II SA/Wa 2242/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odmawiającą wyłączenia stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił przesłankę "szczególnie uzasadnionego przypadku".
Skarżąca A. P. wniosła o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, argumentując, że jej służba na rzecz państwa totalitarnego była krótkotrwała i nie wiązała się z wykonywaniem zadań o charakterze represyjnym. Minister odmówił, uznając, że nie zaszły "szczególnie uzasadnione przypadki". WSA uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organ nieprawidłowo zinterpretował przesłanki ustawowe i nie zbadał sprawy zgodnie z wiążącą oceną prawną z poprzedniego wyroku.
Sprawa dotyczyła wniosku A. P. o wyłączenie stosowania przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, które obniżają świadczenia emerytalne dla osób służących w organach bezpieczeństwa państwa totalitarnego. Skarżąca argumentowała, że jej służba w Biurze [...] MSW w latach 1986-1990 była krótkotrwała (niecały rok faktycznej służby z powodu urlopów macierzyńskich i wychowawczych) i nie polegała na wykonywaniu zadań operacyjnych czy represyjnych, a jedynie na czynnościach biurowych. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił, uznając, że nie zaszły "szczególnie uzasadnione przypadki", ponieważ służba była świadoma, a rzetelne wykonywanie obowiązków i brak kar dyscyplinarnych nie są wystarczające. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 153 P.p.s.a., uznał, że Minister nie zastosował się do wiążącej oceny prawnej z poprzedniego wyroku w tej sprawie (II SA/Wa 2664/19). Sąd wskazał, że Minister błędnie zinterpretował pojęcie "krótkotrwałej służby" oraz "rzetelnego wykonywania obowiązków", wymagając nadzwyczajnego zaangażowania, podczas gdy przepis nie ogranicza się do takich przypadków. Sąd podkreślił, że organ nie wykazał, iż służba Skarżącej miała charakter bezpośrednio represyjny lub operacyjny, a jedynie biurowy, a także pominął fakt długotrwałych urlopów. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wiążącej wykładni prawnej i wszechstronnej analizy materiału dowodowego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (4)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że 4 lata służby na rzecz państwa totalitarnego przy łącznym stażu blisko 25 lat należy uznać za służbę krótkotrwałą, a organ błędnie przyjął odmienną interpretację.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na poprzednim wyroku w tej sprawie, stwierdził, że organ błędnie ocenił okres służby jako niekrótkotrwały, ignorując proporcję między służbą w państwie totalitarnym a całym stażem.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (13)
Główne
ustawa zaopatrzeniowa art. 8a § 1
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane przesłanki muszą być spełnione łącznie.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu są wiążące dla organu i sądu w kolejnym postępowaniu.
Pomocnicze
ustawa zaopatrzeniowa art. 13b
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Określa służbę na rzecz totalitarnego państwa.
ustawa zaopatrzeniowa art. 15c
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis, którego stosowanie skarżąca chciała wyłączyć.
ustawa zaopatrzeniowa art. 22a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis, którego stosowanie skarżąca chciała wyłączyć.
ustawa zaopatrzeniowa art. 24a
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin
Przepis, którego stosowanie skarżąca chciała wyłączyć.
P.p.s.a. art. 119 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
P.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji administracyjnej.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów państwa i wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny mocy dowodowej i wiarygodności poszczególnych dowodów.
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służba na rzecz państwa totalitarnego trwająca 4 lata, przy łącznym stażu blisko 25 lat, powinna być uznana za krótkotrwałą. Rzetelne wykonywanie obowiązków po 12 września 1989 r. (potwierdzone nagrodami, awansami) spełnia przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Organ był związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA w tej sprawie (art. 153 P.p.s.a.). Organ błędnie zinterpretował pojęcie "szczególnie uzasadnionego przypadku", wymagając nadzwyczajnych zasług i zaangażowania. Skarżąca wykonywała jedynie czynności biurowe, a nie operacyjne czy represyjne, a okres służby był skrócony przez urlopy macierzyńskie i wychowawcze.
Odrzucone argumenty
Organ argumentował, że służba była świadoma, a rzetelne wykonywanie obowiązków i brak kar dyscyplinarnych nie są wystarczające do zastosowania wyjątku. Minister twierdził, że skarżąca nie wykazała nadzwyczajnego zaangażowania w realizację powierzonych obowiązków, wykraczającego poza normalne warunki służby. Organ powołał się na fakt, że Biuro [...] MSW należało do struktur Służby Bezpieczeństwa i było odpowiedzialne m.in. za namierzanie wrogich sygnałów.
Godne uwagi sformułowania
Organ mylnie przyjął, jakoby służby na rzecz totalitarnego państwa, gdy trwała 4 lata, przy pełnieniu obowiązków prawie 25 lat, nie należało określić jako krótkotrwałej. Przepis ten nie odnosi się jedynie do funkcjonariuszy "o szczególnych zasługach na rzecz demokratycznego państwa" czy też którzy wykazali się "nadzwyczajnym zaangażowaniem w realizację powierzonych obowiązków". Sąd uznał, że organ dowolnie przyjął, iż świadomość podjęcia służby w MSW wyklucza wyjątkowość przypadku, ignorując fakt, że skarżąca wykonywała jedynie czynności biurowe i była na urlopach. "Szczególnie uzasadniony przypadek" należy wykładać jako instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji.
Skład orzekający
Ewa Kwiecińska
przewodniczący
Agnieszka Góra-Błaszczykowska
członek
Waldemar Śledzik
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, zwłaszcza pojęć \"krótkotrwała służba\" i \"szczególnie uzasadniony przypadek\", a także zasady związania sądem prawomocnym orzeczeniem (art. 153 P.p.s.a.)."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy służb PRL, którzy ubiegają się o wyłączenie stosowania przepisów obniżających świadczenia emerytalne. Interpretacja pojęć "krótkotrwałość" i "rzetelność" może być różnie stosowana w zależności od indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy kontrowersyjnej kwestii świadczeń emerytalnych byłych funkcjonariuszy służb PRL i interpretacji przepisów dotyczących służby w państwie totalitarnym. Pokazuje, jak sądy egzekwują zasady praworządności i wiążące orzeczenia.
“Czy 4 lata służby w PRL to "krótkotrwała służba"? Sąd administracyjny wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2242/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-01-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-15 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Agnieszka Góra-Błaszczykowska Ewa Kwiecińska /przewodniczący/ Waldemar Śledzik /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6192 Funkcjonariusze Policji Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane III OSK 1268/22 - Postanowienie NSA z 2025-02-19 Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 360 art. 8a Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tj. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz skarżącej A. P. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie A. P. (zwana dalej także jako: "Strona"; "Skarżąca"), wnioskiem z dnia [...] października 2017 r. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwany dalej także jako: "Minister", "Organ") o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723 ze zm. - zwanej dalej "ustawą zaopatrzeniową"). W uzasadnieniu wniosku Strona opisując przebieg swojej służby wskazała, że od dnia [...] sierpnia 1986 r. do dnia [...] lipca 1990 r. pełniła służbę w Biurze [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, na stanowisku [...]. Podkreśliła, że od dnia [...] listopada 1987 r. do dnia zwolnienia ze służby w MSW w dniu [...] lipca 1990 r., przebywała na urlopie macierzyńskim, a następnie urlopie wychowawczym. Wobec powyższego, okres służby w rozumieniu art. 13b ustawy zaopatrzeniowej trwał niewiele ponad rok, a nie 4 lata. Strona zaznaczyła, że w czasie pełnienia przedmiotowej służby nie wykonywała pracy operacyjnej, pracy agenturalnej, czy też pracy z osobowymi źródłami informacji. Nigdy też nie zajmowała się zwalczaniem opozycji ówczesnej władzy, a jej obowiązki polegały na wykonywaniu czynności biurowych właściwych dla stanowiska [...]. W okresie od dnia [...] sierpnia 1990 r. do dnia [...] maja 1991 r. skarżąca pracowała na stanowisku cywilnym w Wydziale [...] Gabinetu Ministra Spraw Wewnętrznych. Pomyślne przejście procedury weryfikacji, umożliwiło zainteresowanej przyjęcie do służby w Urzędzie Ochrony Państwa, przekształconym następnie w Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego. Skarżąca stwierdziła, że powierzone zadania wykonywała z dużym zaangażowaniem, sumiennością i rzetelnością. Służbę na rzecz III RP pełniła na odpowiedzialnych stanowiskach, które wymagały od niej dużej koncentracji i były związane z długotrwałym i nadmiernym napięciem nerwowym i stresem. O uznaniu i zaufaniu władz demokratycznej Polski świadczy m.in. fakt odznaczenia strony Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę. Skarżąca zaznaczyła, że obniżenie jej świadczenia emerytalnego i rentowego stanowi nieuzasadnioną represję i niezasłużoną karę, a także rażący przypadek ingerencji państwa w słusznie nabyte prawa. Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec Strony art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wymieniona decyzja została doręczona ustanowionemu pełnomocnikowi strony w dniu [...] września 2019 r., który wniósł skargę na wymienioną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2664/19 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Przedmiotowy wyrok wraz z aktami sprawy oraz uzasadnieniem i stwierdzeniem jego prawomocności, wpłynął do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] września 2020 r. Po ponownym rozpoznaniu wniosku, Minister decyzją z dnia [...] marca 2021 r., nr [...], działając na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ponownie odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. W uzasadnieniu Minister wskazał, że Skarżąca została zwolniona ze służby w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego w dniu [...] lutego 2012 r., ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym wypłacana jest emerytura jako świadczenie korzystniejsze. Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu uznał służbę Skarżącej za służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, okres od dnia [...] sierpnia 1986 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. okres 4 lat. Organ ustalił, że całkowity okres służby ww. wynosi 24 lata, 9 miesięcy i 9 dni. Jednocześnie Organ stwierdził, że z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych w dniu [...] sierpnia 2020 r. przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby Skarżąca nierzetelnie wykonywała zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Ponadto z pisma Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...], uzupełnionego pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. znak [...], nie wynika, aby Strona uchylała się od wykonywania zadań służbowych i obowiązków, bądź wykonywała je w sposób niewłaściwy. Wskazują na to informacje zawarte w opiniach służbowych oraz wnioskach: kolejne wyższe stopnie i stanowiska służbowe. Strona wielokrotnie otrzymała dodatek służbowy do uposażenia. Ponadto została uhonorowana Medalem Srebrnym za Długoletnią Służbę. W materiałach ABW nie odnaleziono informacji o wymierzonych wobec Skarżącej orzeczeniach dyscyplinarnych oraz prowadzonych postępowaniach karnych oraz karno - skarbowych. Jednocześnie poinformowano, że brak jest dokumentów potwierdzających udział Strony w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia. Biorąc pod uwagę powyższy stan faktyczny, Organ wyjaśnił, że na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań j obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. artykule przesłanki muszą być spełnione łącznie. Analizując pierwszą z powyższych przesłanek organ wskazał, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie, z zastrzeżeniem, że winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby. Krótkotrwałość jest wprawdzie pojęciem nieostrym, w zakresie którego trudno określić choćby przybliżoną definicję, jednak opierając się na wykładni językowej należy stwierdzić, że krótkotrwałość jest tożsama z nietrwałością, przelotnością lub chwilowością, co potwierdza również słownik wyrazów bliskoznacznych, w którym można przytoczyć synonimy powyższego słowa: "chwilowy, doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.). Analizując przesłankę rzetelnego wykonywania obowiązków wyjaśnił, że rzetelne wykonywanie obowiązków służbowych oznacza ich realizację na najwyższym poziomie. Postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych. Zawarty w tym warunku zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" ocenić należy jako czynnik podnoszący wartość rzetelnej służby funkcjonariusza. Należy jednak wskazać, że warunek "narażenie zdrowia i życia" odnosi się do kwalifikacji narażenia, rozumianej jako stwierdzenie istnienia zagrożenia innego, niż normalne następstwo pełnienia służby, przy założeniu, że w jej istotę wpisane jest ryzyko zagrożenia życia i zdrowia. Z perspektywy ustawowej regulacji ważne jest aby zagrożenie nie było normalnym następstwem służby, czy też nie miało charakteru hipotetycznego, ale było rzeczywiste, dowiedzione i miało charakter wyjątkowy. Przedstawiając powyższe przesłanki, Minister podkreślił, że zadaniem organu jest stwierdzenie, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przesłanki te można uznać za spełnione, oraz ustalenie, czy zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Dokonując takiej oceny na gruncie przedmiotowej sprawy organ wskazał, że całkowity okres pełnionej przez Skarżącą służby wynosi 24 lata, 9 miesięcy i 9 dni. Natomiast służba pełniona przez nią na rzecz totalitarnego państwa to okres 4 lat, co stanowi około 16% ogółu służby. Wojewódzki Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 16 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2664/19, wskazał, że w przypadku Skarżącej organ mylnie przyjął, iż jej służba na rzecz totalitarnego państwa, trwająca 4 lata, przy pełnieniu obowiązków prawie 25 lat, nie była krótkotrwała. Wobec powyższego rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Minister stwierdził, że w przedmiotowej sprawie została spełniona przesłanka stypizowana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Odnosząc się do analizy przesłanki uwzględnionej w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, Organ wskazał, iż nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącą w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Skarżąca w toku pełnionej służby po 1990 r. była wielokrotnie nagradzana, awansowana w stopniu i stanowisku służbowym oraz pozytywnie opiniowana. Ponadto została odznaczona Srebrnym Medalem za Długoletnią Służbę. Mając na względzie powyższe okoliczności, zdaniem organu Skarżąca spełnia przesłankę stypizowaną w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej. Jednakże w sytuacji formułowania ostatecznej opinii organu co do tego, czy sprawę skarżącej można zaliczyć do szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w analizowanym przepisie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ogromne znaczenie ma fakt, iż szczegółowa analiza materiału dowodowego przekazanego przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (stanowiącego kopię akt osobowych o sygn. [...]) wykazała, że Skarżąca w sposób świadomy rozpoczęła służbę na stanowisku [...] w Biurze [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zawiera wprawdzie podanie Skarżącej z dnia [...] kwietnia 1986 r., w którym widnieje zapis: "uprzejmie proszę o przyjęcie mnie do służby w Milicji Obywatelskiej", jednakże adresatem wskazanej prośby był Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Ponadto notatka służbowa z dnia [...] czerwca 1986 r. Naczelnika Wydziału [...] MSW zawiera informację o treści: "Po zapoznaniu się z aktami i przeprowadzonej rozmowie w dniu [...] czerwca 1986 r. z Ob. N. A. - kandydatką do służby w Wydziale [...] MSW na stanowisku [...] wynika, że wyżej wymieniona może być zatrudniona na tym stanowisku." Zdaniem Ministra powyższe dowodzi, iż decyzja o podjęciu służby we wskazanej formacji stanowiła przemyślaną i świadomą decyzję Skarżącej. Minister wyjaśnił, że z dostępnych materiałów źródłowych wynika, że Biuro [...] MSW należało do struktur Służby Bezpieczeństwa i było odpowiedzialne m.in. za namierzanie wrogich sygnałów, w tym należących do Radia Solidarność. W kontekście analizy wystąpienia w przedmiotowej sprawie szczególnego przypadku organ stwierdził również, iż zakończenie powyżej wskazanego okresu pełnienia przez Skarżącą służby na rzecz państwa totalitarnego nie wynikało z pobudek etyczno-moralnych, lecz z likwidacji i transformacji struktur formacji związanych ze zmianami ustrojowymi w Polsce. Pozostając zatem na etacie MSW, była częścią wskazanej formacji i czerpała z niej określone, wymierne korzyści. Postawa związana z pełną świadomością aktywnego uczestnictwa w wymienionych j strukturach, w ocenie organu nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadnionego przypadku. W ocenie Ministra "szczególnie uzasadniony przypadek", zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami. Jednocześnie Minister podkreślił, iż rzetelność wykonywania zadań i obowiązków, w kontekście roty złożonego ślubowania, należy do standardowych powinności funkcjonariusza. Stąd też brak kar dyscyplinarnych oraz pozytywne opinie strony w czasie pełnienia służby nie stanowią wystarczającego powodu do zastosowania przez organ przysługującego mu uprawnienia. Ponadto Minister zwrócił uwagę, że informacja dotycząca przebiegu służby sporządzona w Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, stanowiąca ocenę wywiązywania się Strony z obowiązków służbowych oraz realizacji zadań i czynności zawiera m.in. niżej przytoczone sformułowanie: "z przebiegu służby funkcjonariusza ustalonego na podstawie akt osobowych nie wynika, aby uchylała się ona od wykonywania zadań i obowiązków służbowych, bądź wykonywała je w sposób niewłaściwy". Powyższe wskazuje, iż Skarżąca pełniła służbę poprawnie, nie wykazując się przy tym nadzwyczajnym zaangażowaniem w realizację powierzonych obowiązków, wykraczającym poza normalne warunki pełnienia służby. Zdaniem Ministra rzetelne wykonywanie obowiązków przez stronę oraz brak kar dyscyplinarnych, nie stanowią wystarczającego powodu do zastosowania przez organ przysługującego mu uprawnienia. Odnosząc się do wątpliwości dotyczących okresu służby pełnionej przez Skarżącą na rzecz totalitarnego państwa, Minister przywołał prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 2062/19, w którym Sąd stwierdził, że: "kwestia samego prawidłowego określenia okresu służby na rzecz totalitarnego państwa wykracza poza granice danego postępowania". Zagadnienie dotyczące problemu, czy pełniona była w ogóle służba na rzecz totalitarnego państwa oraz konkretnego okresu jej trwania zostało przesądzone w postępowaniu w przedmiocie obniżenia świadczeń, gdzie w kwestiach spornych, właściwe są sądy powszechne. Zdaniem Sądu, wobec wywodzonej z konstytucyjnej zasady państwa prawnego reguły pewności prawa, niedopuszczalne byłoby takie wyłożenie treści regulacji ustawy zaopatrzeniowej, które prowadziłoby do sytuacji, gdy kwestia czasu trwania służby na rzecz totalitarnego państwa byłaby oceniana przez dwa różne organy państwa, w odrębnych trybach. Jednocześnie w opinii Sądu: "Zakres prawomocności materialnej orzeczenia o obniżeniu uposażenia obejmuje także kwestie stosownego ustalenia okresu trwania służby na rzecz państwa totalitarnego. O ile nie zostanie wyeliminowane z obrotu prawnego w stosownym trybie, ostateczne rozstrzygnięcie w przedmiocie obniżenia uposażenia, organ administracji - oceniający przesłanki zaistnienia wyjątku, przewidzianego art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej - jest związany jego treścią, także w kontekście określenia czasu trwania służby na rzecz totalitarnego państwa". Odnosząc się do kwestii wskazanej przez Stronę i jej pełnomocnika, dotyczącej dużej absencji w służbie w latach 1986-1990 organ wskazał, iż Skarżąca będąc na urlopie macierzyńskim oraz urlopie wychowawczym nadal zajmowała etat w Służbie Bezpieczeństwa, czerpiąc z opisanej sytuacji określone korzyści. W związku z powyższym Minister stwierdził, że absencja Skarżącej w służbie, z punktu widzenia przesłanek art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, nie znalazła zastosowania w przedmiotowej sprawie. Mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Minister stwierdził, że osiągnięcia odnotowane przez Skarżącą po dniu 12 września 1989 r., niewątpliwie zasługują na aprobatę. Jednakże biorąc pod uwagę opisane wyżej okoliczności oraz charakter wykonywanych przez Stronę czynności ukierunkowanych na realizowanie typowych dla ustroju państwa totalitarnego zadań i funkcji, to w ocenie Ministra przedmiotowa sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, skutkujących wyłączeniem stosowania względem Skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a tejże ustawy. Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika - działając za pośrednictwem organu - wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję Ministra nr [...] z dnia [...] marca 2021r. Przedmiotowej decyzji zarzuciła naruszenie: I. przepisów postępowania, tj.: 1. art. 153 P.p.s.a. poprzez brak prawidłowego wyjaśnienia i wnikliwego rozważenia, czy w niniejszej sytuacji zachodzi warunek opisany przez prawodawcę jako "szczególnie uzasadniony przypadek"; jak również poprzez brak uwzględnienia wiążącej oceny prawnej dotyczącej tego, iż prawodawca nie zacieśnił pojęcia "szczególnie uzasadniony przypadek" do potrzeby wyróżniania się danego funkcjonariusza, czy posiadania przezeń nadzwyczajnych, ponadprzeciętnych zasług, co zostało wskazane i wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2020 r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2664/19; 2. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez przemilczenie faktów z przebiegu służby Skarżącej odnoszących się do wykonywanych przez nią zadań po dniu 12 września 1989 r., co skutkowało błędnym przyjęciem, że służba Skarżącej nie była związana z nadzwyczajnym zaangażowaniem w realizację powierzonych obowiązków, wykraczających poza normalne warunki pełnienia służby; [2] błędne przyjęcie, że postawa Skarżącej świadczyła o świadomym i aktywnym uczestnictwie w strukturach Służby Bezpieczeństwa oraz, że Skarżąca identyfikowała się z realizowanymi, przez ustrój panujący w Polsce przed 1990 r. działaniami, a tym samym uznanie, że sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku w rozumieniu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej. II. przepisów prawa materialnego, tj.: 1. błędną wykładnię zgodnie z którą pod pojęciami "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków (...) szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" rozumieć należy (1) wykonywanie obowiązków "na najwyższym poziomie", że (2) zagrożenie dla zdrowia i życia nie może być normalnym następstwem służby i że (3) wykazanie "narażenia zdrowia i życia" stanowi warunek sine qua non zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy prawidłowo wyłożony przepis należy rozumieć w ten sposób, że (1) rzetelne wykonywanie zadań stanowi zwykły, podstawowy wzorzec pełnienia służby, że (2) narażenie życia lub zdrowia może stanowić także normalne następstwo służby oraz że (3) "narażenie zdrowia i życia" stanowi jedynie egzemplifikację przesłanki "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków"; 2. art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek" pozwalający na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej, podczas gdy służba Skarżącej przed dniem 31 lipca 1990 r. była służbą krótkotrwałą i nie charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, a Skarżąca po dniu 12 września 1989 r. wykonywała powierzone jej zadania i obowiązki w sposób rzetelny. Podnosząc powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. oraz zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania wedle norm przepisanych, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a."). Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W niniejszej sprawie wniosek o rozpoznanie sprawy w trybie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. złożył zarówno Organ, jak i Skarżący. Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd wskazuje, że na podstawie art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia). Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania). W punkcie wyjścia rozważań podkreślenia wymaga, że sprawa była już bowiem przedmiotem sądowej kontroli przez tut. Sąd, który prawomocnym wyrokiem z dnia 16 czerwca 2020r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2664/19, uchylił zaskarżoną decyzję MSWiA z dnia [...] września 2019r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia przepisów ustawy zaopatrzeniowej. W świetle powyższego, rozstrzygając nin. sprawę, Sąd działa, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., w warunkach związania poglądem prawnym wyrażonym w przywołanym wyżej prawomocnym wyroku WSA w Warszawie w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2664/19. W tym miejscu Sąd wyjaśnia, że myśl przepisu art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Odstępstwo od zasady wyrażonej we wskazanym przepisie może dotyczyć tylko dwóch sytuacji. Pierwsza z nich związana jest z ewentualną zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd, natomiast drugi z przypadków utraty mocy wiążącej oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku sądu to zmiana stanu prawnego po wydaniu orzeczenia przez sąd (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1790/11). Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy istotne znaczenie ma więc wynik sądowej kontroli i treść poglądu prawnego wyrażonego w wyroku tut. Sądu w sprawie II SA/Wa 2664/19. Podkreślić bowiem należy, że zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych, także inne osoby. Z przepisu tego (w zw. z art. 153) wynika, że ani strona, ani organ administracji publicznej, nie mogą kwestionować wykładni prawa wyrażonej w prawomocnym wyroku Sądu, zaś wynikająca z art. 170 p.p.s.a. moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. W kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dane zagadnienie, nie może być ono ponownie badane. Prawomocne orzeczenia korzystają z domniemania prawidłowości i mogą zostać wzruszone jedynie w przypadkach nadzwyczajnych, określonych ustawą. Jak wskazuje się w orzecznictwie, ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy (por. wyrok NSA z 9 maja 2017 r., sygn. akt I FSK 1614/15, wyrok NSA z 2 marca 2016 r., sygn. akt II FSK 2474/15). Ponadto podkreślić należy, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu (por. wyrok NSA z 15 czerwca 2016 r., sygn. akt II FSK 1480/14). Wprawdzie powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku (por. wyrok NSA z 11 października 2017 r., sygn. akt II FSK 2428/15). Reasumując powyższe, jak ujął to Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 marca 2014r., w sprawie o sygn. akt I GSK 534/12 "(...) Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania." Powyższe oznacza, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko tut. Sądu wyrażone w uzasadnieniu wyroku II SA/Wa 2664/19 oraz, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie albowiem w sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające odstąpienia od wyrażonego wcześniej, w toku sądowej kontroli, poglądu prawnego. Jednocześnie istotą sądowej kontroli w rozstrzyganej sprawie jest, w pierwszej kolejności, swoistego rodzaju "weryfikacja" czy zaskarżony organ w pełni zastosował się do zaleceń i wskazań zawartych w wyroku WSA w Warszawie w sprawie II SA/Wa 2664/19 oraz czy Skarżącemu zasadnie odmówiono wyłączenia stosowania ustawy przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku" o którym mowa w art. 8a tejże ustawy. Sąd porządkowo przypomina, że przedmiotowym wyrokiem WSA, w szczególności uznał, że Organ "mylnie przyjął, jakoby służby na rzecz totalitarnego państwa, gdy trwała 4 lata, przy pełnieniu obowiązków prawie 25 lat, nie należało określić jako krótkotrwałej". Innymi słowu mówiąc, Sąd przyjął, że Skarżąca pełniła krótkotrwale służbę, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, przed dniem 31 lipca 1990 r. Sąd uznał też, iż na gruncie ustalonego stanu faktycznego ziściła się również przesłanka rzetelnego wykonywania obowiązków służbowych przez Skarżącą, co powinno prowadzić do wnikliwego rozważenia, czy zachodzi warunek szczególnie uzasadnionego przypadku. Dlatego też zobowiązał Ministra, aby ponownie rozpoznając sprawę, dokonał oceny wniosku strony skarżącej z dnia [...].10.2017r., mając na względzie przedstawione wskazania Sądu odnośnie interpretacji normy prawnej wyrażonej w przepisie art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, tj. aby "(...) odnieść się do podnoszonych przez Wnioskodawcę kwestii szczególnych warunków pełnienia służby na rzecz państwa totalitarnego" i w tym aspekcie "wnikliwie wyjaśnić czy zachodzą warunki do zastosowania wyjątku z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej". Zdaniem składu orzekającego, Organ ponownie badając i rozstrzygając sprawę, z wiążącej go oceny prawnej wyrażonej w przywołanym orzeczeniu tut. Sądu nie wywiązał się w sposób prawidłowy, naruszając tym samym art. 153 p.p.s.a. i to w sposób, mający istotny wpływ na wynik sprawy albowiem przy wydawaniu ponownej decyzji administracyjnej, nie zbadał wnikliwie i rzeczowo czy w przedmiotowej sprawie możemy mówić o spełnieniu warunku "szczególnie uzasadnionego przypadku". I tak, Organ wskazując na "brak czynności ze strony Wnioskodawczyni, które wykraczałyby poza normalne warunki służby" przyjął, że rzetelne wykonywanie obowiązków przez Stronę oraz brak kar dyscyplinarnych, nie stanowią wystarczającego powodu do zastosowania przez Organ przysługującego mu uprawnienia. Organ nie wyjaśnił jednak, kiedy służba mogłaby zostać uznana za taką, która wykracza poza normalne warunki służby. Co najistotniejsze, poprzez przyjęcie w zaskarżonej decyzji, że Skarżąca "(...) nie wykazała się nadzwyczajnym zaangażowaniem w realizację powierzonych obowiązków (...)" Organ dokonał wadliwej wykładni warunku z art. 8a ust.1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, gdyż – jak słusznie zauważono w sprawie II SA/Wa 2664/19 – przepis ten nie odnosi się jedynie do funkcjonariuszy "o szczególnych zasługach na rzecz demokratycznego państwa" czy też którzy wykazali się "nadzwyczajnym zaangażowaniem w realizację powierzonych obowiązków". Zdaniem Organu "szczegółowa analiza materiału dowodowego przekazanego przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, wykazała, że Wnioskodawczyni w sposób świadomy rozpoczęła służbę na stanowisku [...] w Biurze [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych". Organ "zignorował" jednakże w ogóle fakt, że służba Skarżącej, mimo iż pełniona była w Biurze [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, to jednak ograniczała się do pracy na stanowisku [...]. Z analizy akt sprawy wynika, że do obowiązków Skarżącej nigdy nie należało ani podsłuchiwanie, ani działalność operacyjna, gdyż zajmowała się pracą sekretarską - zgodnie ze swoim wykształceniem o profilu administracyjno-biurowym. Wnioskodawczyni po prostu obsługiwała technicznie wymieniony Wydział, a do głównych czynności należało między innymi pisanie na maszynie pism i inne prace biurowe Organ "pominął" też istotną okoliczność, tj. że Wnioskodawczyni od [...] listopada 1987 roku dwukrotnie przebywała na urlopie macierzyńskim, zaś od dnia [...] kwietnia 1988 roku przebywała na urlopie wychowawczym, który został anulowany z dniem [...] lipca 1990 roku, co prowadzi do konstatacji, że Skarżąca faktycznie pełniła służbę niewiele ponad rok, gdyż w pozostałym okresie przebywała na urlopie macierzyńskim, a następnie wychowawczym (ze służby w MSW została zwolniona z dniem [...] lipca 1990 roku). Zadaniem Organu było więc ustalenie czy, w szczególności, w tym właśnie okresie Skarżącej można przypisać czynności o charakterze przestępczym, ewentualnie "pracy operacyjnej" lub "pracy agenturalnej", nakierowanej na zwalczanie opozycji, kościoła czy też polskiej myśli niepodległościowej oraz czy wyczerpywały one znamiona bezpośredniego zaangażowania w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też miały charakter zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej. Po raz kolejny podkreślić należy, że unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 u.z.e.p. "szczególnie uzasadnionych przypadków", należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem służby na rzecz totalitarnego państwa jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa - z tego właśnie względu - zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2019 r., sygn. akt I OSK 1895/19, LEX nr 2764543). W związku z czym o "szczególnie uzasadnionym przypadku" mogą świadczyć pewne wyjątkowe czy szczególne okoliczności, związane z przesłankami zawartymi w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy emerytalnej. Zatem, nie tylko wybitne osiągnięcia w służbie, ale także np. okoliczności związane z samą służbą przed 31 lipca 1990 r., a więc np. wyjątkowo krótki okres służby przed tą datą, czy nawet rodzaj wykonywanych zadań albo treść czynności służbowych, mogących mieć mniej lub bardziej bezpośredni związek z działaniami charakterystycznymi dla państwa totalitarnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 czerwca 2020 r, sygn. akt II SA/Wa 2820/19). W ocenie Sądu, Minister w swych ustaleniach i rozważaniach nie wykazał, że służba pełniona przez Skarżącą w formacji uznanej za działającą na rzecz totalitarnego państwa była służbą chrakteryzującą się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, czy też była jedynie działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań, czynności podejmowanych i wykonywanych w każdej służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym nie ma żadnych konotacji negatywnych, a przyjęty odmienny wniosek, nie ma oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym i tym samym nosi cechy dowolności. Sąd przypomina, że uzasadnienie decyzji uznaniowej (a z taką mamy do czynienia w rozpatrywanej sprawie) powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu, powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. np. wyrok NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 491/09, wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10). Ze względu na konstytucyjną ochronę wolności i praw jednostki możliwość korzystania przez organ z uznania administracyjnego w takich sprawach podlega szczególnym ograniczeniom (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. sygn. akt I OSK 1895/19). Kierując się konstytucyjnymi dyrektywami poszanowania wolności i sprawiedliwości (z preambuły Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wynika, że obejmuje ona prawa podstawowe dla państwa oparte na poszanowaniu wolności i sprawiedliwości, a wśród nich prawo do zabezpieczenia społecznego (art. 67 ust. 1 i 2), realizacji dobra wspólnego (art. 1 Konstytucji RP) oraz urzeczywistniania zasady sprawiedliwości społecznej (art. 2), obowiązkiem organu jest - po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, tj. przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków" - każdorazowe wykazanie w tej sytuacji kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi organ kierował się odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Kryteriów wyboru konsekwencji dostarczają również zasady ogólne k.p.a., w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach upoważnienia do uznania nie może być rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi". Poczynione uwagi prowadzą do wniosku, że organ – wbrew ocenie prawnej Sądu dokonanej w wyroku II SA/Wa 2664/19, którą był związany jak należy interpretować przepis art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku" oraz jakich należy dokonać ustaleń, w celu weryfikacji tej przesłanki – z zaleceń tych nie wywiązał się w sposób prawidłowy. Jednocześnie Sąd stwierdza, że wyprowadzone przez organ wnioski co do przesłanki niespełnienia tegoż warunku, w okolicznościach sprawy, są wadliwe albowiem pozostają w sprzeczności z analizą akt sprawy i zgromadzonymi materiałami dowodowymi oraz noszą cechy dowolności. Dlatego też w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 153 p.p.s.a., w związku z art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy, co powoduje konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Rozstrzygając sprawę ponownie, Organ jest związany na podstawie art. 153 p.p.s.a. oceną prawną dokonaną przez Sąd w niniejszej sprawie. Ponownie rozpatrując sprawę, Organ podda ocenie okoliczności tej konkretnej sprawy administracyjnej w świetle przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku", o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Wyrażając ocenę w tym zakresie, organ powinien przywołać fakty dotyczące służby Skarżącej, jej postawy, charakteru służby, warunków jej pełnienia a następnie powyższe odniesie do ustawowej przesłanki. Organ winien też uzasadnić decyzję w sposób odpowiadający wymogom art. 107 § 3 k.p.a., tj. m.in. wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Uzasadnienie decyzji, stanowiące wyraz zindywidualizowanej oceny przypadku wnioskodawcy, nie powinno pozostawiać wątpliwości dlaczego organ rozstrzygnął sprawę strony w taki, a nie inny sposób. Reasumując, z uwagi na stwierdzone naruszenia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 powołanej ustawy w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.), zasądzając na rzecz Skarżącego od Organu zwrot kosztów postępowania w kwocie 480 zł.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI