II SA/Wa 2270/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-05-06
NSAAdministracyjneŚredniawsa
kwatera wojskowaprzydział lokaluwygaśnięcie decyzjibezprzedmiotowośćinteres społecznyAgencja Mienia Wojskowegoteren zamkniętybezpieczeństwo państwaprawo administracyjne

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji przydziału kwatery stałej, uznając ją za bezprzedmiotową z powodu zmiany stanu faktycznego i przemawiającego interesu społecznego.

Sprawa dotyczyła skargi A.S. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego utrzymującą w mocy decyzję stwierdzającą wygaśnięcie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej z 1988 r. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja przydziału stała się bezprzedmiotowa z powodu rozwiązania umowy najmu lokalu przez Ośrodek Reprezentacyjny MON, co uniemożliwiło Agencji Mienia Wojskowego realizację jej obowiązków. Dodatkowo, sąd uznał, że wygaśnięcie decyzji leży w interesie społecznym, ze względu na bezpieczeństwo terenu zamkniętego Ośrodka.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A.S. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego (AMW), która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW stwierdzającą wygaśnięcie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej z 1988 r. oraz decyzji zmieniającej ją z 2001 r. Decyzje te zostały wydane na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., który pozwala na stwierdzenie wygaśnięcia decyzji, gdy stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie to nakazuje przepis prawa lub leży w interesie społecznym lub strony. Organy AMW uznały, że decyzja przydziału stała się bezprzedmiotowa, ponieważ umowa z 2000 r. dotycząca lokali w budynku nr [...] Ośrodka Reprezentacyjnego MON została wypowiedziana, a lokal zajmowany przez A.S. został wykreślony z ewidencji Agencji. W związku z tym Agencja nie mogła realizować swoich obowiązków wobec skarżącego. Dodatkowo, organy wskazały na interes społeczny, argumentując, że przebywanie osób postronnych na terenie zamkniętym Ośrodka stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa. A.S. w skardze zarzucał naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, kwestionując prawidłowość wykładni przepisów dotyczących prawa do lokalu dla emerytowanych żołnierzy oraz brak oceny, czy proponowane lokale zamienne spełniały wymogi. Twierdził, że decyzja przydziału nadal funkcjonuje, a zmiana przeznaczenia budynku nie jest wystarczającą przesłanką do jej wygaśnięcia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że decyzja o przydziale stała się bezprzedmiotowa z powodu zmiany stanu faktycznego (rozwiązanie umowy i wykreślenie lokalu z zasobu AMW), co uniemożliwiło realizację celu decyzji. Sąd zgodził się również z organami, że wygaśnięcie decyzji leży w interesie społecznym, ze względu na bezpieczeństwo terenu zamkniętego Ośrodka. Sąd podkreślił, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie jest deklaratoryjna i potwierdza stan istniejący od momentu powstania przesłanek bezprzedmiotowości. Sąd zaznaczył, że nie rozstrzygał kwestii uprawnień A.S. do innego lokalu ani oceny proponowanych lokali zamiennych, a jedynie badał spełnienie przesłanek z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, decyzja administracyjna może zostać stwierdzona jako wygasła, jeśli stała się bezprzedmiotowa z powodu zmiany stanu faktycznego, a stwierdzenie wygaśnięcia leży w interesie społecznym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozwiązanie umowy najmu lokalu przez Ośrodek Reprezentacyjny MON i wykreślenie lokalu z zasobu AMW spowodowało bezprzedmiotowość decyzji przydziału kwatery stałej. Dodatkowo, sąd stwierdził, że wygaśnięcie decyzji leży w interesie społecznym ze względu na bezpieczeństwo terenu zamkniętego Ośrodka.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (19)

Główne

K.p.a. art. 162 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten przewiduje możliwość stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, gdy stała się ona bezprzedmiotowa, a stwierdzenie to nakazuje przepis prawa albo leży w interesie społecznym lub strony.

Pomocnicze

u.AMW art. 17 § ust. 4

Ustawa o Agencji Mienia Wojskowego

Przepis określający kompetencje Prezesa AMW w zakresie utrzymania w mocy decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego.

u.AMW art. 17 § ust. 3

Ustawa o Agencji Mienia Wojskowego

Przepis określający kompetencje Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji.

Ustawa z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego art. 6 § ust. 1 pkt a

Powołany przez stronę skarżącą w kontekście prawa do lokalu.

u.z.SZ.RP art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Powołany przez stronę skarżącą w kontekście prawa do lokalu.

u.z.SZ.RP art. 23 § ust. 1

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Powołany przez stronę skarżącą w kontekście prawa do lokalu.

u.z.SZ.RP art. 23 § ust. 5

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Powołany przez stronę skarżącą w kontekście prawa do lokalu zamiennego.

u.z.SZ.RP art. 1a § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej

Definicja lokalu mieszkalnego.

Ustawa z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego art. 2 § ust. 2 pkt 6

Definicja lokalu zamiennego.

u.s.wojsk.żoł.zaw. art. 69

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Powołany przez stronę skarżącą, uznany przez sąd za nieadekwatny do sytuacji skarżącego.

u.s.wojsk.żoł.zaw. art. 3

Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych

Definicja żołnierza zawodowego.

Konst. RP art. 75 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Powołany przez stronę skarżącą w kontekście prawa do mieszkania.

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kognicji sądów administracyjnych.

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

P.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez sąd administracyjny.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 155

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Zmiana decyzji administracyjnej za zgodą strony.

Ustawa z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych

Przepis obowiązujący w dacie wydania pierwotnej decyzji przydziału.

Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw

Przepis wprowadzający zmiany w kompetencjach dotyczących zakwaterowania.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja przydziału kwatery stałej stała się bezprzedmiotowa z powodu rozwiązania umowy najmu lokalu przez Ośrodek Reprezentacyjny MON i wykreślenia lokalu z zasobu AMW. Wygaśnięcie decyzji przydziału kwatery stałej leży w interesie społecznym, ze względu na bezpieczeństwo terenu zamkniętego Ośrodka Reprezentacyjnego MON.

Odrzucone argumenty

Prawo emerytowanego żołnierza do lokalu mieszkalnego, wynikające z ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, powinno być realizowane mimo bezprzedmiotowości pierwotnej decyzji. Zmiana przeznaczenia budynku, w którym znajduje się kwatera, nie stanowi wystarczającej przesłanki do stwierdzenia bezprzedmiotowości decyzji. Proponowane przez AMW lokale zamienne nie spełniały wymogów lokalu zamiennego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja administracyjna wiąże bowiem rebus sic stantibus bezprzedmiotowość decyzji oznacza jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia celu i wiąże się ze zmianą stanu faktycznego brak jest elementu materialnego stosunku prawnego nawiązanego na podstawie ww. decyzji, co przesądza o jej bezprzedmiotowości przebywanie osób postronnych nie związanych z Siłami Zbrojnymi (zamieszkujących w osobnej kwaterze stałej zlokalizowanej na terenie Ośrodka), może stwarzać zagrożenie obronności i bezpieczeństwa państwa.

Skład orzekający

Ewa Marcinkowska

przewodniczący sprawozdawca

Agnieszka Góra-Błaszczykowska

członek

Łukasz Krzycki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. w kontekście bezprzedmiotowości decyzji administracyjnych dotyczących lokali mieszkalnych, zwłaszcza w specyficznych sytuacjach związanych z zasobami wojskowymi i bezpieczeństwem państwa."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zasobami mieszkaniowymi wojska i terenem zamkniętym. Interpretacja art. 162 K.p.a. jest ogólna, ale jej zastosowanie zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy prawa do lokalu mieszkalnego w specyficznym kontekście wojskowym i bezpieczeństwa państwa, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i wojskowym.

Czy prawo do wojskowej kwatery stałej wygasa wraz ze zmianą przeznaczenia terenu?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Wa 2270/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Ewa Marcinkowska /przewodniczący sprawozdawca/
Łukasz Krzycki
Symbol z opisem
6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 6324/21 - Wyrok NSA z 2025-01-21
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 162 par. 1 pkt. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji przedziału osobnej kwatery stałej oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Agencji Mienia Wojskowego (zwany dalej Prezesem AMW) decyzją z dnia [...] września 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 K.p.a., oraz art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2308) – zwanej dalej ustawą o AMW, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] stwierdzającą wygaśnięcie decyzji przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] wydanej przez Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] na rzecz A.S. w sprawie przydziału kwatery stałej nr [...] położonej w budynku nr [...] na terenie Ośrodka [...] oraz decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] dnia z [...] czerwca 2001 r., znak: [...], zmieniającej w części decyzję z dnia [...]maja 1988 r. nr [...].
Decyzje powyższe zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Decyzją z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] Kierownik Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] przydzielił na rzecz A.S. (żołnierza zawodowego) wraz z jego z rodziną, osobną kwaterę stałą nr [...] w budynku mieszkalnym nr [...] usytuowanym na terenie Ośrodka [...] (obecnie Ośrodek Reprezentacyjny Ministerstwa Obrony Narodowej). Przy ustalaniu należnej powierzchni tej kwatery uwzględniono żonę żołnierza oraz dwoje małoletnich wówczas dzieci. A.S. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i od dnia [...] kwietnia 2008 r. posiada uprawnienia do emerytury wojskowej.
Pełniąc obowiązki Komendanta Ośrodka Reprezentacyjnego WP w dniu [...] marca 2000 r. A.S. podpisał z Dyrektorem Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej umowę nr [...], na podstawie której Oddział Agencji przejął nieodpłatnie na swoją ewidencję lokale mieszkalne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] zlokalizowane w budynku nr [...] Ośrodka. Zgodnie z ww. umową Oddział Agencji był zobowiązany przyjmować należności od lokatorów zajmujących wymienione lokale i przekazywać je na konto bankowe Ośrodka, powiadamiać użytkowników lokali o wszelkich zmianach stawek opłat oraz windykować należności zgodnie z obowiązującymi przepisami. Umowa ta przewidywała również uprawnienie do wydawania decyzji przydziału osobnych kwater stałych oraz zawieranie umów najmu lokalu mieszkalnego względem osób wnioskowanych przez zleceniodawcę, a wskazanych przez Oddział Rejonowy Garnizonu [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na zasadach określonych w ustawie z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Dowódca Garnizonu [...] pismem z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] poinformował organy Wojskowej Agencji Mieszkaniowej o zmianie przeznaczenia budynku nr [...] położonego na wojskowym terenie zamkniętym oraz likwidacji osobnych kwater stałych w Ośrodku Reprezentacyjnym WP i zobowiązał do podjęcia starań celem przekwaterowania żołnierzy zawodowych z zajmowanych lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku poza teren Ośrodka, z uwzględnieniem możliwości zakupu mieszkań przez WAM na terenie [...]. Uwzględniając konieczność wykwaterowania żołnierzy oraz innych osób zajmujących wówczas lokale mieszkalne w budynku nr [...] na terenie Ośrodka Dyrektor Oddziału Regionalnego w [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej zaproponował na ten cel lokale mieszkalne z zasobów tego Oddziału położone na terenie [...] i [...] oraz kwatery w budynkach przy ul. [...] w [...].
W dniu [...] stycznia 2006 r. A.S. otrzymał propozycję lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w [...], której nie przyjął z uwagi na brak możliwości jego wykupu.
Z dniem 1 października 2015 r. z mocy art. 120 i 121 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1456 z późn. zm.) doszło do połączenia Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z Agencją Mienia Wojskowego pod jedną nazwą Agencja Mienia Wojskowego. Kompetencje Dyrektora Oddziału Regionalnego w [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz prowadzone dotychczas sprawy przejął Dyrektor Oddziału Regionalnego w [...] Agencji Mienia Wojskowego.
W okresie od [...] grudnia 2016 r. do [...] lutego 2018 r. Oddział Regionalny w [...] AMW zaproponował A.S. lokale mieszkalne przy ul. [...] oraz przy ul. [...] w [...] przewidziane do wykupu, a także lokal mieszkalny przy [...] w [...]. Przedstawione propozycje nie zostały jednak zaakceptowane.
W dniu [...] maja 2018 r. do Oddziału Regionalnego AMW wpłynęło pismo Komendanta Ośrodka Reprezentacyjnego MON z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] będące wypowiedzeniem umowy nr [...] z trzymiesięcznym okresem wypowiedzenia tj. z dniem [...] sierpnia 2018 r. Podstawę wypowiedzenia stanowił § 5 ust. 2 ww. umowy. Ponadto pismem z dnia [...] września 2018 r. nr [...] Komendant Ośrodka Reprezentacyjnego MON zwrócił się z prośbą do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW o podjęcie działań w sprawie przydzielenia A.S. lokalu mieszkalnego poza terenem Ośrodka.
Mając na uwadze stanowisko A.S. w sprawie propozycji ww. lokali mieszkalnych wyrażone w kolejnych pismach z dnia [...] lutego 2018 r., [...] marca 2018 r. oraz [...] kwietnia 2018 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] poinformował ww. o dokonanym wypowiedzeniu umowy nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. przez Komendanta Ośrodka Reprezentacyjnego MON z dniem [...] sierpnia 2018 r. oraz o wykreśleniu lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku nr [...] Ośrodka z ewidencji Oddziału Agencji wraz z upływem terminu wypowiedzenia. Kolejnym pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW wstrzymał dalsze działania zmierzające do dokonania zamiany lokalu na rzecz A.S. i z dniem [...] września 2018 r. wykreślił z ewidencji Agencji Mienia Wojskowego zajmowany przez niego lokal, o czym powiadomił Komendanta Ośrodka Reprezentacyjnego MON pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r.
W dniu [...] października 2018 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] o przydziale osobnej kwatery stałej na rzecz A.S..
Następnie decyzją z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW stwierdził wygaśnięcie ww. decyzji, a Prezes AMW, po rozpatrzeniu odwołania A.S., decyzją z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymał tę decyzję w mocy.
Ww. decyzje organów Agencji Mienia Wojskowego zostały uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 726/19. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 21 listopada 2019 r. skarżący oświadczył, że po przyłączeniu do zajmowanej przez niego osobnej kwatery stałej dodatkowego pomieszczenia wydana została nowa decyzja o przydziale osobnej kwatery stałej. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie zawierają pełnych ustaleń stanu faktycznego. Organ nie zebrał w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i nie rozpatrzył go wszechstronnie. Instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji zastosowana bowiem została do decyzji Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] nr [...] z dnia [...] maja 1988 r. o przydziale na rzecz A.S. osobnej kwatery stałej nr [...] położonej w budynku nr [...] o powierzchni mieszkalnej 43,57 m2 na terenie Ośrodka [...]. Z oświadczenia skarżącego wynika zaś,
że wydana została nowa decyzja o przydziale. Dokonanie przez organ pełnych ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie ma zasadnicze znaczenie dla dokonania oceny prawidłowości zastosowania przez organ instytucji stwierdzenia wygaśnięcia decyzji, w tym przede wszystkim dla oceny spełnienia przesłanki bezprzedmiotowości, o której mowa w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Istotne jest przy tym ustalenie, czy decyzja Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] nr [...] z dnia [...] maja 1988 r. o przydziale na rzecz skarżącego osobnej kwatery stałej nadal funkcjonuje w obrocie prawnym (została jednie zmieniona), czy też została wyeliminowana z obrotu prawnego.
W toku ponownego rozpoznania sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW ustalił, że w aktach sprawy brak jest decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] czerwca 2001 r. nr [...] zmieniającej w części decyzję z dnia [...] maja 1988 r. o przydziale na rzecz A.S. osobnej kwatery stałej. Z uwagi na powyższe, pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW zwrócił się do A.S. o przedłożenie ww. decyzji. Następnie postanowieniem z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] Dyrektor Oddziału wszczął z urzędu postępowanie w sprawie odtworzenia akt postępowania administracyjnego w zakresie decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r.
Pismem z dnia [...] marca 2020 r. Dyrektor Oddziału wezwał A.S. do przesłania organowi poświadczonego urzędowo odpisu decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. A.S. za pismem z dnia [...] marca 2020 r. przesłała kserokopię żądanej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] organ odtworzył akta sprawy w zakresie zaginionej decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. znak [...] ustalając, że jej treść odpowiada w całości treści kserokopii ww. decyzji przesłanej przez A.S. oraz odtworzony dokument włączył do akt postępowania.
Z treści odtworzonego dokumentu wynika, że Dyrektor Oddziału Terenowego nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r. znak [...], działając za zgodą A.S., na podstawie art. 155 K.p.a. zmienił w części decyzję przydziału osobnej kwatery stałej z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] w zakresie dotyczącym: powierzchni użytkowej kwatery stałej w [...] z 66,43 m² na 81,29 m², powierzchni mieszkalnej z 43,57m2 na 55,61m2 oraz struktury kwatery stałej z 3p+k na 4p+k.
Pismem z dnia [...] czerwca 2020 r. A.S. został powiadomiony o zakończeniu przez organ postępowania oraz o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, z czego nie skorzystał.
Wobec powyższego Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., wydaną na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 K.p.a. oraz art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia wojskowego stwierdził wygaśnięcie: decyzji Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] w sprawie przydziału A.S. kwatery stałej nr [...] położonej w budynku nr [...] na terenie Ośrodka [...] oraz decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r. znak [...] zmieniającej w części decyzję z dnia [...] maja 1988 r. nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ, powołując treść art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. wskazał, że przepis ten przewiduje trzy przesłanki uchylenia decyzji administracyjnej: 1) następczą bezprzedmiotowość tej decyzji; 2) nakaz prawny stwierdzenia wygaśnięcia takiej decyzji; 3) interes społeczny lub strony przemawiający za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji. Jednocześnie organ podkreślił, że spełnione muszą być łącznie przesłanka pierwsza i alternatywnie druga albo trzecia.
Organ zaznaczył, że w sprawie nie jest możliwe spełnienie drugiej przesłanki, ponieważ kompetencji organów Agencji Mienia Wojskowego do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji nie przewiduje żaden z przepisów ustaw szczególnych tj. ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ani ustawy o Agencji Mienia Wojskowego.
Organ wyjaśnił nadto, że bezprzedmiotowość decyzji może mieć miejsce, jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych i doktryny, m.in. na skutek zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonanie decyzji, bądź zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, która jest przedmiotem stosunku materialnoprawnego, powstałego na skutek decyzji.
Organ stwierdził zatem, że rozwiązanie z dniem [...] sierpnia 2018 r. umowy z dnia [...] marca 2000 r. nr [...] przez Komendanta Ośrodka Reprezentacyjnego MON stworzyło stan faktyczny, w którym decyzja z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] oraz zmieniająca ją w części decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r. znak [...] stała się bezprzedmiotowa, a lokal zajmowany przez A.S. na terenie zamkniętym Ośrodka od dnia [...] września 2018 r. nie pozostaje w dyspozycji Agencji Mienia Wojskowego i został wykreślony z jej ewidencji.
Organ wyjaśnił nadto, że celem organów Agencji Mienia Wojskowego jest realizacja prawa do zakwaterowania przysługującego żołnierzom i osobom innym niż żołnierze zawodowi w lokalach pozostających w jej zasobie bądź dyspozycji. Realizacja tego celu nie jest natomiast możliwa w lokalach mieszkalnych pozostających poza nimi, a postępowanie o przydział prowadzone w takiej sytuacji podlegałoby umorzeniu, jako bezprzedmiotowe. Decyzja o przydziale kwatery oraz zmieniająca ją decyzja konkretyzuje stosunek prawny pomiędzy Agencją, a A.S. w postaci uprawnienia do zajmowania i korzystania z przydzielonego lokalu mieszkalnego. Jednak wskutek przekazania wymienionego w ww. decyzjach lokalu Ośrodkowi, nie odpowiada zaistniałemu stanowi faktycznemu tj. brak jest elementu materialnego stosunku prawnego nawiązanego na podstawie ww. decyzji, co przesądza o ich bezprzedmiotowości.
Organ podkreślił jednocześnie, że zaistnienie przesłanki bezprzedmiotowości decyzji jest konieczną, ale niewystarczającą przesłanką do zastosowania trybu z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Oprócz bezprzedmiotowości za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji musi przemawiać interes społeczny albo interes strony. W niniejszym postępowaniu interes społeczny przemawiający za stwierdzeniem wygaśnięcia ww. decyzji pozostaje w sprzeczności z interesem strony. W interesie społecznym Sił Zbrojnych RP pozostaje wyeliminowanie ww. decyzji administracyjnych z obrotu prawnego. Organ podniósł przy tym, że na niebezpieczeństwo przebywania na terenie zamkniętym Ośrodka Reprezentacyjnego MON osób, które nie pełnią w nim służby wojskowej Dowódca Garnizonu [...] wskazywał już w 2005 r., informując jednocześnie o trudnościach wynikających z faktu przebywania na terenie Ośrodka osób zamieszkujących w osobnych kwaterach stałych. Organ zaznaczył, że obecnie A.S. nie jest związany z Siłami Zbrojnymi żadnym stosunkiem służbowym lub kontraktowym. Jako osoba postronna (takimi osobami są również członkowie jego rodziny) nie powinna przebywać w miejscu przeznaczonym do podejmowania krajowych i zagranicznych delegacji, ponieważ może stanowić to zagrożenie obronności i bezpieczeństwa państwa. Ta okoliczność wyznacza granicę uwzględnienia słusznego interesu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, ponieważ interes strony pozostaje w sprzeczności z interesem Sił Zbrojnych RP. W ocenie organu decyzja nr [...] oraz zmieniająca ją decyzja znak [...] wskutek zmiany stanu faktycznego stała się bezprzedmiotowa, a stwierdzenie jej wygaśnięcia leży w interesie społecznym, co stanowi samodzielną podstawę do wydania decyzji na podstawie art. 162 § 1 pkt 1 w zw. z § 3 K.p.a.
W odwołaniu od powyższej decyzji A.S., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania administracyjnego, zarzucając jej:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego poprzez nieprawidłową jego wykładnię oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich niezastosowanie;
2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.
W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik zarzucił, że organy nie uwzględniły prawa emerytowanego żołnierza do lokalu mieszalnego, wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Wskazał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 1 ww. ustawy lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy jest samodzielny lokal mieszkalny w rozumieniu ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali będący w dyspozycji Agencji Mienia Wojskowego, czyli lokal wyodrębniony, który może zostać wykupiony przez najemcę (art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali). Pełnomocnik wyjaśnił nadto, że przepis art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP mówi o lokalu zamiennym, czyli lokalu odpowiadającym metrażem, wyposażeniem itp. lokalowi dotychczas zajmowanemu. Taką definicję lokalu zamiennego zawiera art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U z 2018 r. poz. 1234). Pełnomocnik zarzucił nadto, że powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na odmowy przyjęcia przez A.S. proponowanych mu lokali zamiennych organ nie odniósł się jednak do tego, czy lokale te spełniały warunek lokalu zamiennego do zajmowanego przez skarżącego. Z uzasadnienia nie wynika, w jaki sposób okoliczność odmowy przyjęcia proponowanych lokali wpływa na przyjęcie, że decyzja z dnia [...] maja 1988 r. stała się bezprzedmiotowa. Podmiot wygaszonej decyzji istnieje bowiem nadał, istnieje również jego prawo do lokalu mieszkalnego przydzielonego przez organy wojskowe. Trudno więc przyjąć, że zmiana przeznaczenia budynku, w którym jest położona kwatera przydzielona skarżącemu, stanowi wystarczającą przesłankę bezprzedmiotowość decyzji. Celem wydania decyzji z dnia [...] maja 1988 r. oraz zmieniającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r. była bowiem realizacja prawa żołnierza do lokalu mieszkalnego. Ten cel nadal istnieje i powinien zostać zrealizowany zgodnie z obowiązującymi przepisami. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonej decyzji w ogóle nie wynika jaki interes społeczny ma uzasadniać wygaśnięcie decyzji z dnia [...] maja 1988 r. i pozbawić skarżącego potwierdzenia jego uprawnień do lokalu mieszkalnego przydzielonego przez organy wojskowe. Natomiast interes strony niewątpliwie zaskarżona decyzja narusza, ponieważ powołując się na zmianę przeznaczenia budynku nr [...] na terenie Ośrodka Reprezentacyjnego MON oraz na odmowę przyjęcia propozycji lokalu mieszkalnego, pozbawia skarżącego jego prawa do mieszkania w lokalu nr [...] w ww. budynku, łącznie z możliwością przeprowadzenia eksmisji. Działania takie, zdaniem pełnomocnik skarżącego, naruszają przepisy art. 69 ustawy z 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 330), który stanowi o prawie żołnierza do zakwaterowania na zasadach określonych w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Oznacza to, że naruszają one przepisy art. 23 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Mogą również doprowadzić do naruszenia art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez doprowadzenie do bezdomności.
Prezes AMW, w wyniku rozpoznania powyższego odwołania, decyzją z dnia [...] września 2020 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 162 § 1 pkt 1 i § 3 K.p.a., oraz art. 17 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW z dnia [...] lipca 2020 r.
W uzasadnieniu decyzji Prezes AMW podkreślił, że regulacja prawna zawarta wart. 162 K.p.a. zaliczana jest do nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji administracyjnej, uruchamianych w celu skontrolowania wykonania decyzji. Aktami weryfikowanymi w tym trybie mogą być decyzje administracyjne wydane w ogólnym postępowaniu administracyjnym. Rozpatrując z kolei treść art. 162 § 1 K.p.a. na tle zasady nieodwołalności ostatecznych decyzji administracyjnych, postawiono tezę, że przepis ten wprowadza kolejną instytucję, która ogranicza trwałość decyzji poprzez ustanowienie normy zawierającej ustawowe upoważnienie do pozbawienia mocy wiążącej w czasie decyzji, opartej na stosunku prawnym, który przestał istnieć.
Prezes AMW podkreślił, że bezprzedmiotowość nie stanowi samoistnej przesłanki stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Nie ulega bowiem wątpliwości, że jeżeli stwierdzenie wygaśnięcia decyzji nakazuje przepis prawa, to organ administracji publicznej jest obowiązany do zbadania, czy spełnione są przesłanki wymienione w tym przepisie, nie zaś czy decyzja jest bezprzedmiotowa w rozumieniu przepisu art. 162 § 1 pkt 1 in principio. Tym samym przesłanką wygaśnięcia decyzji przewidzianą w przepisach szczególnych nie jest bezprzedmiotowość decyzji, lecz powstanie określonych w tych przepisach okoliczności faktycznych. W przypadku gdy kwestia wygaśnięcia decyzji nie jest uregulowana w przepisach szczególnych, stwierdzenie bezprzedmiotowości decyzji nie jest wystarczające do stwierdzenia jej wygaśnięcia, należy bowiem dodatkowo wykazać, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony.
Prezes AMW zaznaczył, że rzeczą organu prowadzącego postępowanie zmierzające do wygaszenia decyzji administracyjnej jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy stała się ona bezprzedmiotowa, od tego zależeć bowiem będzie konieczność badania pozostałych przesłanek, o których mowa w art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. Podkreślił też, że instytucja stwierdzenia wygaśnięcia decyzji stanowi instrument, za pomocą którego organ administracji będzie wkraczał w prawo nabyte celem dostosowania jego treści do zmienionego stanu prawnego. Dlatego zmiana lub uchylenie decyzji może nastąpić w przypadkach: obiektywnej zmiany okoliczności faktycznych istotnych dla realizacji przez strony praw nabytych z decyzji, bądź nieprawidłowego korzystania przez strony z praw nabytych. Tym samym w sytuacji, gdy ustaje byt prawny jednego z elementów stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji, z powodu zmiany przedmiotu rozstrzygnięcia, można przyjąć, że wygaszenie takiej decyzji, która stała się bezprzedmiotowa, leży w szeroko pojętym interesie społecznym, porządkuje bowiem sytuację prawną przez wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, która przestała istnieć i przez to nie nadaje się do wykonania.
Prezes AMW wyjaśnił więc, że decyzja o przydziale osobnej kwatery stałej nr [...] (zmieniona w części decyzją z [...] czerwca 2001 r.) została wydana na podstawie ustawy z dnia 20 maja 1976 r. o zakwaterowaniu sił zbrojnych (Dz. U. Nr 19 poz. 121 z późn. zm.). Kompetencje do przydzielania kwater posiadały wówczas wojskowe organy kwaterunkowe. Z dniem 1 stycznia 1996 r. weszła w życie ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, z mocy której kompetencje w zakresie przydzielania osobnych kwater stałych uzyskali dyrektorzy oddziałów terenowych Wojskowej Agencji Mieszkaniowej. W wyniku nowelizacji przepisów ustawy - dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116 poz. 1203) - kompetencje dyrektorów oddziałów terenowych przejęli dyrektorzy oddziałów regionalnych Agencji. W wyniku wydania decyzji przydziału uprawniony uzyskuje prawo do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym pozostającym w dyspozycji Agencji, organy Agencji natomiast wykonują, w imieniu Skarbu Państwa, uprawnienia właściciela, pobierają opłaty z tytułu zamieszkiwania w lokalu oraz wykonują inne czynności określone w przepisach ustawy oraz ustawy o AMW.
Skoro zatem lokal zajmowany przez skarżącego znajduje się poza dyspozycją Agencji (wskutek rozwiązania umowy nr [...] z dniem [...] sierpnia 2018 r.), która nie ma możliwości wykonywania w stosunku do lokalu obowiązków wynikających z przepisów prawa i decyzji przydziału nr [...] (zmienionej w części decyzją z [...] czerwca 2001 r.), to bezspornym jest, że zmianie uległ stan faktyczny, w którym decyzja z dnia [...] maja 1988 r. oraz zmieniająca ją w części decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r. stała się bezprzedmiotowa. Realizacja celu jakim jest realizacja prawa do zakwaterowania przysługującego żołnierzom i osobom innym niż żołnierze zawodowi w lokalach pozostających w zasobie Agencji bądź jej dyspozycji nie jest bowiem możliwa w lokalach mieszkalnych pozostających poza nimi.
Prezes AMW uznał wobec tego, że wraz ze zmianą okoliczności, na których uregulowanie decyzja z dnia [...] maja 1988 r. i zmieniająca ją w części decyzja z dnia [...] czerwca 2001 r. była skierowana, stosunek prawny pomiędzy Agencją a skarżącym przestał istnieć w postaci, która została skonkretyzowana w tych decyzjach. Brak lokalu mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego w budynku nr [...] w Ośrodku [...] oznacza bowiem, że brak jest elementu materialnego stosunku prawnego nawiązanego na podstawie ww. decyzji, co przesądza o jej bezprzedmiotowości. W ocenie Prezesa AMW, Dyrektor Oddziału słusznie zauważył, że postępowanie o przydział w takiej sytuacji podlegałoby umorzeniu, jako bezprzedmiotowe.
Prezes AMW zwrócił nadto uwagę, że zaistnienie przesłanki bezprzedmiotowości decyzji jest konieczną, ale niewystarczającą przesłanką do zastosowania trybu z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., ponieważ oprócz bezprzedmiotowości decyzji za stwierdzeniem jej wygaśnięcia musi przemawiać interes społeczny albo interes strony. W cenie Prezesa AMW w niniejszym postępowaniu interes społeczny przemawiający za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji przydziału z dnia [...] maja 1988 r. i zmieniającej ją w części decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r., pozostaje w sprzeczności z interesem skarżącego, który z przedmiotowej decyzji wywodzi ustawowe prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego w zamian za kwaterę w [...] zdaną do dyspozycji Agencji.
W ocenie Prezes AMW, w interesie społecznym Sił Zbrojnych RP pozostaje wyeliminowanie z obrotu prawnego ww. decyzji nr [...] i zmieniającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2001 r., ponieważ przebywanie osób, które nie pełnią na terenie zamkniętym Ośrodka Reprezentacyjnego MON służby wojskowej, grozi niebezpieczeństwem, a także stanowi zagrożenie obronności i bezpieczeństwa państwa. Przy czym Prezes AMW podkreślił, że A.S. nie został pozbawiony prawa do lokalu zamiennego, które to prawo wywodzi z przedmiotowych decyzji, ponieważ skarżący otrzymał kolejne trzy propozycje lokali mieszkalnych na zamianę, zaś w chwili obecnej A.S. nie jest związany z Siłami Zbrojnymi żadnym stosunkiem służbowym lub kontraktowym. Jako osoba postronna wraz z członkami swojej rodziny nie powinna przebywać w miejscu przeznaczonym do podejmowania krajowych i zagranicznych delegacji, ponieważ może stanowić to realne zagrożenie zarówno dla skarżącego, członków jego rodziny, jak i dla obronności oraz bezpieczeństwa państwa. Ta okoliczność, którą również przywoływano w poprzednich decyzjach administracyjnych, co prawda uchylonych przez sąd, wyznacza granicę uwzględnienia słusznego interesu strony w prowadzonym postępowaniu administracyjnym, ponieważ interes skarżącego pozostaje w sprzeczności z interesem Sił Zbrojnych RP.
Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w odwołaniu Prezes AMW ponownie wskazał, że organy Agencji podejmowały czynności w celu dokonania zamiany zajmowanego przez skarżącego lokalu mieszkalnego położonego w Ośrodku na inny lokal mieszkalny pozostający w dyspozycji Agencji, niemniej przedstawione przez Dyrektora Oddziału propozycje nie spotkały się z akceptacją skarżącego. W świetle negatywnego stanowiska A.S., co do przedstawionych lokali zamiennych, trudno uznać, mając na względzie treść art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, że to działania Agencji mogą doprowadzić skarżącego do bezdomności.
Prezes AMW uznał również za chybione powołanie się w odwołaniu na naruszenie przepisu art. 69 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ponieważ dyspozycja ww. normy dotyczy wyłącznie żołnierzy zawodowych, co zgodnie z art. 3 ww. ustawy oznacza żołnierzy pełniących czynną służbę wojskową.
W skardze na powyższą decyzję Prezesa AMW skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik A.S. wniósł o uchylenie decyzji organów obydwu instancji w całości oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonym decyzjom zarzucił:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 pkt a ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego, poprzez nieprawidłową jego wykładnię oraz art. 21 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez ich niezastosowanie;
2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. 162 § 1 pkt 1 K.p.a.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik zarzucił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy wskazały na fakty mające miejsce w postępowaniu dotyczącym przydziału innego lokalu mieszkalnego skarżącemu. Nadto, organy nie uwzględniły prawa emerytowanego żołnierza do lokalu mieszkalnego, wynikającego z art. 23 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.
Pełnomocnik skarżącego zarzucił też, że powołując się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji na odmowy przyjęcia przez skarżącego proponowanych mu lokali zamiennych organy Agencji nie odniosły się do tego, czy proponowane lokale spełniały warunek lokalu zamiennego do zajmowanego przez skarżącego w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U z 2018 r., poz. 1234). W ocenie pełnomocnika skarżącego, z uzasadnienia zaskarżonych decyzji nie wynika nadto w jaki sposób okoliczność odmowy przyjęcia proponowanych lokali wpływa na przyjęcie, że decyzja z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] stała się bezprzedmiotowa.
Powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych pełnomocnik skarżącego podkreślił, że podmiot wygaszonej decyzji istnieje nadal, istnieje również jego prawo do lokalu mieszkalnego przydzielonego przez organy wojskowe. Trudno więc przyjąć, że zmiana przeznaczenia budynku w którym jest położona kwatera przydzielona skarżącemu, stanowi wystarczającą przesłankę bezprzedmiotowości decyzji. Nie można również uznać, w kontekście bezprzedmiotowości decyzji, że przestał istnieć cel wydania decyzji z dnia [...] maja 1988 r., ponieważ celem decyzji była realizacja prawa żołnierza do lokalu mieszkalnego. Ten cel nadal istnieje i powinien zostać zrealizowany zgodnie z obowiązującymi przepisami.
W ocenie pełnomocnika, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w ogóle, jaki interes społeczny ma uzasadniać wygaśnięcie decyzji z dnia [...] maja 1988 r., ani też jaki interes społeczny ma pozbawić skarżącego potwierdzenia jego uprawnień do lokalu mieszkalnego przydzielonego przez organy wojskowe. Natomiast interes strony niewątpliwie zaskarżona decyzja narusza.
Zaskarżone decyzje, powołując się na zmianę przeznaczenia budynku nr [...] na terenie Ośrodka Reprezentacyjnego MON oraz na odmowę przyjęcia propozycji lokalu mieszkalnego, pozbawiają skarżącego jego prawa do mieszkania w przydzielonym lokalu, łącznie z możliwością przeprowadzenia eksmisji. Pełnomocnik skarżącego powtórzył w związku z tym zarzuty z odwołania, że działania takie naruszają przepisy art. 69 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, przepisy art. 23 ust. 1 pkt 1a w zw. z art. 23 ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. w sposób mający istotny wpływ na wynika sprawy. W ocenie pełnomocnika skarżącego mogą również doprowadzić do naruszenia art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez doprowadzenie skarżącego do bezdomności.
Pełnomocnik Prezesa Agencji Mienia wojskowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga A.S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja Prezesa AMW oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] nie naruszają prawa.
Na wstępie należy podkreślić, iż stwierdzenie wygaśnięcia decyzji jest rozstrzygnięciem wydawanym "w nowej sprawie" dotyczącym bezprzedmiotowości innej decyzji. W świetle przepisu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej, który wydał decyzję w pierwszej instancji stwierdza jej wygaśnięcie, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki: a) decyzja stała się bezprzedmiotowa, b) stwierdzenie wygaśnięcia takiej decyzji nakazuje przepis prawa albo stwierdzenie wygaśnięcia decyzji leży w interesie społecznym lub w interesie strony. Z wykładni gramatycznej przepisu art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. wynika zatem, że bezprzedmiotowość decyzji jest konieczną przesłanką stwierdzenia jej wygaśnięcia. W przypadku zaś, gdy kwestia wygaśnięcia decyzji nie jest uregulowana w przepisach szczególnych, do stwierdzenia jej wygaśnięcia, należy dodatkowo wykazać, że wymaga tego interes społeczny albo interes strony.
Organy Agencji Mienia Wojskowego zobowiązane były więc przede wszystkim wykazać, że decyzja z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] wydana przez Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] w sprawie przydziału na rzecz A.S. kwatery stałej nr [...] położonej w budynku nr [...] na terenie Ośrodka [...] oraz zmieniająca ją decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., znak: [...], stały się bezprzedmiotowe.
Zagadnienie bezprzedmiotowości decyzji wiąże się z istnieniem stosunku administracyjnoprawnego, a więc z istnieniem jego przedmiotu, podmiotów oraz obowiązków i uprawnień stron. Bezprzedmiotowość wynika z "ustania prawnego bytu elementu stosunku materialnoprawnego nawiązanego na podstawie decyzji administracyjnej" z powodu utraty bytu prawnego przez jego podmiot, zniszczenia lub przekształcenia rzeczy, rezygnacji z uprawnień przez stronę, zmiany stanu faktycznego uniemożliwiającego wykonywanie decyzji czy też zmiany w stanie prawnym, o ile powoduje on taki skutek (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz s. 765).
Bezprzedmiotowość powstaje w sytuacji, gdy "niemożliwe stało się zrealizowanie celu, jaki organ administracji miał na względzie przy jej wydaniu" (wyr. NSA z dnia 11 października 1985 r., SA/Wr 556/85, ONSA 1985, nr 2, poz. 21). Sytuacje, w których odpada taki cel, są bardzo zróżnicowane. Najogólniej można je rozważać w aspekcie podmiotowym i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość o charakterze podmiotowym polega na tym, że przestaje istnieć podmiot stosunku prawnego. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy następuje śmierć podmiotu uprawnionego (np. śmierć osoby, która uzyskała pozwolenie na broń), zmiana (przekształcenie) podmiotu uprawnionego (np. zmiana przedsiębiorcy, któremu udzielono zezwolenia na sprzedaż alkoholu) lub likwidacja uprawnionej jednostki organizacyjnej (np. likwidacja podmiotu dysponującego pozwoleniem budowlanym). Do grupy tej należy zaliczyć także utratę przez stronę kwalifikacji niezbędnych do wykonywania określonej funkcji. Bezprzedmiotowość przedmiotowa oznacza z kolei, że przestaje istnieć przedmiot stosunku prawnego. Ta postać bezprzedmiotowości może zaistnieć np. w razie zniszczenia rzeczy, przekształcenia jej, rezygnacji uprawnionego z realizacji uprawnienia. (vide: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, LEX 2010, wyd. III).
W doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że bezprzedmiotowość decyzji oznacza jej nierealność z punktu widzenia możliwości osiągnięcia celu i wiąże się ze zmianą stanu faktycznego. Decyzja administracyjna jest bowiem narzędziem realizowania zadań nałożonych przez prawo na organy administracyjne (vide: wyrok NSA w W-wie z dnia 9 listopada 2001 r. sygn. akt I SA 861/00, LEX nr 81751).
Prezes Agencji Mienia Wojskowego stwierdził w zaskarżonej decyzji, że decyzja przydziału na rzecz A.S. kwatery stałej nr [...] położonej w budynku nr [...] na terenie Ośrodka [...] (obecnie MON) w [...] stała się bezprzedmiotowa na skutek zmiany stanu faktycznego. Doszło bowiem do wypowiedzenia z dniem [...] sierpnia 2018 r. przez Komendanta Ośrodka Reprezentacyjnego MON umowy nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. na podstawie której Agencja Mienia Wojskowego miała w swojej dyspozycji lokale mieszkalne nr [...],[...], [...],[...],[...],[...],[...] zlokalizowane w budynku nr [...] Ośrodka. Wykreślenie z ewidencji Agencji Mienia Wojskowego lokalu mieszkalnego nr [...] zlokalizowanego w budynku nr [...] w Ośrodku [...] oznacza, że brak jest elementu materialnego stosunku prawnego nawiązanego na podstawie decyzji z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] (zmienionej następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., znak: [...]), co przesądza o jej bezprzedmiotowości.
W ocenie Sądu, z powyższym stanowiskiem organu należy się zgodzić. Przepis art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. z natury rzeczy dotyczy takich decyzji, które albo nie zostały jeszcze wykonane i na skutek określonych zdarzeń faktycznych ich wykonanie stało się bezprzedmiotowe, albo decyzji, które są w trakcie wykonywania lub wykonane w części, ale dalsze ich wykonywanie może być uznane za bezprzedmiotowe. Decyzja administracyjna wiąże bowiem rebus sic stantibus, co powoduje, że kiedy powstaną nowe przesłanki faktyczne, które czynią poprzednią decyzją nieodpowiadającą rzeczywistości, przestaje istnieć stosunek prawny w postaci skonkretyzowanej w tej decyzji i sama decyzja staje się bezprzedmiotowa wraz ze zmianą tych okoliczności, na których uregulowanie była skierowana.
W stanie faktycznym niniejszej sprawy Agencja Mienia Wojskowego, na skutek rozwiązania przez Komendanta Ośrodka Reprezentacyjnego MON umowy nr [...] z dnia [...] marca 2000 r., nie jest w stanie realizować dalej uprawnienia skarżącego do zakwaterowania w lokalu mieszkalnym nr [...] zlokalizowanym w budynku nr [...] w Ośrodku [...], gdyż lokal ten został wykreślony z zasobu Agencji, a tym samym przestał istnieć przedmiot decyzji z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] (zmienionej następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2001 r., znak: [...]).
Zgodnie z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a., do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] oraz zmieniającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., znak: [...], niezbędne było ponadto wykazanie przez organ, że leży to w interesie społecznym lub w interesie strony.
W ocenie Sądu Prezes Agencji Mienia Wojskowego wykazał w zaskarżonej decyzji, że za stwierdzeniem wygaśnięcia ww. decyzji przemawiał interes społeczny rozumiany jako interes Sił Zbrojnych RP. Ośrodek [...] zlokalizowany jest na terenie zamkniętym wojskowym. Na terenie Ośrodka podejmowane są krajowe i zagraniczne delegacje. Przebywanie na terenie Ośrodka osób postronnych nie związanych z Siłami Zbrojnymi (zamieszkujących w osobnej kwaterze stałej zlokalizowanej na terenie Ośrodka), może stwarzać zagrożenie obronności i bezpieczeństwa państwa. W interesie Sił Zbrojnych RP było zatem wygaszenie decyzji o przydziale osobnej kwatery stałej nr [...] w budynku nr [...] położonym na wojskowym terenie zamkniętym Ośrodka [...].
Należy w tym miejscu podkreślić, że decyzja stwierdzająca wygaśnięcie decyzji jest decyzją deklaratoryjną. Decyzja tego rodzaju wywołuje skutki prawne od dnia, w którym powstały przesłanki wygaśnięcia decyzji, czyli od dnia, w którym decyzja stała się bezprzedmiotowa.
Decyzja Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] oraz zmieniająca ją decyzja Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., znak: [...], stały się bezprzedmiotowe na skutek rozwiązania z dniem [...] sierpnia 2018 r. przez Komendanta [...] umowy nr [...] z dnia [...] marca 2000 r. na podstawie której Agencja Mienia Wojskowego miała w swojej dyspozycji lokale mieszkalne nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] zlokalizowane w budynku nr [...] Ośrodka, a Dyrektor Oddziału Regionalnego AMW w [...] w decyzji z dnia [...] lipca 2020 r. potwierdził jedynie tę okoliczność.
W decyzji tej organ nie rozstrzygał natomiast i nie mógł rozstrzygać o uprawnieniu A.S. jako wojskowego emeryta do innego lokalu mieszkalnego, ani też o tym, czy proponowane wcześniej skarżącemu lokale mieszkalne spełniały warunek lokalu zamiennego. Kwestie te nie mogły być także przedmiotem badania przez Sąd, który oceniał w niniejszej sprawie jednie, czy spełnione zostały przesłanki z art. 162 § 1 pkt 1 K.p.a. do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Kierownika Garnizonowej Administracji Mieszkań Nr [...][...] z dnia [...] maja 1988 r. nr [...] oraz zmieniającej ją decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Nr [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w [...] z dnia [...] czerwca 2001 r., znak: [...].
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja Prezes Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2020 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w [...] odpowiadają prawu.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę