II SA/WA 2271/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-06-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
dostęp do informacji publicznejterminacja ciążyaborcjaplacówka medycznaprawo administracyjnepostępowanie administracyjnesąd administracyjnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o dostępie do informacji publicznej

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej terminacji ciąży, uznając, że organ nieprawidłowo zakwalifikował żądane dane jako przetworzone i pominął istotne fakty z akt sprawy.

Fundacja wniosła o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej terminacji ciąży w placówce medycznej, w tym liczby zabiegów, przyczyn i procedur. Placówka odmówiła, uznając informacje za przetworzone i wymagające nadmiernego nakładu pracy. Sąd uchylił tę decyzję, stwierdzając, że organ nieprawidłowo ocenił charakter informacji i pominął kluczowe fakty z akt sprawy, w tym fakt wykonania tylko jednego zabiegu w analizowanym okresie.

Fundacja [...] zwróciła się do Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w O. o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej terminacji ciąży, w tym liczby zabiegów, przyczyn, procedur oraz informacji o wadach płodu i postępowaniu w przypadku poronienia lub śmierci noworodka. Placówka odmówiła udostępnienia informacji, uznając je za przetworzone i wymagające nadmiernego nakładu pracy personelu medycznego, a także nie wykazała przez Fundację szczególnie istotnego interesu publicznego. Fundacja zaskarżyła decyzję, argumentując, że informacje są proste, a organ nieprawidłowo ocenił ich charakter. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że Placówka naruszyła przepisy postępowania administracyjnego, nie uwzględniając istotnych faktów z akt sprawy, w szczególności pisma Kierownika Oddziału wskazującego na wykonanie tylko jednego zabiegu przerwania ciąży w analizowanym okresie. Sąd podkreślił, że organ nieprawidłowo zakwalifikował żądane informacje jako przetworzone, ignorując rzeczywisty stan faktyczny i nie odnosząc się do niego w uzasadnieniu decyzji. W konsekwencji, decyzja organu została uznana za przedwczesną i wadliwą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Informacje te niekoniecznie muszą być informacją przetworzoną, a organ nieprawidłowo zakwalifikował je jako takie, nie uwzględniając rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że organ nieprawidłowo ocenił charakter informacji, ignorując kluczowe fakty z akt sprawy, w tym niewielką liczbę przeprowadzonych zabiegów, co podważało argument o nadmiernym nakładzie pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 132

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 209

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 3 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej

Kluczowy przepis dotyczący informacji przetworzonej i konieczności wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego.

u.d.i.p. art. 16 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 17

Ustawa z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada oceny dowodów.

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Pomocnicze

Konstytucja RP art. 61 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo do informacji publicznej.

Ustawa o planowaniu rodziny art. 4a

Ustawa z dnia 7 stycznia 1993r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży

P.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ nieprawidłowo zakwalifikował żądane informacje jako przetworzone. Organ pominął istotne fakty z akt sprawy, w tym niewielką liczbę przeprowadzonych zabiegów. Organ naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i prawidłowego ustalenia stanu faktycznego. Uzasadnienie decyzji było wadliwe i nie odnosiło się do rzeczywistego stanu faktycznego.

Godne uwagi sformułowania

Informacja publiczna przetworzona to taka informacja publiczna, która w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste. Organ nie wziął pod rozwagę i nie odniósł się do istotnej okoliczności faktycznej - wynikającej z pisma Kierownika Oddziału [...], że na przestrzeni lat dokonano tylko jednego zabiegu przerwania ciąży. Zaskarżona decyzja w swym uzasadnieniu odbiegała bowiem od stanu faktycznego sprawy, pomijając milczeniem ww. pismo Kierownik Oddziału [...] Placówki z [...] sierpnia 2023r.

Skład orzekający

Izabela Głowacka-Klimas

przewodniczący

Ewa Radziszewska-Krupa

sprawozdawca

Arkadiusz Koziarski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia informacji publicznej przetworzonej oraz obowiązki organów w zakresie ustalania stanu faktycznego i uzasadniania decyzji w sprawach o udostępnienie informacji publicznej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy wrażliwego tematu terminacji ciąży w kontekście dostępu do informacji publicznej, co może wzbudzić zainteresowanie ze względu na społeczne znaczenie tematu i sposób, w jaki sąd podszedł do oceny danych.

Sąd: Placówka medyczna nie może ukrywać danych o terminacji ciąży pod pretekstem 'informacji przetworzonej'.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2271/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-12-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Arkadiusz Koziarski
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145  par. 1  pkt 1 lit. c,  art. 132,  art. 200,  art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, Protokolant specjalista Joanna Głowala po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w [...] z dnia [...] października 2023 r. bez numeru w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasadza od Samodzielnego Publicznego Zespołu Zakładów Opieki Zdrowotnej w [...] na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w [...] kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Fundacja [...]z siedzibą w W. (zwana dalej "Fundacją") we wniosku z [...] lipca 2023r. wniosła o udostępnienie przez wysłanie pocztą tradycyjną informacji publicznej: czy w Samodzielnym Publicznym Zespole Zakładów Opieki Zdrowotnej w O.(zwany dalej "Placówką") dokonuje się terminacji ciąży w przypadkach określonych w art. 4a ustawy z 7 stycznia 1993r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. 2022r. poz. 1575 ze zm., zwana dalej "Ustawą"). Jeśli odpowiedź na to pytanie jest twierdząca, wniosła o udzielenie informacji odnośnie:
1) liczby świadczeń wykonywanych na podstawie art. 4a Ustawy (ust. 1 pkt 1 bądź 3 oraz ust. 2 i 4 - obecnie uchylone), z wyszczególnieniem poszczególnych lat, począwszy od 2016r., a skończywszy na 2022r., z podziałem według określonych ustawowo przypadków, z powodu których podjęto się realizacji świadczenia według Ustawy;
2) liczby przeprowadzanych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych lat;
3) w przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki - ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady? Z wyszczególnieniem poszczególnym lat;
4) dostępnych do wykonania i rozliczenia z NFZ procedur stosowanych przez lekarzy (nie szczegółowych opisów przypadków zawartych w dokumentacji medycznej), z wyszczególnieniem ilościowym stosowania poszczególnych metod w poszczególnych latach. Przykładowa odpowiedź: "rozszerzenie kanału szyjki i wyłyżeczkowanie ścian jamy macicy w celu zakończenia ciąży - 366 razy, zakończenie ciąży przez wstrzyknięcie domaciczne -19 razy, podanie preparatu w celu zakończenia ciąży - 657 razy";
5) liczby nielegalnych terminacji ciąży wykonanych na terenie szpitala;
6) tytułów naukowych, specjalizacji, imion i nazwisk lekarzy, zatrudnionych przez placówkę obecnie bądź w przeszłości, mających ze względu na posiadane kwalifikacje możliwość wykonywania świadczenia określonego w art. 4a Ustawy, z podziałem na wykonujących świadczenia określone w art. 4a Ustawy, z wyszczególnieniem ilości, podziałem na lata oraz przypadki ustawowe - w sposób identyczny jak określony w punkcie 1);
7) procedur stosowanych w placówce w przypadkach żywych urodzeń będących skutkiem wykonanego w placówce przerwania ciąży;
8) procedur stosowanych w przypadku samoistnego poronienia lub śmierci noworodka w placówce, w szczególności podanie informacji, czy matce zmarłego dziecka udzielana jest pomoc psychologiczna.
Fundacja wskazała, że żądane informacje są informacjami prostymi, niewymagającymi przetworzenia. W wypadku, gdyby uznano, że należą do grupy informacji przetworzonych, zwróciła uwagę, że ich uzyskanie jest szczególnie istotne dla interesu społecznego, zgodnie z art. 3. ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Tematyka, której zapytanie dotyczy jest ważna społecznie, stanowi przedmiot zainteresowania wielu grup społecznych, organizacji, pozarządowych i wspólnot wyznaniowych. Fundacja uzyskane informacje wykorzysta w celu prowadzenia działalności statutowej.
2. Placówka w decyzji z [...] października 2023r. odmówiła Fundacji udostępnienia informacji publicznej przetworzonej, powołując w podstawie prawnej art. 16 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 17 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022r., poz. 902, zwana dalej "u.d.i.p.") oraz art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023r., poz. 775, ze zm., zwanej dalej "k.p.a.").
Placówka w uzasadnieniu decyzji wyjaśniła, że Fundacja pismem z [...] lipca 2023r., uzupełnionym pismami z [...] sierpnia i [...] września 2023r. złożyła wniosek o udostępnienie ww. informacji publicznej. Fundację wezwano pismem z [...] sierpnia 2023r. do uzupełnienia ww. wniosku przez wykazanie szczególnie istotnego interesu publicznego i przez przesłanie poświadczonej za zgodność z oryginałem kopii statutu Fundacji wraz z aktualizacjami i nowelizacjami. Fundacja przy piśmie z [...] sierpnia 2023r. przedłożyła wydruk z CIKRS i nie wykazała szczególnie istotnego interesu publicznego w sposób dostateczny. Fundacja w piśmie z [...] września 2023r. na wezwanie Placówki z [...] sierpnia 2023r. odpowiedziała, że nie ma obowiązku załączania statutu.
Zdaniem Placówki statut Fundacji był dokumentem niezbędnym do wykazania celu prowadzenia działalności statutowej Fundacji i szczególnie uzasadnionego interesu w uzyskaniu ww. informacji oraz nie był ogólnodostępny, zaś udzielenie żądanej informacji będzie wymagało szeregu czynności związanych z sięgnięciem do dokumentacji źródłowej i dokonania jej analizy. O tym, że żądane informacje mają charakter przetworzony świadczy chociażby to, że wniosek dotyczy znacznej ilości pytań (8), a ponadto pytanie 1 wymagało zestawienia "z podziałem według określonych ustawowo przypadków", a pytanie 2 wymagało przygotowania zestawienia "z wyszczególnieniem poszczególnych lat". Zdaniem Placówki udzielenie odpowiedzi wymagałoby ogromnego zaangażowania personelu medycznego (lekarzy), w celu dokonania oceny, który przypadek zawiera się w żądaniu wniosku, a który nie. Należałoby przejrzeć, zapoznać się i przeanalizować wiele dokumentów źródłowych za lata 2026-2022. Stanowi to znaczne utrudnienie w czasie okresu urlopowego i permanentnych braków kadrowych (personel administracyjny i medyczny). Personel medyczny, z uwagi na braki kadrowe i ogrom pracy zawodowej - nie jest w stanie przygotować takiego zestawienia w godzinach pracy lub w nadgodzinach, a wykonanie tego poza godzinami (np. bezpłatnie) też nie jest możliwe. Placówka na potrzeby Fundacji nie może naruszać przepisów Prawa pracy (norm czasowych pracowników). Dodatkowo godzina pracy personelu medycznego jest tak wysoko wyceniana, że dyscyplina finansów publicznych (gospodarność) uniemożliwia korzystanie z personelu medycznego do celów, o których mowa we wniosku.
Dodatkowo wniosek Fundacji poza przytoczeniem podstawy prawnej nie wskazał na szczególny interes publiczny w uzyskaniu żądanej informacji, a Fundacja poza wskazaniem na s. 2 i 3 wniosku, że informacja jest ważna społecznie i zostanie wykorzystana w celu prowadzenia działalności statutowej, nie umożliwiła Placówce poznania pełnego zakresu działalności statutowej, więc nie wykazała istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego. Fundacja nie wykazała też, że żądane informacje przetworzone mogą zostać konkretnie wykorzystane dla dobra publicznego, w celu ochrony interesu publicznego lub usprawnienia funkcjonowania organów państwa, co przekłada się na brak podstaw do udostępnienia informacji publicznej. Wręcz przeciwnie, można odnieść wrażenie (np. poprzez brak ujawnienia kopii statutu Fundacji), że Fundacja ma inny "ukryty" cel uzyskania informacji przetworzonej.
3. Fundacja w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 24 października 2023r. wniosła o uchylenie ww. decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania i zobowiązania Placówki do udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie, zgodnie z ww. wnioskiem Fundacji, z uwagi na naruszenie:
a) art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. - przez jego nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że:
- żądane informacje są przetworzone, gdy są to informacje proste, których udostępnienie (np. z pkt 5-8) zajęłoby maksymalnie kilkanaście minut;
- nieprawidłowe potraktowanie wniosku, w sposób całościowy, gdy jego każdy punkt powinien być oceniany odrębnie, w sposób zindywidualizowany (np. udzielenie odpowiedzi na pytanie 5 - czy dokonano, a jeśli tak to ile, nielegalnych terminacji ciąży jest informacją przetworzoną);
- żądane informacje nie były informacjami przetworzonymi, a prostymi, a mimo to Fundacja (organizacja pro-life, z wysoką rozpoznawalnością), z ostrożności procesowej, w odpowiedzi na wezwanie Placówki, wykazała szczególny interes w uzyskaniu żądanych informacji; i na skutek wezwania Placówki;
b) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP - przez odmowę udzielenia informacji publicznej Fundacji, gdy uprawnienie to wynika z tego przepisu i przez niewystarczające uzasadnienie odmowy udzielenia informacji publicznej.
Fundacja w uzasadnieniu skargi wskazała m.in., że ww. decyzja jest wadliwa, bo Placówka w sposób niewystarczający uargumentowała stanowisko, jakoby żądane informacje stanowiły informacje przetworzone. Organ nie wskazał również przyczyny uznania żądanych informacji za przetworzone. Placówka nie była też uprawniony do żądania od Fundacji nadesłania statutu, gdyż cele statutowe Fundacji wynikają wprost z treści przesłanego odpisu z krajowego rejestru sądowego.
4. Placówka w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skargę należało uwzględnić, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty należało uznać za zasadne.
2. Sąd na wstępie wyjaśnia, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022r., poz. 2492) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023r. poz. 1634 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") sprawowana jest przez Sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a)-c) i § 2 P.p.s.a.).
Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia więc zaskarżoną decyzję z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Sąd administracyjny, zgodnie z art. 133 § 1 P.p.s.a., wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy.
3. Zdaniem Sądu Placówka, wydając zaskarżoną decyzję, naruszyła przede wszystkim przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Naruszenie tych przepisów wskazywało też na przedwczesne odwołanie się przez Placówkę do przepisów prawa materialnego: art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w związku z art. 16 i art. 17 u.d.i.p., stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji.
Warto bowiem wskazać, że z akt administracyjnych, które Placówka przedłożyła Sądowi, wynikało, że Kierownik Oddziału [...] Placówki w piśmie z [...] sierpnia 2023r., skierowanym do Dyrektora Placówki, wyjaśnił "w odpowiedzi na pismo" Fundacji, że w oddziale ginekologiczno-położniczym Placówki nie są wykonywane zabiegi przerywania ciąży w przypadkach określonych w art. 4a Ustawy, zarówno w roku bieżącym, poprzednim, jak i wcześniejszych. Kierownik ww. Oddziału wskazał też, że jedynie w lipcu 2020r. wykonano przerwanie ciąży u pacjentki w ciężkim stanie psychicznym z letalnymi wadami płodu i pacjentka ta w 2022r. urodziła zdrowe dziecko. Kierownik ww. Oddziału podniósł też, że skoro był to na przestrzeni wielu lat pojedynczy przypadek, to udzielenie informacji, o które wnosi Fundacja wydaje się bezzasadne (k. 5 akt administracyjnych).
Zdaniem Sądu okoliczności wynikających z ww. dokumentu, stanowiącego integralną część akt administracyjnych, Placówka nie wzięła pod rozwagę przed wydaniem zaskarżonej decyzji, wbrew jednoznacznej treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., choć miały one istotne znaczenie w sprawie. Było to nieprawidłowe, tym bardziej, że w zaskarżonej decyzji Placówka przyjęła, że informacje żądane przez Fundację w ww. wniosku z [...] lipca 2023r. mają walor informacji publicznej przetworzonej.
Sąd podkreśla, że jakkolwiek pojęcie "informacji publicznej przetworzonej" jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane, to analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia, stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która:
- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (por. wyrok NSA z 30 września 2015r. sygn. akt I OSK 1746/14);
- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów (por. wyroki NSA z: 5 kwietnia 2013r. sygn. akt I OSK 89/13, LEX nr 1368968; 17 października 2006r. sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (por. wyroki NSA z: 12 grudnia 2012r. sygn. akt I OSK 2149/12; 5 kwietnia 2013r. sygn. akt I OSK 89/13; 3 października 2014r. sygn. akt I OSK 747/14);
- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu; przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, że ograniczenie wprowadzone art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013r. sygn. akt I OSK 953/13, sygn. akt I OSK 866/13 oraz sygn. akt I OSK 865/13); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (por. wyrok NSA z 9 października 2010r. sygn. akt I OSK 1737/12);
- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (por. wyroki NSA z: 28 kwietnia 2016r. sygn. akt I OSK 2658/14; 5 stycznia 2016r. sygn. akt I OSK 33/15);
- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją - informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana, jako informacja przetworzona (zob. np. wyroki NSA z: 5 marca 2015r. sygn. akt I OSK 863/14; 4 sierpnia 2015r. sygn. akt I OSK 1645/14; 9 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 977/11);
- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów – "informacja przetworzona, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (zob. np. wyroki NSA z: 2 października 2014r. sygn. akt I OSK 140/14; 21 września 2012r. sygn. akt I OSK 1477/12, LEX nr 1264566; 9 sierpnia 2011r. sygn. akt I OSK 792/11, LEX nr 1094536; 8 czerwca 2011r. sygn. akt I OSK 426/11, LEX nr 1135982; 17 października 2006r. sygn. akt I OSK 1347/05, LEX nr 281369).
Zdaniem Sądu, jakkolwiek w zaskarżonej decyzji odwołano się, w związku z wykładnią pojęcia "przetworzenia", do znacznej ilości pytań (8) zawartych w ww. wniosku Fundacji z o udzielenie informacji publicznej, jak również Placówka podała, że udzielenie odpowiedzi na pytanie 1 wymagało zestawienia "z podziałem według określonych ustawowo przypadków", zaś pytanie 2 wymagało przygotowania zestawienia "z wyszczególnieniem poszczególnych lat", jak również wskazała, że należałoby przejrzeć, zapoznać się i przeanalizować wiele dokumentów źródłowych za lata 2026-2022 - tym niemniej nie wzięto pod rozwagę i nie odniesiono się do istotnej okoliczności faktycznej - wynikającej z ww. pisma Kierownika Oddziału [...], że na przestrzeni lat, o których mowa w ww. wniosku Fundacji, dokonano tylko jednego zabiegu przerwania ciąży.
Tym samym nieprawidłowe było odwoływanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do potrzeby ogromnego zaangażowania personelu medycznego (lekarzy), w celu dokonania oceny, który przypadek zawiera się w żądaniu wniosku. Zaskarżona decyzja w swym uzasadnieniu odbiegała bowiem od stanu faktycznego sprawy, pomijając milczeniem ww. pismo Kierownik Oddziału [...] Placówki z [...] sierpnia 2023r., z którego wynikało, że w ww. placówce na przestrzeni lat dokonano tylko jednego zabiegu przerwania ciąży – w lipcu 2020r.
Skoro do Placówki przed wydaniem ww. decyzji administracyjnej należało prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem wszystkich okoliczności faktycznych, wynikających z akt administracyjnych (zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i następnie ewentualne rozważenie zastosowania w sprawie art. 16 ust. 1 i art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 17 u.d.i.p. - prawidłowo zinterpretowanych - to należało przyjąć, że zaskarżona decyzja – w świetle materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych - jest co najmniej przedwczesna, a przez to wadliwa.
Sąd administracyjny, orzekając, stosownie do art. 133 P.p.s.a., na podstawie akt sprawy oraz mając na względzie informację podaną przez Kierownik Oddziału [...] Placówki w ww. piśmie z [...] sierpnia 2023r. - w związku z pytaniami zawartymi w ww. wniosku Fundacji o udzielenie informacji publicznej (o jednym zbiegu przerwania ciąży – w lipcu 2020r.), jak również uwzględniając okoliczności powołane przez Placówkę w uzasadnienia zaskarżonej (w tym przede wszystkim o braku możliwości przygotowania w godzinach pracy personelu medycznego zestawień, o których mowa w ww. wniosku Fundacji), uznał, że oceny wyrażone w zaskarżonej decyzji nie odnoszą się do stanu faktycznego sprawy, wynikającego z akt administracyjnych sprawy i są dowolne. Oceny te naruszały więc art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Sąd stwierdza, że nawet, gdyby przyjąć, że Placówka, która powinna dążyć przez wydaniem zaskarżonej decyzji do prawidłowego zrealizowania zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poczyniła w sprawie istotne ustalenia faktyczne, to nie wzięła ich pod rozwagę w kontekście zawartych w ww. wniosku Fundacji z [...] lipca 2023r. pytań, a w szczególności pytania 2 i 3 tegoż wniosku oraz nie dała temu wyrazu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przypomnieć należy, że pytania te dotyczyły liczby przeprowadzanych aborcji w przypadku zdiagnozowanych problemów psychicznych matki z wyszczególnieniem poszczególnych lat (pytanie 2) oraz ile razy stwierdzono wady u poczętego dziecka i jakie to były wady przypadkach aborcji ze względu na zdiagnozowane problemy psychiczne matki, z wyszczególnieniem poszczególnym lat (pytanie 3). Skoro z okoliczności faktycznych sprawy wynikało, że w Placówce przeprowadzono jeden zabieg aborcji u pacjentki w ciężkim stanie psychicznym z letalnymi wadami płodu (lipiec 2020r.), a pacjentka ta urodziła zdrowe dziecko w 2022r., to niezrozumiałe jest nieudzielenie odpowiedzi na ww. pytanie 2 i 3 ww. wniosku Fundacji oraz wydanie zaskarżonej decyzji, w której odwołano się do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., przyjmując, że dokonanie jednego zabiegu na przestrzeni lat podanych we wniosku wskazuje na przetworzony charakter żądanych przez Fundację informacji. Niezrozumiałe jest też odwoływanie się w tym zakresie do szczególnie istotnego interesu publicznego w uzyskaniu przez Fundację ww. informacji. Należy przy tym przypomnieć, że w judykaturze wielokrotnie wskazywano, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji powinno wyjaśniać przesłanki, które doprowadziły organ do wydania sentencji (por. np. wyrok NSA z 30 czerwca 1983r. sygn. akt I SA 178/83, ONSA 1983, nr 1, poz. 51; wyrok NSA z 6 stycznia 1994r. sygn. akt SA/Wr 806/93, Prok. i Pr. – dodatek 1995, nr 2, poz. 57; wyrok NSA z 12 maja 2000r. sygn. akt I SA/Kr 856/98, LEX nr 43041). W okolicznościach faktycznych wynikających z akt administracyjnych nie sposób przyjąć, że doszło do prawidłowego zastosowania w sprawie art. 107 § 3 k.p.a., szczególnie gdy organ pominął w opisie stanu faktycznego sprawy istotne okoliczności faktyczne, wyraźnie wynikające z materiału dowodowego sprawy oraz nie ocenił ich w kontekście przepisów wskazanych w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji.
4. Sąd, mając powyższe na względzie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. w związku z art. 132 P.p.s.a., orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie z punktu drugiego, w przedmiocie kosztów postępowania sądowego, którym był wpis od skargi, ma umocowanie w art. 200 i art. 209 P.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI