II SA/Wa 2267/11

II SA/Wa 2267/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-04-27
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
Danuta Kania
Iwona Dąbrowska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne
Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ
Komendant Policji
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
art. 15  ust. 1  pkt 6 art. 18  ust. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska Sędzia WSA Danuta Kania Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M. K. kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) oraz kwotę 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) stanowiącą 23% podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Uzasadnienie
Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] cofającą R. D. pozwolenie na broń palną bojową.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie prawnym i faktycznym:
Komendant Wojewódzki Policji w [...] decyzją z dnia [...] marca 2011 r., cofnął R. D. pozwolenie na broń palną myśliwską, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, ponieważ na podstawie poczynionych ustaleń uznał go za osobę, budzącą uzasadnioną obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Od decyzji tej R. D. wniósł odwołanie, w którym zarzucił naruszenie art. 7 kpa oraz art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, polegającym na stwierdzeniu, iż w stosunku do R. D. występuje obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, pomimo że w świetle zgromadzonego materiału dowodowego okoliczność uzasadniająca cofnięcie pozwolenia na broń nie istnieje.
Wskazał, że postępowanie w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń jest postępowaniem administracyjnym, w którym zastosowanie mają przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe nakłada na organ obowiązek wszechstronnego i samodzielnego rozpatrzenia okoliczności sprawy, a następnie, w oparciu o obiektywną ocenę zgromadzonego materiału, wydanie rozstrzygnięcia opartego na przepisach prawa. Decyzja organu musi być każdorazowo oparta na własnych ustaleniach i ocenie stanu faktycznego. Zdaniem R. D., organ pierwszej instancji wydał decyzję, opierając się jedynie na domniemaniu istnienia okoliczności, o których mowa w § 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, opartym na wyroku skazującym za przestępstwo z art. 207 § 1 Kodeksu karnego. Wskazał, że organ wydający decyzję nie może z samego faktu prawomocnego skazania za przestępstwo nie należące do kategorii wskazanej w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, bez poczynienia dodatkowych ustaleń zmierzających do wykazania związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przestępstwa a występowaniem stanu uzasadnionej obawy, że broń może zostać przez osobę skazaną użyta w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto R. D. zarzucił organowi pominięcie treści opinii z Koła Łowieckiego [...] w [...], jak również aktualnych orzeczeń psychologicznych stwierdzających brak przeciwwskazań do posiadania broni palnej.
Podniósł ponadto, że przez okres dysponowania bronią nigdy nie wykorzystał jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. R. D. nie zgodził ze stwierdzeniem, iż każdy czyn naruszający normy prawa karnego eliminuje wiarygodność wymaganą od osoby dysponującej bronią palną.
W toku postępowania odwoławczego Komendant Główny Policji uzupełnił materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji poprzez uzyskanie wyroku Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt [...] i oceniając całość zebranego materiału dowodowego Komendant Główny Policji przytoczył treść akt 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdził, że przepis ten nie zawiera zamkniętego katalogu okoliczności uzasadniających odmowę wydania lub cofnięcia pozwolenia na broń. Wskazał, że takie rozstrzygnięcie uzasadniać mogą również inne okoliczności, jeśli tylko pozwalają na powzięcie wobec strony obawy możliwości użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organ II instancji wyjaśnił, że interpretacja przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji musi uwzględniać fakt, że od osób starających się o pozwolenie na broń lub posiadających takie pozwolenia należy wymagać bezwzględnego przestrzegania przepisów prawa. W stosunku do takich osób obowiązuje zatem miernik najwyższej staranności.
Organ wskazał, że ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, także o skazanie lub podejrzenie (oskarżenie) o popełnienie innych rodzajów przestępstw. Ustawodawca uznał zatem, że nałożony na organy Policji obowiązek ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego winien być realizowany także poprzez odpowiednią politykę w sprawie dostępu do broni palnej, kształtowaną poprzez pryzmat interesu społecznego. Organy te nie zostały zobowiązane do udowodnienia, iż faktycznie posiadacz pozwolenia na broń posłużył się lub użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wystarczające jest samo domniemanie takiego zachowania, którego podstawą może być fakt skazania lub podejrzenia (oskarżenia) o popełnienie przestępstwa istotnego ze względu na jego rodzaj i wagę dla sfery stosunków społecznych. Wyklucza to zatem możliwość posiadania broni w przypadku, gdy inne zebrane w postępowaniu dowody korzystnie o takiej osobie świadczą.
Organ przypomniał, że R. D. został zaliczony do osób wzbudzających obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, ponieważ wyrokiem Sądu Rejonowego w [...], utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w [...], został uznany winnym popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 kk, polegającego na tym, że od początku 1993 r. do października 2008 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną oraz trzema córkami w ten sposób, że wielokrotnie znieważał je i poniżał słowami powszechnie uznawanymi za obelżywe, jak również naruszał ich nietykalność cielesną, tj. o przestępstwo przeciwko rodzinie i opiece. Co więcej, podczas jednej z wszczętych przez niego awantur, zaatakował pokrzywdzone przy użyciu noża oraz groził, że je pozabija. Organ zacytował również dalsze fragmenty uzasadnienia wskazanego wyżej wyroku, z którego wynikało, że jest przy tym znamienne, że w obecności znajomych, którzy odwiedzali R. D. w domu, w tym policjantów, był spokojny, gościnny i uprzejmy, natomiast, gdy nie było osób trzecich w domu, znęcał się nad córkami i żoną oraz groził im, że je pozabija lub powystrzela. Takie zachowanie świadczy o tym, iż zdawał sobie sprawę z naganności swego postępowania. Zdaniem organu, tego rodzaju zachowanie uzasadnia zaliczenie R. D. do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Dodatkowo organ podniósł, że prawomocne, skazujące orzeczenia sądów karnych są dla organów Policji wiążące co do ustalania prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia (odmowy wydania) pozwolenia na broń. Akta sprawy karnej potwierdzają, że R. D. jest osobą reagującą nieadekwatnie do uwarunkowań, kierującą się emocjami, nie potrafiącą zapanować nad swoim zachowaniem i nie umiejącą rozwiązywać konfliktów na drodze pokojowej. Takie cechy charakteru wykluczają możliwość posiadania broni.
Komendant Główny Policji wyjaśnił, że prawo do posiadania broni, ze względu na ustawową reglamentację dostępu do niego, jest swoistym przywilejem, który może otrzymać i posiadać jedynie osoba spełniająca restrykcyjne wymogi ustawy o broni i amunicji, a przede wszystkim osoba dająca rękojmię, iż swoim postępowaniem nie stworzy dla tych dóbr zagrożenia. Natomiast postępowanie, za które R. D. został prawomocnie skazany, nie pozwala uznać, iż daje on gwarancję zgodnego z prawem posiadania i używania broni.
Organ, odnosząc się do argumentu prawidłowego dysponowania bronią, wyjaśnił, że organy Policji okoliczności tej nie kwestionują, lecz nie ona zadecydowała o sposobie rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślił, przy tym, że prawidłowe przechowywanie broni stanowi obowiązek posiadaczy broni, w przeciwnym przypadku organy Policji byłby uprawnione do cofnięcia pozwolenia na broń. Jednocześnie organ wyjaśnił, że pozytywna opinia z miejsca zamieszkania oraz pozytywna opinia ze środowiska myśliwych nie stanowi przesłanki decydującej o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, gdyż o tym zdecydowała okoliczność, iż R. D. dopuścił się czynu z art. 207 § 1 kk.
Organ ustosunkowując się do obowiązku respektowania przez organy Policji zasady praworządności stwierdził, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji do naruszenia tej zasady nie doszło, bowiem organy stosowały przepisy regulujące postępowanie administracyjne, tym samym działały na podstawie i w granicach obowiązującego prawa.
Konkludując, organ stwierdził, że zebrany materiał dowodowy nie pozwala zachować R. D. pozwolenia na broń, gdyż należy do osób, w stosunku do których istnieje domniemanie, że mogą stworzyć zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Powyższa decyzja Komendanta Głównego Policji stała się przedmiotem skargi R. D. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której podniósł, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o wyrok skazujący i fałszywe zeznania jego byłej żony.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga R. D., analizowana pod tym kątem, nie zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Stosownie do art. 18 ust 1 pkt 2 właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. Zgodnie zaś z art. 15 ust 1 pkt 6 pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Z treści przytoczonych powyżej przepisów wynika, iż w przypadku skazania osoby legitymującej się pozwoleniem na broń prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo w przypadku toczącego się postępowania karnego o popełnienie takiego przestępstwa przez osobę legitymującą się zezwoleniem na posiadanie broni palnej, organ zobowiązany jest cofnąć pozwolenie na broń (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09).
Należy jednak zwrócić uwagę, iż cytowany przepis art. 15 ust 1 pkt 6 nie stanowi zamkniętego katalogu sytuacji, które mogą skutkować cofnięciem pozwolenia na broń. Organ administracji dokonując więc oceny istnienia uzasadnionej obawy, co do użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, może stwierdzić, że fakt popełnienia innych przestępstw, nieznajdujących się w powyższym katalogu, daje podstawy do przyjęcia, iż taka obawa zachodzi. Uznanie takie z kolei, jako element ocenny, wymaga rzetelnego wykazania bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem, które mogłyby stworzyć obawy, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. II OSK 67/07, LEX nr 453431).
Natomiast pojęcie uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, należy rozumieć jako prognozę zachowań posiadacza broni. Może ona wynikać z dotychczasowego postępowania osoby jak: nadużywanie alkoholu, awanturnictwo, bójki lub inne chuligańskie zachowania (ujemne cechy charakteru jak: porywczość, niezrównoważenie psychiczne).
W niniejszej sprawie przesłanką cofnięcia R. D. pozwolenia na broń palną bojową była ocena dotychczasowego jego zachowania skutkująca uznaniem, iż w stosunku do skarżącego zachodzi uzasadniona obawa użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Powyższej oceny organ dokonał w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, tj. wyrok Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...], utrzymany w mocy z uwagi na oczywistą bezzasadność apelacji wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] września 2010 r., sygn. akt [...], którym skarżący uznany został winnym popełnienia przestępstwa z art. 207 § 1 kk (znęcanie się nad osobą najbliższą lub innymi wskazanymi w tym przepisie osobami – czyn wymierzony przeciwko rodzinie i opiece, czyn polegający na szczególnym udręczeniu fizycznym lub psychicznym innej osoby lub osób, rozłożony w czasie, gdzie z reguły działanie sprawcy powiązane jest z agresją werbalną lub/ i manualną). Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału skarżący w okresie od początku 1993 r. do października 2008 r. znęcał się psychicznie i fizycznie nad żoną oraz trzema córkami w ten sposób, że wielokrotnie znieważał je i poniżał słowami powszechnie uznanymi za obelżywe, jak również naruszał ich nietykalność cielesną. Co więcej, podczas jednej z wszczętych przez niego awantur, zaatakował pokrzywdzone przy użyciu noża oraz groził, że je pozabija.
Rację ma organ stwierdzając, iż z przytoczonych dokumentów wynika, iż skarżący, jest osobą impulsywną, skłonną do zachowań agresywnych nie tylko werbalnych, ale także z użyciem siły fizycznej, które wykluczają możliwość posiadania przez niego broni.
Takie zachowania skarżącego były zatem niewątpliwie podstawą do wywiedzenia w niniejszej sprawie tezy, że w przypadku skarżącego zachodzi podstawa do cofnięcia mu pozwolenia na broń.
Niezasadny jest zarzut skarżącego, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na fałszywych zeznaniach byłej żony i wyroku sądowym. Organy zebrały bowiem szeroki materiał dowodowy i na jego podstawie wydały rozstrzygnięcie.
Należy jeszcze raz przypomnieć, iż podstawą cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń była ocena jego zachowania rodząca uzasadnioną obawę użycia broni, nie zaś wyrok karny skazujący. Takie działanie organu było uprawnione, bowiem ustawa o broni i amunicji w 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 nie nakazuje organom Policji udowodnić, iż posiadacz broni użyje jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a jedynie nakłada obowiązek bezwzględnego cofnięcia przedmiotowego uprawnienia w przypadku zaistnienia uzasadnionej obawy użycia broni. Powyższe okoliczności, zdaniem Sądu, taką obawę rodzą. Stąd też rozstrzygnięcie organu zarówno I, jak i II instancji jest prawidłowe.
W ocenie Sądu, przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał dowody mające w sprawie istotne znaczenie, ocenił zebrany w toku postępowania materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa), ustosunkował się do twierdzeń skarżącego i zapewnił mu czynny udział w postępowaniu (art. 10 kpa), a także uzasadnił wyczerpująco swoje rozstrzygnięcie zgodnie z wymaganiami art. 11 i art. 107 § 3 kpa.
Należy podkreślić, iż uprawnienie do posiadania broni w polskim systemie prawnym jest ściśle reglamentowane i ograniczone przepisami ustawy o broni i amunicji w interesie bezpieczeństwa i porządku publicznego, a ustawodawstwo w tym zakresie ewoluuje w kierunku zaostrzenia wymogów stawianych osobom posiadającym broń lub ubiegającym się o jej posiadanie. Oznacza to, iż pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu jego posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, iż swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Stąd też osoby posiadające takie uprawnienie powinny w sposób szczególny unikać wchodzenia w kolizje z prawem, a nawet unikać sytuacji stawiających ich w negatywnym świetle. W niniejszej sprawie, z całokształtu zebranego materiału dowodowego wynika, iż skarżący swoim postępowaniem w takiej sytuacji się znalazł.
Reasumując, Komendant Główny Policji dokonał wyczerpujących ustaleń i prawidłowo ocenił, że w przypadku skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, iż może on użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), orzekł jak w sentencji w wyroku.