II SA/WA 2253/23

II SA/Wa 2253/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-11-22
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Ewa Radziszewska-Krupa /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Umorzenie postępowania
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 105 par. 1, art. 7,  art. 77,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant referent Magdalena Morawiec, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2024 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych, działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., powoływanej dalej jako k.p.a.) w zw. z art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1781) oraz art. 58 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE ogólne rozporządzenie o ochronie danych (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 4.05.2016, str. 1 ze zm., powoływanego dalej jako rozporządzenie nr 2016/679), umorzył postępowanie w sprawie skargi B. D. na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych przez Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych w [...] oraz L. P. - Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] – [...] w [...], podczas prowadzonej w dniu [...] października 2022 r. eksmisji z mieszkania przy ul. [...] w [...], polegające na udostępnieniu osobom nieuprawnionym danych osobowych B. D. poprzez wyrzucenie na teren publiczny zawierających te dane dokumentów: wyciągu z banku [...] nr [...], karty płatniczej z banku [...] ważnej do marca 2022 r., zaświadczenia lekarskiego z dnia [...] października 2022 r. z Przychodni [...] Sp. z o.o. w [...] oraz pisma z Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] nadanego dnia [...] grudnia 2016 r. do B. D., oraz na udostępnieniu przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym [...] – [...] w [...] w trakcie ww. eksmisji na klatce schodowej budynku przy [...] w [...] danych osobowych B. D. w zakresie adresu: ul. [...] w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że w skierowanej do organu skardze na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych, wnioskodawczyni podniosła, iż wymienione na wstępie dokumenty zostały wyrzucone "w okolicach śmietnika na środku podwórka, na przejściu". W toku postępowania strona wniosła o zwrócenie się do administratora – R. P. oraz do Komisariatu Policji [...] w [...] o nagranie z monitoringu za okres [...]-[...] października 2022 r., tj. od godz. 10 dnia [...] października 2022 r. do godz. 20 dnia [...] października 2022 r. W kolejnych pismach procesowych wskazała natomiast, że "zapis monitoringu wizyjnego ma służyć wykazaniu, że Komornik i pracownicy ZBiLKu wyrzucili mi na środku podwórka moje dokumenty i stół z zawartością, dywan też z zawiniętymi kopertami zawierające dane osobowe."
Organ ustalił w niniejszej sprawie następujący stan faktyczny. W dniu [...] października 2022 r. komornik przeprowadził przymusową egzekucję obowiązku określonego w tytule wykonawczym polegającego na opróżnieniu i wydaniu w stanie wolnym od osób i rzeczy lokalu mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...]. Eksmisja została wykonana w obecności pracowników Zarządu Budynków i Lokali Komunalnych w [...], który w tej egzekucji był wierzycielem.
Zarząd wyjaśnił, że nie przetwarza danych osobowych skarżącej zawartych w dokumentach wskazanych w skardze, jak również ich nie udostępnił poprzez wyrzucenie. Zarząd podkreślił, że to skarżąca wskazywała rzeczy, które powinny być przewiezione do lokalu przy ul. [...] w [...]. Rzeczy te były pakowane osobno i tym samym odseparowane od rzeczy przeznaczonych do utylizacji. Zarząd wyjaśnił, że skarżąca zdecydowała o wyborze rzeczy, które uznaje za ważne i wymagające osobnego i bezpiecznego spakowania oraz przewozu pod nowy adres. Z treści pisma zarządu wynika więc, że wszystkie rzeczy skarżącej znajdujące się w mieszkaniu przy ul. [...] zostały rozdysponowane wg uznania skarżącej, tzn. były bądź przewiezione w zabezpieczonych paczkach, bądź też spakowane do utylizacji poza adresem zamieszkania skarżącej. Stanowiło to realizację obowiązku określonego w tytule wykonawczym polegającego na opróżnieniu i wydaniu w stanie wolnym od osób i rzeczy lokalu mieszkalnego.
Z kolei komornik wyjaśnił, że przytoczonych przez skarżącą dokumentów nie widział, nigdy nie był w ich posiadaniu ani też nigdy ich nie przetwarzał, a zarzut skarżącej, że wyrzucił dokumenty będące przedmiotem skargi określił jako nieprawdziwy. Komornik wyjaśnił ponadto, że skarżąca swobodnie decydowała, jakie ma być przeznaczenie rzeczy usuwanych z lokalu przy ul. [...], a do sporządzonego protokołu z czynności nie wniosła żadnych zastrzeżeń, uwag ani wniosków. Odnosząc się do zarzutu udostępnienia osobom nieuprawnionym danych osobowych skarżącej w postaci adresu, pod który ma być eksmitowana, poprzez wypowiedzenie go przez komornika, komornik wyjaśnił, że nie udostępnił żadnej osobie ww. adresu w sposób nieuprawniony. Komornik podkreślił, że adres [...], został wypowiedziany przez niego w mieszkaniu skarżącej, a nie, jak skarżąca twierdzi w skardze, na klatce schodowej. Komornik wskazał ponadto, że ustalenie adresu i wypowiedzenie go w trakcie rozmowy ze skarżącą było realizacją obowiązku prawnego leżącego po stronie komornika.
W dniu [...] października 2022 r. skarżąca w Komisariacie Policji [...] złożyła zawiadomienie o "przekroczeniu uprawnień lub niedopełnieniu obowiązków przez Komornika sądowego w dniu [...].10.2022 r. w [...] przy ul. [...], na szkodę B. D. poprzez zapewnienie, że jej rzeczy po egzekucji komorniczej zostaną przewiezione do nowego miejsca zamieszkania, a zostały wyrzucone na śmietnik, tj. o czyn z art. 231 par. 1 k.k.". Komendant Komisariatu [...] wyjaśnił, że postępowanie prowadzone w ww. sprawie zostało zakończone w dniu [...] listopada 2022 r. wydaniem postanowienia o odmowie wszczęcia śledztwa. Zgodnie z treścią uzasadnienia ww. postanowienia, którego kopia stanowi załącznik do wyjaśnień Komendanta, cyt.: "przeprowadzone ustalenia nie wykazały, aby czynności wykonane przez komornika nosiły znamiona czynu zabronionego. Wskazują na to zarówno notatki 5 policjantów asystujących przy egzekucji komorniczej oraz opis całej sytuacji z perspektywy komornika". Komendant w swoich wyjaśnieniach poinformował także, że komisariat nie dysponuje zapisem wideo z kamer nasobnych policjantów realizujących asystę w dniu [...] października 2022 r. dla Komornika Sądowego, ze względu na fakt iż zapis jest przechowywany 90 dni, a następnie jest trwale nadpisywany. Komendant wskazał także, że na posesji przy ul. [...] w [...] jest zainstalowana kamera rejestratora wideo, jednak zapis jest przechowywany przez 30 dni, a następnie jest trwale nadpisywany.
W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ przytoczył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące sposób prowadzenia postępowania dowodowego i stwierdził, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie wykazało w sposób jednoznaczny i bezsporny, aby doszło do naruszenia prawa skarżącej do ochrony danych osobowych przez komornika i Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych w [...] w zarzucany przez nią sposób. Zarówno komornik, jak i zarząd zaprzeczyli, by tego rodzaju nieprawidłowości miały miejsce.
Organ podkreślił, że również skarżąca nie przedstawiła dowodów, które jednoznacznie wskazywałyby, że do zarzucanego przez nią udostępnienia jej danych osobowych przez komornika i zarząd istotnie doszło. W ocenie organu, nie można uznać za takie dowody dołączonych przez skarżącą do skargi kopii dokumentów, które przedstawiają jedynie wizerunki dokumentów, nie wynika z nich natomiast, czy do zarzucanego przez skarżącą wyrzucenia dokumentów "w okolicach śmietnika na środku podwórka, na przejściu" przez skarżone podmioty istotnie doszło.
Ponadto, w związku z podniesionym przez skarżącą zarzutem udostępnienia przez Komornika na klatce schodowej, w trakcie prowadzonych przez niego czynności służbowych, danych osobowych skarżącej w postaci adresu, pod który skarżąca miała być eksmitowana, organ wskazał, że przeprowadzone postępowanie nie wykazało, aby doszło do udostępnienia danych osobowych skarżącej w powyższy sposób. Zarzut skarżącej w tym zakresie stoi w sprzeczności z wyjaśnieniami komornika, który podkreślił, że czynności eksmisyjne odbywały się w mieszkaniu skarżącej i tylko tam prowadzone były rozmowy ze skarżącą dotyczące adresu.
Odnosząc się do złożonych przez skarżącą wniosków dowodowych, organ podniósł, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2023 r. Komendant Komisariatu Policji [...] jednoznacznie stwierdził, że nie dysponuje zapisem z kamer nasobnych policjantów biorących udział w czynnościach egzekucyjnych, bowiem w terminie 90 dni od wykonania nagrań, są one automatycznie nadpisywane. Natomiast zapis z monitoringu posesji przy ul. [...] w [...] z dnia [...] października 2022 r., zgodnie z poczynionymi przez Policję ustaleniami, przechowywany był przez okres 30 dni, a następnie został trwale nadpisany.
Organ stwierdził zatem, że dysponuje w niniejszej sprawie jedynie sprzecznymi oświadczeniami stron postępowania. Brak jest natomiast innych dowodów, które w sposób jednoznaczny i bezsporny potwierdziłyby zaistnienie kwestionowanych przez skarżącą procesów przetwarzania, polegających na udostępnieniu jej danych osobowych. Na podstawie zebranego materiału dowodowego, brak jest podstaw do uznania, że do zarzucanego przez skarżącą udostępnienia jej danych osobowych przez skarżone podmioty w kwestionowany przez nią sposób istotnie doszło.
W konsekwencji organ umorzył postępowanie administracyjne w tej sprawie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe.
B. D. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości.
Skarżąca zarzuciła organowi nieprzeprowadzenie żądanych przez nią dowodów "z monitoringów i kamer". Podkreśliła, że nie jest prawdą, iż śledztwo w sprawie zostało umorzone, ponieważ nadal toczy się postępowanie prokuratorskie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, podtrzymując zajmowane dotychczas stanowisko.
W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2023 r. uczestnik postępowania Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych w [...] wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Z kolei w piśmie procesowym z dnia [...] sierpnia 2024 r. uczestnik postępowania wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2024 r. skarżąca oświadczyła, że sprzeciwia się prowadzeniu sprawy w trybie uproszczonym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W ocenie Sądu, organ zasadnie umorzył postępowanie w niniejszej sprawie, bowiem było ono bezprzedmiotowe. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem organ po zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wyjaśnienia sprawy zasadnie uznał, że brak jest podstaw do przyjęcia, by doszło do naruszenia prawa skarżącej do ochrony jej danych osobowych w sposób wskazywany przez nią w skardze do organu z dnia [...] października 2022 r.
W toku postępowania skarżąca twierdziła, po pierwsze, że Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych w [...] oraz L. P. - Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] – [...] w [...], podczas prowadzonej w dniu [...] października 2022 r. eksmisji z mieszkania przy ul. [...] w [...], udostępnili osobom nieuprawnionym jej dane osobowe poprzez wyrzucenie dokumentów zawierających te dane na teren publiczny. Skarżąca podała, że wyrzucone zostały: wyciąg z banku [...] nr [...], karta płatnicza z banku [...], zaświadczenie lekarskie z dnia [...] października 2022 r. oraz pismo z Pierwszego Urzędu Skarbowego w [...] nadane do skarżącej dnia [...] grudnia 2016 r. Po drugie, skarżąca podniosła, że komornik sądowy udostępnił w trakcie eksmisji na klatce schodowej budynku przy [...] w [...] jej dane osobowe w zakresie adresu, do którego miała zostać eksmitowana.
Należy jednak zwrócić uwagę, co również zasadnie podkreślał organ, że zaistnienie wskazywanych przez skarżącą nieprawidłowości nie zostało przez nią w żaden sposób uprawdopodobnione. Do skierowanej do organu skargi załączyła bowiem jedynie kserokopie dokumentów zawierających jej dane osobowe, co samo w sobie nie potwierdza, że dokumenty te znalazły się na wskazywanym przez skarżącą terenie publicznie dostępnym (obok śmietnika). Skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła jakichkolwiek dowodów, które mogłyby chociażby uprawdopodobnić, że wskazywane przez nią podmioty dokonały pozostawienia dokumentów zawierających jej dane osobowe na terenie ogólnodostępnym lub że ujawniały jej dane osobowe w postaci adresu poprzez ich głośne wypowiadanie na klatce schodowej.
Tymczasem wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej oraz wyrażona w art. 77 k.p.a. zasada oficjalności, które obligują organ do zebrania i wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, nie mogą prowadzić do nakładania na organ nieograniczonego obowiązku poszukiwania faktów, które podnosi strona. Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, to, że na organie administracji publicznej prowadzącym postępowanie spoczywa, co do zasady, obowiązek wszechstronnego oraz rzetelnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, nie oznacza, że ma on obowiązek poszukiwania dowodów mających wykazać zaistnienie okoliczności, których wykazanie leży w interesie strony, w sytuacji jej pasywnej postawy w tym zakresie (por. wyrok NSA z 25 czerwca 2019 r., sygn. akt I OSK 3577/18, LEX nr 2690500). Z przepisów k.p.a. normujących postępowanie dowodowe nie można zatem wywodzić, że organy zobowiązane są do poszukiwania środków dowodowych służących poparciu twierdzeń strony w sytuacji, gdy strona środków takich nie przedstawia.
Należy przy tym podkreślić, że organ zmierzał do zebrania dodatkowego materiału dowodowego na okoliczność przebiegu zdarzeń podczas eksmisji skarżącej w dniu [...] października 2022 r. Jednak, jak wynika z pisma Komendanta Komisariatu Policji [...] z dnia [...] czerwca 2023 r. (k. 48 akt administracyjnych), w związku z automatycznym nadpisaniem nagrań po upływie 90 dni brak jest zapisu z kamer nasobnych policjantów biorących udział w czynnościach egzekucyjnych. Również zapis z monitoringu posesji przy ul. [...] w [...] z dnia [...] października 2022 r., zgodnie z poczynionymi przez Policję ustaleniami, był przechowywany przez okres 30 dni, a następnie został trwale nadpisany. Organ nie miał zatem możliwości przeprowadzania żądanych wielokrotnie przez skarżącą dowodów, bowiem zapisy z kamer nasobnych policjantów i monitoringu zostały już trwale usunięte i brak jest technicznej możliwości ich odzyskania. W tym zakresie organ musiał zatem oprzeć się na dostępnych mu środkach dowodowych, a przede wszystkim na oświadczeniach stron postępowania.
W złożonych organowi wyjaśnieniach uczestnicy postępowania, tj. Zarząd Budynków i Lokali Komunalnych w [...] oraz Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym [...] – [...] w [...], oświadczyli, że opisywane przez skarżącą nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych osobowych w dniu [...] października 2022 r. nie miały miejsca. Podmioty te szczegółowo i wyczerpująco wyjaśniły sposób prowadzenia eksmisji w tej sprawie oraz okoliczności jej towarzyszące. Organ uznał te wyjaśnienia za wiarygodne, do czego był uprawniony zgodnie z wyrażoną w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Zdaniem Sądu, powyższa ocena organu jest prawidłowa, a całokształt zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza, że nie zostało wykazane, iż doszło do naruszenia prawa o ochronie danych osobowych w sposób przedstawiany przez skarżącą.
W konsekwencji dalsze prowadzenie postępowania administracyjnego w tej sprawie było bezprzedmiotowe, co obligowało organ do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a., co też organ prawidłowo uczynił.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), orzekł jak w sentencji.