II SA/Wa 225/05

II SA/Wa 225/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-01-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Kwiecińska
Przemysław Szustakiewicz
Stanisław Marek Pietras /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA - Ewa Kwiecińska Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz Protokolant - Wojciech Wiktorowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2006 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2004 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wysokości uposażenia przez okres 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby wojskowej w części dotyczącej wysokości dodatku specjalnego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, - zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Po zwolnieniu [...] J. K. z dniem 31 maja 2004 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniesieniu do rezerwy na mocy rozkazu Dowódcy [...] Flotylli Okrętów z dnia [...] nr [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w G. decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 18 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy zawodowych (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 76, poz. 693), rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz. 729), art. 104 k.p.a. oraz zaświadczenia o wysokości uposażenia i innych należności pieniężnych żołnierzy zawodowych do celów ewidencyjno – finansowych oraz zaopatrzenia emerytalno – rentowego wystawionego przez JW Nr . [...] ustalił wyżej wymienionemu prawo do uposażenia przez 12 miesięcy po zwolnieniu ze służby wojskowej według następujących zasad:
1/ do obliczenia wysokości uposażenia przyjęto stawki obowiązujące w dniu 31 maja 2004 r.
a/ uposażenie wg stopnia wojskowego [...] przy wysłudze 30 lat [...] zł
b/ uposażenie wg stanowiska służbowego grupa U-30 [...] zł
c/ dodatki o charakterze specjalnym [...] zł
2/ wysokość uposażenia brutto za 1 miesiąc [...] zł
W uzasadnieniu decyzji podał między innymi, że uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, przysługuje żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, co miesiąc przez okres roku, niezależnie od odprawy.
W odwołaniu z dnia 3 sierpnia 2004 r. od powyższej decyzji do Ministra Obrony Narodowej, skarżący wniósł o jej zmianę w części dotyczącej pkt. 1 ppkt c poprzez uznanie, że dodatek specjalny należy mu się w kwocie [...] zł, a nie [...] zł. W uzasadnieniu podał, że w dniu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej otrzymywał dodatek w wysokości [...] zł na podstawie decyzji Dowódcy JW [...] z dnia [...] nr [...] i z dnia [...] nr [...] Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w G. nie miał zatem prawa obniżyć mu owego dodatku, skoro ta ostatnia decyzja nie została uchylona i nadal pozostaje w obrocie prawnym. W dalszej części podał, że wykonywał dodatkowe obowiązki i dowódca zwiększył mu dodatek specjalny, co spowodowało odpowiednie obniżenie dodatku wyrównawczego, który otrzymywał w związku ze zmianą na niższą grupę uposażenia na dotychczas zajmowanym przez niego stanowisku.
Minister Obrony Narodowej decyzją z dnia [...] nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 k.p.a., art. 169 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 76, poz. 1750), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że faktycznie skarżący otrzymywał aż do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej zwiększony o 10 % dodatek specjalny na podstawie decyzji Dowódcy JW [...] w G. z dnia [...] nr [...], jednakże decyzja powyższa został wydana z naruszeniem § 31 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz. 1005 ze zm.). Od 30 stycznia 2004 r. bowiem, nie można było zwiększać dodatku specjalnego żołnierzom, którzy pozostawali w dyspozycji lub byli w okresie wypowiedzenia. Na powyższe zwrócił uwagę Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego i Dowódca JW [...] w G. uchylił swoją decyzję o dodatku specjalnym, a w dniu 24 czerwca 2004 r. przesłał do WBE nowe zaświadczenia zawierające adnotację o dodatku specjalnym w wysokości [...] zł. W tej sytuacji i zgodnie z treścią tego zaświadczenia, organ ustalił skarżącemu w zaskarżonej decyzji należną kwotę 12 – miesięcznego uposażenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu natomiast powołał się na argumenty zawarte już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej dodając, że zaświadczenie nie ustala wysokości dodatku specjalnego, lecz decyzja. Ponadto nie znał on treści tegoż zaświadczenia. Natomiast użyte w decyzji nr [...] sformułowanie "przyznaje", w istocie przedłuża okres zwiększonego dodatku, który otrzymywał od grudnia 2002 r.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej uchylenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie, jednakże nie w zakresie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji, o co wnosi skarżący. Zezwala na to treść art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej skargi, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (§ 1), przy czym nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Przede wszystkim zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (tekst jedn. z 2002 r. Dz. U. Nr 76, poz. 693 ze zm.), uposażenie żołnierzy składa się z uposażenia zasadniczego i dodatków. Natomiast w myśl art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy, żołnierzom zwolnionym z zawodowej służby wojskowej pełnionej jako służba stała, niezależnie od odprawy, przysługuje m.in. co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu ze służby, uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, przy czym według art. 18 ust. 5 ustawy, żołnierz, który nie posiada uprawnień do zaopatrzenia emerytalnego lub zamiast tego zaopatrzenia wybrał uposażenie określone w ust. 1 pkt 1, może pobrać uposażenie za cały należny okres jednorazowo z góry. Z kolei stosownie do treści § 17 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 15 czerwca 2000 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. Nr 62, poz. 729 ze zm.), wypłaty uposażenia należnego co miesiąc przez okres roku po zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy, dokonuje wojskowe biuro emerytalne właściwe według miejsca zamieszkania żołnierza.
Powyższe uregulowania w sposób jednoznaczny wskazują, że wojskowy organ emerytalny, będąc płatnikiem powyższego uposażenia, może decydować jedynie o formie wypłaty należnego uposażenia, nie zaś wydawać decyzję w tym przedmiocie.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w G., wydał w dniu [...] decyzję dotyczącą świadczenia przewidzianego w art. 18 ust. 1 pkt 1 cytowanej już powyżej ustawy o uposażeniu żołnierzy jako organ niewłaściwy. Tym samym została wyczerpana przesłanka stwierdzenia jej nieważności, o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Natomiast Minister Obrony Narodowej podejmując decyzję z dnia [...] i utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., która była dotknięta wadą nieważności, dopuścił się rażącego naruszenia powyższego przepisu.
Niezależnie od powyższego zauważyć należy, że zgodnie z treścią art. 16 k.p.a., decyzje od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub ich zmiana, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Przepis ten zawiera zasadę stabilności decyzji administracyjnych, zapewniając ich trwałość oraz stanowiąc gwarancje pewności obrotu prawnego.
Stwierdzenie przez wojskowy organ emerytalny w toku postępowania związanego z wypłatą żołnierzowi zawodowemu powyższego świadczenia, nieuzasadnionego przyznania temuż żołnierzowi określonego prawa, nie upoważnia go do wzruszenia ostatecznej decyzji w tym przedmiocie. Dopóki bowiem decyzja taka nie zostanie uchylona, zmieniona lub stwierdzona jej nieważność w przypadkach i na zasadach określonych procedurą administracyjną, wojskowy organ emerytalny jest nią związany. Innymi słowy mówiąc, nawet gdyby się z nią nie zgadzał i miał w tej kwestii uzasadnione racje, jest zobligowany do jej respektowania.
W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że Dowódca Jednostki Wojskowej Nr [...] przesłał do wojskowego organu emerytalnego zaświadczenie z dnia [...], z którego wynika, że skarżący w ostatnim miesiącu i na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym otrzymał dodatek specjalny w wysokości ... zł. Jednakże zaświadczenie to nie może zmieniać treści decyzji administracyjnej. Wszak ten sam dowódca decyzją z dnia [...] nr [...] przyznał [...] J. K. [...] zwiększony dodatek specjalny na okres od dnia 1 kwietnia 2004 r. do dnia 31 maja 2004 r. w wysokości 10% uposażenia według grupy uposażenia U-30. Na tę okoliczność wystawiono do wojskowego organu emerytalnego stosowne zaświadczenie z dnia [...]
Reasumując, decyzja z dnia [...] jest decyzją ostateczną, która nie została w żadnym stopniu wzruszona w sposób przewidziany prawem. Wobec powyższego zaświadczenie z dnia [...] ., w sposób niebudzący żadnych wątpliwości poświadcza nieprawdę, co do wysokości dodatku służbowego przyznanego skarżącemu w ostatnim miesiącu pełnienia służby na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Stwierdzając zatem nieważność zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, zbędnym staje się ustosunkowywanie co do kwestii merytorycznych podnoszonych przez organ i przez skarżącego. Zauważyć ponadto należy, że skarżący nie poniósł żadnych kosztów związanych z postępowaniem sądowym, przeto jego wniosek o zwrot kosztów nie może zostać uwzględniony.
W tym stanie rzeczy, na mocy art. 145 § 2 pkt 2 w zw. z art. 152 i 132 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.