U.p., skutkującej niewłaściwą oceną prowadzącą do wniosku, iż w przypadku Skarżącego spełniona została przesłanka zwolnienia go z uwagi na wymagający tego ważny interes służby. Zdaniem Skarżącego ocena ta, dokonana w oparciu tylko o fakt wszczęcia wobec niego postępowania karnego, w oderwaniu od wagi stawianego mu w tym postępowaniu zarzutu, okoliczności jego rzekomego popełnienia, a także dotychczasowego przebiegu pracy w Policji, z uwzględnieniem faktu wielokrotnego nagradzania go w ramach pełnionych obowiązków, a skutkująca zwolnieniem ze służby w Policji, jest przedwczesna i winna zostać uchylona.
Skarżący wskazał, że zarzucono mu popełnienie jednego czynu z art. 278 § 1 k.k. dotyczącego kradzieży hulajnogi elektrycznej o wartości 2.700,00 zł. Wysokość szkody jest nieznaczna, a okoliczności popełnienia czynu nie wskazują, aby działanie było umyślne, nakierowane na wypełnienie znamion czynu zabronionego. Z wyjaśnień i ze stanowiska przedstawionego w toku postępowania nie wynika, by Skarżący działał w zamiarze dokonania zaboru ww. rzecy, a przestępstwo kradzieży popełnić można jedynie w zamiarze bezpośrednim. Jego działanie wynikało nie z nieznajomości przepisów prawa powszechnie obowiązującego, a z nieznajomości regulaminu wewnętrznego firmy [...], która udostępniała hulajnogi na terenie miasta. Skarżący z chwilą powzięcia informacji o niewłaściwości zachowania, uregulował zadłużenie za przechowywanie hulajnogi w bagażniku pojazdu i złożył w sprawie wyjaśnienia oraz usiłował odwrócić skutki swojego zachowania. Tylko postawienie zarzutu popełnienia przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego, którego waga i ciężar bulwersują lokalną społeczność i które popełniono w związku ze służbą w Policji i podczas podejmowanej interwencji narusza dobro służby i uzasadnia zwolnienie ze względu na ważny interes służby.
Zdaniem Skarżącego decyzje organów obu instancji wydano też z naruszeniem zasady domniemania niewinności (art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, który stanowi, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu). Decyzja o ewentualnym wydaleniu Skarżącego ze służby winna zapaść dopiero po prawomocnym skazaniu przez Sąd [...] i za czyny pozostające w związku z przedmiotem odpowiedzialności w postępowaniu. Stanowisko przeciwne oznacza, że jego wina zostałaby w istocie przesądzona jeszcze przed prawomocnym skazaniem w postępowaniu [...]m. Skarżący powołał się przy tym na tę linię orzeczniczą, w której Sądy administracyjne odnoszą się do konieczności udowodnienia funkcjonariuszowi popełnienia czynu zabronionego, a nie samego faktu formułowania wobec niego zarzutów w postępowaniu [...]m, podkreślając, że jest to stanowisko zgodne z konstytucyjną zasadą domniemania niewinności. Policjant, któremu udowodniono popełnienie czynów umyślnych, niezależnie od typu czy formy postępowania, czy to karnego, czy też dyscyplinarnego, traci przymiot "nieskazitelności charakteru". Pozostawanie w służbie policjanta, który nie legitymuje się tym przymiotem, narusza ważny interes służby. Sytuacja taka wpływa bowiem demoralizująco na pozostałych funkcjonariuszy, a także rzutuje na powstanie negatywnego wizerunku Policji w odbiorze społecznym, co przekłada się na utratę zaufania do organów Państwa. Przesłanka ważnego interesu służby musi być jednak skonkretyzowana w każdej indywidualnej sprawie, dotyczącej danego policjanta, przez ustalenie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę danej sprawy, należycie udowodnionych w uzasadnieniu decyzji o zwolnieniu, przy czynnym udziale Skarżącego.
Skarżący podniósł też, że decyzje obu instancji wydano w oderwaniu od jego dotychczasowej służby w Policji, w tym osiągnięć zawodowych. Skarżący cieszył się dobrą opinią, a obowiązki zawodowe realizował terminowo, wykazując się przy tym doświadczeniem zawodowym i należytym przygotowaniem teoretycznym i praktycznym, częstokroć pracując nawet poza godzinami pracy i utożsamiając się z obowiązkami, jakie na nim spoczywały. Był nagradzany 33 razy, w zdecydowanej większości przypadków za zaangażowanie w służbie. Zaliczał również kolejne awanse potwierdzające jego przydatność do wykonywanego zawodu. Wszystkie te okoliczności winny być brane pod uwagę przy ocenie fakultatywnej przesłanki zwolnienia ze służby w kontekście interesu Skarżącego. Nie powinno budzić wątpliwości, że słusznym i usprawiedliwionym interesem osoby, która całe dorosłe życie poświęciła pracy w Policji, winno być dalsze pełnienie służby, a interes ten winien być brany pod uwagę w procesie wydawania decyzji.
Zdanie Skarżącego decyzje organów obu instancji nie noszą przymiotu proporcjonalności, głównie w kontekście przedwczesności towarzyszącej ich wydaniu. Głównymi, a może nawet jedynymi dowodami, na których organy opierały rozkazy personalne, były dokumenty wytworzone w toku postępowania przygotowawczego, przede wszystkim postanowienia o przedstawieniu/zmianie zarzutów. Podstawą wydalenia ze służby winien być dokument przesądzający jego winę i sprawstwo w sposób bezsporny - prawomocny wyrok skazujący Sądu karnego. Tylko w takim przypadku, przy zachowaniu wykładni zgodnej z konstytucyjną zasadą domniemania niewinności, można mówić o decyzji wydanej w oparciu o kompletny materiał dowodowy, nie noszącej przymiotu przedwczesności. W przeciwnym razie, decyzja wydana przed prawomocnym skazaniem będzie decyzją nieproporcjonalną, negującą wieloletnią i nienaganną służbę w Policji tylko w oparciu o arbitralną decyzję procesową o przedstawieniu zarzutów. Czyn mu zarzucany nie odbił się szerokim echem w lokalnej społeczności, nie był przedmiotem ożywionych dyskusji i - tym samym - nie narażał na szwank wizerunku Policji i jej funkcjonariuszy. W zupełności wystarczające byłoby zawieszenie go w obowiązkach, z adnotacją, że jest to decyzja niekształtująca jego przyszłości zawodowej w sposób ostateczny (w zależności od wyniku postępowania karnego - skazania/uniewinnienia/umorzenia postępowania/warunkowego umorzenia postępowania - przyszłość Skarżącego można by ukształtować ponownie przywracając go do służby, bądź definitywnie wydalając z zawodu).
Skarżący wskazał, że organy obu instancji winny w istocie dokonać dogłębnej analizy stanu faktycznego w kontekście fakultatywnych przesłanek zwolnienia go ze służby i wziąć pod uwagę nie tylko wszczęcie i prowadzenie przeciwko niemu postępowania karnego, ale liczbę, charakter i okoliczności rzekomego popełnienia zarzucanych mu czynów oraz dotychczasowy przebieg służby. Ocena ww. przesłanek winna zostać dokonana w nawiązaniu do konstytucyjnej zasady domniemania niewinności i powinna być oparta na całokształcie materiału dowodowego. Tylko taka bowiem decyzja czyniłaby zadość przepisom prawa.
3. KGP w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.
4. Pełnomocnik Skarżącego załączył do pisma procesowego z [...] czerwca 2021r. odpisy wyroków: Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział [...] z [...] kwietnia 2021r. sygn. akt [...] wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] z [...] stycznia 2021r. sygn. akt [...] oraz wniósł o dopuszczenie dowodu z tych dokumentów na okoliczność uniewinnienia Skarżącego od zarzucanego mu czynu, który pozostawał w bezpośrednim, związku z przedmiotem postępowania prowadzonego przez KGP. Zdaniem Skarżącego oba ww. orzeczenia wskazują, że Skarżący nie popełnił zarzucanego mu czynu zabronionego [...] września 2020r., więc organy administracyjne powinny okoliczność tą uwzględnić, choć wydały decyzję przed wydaniem ww. wyroków.
5. Sąd, stosownie do art. 106 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), postanowieniem z [...] sierpnia 2021r. dopuścił dowody załączone do pisma procesowego Skarżącego z [...] czerwca 2021r. oraz odmówił dopuszczenia dowodów z dokumentów załączonych do skargi.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga zasługuje na uwzględnienie.
2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, w oparciu o zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lipca 2021r. Zgodnie bowiem z obowiązującym w dniu wydania ww. zarządzenia art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020r., poz. 374 ze zm.) przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym, bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Sąd w tych sprawach orzeka na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów.
Ww. przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."). Prawo do jawnej rozprawy nie jest prawem o charakterze absolutnym, więc może podlegać ograniczeniom. Takie ograniczenia mogą wynikać z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym wskazano warunki, jakie należy spełnić by móc ograniczyć korzystanie z konstytucyjnych wolności i praw. Po pierwsze ograniczenie powinno być wprowadzone do obrotu prawnego na poziomie ustawy. Po drugie ograniczenie musi być konieczne w demokratycznym państwie, np. dla ochrony zdrowia. Po trzecie, ograniczenie winno być proporcjonalne do chronionej wolności w sensie ścisłym. Skoro celem stosowania przepisów zawartych w ww. ustawie o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, zaś organy wymiaru sprawiedliwości, mając na uwadze, że pandemia nie ustąpiła, winny uwzględniać w orzekaniu normy wynikające z powyższych przepisów, to Przewodniczący Wydziału II WSA w Warszawie, z ww. powodów, skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.
3. Sąd stwierdza ponadto, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019r., poz. 2167 ze zm., zwana dalej "P.u.s.a.") kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 P.p.s.a. sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej (np. decyzję) konieczne jest stwierdzenie, że doszło w niej do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Sąd wyjaśnia również, że stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Ostatni z ww. przepisów nie miał jednak zastosowania w sprawie, gdyż KGP wydał ww. decyzję, który Skarżący skutecznie zaskarżył do Sądu, a nie interpretację indywidualną, o której mowa w art. 57a P.p.s.a.
Z przepisu art. 134 P.p.s.a. wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu, Sąd jest obowiązany do badania jego zgodności z prawem w pełnym zakresie i nie ogranicza się do zarzutów skargi. Sąd, uwzględnia więc z urzędu naruszenia prawa, których nawet nie podniosła strona wnosząca skargę.
Sąd podkreśla, że nie mógł zignorować okoliczności wynikających z prawomocnych wyroków: Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział [...] z [...] kwietnia 2021r. sygn. akt [...] oraz Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] z [...] stycznia 2021r. sygn. akt [...], na mocy których Skarżącego uniewinniono od popełnienia zarzucanego mu czynu z art. 278 § 1 k.k. Czyn ten został bowiem opisany przez organy administracyjne obu instancji w wydanych w sprawie rozkazach personalnych i polegał na zabraniu przez Skarżącego w celu przywłaszczenia [...] marca 2020r. hulajnogi elektrycznej o wartości 2.700 zł, przy przejściu dla pieszych w okolicy budynku KMP, na szkodę osoby prowadzącej firmę [...].
Należy wskazać, że Sąd - stosownie do art. 106 § 3 P.p.s.a. - może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd w związku z tym wydał 20 sierpnia 2020r. postanowienie złożone z dwóch punktów.
Pierwszy punkt odnosił się do odmowy dopuszczenia załączonych do skargi dokumentów. Sąd wskazuje bowiem, że załączone do skargi dokumenty w postaci opinii o służbie Skarżącego z [...] października 2020r., zestawienie wyróżnień Skarżącego z [...] października 2020r. na okoliczność dotychczasowej opinii o Skarżącym w miejscu pracy, sposobu wykonywania przez niego służby Policjanta oraz otrzymywanych wyróżnień w okresie zatrudnienia, nie zostały potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika Skarżącego. Warto też wskazać, że analogiczne do załączonego do skargi zestawienia wyróżnień Skarżącego znajduje się w aktach administracyjnych sprawy i nosi datę [...] października 2020r. (k. 89-94 akt administracyjnych), więc podlegało ocenie organu organów obu instancji. Sąd wskazuje również, że z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego KGP wynikało, że organ wziął pod rozwagę, że Skarżący przed wydaniem decyzji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. cieszył się nieposzlakowaną opinią i na tej podstawie KGP uznał, że weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa. Sąd w związku z tym uznał, że dopuszczenie przez Sąd niepotwierdzonych za zgodność z oryginałem dokumentów, które ponadto nie wniosły nic nowego do sprawy, naruszały treść art. 106 § 3 P.p.s.a. Zasadne było zatem wydanie przez Sąd punktu pierwszego postanowienia z [...] sierpnia 2021r. (dostępne w aktach sądowych sprawy).
Zdaniem Sądu okoliczności faktyczne, jak i prawne rozpoznawanej sprawy wskazywały natomiast, że należało na mocy art. 106 § 3 P.p.s.a. dopuścić załączone przez Skarżącego do pisma 7 czerwca 2021r. dowody w postaci odpisów prawomocnych wyroków: Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział [...] z [...] kwietnia 2021r. sygn. akt [...] wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności oraz Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] z [...] stycznia 2021r. sygn. akt [...]. Dowody te wypełniały bowiem przesłankę przyczynienia się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie, jak również przesłankę, że ich dopuszczenie nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania. Zasadne było zatem wydanie przez Sąd punktu drugiego postanowienia z [...] sierpnia 2021r. (dostępne w aktach sądowych sprawy).
Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem, stwierdza, że w judykaturze podkreśla się, że w szczególnych przypadkach Sąd zobowiązany jest uwzględnić także zdarzenia prawne, które zaszły już w toku postępowania sądowoadministracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 lutego 2014r. sygn. akt II OSK 2203/12, dostępny na www.nsa.gov.pl).
Zdaniem składu orzekającego, rozpoznającego sprawę ze skargi Skarżącego, wyjątkiem od zasady, zgodnie z którą Sąd administracyjny bierze pod uwagę stan prawny i faktyczny sprawy z chwili wydania zaskarżonego aktu powinna być także sytuacja, gdy prawomocnym wyrokiem Sąd [...] uniewinnił Skarżącego od stawianych Mu zarzutów, które stały się podstawą do utraty przez organ policji zaufania do Skarżącego i stanowiły główną podstawę do zastosowania w sprawie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Stanowisko to uzasadniają także poglądy prezentowane w doktrynie. Wynika z nich, że zmiany stanu faktycznego sprawy, które zaszły po wydaniu ostatecznej decyzji, nie mogą stanowić - co do zasady - podstawy do stwierdzenia nieważności lub uchylenia tej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny, ale wyjątek od tej zasady stanowią jednak zdarzenia przewidziane w art. 145 § 1 pkt 7 i pkt 8 k.p.a. (por. M.Jaśkowska, E.Ochendowski, Postępowanie sądowoadministracyjne", Wydawnictwo LexisNexis 2004, s. 150). Okoliczności te miały miejsce w rozpoznawanej sprawie.
Warto wskazać, że postanowienie o przedstawieniu Skarżącemu zarzutów, było główną podstawą uznania przez organy obu instancji w ww. rozkazach personalnych: KGP z [...] września 2020r. i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego K[...]P z [...] lipca 2020r., że zachodziła podstawa do zwolnienia Skarżącego ze służby w Policji, stosownie do art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. Tylko na tej podstawie – w związku z postawieniem Skarżącemu zarzutu karnego - organy administracyjne obu instancji uznały, że Skarżący utracił przymiot nieposzlakowanej opinii w rozumieniu art. 25 u.P. i nie może dłużej pozostawać w służbie. Z wyżej wymienionych i prawomocnych orzeczeń Sądów [...] (Sądu Okręgowego w [...] [...] Wydział [...] z [...] kwietnia 2021r. sygn. akt [... ] oraz Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] z [...] stycznia 2021r. sygn. akt [...]) wynika jednak, że Skarżącego uniewinniono od popełnienia zarzucanego mu w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów czynu zabronionego. W tej sytuacji należało przyjąć, że oceny organów obu instancji o utracie przez Skarżącego nieposzlakowanej opinii, tylko z tego powodu, że przedstawiono Skarżącemu zarzuty w postępowaniu [...], nie mogły być uznane za prawidłowe. Sąd administracyjny, badający legalność ww. rozkazów personalnych KGP i K[...]P nie mógł zignorować ww., prawomocnych wyroków Sądów [...], uniewinniających Skarżącego od zarzucanego mu czynu. Wprawdzie z art. 11 P.p.s.a. wynika, że Sąd administracyjny związany jest ustaleniami wydanego w postępowaniu [...] prawomocnego wyroku skazującego co do popełnionego przestępstwa, tym niemniej w wyniku ww. prawomocnych orzeczeń Sądów [...] odpadła podstawa uznania, że Skarżący utracił przymiot nieskazitelnego charakteru, gdyż Sądy karne obu instancji w postępowaniu sądowym nie zaaprobowały stanowiska zawartego w postanowieniu o przedstawieniu zarzutów.
Sąd administracyjny orzekający w sprawie ze skargi Skarżącego podziela ponadto pogląd, zgodnie z którym w pojęciu "naruszenia prawa", o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a., mieszczą się wszelkie okoliczności, które stanowią podstawę wznowienia postępowania administracyjnego bez względu na to, kiedy się one ujawniły. Tożsame stanowisko zajmują w tej kwestii Barbara Adamiak (zob. B. Adamiak, J. Borkowski "Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne", Warszawa 1998, s. 364) i Tadeusz Woś (zob. T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Warszawa 2012, s. 748-749). Wskazani autorzy uważają, że Sąd administracyjny jest obowiązany uchylić zaskarżony akt, jeżeli stwierdzi którąkolwiek z przesłanek wznowienia postępowania.
Podobne stanowisko zajmuje Tadeusz Kiełkowski ("Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego jako przesłanka uchylenia decyzji przez sąd administracyjny", PPP 2008, nr 4, s. 59 i n.). Autor przyznaje, że termin "naruszenie prawa", użyty w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a., można kojarzyć wyłącznie z sytuacją, w której organowi orzekającemu w sprawie administracyjnej można zarzucić działanie sprzeczne z obowiązującymi go przepisami prawa, jednakże możliwe jest także przypisanie terminowi "naruszenia prawa" znaczenia bardziej zobiektywizowanego, które nawiązywać będzie do szeroko pojmowanych wad w konkretyzacji uprawnień i obowiązków, które mogą być następstwem okoliczności niezależnych od organu orzekającego, a nawet okoliczności poniekąd zewnętrznych wobec danego postępowania jurysdykcyjnego (np. wadliwego rozstrzygnięcia, na którym oparto decyzję).
W tym (zobiektywizowanym) ujęciu "naruszenia prawa" nie jest zatem istotne, kto je naruszył, lecz liczy się ta okoliczność, że proces kształtowania normy indywidualnej nie przebiegał, z takich czy innych przyczyn, prawidłowo. W takim wypadku każda podstawa wznowienia postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem powinna być brana pod uwagę w toku sądowej kontroli decyzji.
Za przyjęciem, że każda podstawa wznowieniowa postępowania administracyjnego jest tożsama z "naruszeniem prawa", a zatem jest przesłanką uchylenia zaskarżonego aktu przez Sąd administracyjny, przemawia również to, że takie rozwiązanie przyśpiesza i upraszcza osiągnięcie zgodnego z prawem rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej (tak też: wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Białymstoku z 5 kwietnia 2012r., sygn. akt II SA/Bk 727/11; w Gdańsku z 13 lutego 2014r. sygn. akt III SA/Gd 932/13; w Bydgoszczy z 10 marca 2015r. sygn. akt I SA/Bd 15/15, w Kielcach z 8 grudnia 2016r. sygn. akt II SA/Ke 764/16 - dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Sąd stanowisko to w składzie orzekającym w rozpoznawanej sprawie aprobuje i stwierdza, że skoro w chwili wydania przez Sądy karne prawomocnych wyroków - uniewinniających Skarżącego od zarzucanego mu czynu, który był podstawą do wydania decyzji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. - niemożliwe jest już przyjęcie, że Skarżący utracił przymiot nieskazitelnego charakteru, nieprawidłowe było uznanie w uzasadnieniach wydanych w sprawie rozkazów personalnych, że Skarżący z przyczyn pozamerytorycznych nie powinien pełnić służby. Wprawdzie w ww. rozkazach personalnych organy administracyjne obu instancji wskazały, że zachodziła przesłanka ważnego interesu służby, tym niemniej odpadła ona z chwilą wydania przez właściwe Sądy karne w odniesieniu do Skarżącego ww. prawomocnych wyroków uniewinniających.
Sąd, mając powyższe prawomocne orzeczenia Sądów [...] na względzie nie podzielił więc wyrażonych na gruncie art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. przez KGP ocen, że zachowanie Skarżącego, które prowadziło do przedstawienia mu zarzutu o przestępstwo z art. 284 § 3 k.k., od których został prawomocnie uniewinniony mogło być na tyle naganne, że spowodowało podważenie zaufania do instytucji publicznej, jaką jest Policja. Skoro doszło do prawomocnego uniewinnienia Skarżącego i pozostaje On poza sferą jakichkolwiek podejrzeń i powinien być uznany za osobę niekaraną, należało przyjąć, w świetle prawomocnych orzeczeń Sądów [...] oceny organów administracyjnych obu instancji były nieprawidłowe i co najmniej przedwczesne. Sąd nie neguje stanowiska, że organy Policji powinny podejmować działania wobec policjantów podejrzewanych o popełnienie przestępstwa, ale działania te powinny być wyważone i powinny uwzględniać okoliczności konkretnego przypadku oraz wagę czynu i jego bezprawność. Warto też wskazać, że ustawodawca w u.P., poza art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P., przewidział również środki dyscyplinujące Policjantów, a powoływana przez KGP dłuższa perspektywa czasowa wykazała, że Skarżącego uniewinniono od stawianych mu zarzutów. Tym samym należało przyjąć, że dłuższa perspektywa czasowa pokazała, że ani wizerunek, ani dobre imię Policji nie zostały podważone czynem Skarżącego, gdyż właściwy Sąd [...] uniewinnił Skarżącego od zarzucanego mu czynu, który stał się podstawą do zastosowania art. 41 ust. 2 pkt 5 u.P. W tym kontekście nie sposób więc uznać za słuszne ocen KGP, że zachowanie Skarżącego stanowiło jaskrawy przykład zachowania nielicującego z godnością i etosem zawodu policjanta czy też jaskrawy przykład lekceważącego traktowania funkcji, którą Skarżący pełnił jako policjant, a także braku szacunku do tego zawodu oraz etosu z nim związanego. Jakkolwiek zachowanie to mogło być uznane za nieprzemyślane, gdyż wiązało się z nowinkami technicznymi, co do których nie było powszechnych uregulowań ustawowych, prawomocne wyroki właściwych Sądów [...] nie pozostawiają wątpliwości, co do tego, że Skarżącego uniewinniono od zarzucanego Mu czynu, który stał się przyczyną zwolnienia ze służby.
Sąd, mając na uwadze przyczynę uchylenia obu ww. rozkazów personalnych: KGP z [...] września 2020r. i utrzymanego nim w mocy rozkazu personalnego K[...]P z [...] lipca 2020r, uznał, że przedwczesne było odnoszenie się do dalszych zarzutów skargi. Organy ponownie rozpoznając sprawę, mając na względzie treść art. 153 P.p.s.a., wezmą pod uwagę ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania w sprawie.
4. Sąd, mając powyższe okoliczności na względzie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. wydał orzeczenie zawarte w punkcie pierwszym wyroku. Sąd postanowił o kosztach postępowania (punkt drugi sentencji wyroku) na podstawie art. 200, art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015r., poz. 1800 i 1801 ze zm.), gdyż Skarżący był reprezentowany przez adwokata, ale Skarżący nie był zobowiązany do uiszczania kosztów sądowych, na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) P.p.s.a.