II SA/Wa 2237/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-12-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
ochrona danych osobowychprawo prasoweGIODOwolność słowakrytyka prasowaujawnienie danychodpowiedź na krytykęsąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GIODO, uznając, że ujawnienie danych osobowych w odpowiedzi na krytykę prasową podlega prawu prasowemu, a nie ustawie o ochronie danych osobowych.

Skarżący domagał się sankcji za ujawnienie jego danych osobowych przez Dyrektora PUP w odpowiedzi na krytykę prasową. GIODO odmówił, uznając, że zastosowanie ma Prawo prasowe, a skarżący sam udostępnił swoje dane. WSA w Warszawie oddalił skargę, potwierdzając, że materiał prasowy, w tym odpowiedź na krytykę, nie stanowi zbioru danych osobowych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych, a jego dopuszczalność należy oceniać na gruncie Prawa prasowego.

Sprawa dotyczyła skargi J.S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych (GIODO), który odmówił uwzględnienia wniosku o zastosowanie sankcji za ujawnienie danych osobowych skarżącego przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w R. Skarżący zarzucił, że Dyrektor PUP ujawnił jego dane osobowe prasie w odpowiedzi na krytykę jego listu do redakcji, co naruszało ustawę o ochronie danych osobowych. GIODO uznał, że w tej sytuacji zastosowanie ma Prawo prasowe, a nie ustawa o ochronie danych osobowych, ponieważ dane zostały ujawnione w ramach odpowiedzi na krytykę prasową, a skarżący sam udostępnił swoje dane w liście do redakcji, nie zastrzegając ich nieujawniania. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko GIODO. Sąd podkreślił, że materiał prasowy, w tym odpowiedź na krytykę, nie stanowi zbioru danych osobowych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych. Zastosowanie ma art. 3a ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, który wyłącza jej stosowanie do działalności dziennikarskiej, chyba że narusza ona prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. Sąd zaznaczył, że prawo do ochrony danych osobowych nie jest absolutne i musi być równoważone z wolnością wypowiedzi. Wskazał, że dopuszczalność ujawnienia danych w materiale prasowym należy rozpatrywać na gruncie Prawa prasowego, a nie ustawy o ochronie danych osobowych. Sąd dodał, że GIODO nie jest organem właściwym do oceny treści materiału prasowego i orzekania o odpowiedzialności na gruncie Prawa prasowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Ujawnienie danych osobowych w odpowiedzi na krytykę prasową podlega przepisom Prawa prasowego, a nie ustawy o ochronie danych osobowych.

Uzasadnienie

Materiały prasowe, w tym odpowiedzi na krytykę, nie stanowią zbioru danych osobowych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych. Ustawa o ochronie danych osobowych wyłącza jej stosowanie do działalności dziennikarskiej, chyba że narusza ona prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. Prawo do ochrony danych osobowych musi być równoważone z wolnością wypowiedzi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (23)

Główne

p.p. art. 6 § 2

Ustawa Prawo prasowe

u.o.d.o. art. 3a § 2

Ustawa o ochronie danych osobowych

Pomocnicze

k.p.a. art. 104 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.d.o. art. 12 § 2

Ustawa o ochronie danych osobowych

u.o.d.o. art. 18 § 3

Ustawa o ochronie danych osobowych

p.p. art. 15 § 2

Ustawa Prawo prasowe

u.o.d.o. art. 51

Ustawa o ochronie danych osobowych

u.o.d.o. art. 19

Ustawa o ochronie danych osobowych

k.c. art. 24 § 1

Ustawa - Kodeks cywilny

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

u.o.d.o. art. 12 § 1

Ustawa o ochronie danych osobowych

u.o.d.o. art. 2 § 2

Ustawa o ochronie danych osobowych

Dyrektywa 95/46/WE

Dyrektywa 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady

p.p. art. 7 § 2

Ustawa Prawo prasowe

p.p. art. 12 § 1

Ustawa Prawo prasowe

p.p. art. 11 § 3

Ustawa Prawo prasowe

p.p. art. 12 § 1

Ustawa Prawo prasowe

k.p.a. art. 138 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 73 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 24 § 1

Ustawa - Kodeks cywilny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie Prawa prasowego zamiast ustawy o ochronie danych osobowych do ujawnienia danych w odpowiedzi na krytykę prasową. Brak podstaw do zastosowania ustawy o ochronie danych osobowych, gdyż materiał prasowy nie jest zbiorem danych w rozumieniu tej ustawy. Skarżący sam udostępnił swoje dane bez zastrzeżeń.

Odrzucone argumenty

Naruszenie ustawy o ochronie danych osobowych przez Dyrektora PUP. Wyższość ustawy o ochronie danych osobowych nad Prawem prasowym.

Godne uwagi sformułowania

Prawo do ochrony danych osobowych nie jest prawem absolutnym. Materiały prasowe (...) nie stanowią zbioru danych osobowych, o którym mowa w art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Działalność dziennikarska (...) rządzą bowiem odmienne prawa, niż określa ustawa o ochronie danych osobowych.

Skład orzekający

Maria Werpachowska

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Kube

sędzia

Sławomir Antoniuk

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie relacji między ochroną danych osobowych a prawem prasowym w kontekście odpowiedzi na krytykę."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ujawnienia danych w odpowiedzi na krytykę prasową, nie obejmuje innych form przetwarzania danych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem do prywatności a wolnością słowa, co jest tematem zawsze aktualnym i budzącym zainteresowanie.

Czy odpowiedź na krytykę prasową usprawiedliwia ujawnienie Twoich danych osobowych? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2237/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kube
Maria Werpachowska /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Antoniuk
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Werpachowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Kube, Asesor WSA Sławomir Antoniuk, Protokolant Łukasz Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych oddala skargę
Uzasadnienie
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...]wydaną na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej kpa) oraz art. 12 pkt 2 i art. 18 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jednolity Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) w zw. z art. 6 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm.) po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego wszczętego na skutek skargi J. S. na ujawnienie prasie przez T. B., Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w R., jego danych osobowych, odmówił uwzględnienia wniosku.
W uzasadnieniu podał, że J. S. (zwany dalej skarżącym) domagał się zastosowania sankcji określonej w art. 51 ustawy o ochronie danych osobowych (zwaną dalej ustawą) za ujawnienie prasie przez T. B., Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w R. (zwaną dalej Dyrektor PUP), jego danych osobowych. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że w lutym 2005 r. ukazał się w Gazecie [...] artykuł "[...]", relacjonujący spotkanie Dyrektora PUP z przedsiębiorcami – potencjalnymi pracodawcami. Skarżący w dniu [...] marca 2005 r. skierował do Gazety [...] "sprostowanie" – list będący polemiką z powyższym artykułem, krytykujący działalność PUP i zarzucający urzędowi kłamstwo, łamanie prawa bezrobotnych oraz niezrealizowanie prawa do jawności i dostępności informacji o ofertach pracy i szkoleniach. W liście tym skarżący udostępnił redakcji swoje dane osobowe. Fragmenty listu opublikowane zostały w "Gazecie [...]" w rubryce "listy i interwencje". Gazeta zwróciła się do Dyrektora PUP o ustosunkowanie się do podniesionej przez skarżącego krytyki działalności urzędu i w dniu [...] marca 2005 r. opublikowała odpowiedź Dyrektora PUP na stawiane zarzuty. W odpowiedzi tej podane zostały dane dotyczące skarżącego, stanowiące wyjaśnienie jego sytuacji jako bezrobotnego, który "stracił ten status na własne życzenie".
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej GIODO) wyjaśnił, że ustawa o ochronie danych osobowych określa zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe mogą być przetwarzane w zbiorach (art. 2 ust. 1 ustawy). W przypadku stwierdzenia naruszenia tych zasad GIODO, stosownie do dyspozycji art. 18 ust. 1 ustawy wydaje decyzję administracyjną, w której może nakazać administratorowi danych usunięcie uchybień (art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy) albo usunięcie danych osobowych (art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy). Jednakże w przypadku gdy przepisy innych ustaw regulują odrębnie wykonywanie czynności, o których mowa w art. 18 ust. 1, stosuje się przepisy tych ustaw (art. 18 ust. 3 ustawy). Zdaniem GIODO, w przedmiotowej sprawie znajdują zastosowanie przepisy zawarte w ustawie z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), zwanej dalej Prawem prasowym. Ujawnione w artykule prasowym informacje dotyczące skarżącego, stanowiły odpowiedź Dyrektora PUP na stawiane przez niego, w liście do redakcji, zarzuty. Zgodnie bowiem z art. 6 pkt. 2 Prawa prasowego, który stanowi, że organy państwowe, przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne oraz organizacje spółdzielcze są obowiązane do udzielenia odpowiedzi na przekazaną im krytykę prasową bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie jednego miesiąca, Dyrektor PUP była zobowiązana do udzielenia odpowiedzi. Działanie Dyrektora PUP należy zatem oceniać w kontekście realizacji obowiązków wynikających z prawa prasowego. Wcześniej natomiast skarżący sam udostępnił prasie swoje dane osobowe, godząc się tym samym na ich ujawnienie, ponieważ w skierowanym do redakcji liście nie zastrzegł nieujawniania powyższych danych, chociaż z mocy art. 15 ust. 2 pkt 1 Prawa prasowego miał do tego prawo. Odnosząc się do wniosku skarżącego o zastosowanie wobec Dyrektora PUP art. 51 ustawy, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wyjaśnił, że nie posiada kompetencji w zakresie nakładania kar przewidzianych w tym przepisie. Jedynie zgodnie z art. 19 ustawy w razie stwierdzenia, że działanie lub zaniechanie kierownika jednostki organizacyjnej lub jej pracownika lub innej osoby fizycznej będącej administratorem danych wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w ustawie, kieruje do organu powołanego do ścigania przestępstw zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, dołączając dowody dokumentujące podejrzenie. Biorąc pod uwagę okoliczności rozpatrywanej sprawy oraz art. 18 ust. 3 ustawy oraz Prawo prasowe, stwierdził, że brak jest podstaw do zastosowania ustawy o ochronie danych osobowych, a tym samym nie znajduje też uzasadnienia wniosek skarżącego o zastosowanie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych art. 51 ustawy. W dalszej części uzasadnienia decyzji pouczył, że jeżeli w ocenie skarżącego artykuł narusza jego dobra osobiste, może skorzystać, w myśl art. 24 Kodeksu cywilnego, z prawa wniesienia stosownego powództwa do sądu powszechnego – sądu okręgowego, a w przypadku, jeżeli uważa, że jest zastraszany przez Dyrektora PUP, to ocena powyższego należy do prokuratury oraz sądów.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że w piśmie z dnia 5 lipca 2005 r. prosił o ustosunkowanie się do zarzutów Powiatowego Urzędu Pracy w R. oraz o wykaz akt zgromadzonego materiału dowodowego. Nie dostał na ten temat żadnej informacji, a sądził, że otrzyma ją przed wydaniem decyzji. Nadto podnosił zarzut łamania przez Dyrektora PUP ustawy o ochronie danych osobowych przez udzielenie prasie informacji o jego osobie niepochodzących z jego sprostowania, lecz z akt osobowych będących w posiadaniu urzędu. Uważa, że GIODO niezasadnie zastosował w niniejszej sprawie ustawę Prawo prasowe i zarzucił, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych "próbuje dowieść wyższości prawa prasowego nad ustawą o ochronie danych osobowych". Wskazał też, że nie wyrażał zgody na ujawnienie jego danych osobowych, a sprostowania do gazety nie mógł napisać anonimowo.
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz art. 12 pkt 2 i art. 18 ust. 3 ustawy o ochronie danych osobowych w zw. z art. 6 ustawy Prawo prasowe po rozpatrzeniu wniosku J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją GIODO z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podtrzymał argumentację, że w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajdują przepisy innej ustawy, tj. przepisy ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe. Ustosunkowując się do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych podkreślił, że prawo prasowe jest aktem prawnym równorzędnym w stosunku do ustawy o ochronie danych osobowych i błędnym jest założenie wyższości którejkolwiek z tych ustaw. Ustawa o ochronie danych osobowych ma charakter generalny, co oznacza, że jej regulacje mają szczególne znaczenie w sytuacjach nieuregulowanych innymi przepisami. Skarżący kwestionuje udostępnienie swoich danych prasie, a dane te opublikowane zostały w odpowiedzi na złożoną przez skarżącego krytykę. Zdaniem GIODO, nie budzi wątpliwości, że skarżący sam podał redakcji gazety swoje dane, w związku z poddaniem krytyce działalności Dyrektora PUP w R.. Godził się przy tym na ich ujawnienie, ponieważ w skierowanym do redakcji liście nie zastrzegł nieujawniania powyższych danych, chociażby na mocy art. 15 ust. 2 pkt 1 Prawa prasowego. Tym samym należy uznać jako bezzasadny zarzut skarżącego, że nie wyrażał on zgody na przetwarzanie danych osobowych i w związku z tym naruszony został art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy. Ujawnione w artykule prasowym informacje dotyczące skarżącego stanowią odpowiedź Dyrektora PUP na stawiane w liście do gazety zarzuty, a zatem działania Dyrektora PUP należy oceniać w kontekście realizacji obowiązków wynikających z Prawa prasowego – art. 6 pkt 2. Powołał się też na treść art. 11 ust. 3 Prawa prasowego, że kierownicy jednostek organizacyjnych są obowiązani umożliwiać dziennikarzom nawiązywanie kontaktu z pracownikami oraz swobodne zbieranie wśród nich informacji i opinii, jak również art. 12 ust. 1 pkt 1, który stanowi, że dziennikarz jest obowiązany zachować szczególną staranność i rzetelność przy zbieraniu i wykorzystaniu materiałów prasowych. Zdaniem GIODO, przepisy te nie regulują zakresu pozyskiwania informacji i nie wykluczają możliwości opublikowania informacji niepochodzących ze "sprostowania" skarżącego, lecz przekazanych przez urzędnika w celu wyjaśnienia okoliczności sprawy. Odnosząc się do wniosku o "ustosunkowanie się do zarzutów z Powiatowego Urzędu Pracy w R." Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wskazał, że skarżący nie sprecyzował o jakie zarzuty chodzi, natomiast informacje uzyskane z Powiatowego Urzędu Pracy w R. zostały wykorzystane przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy przedstawionego w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem zaś z dnia [...] sierpnia 2005 r. został rozstrzygnięty wniosek skarżącego w przedmiocie wydania wykazu akt zgromadzonego materiału dowodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na wymienioną wyżej decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] października 2005 r. J. S. zarzucił organowi stronnicze działanie. Za niezasadne uznał twierdzenie organu o braku podstaw do zastosowania ustawy o ochronie danych osobowych w zakresie jego wniosku i powołanie się przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na ustawę Prawo prasowe.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę organ prawidłowo odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego, a decyzje wydane zostały w postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z przepisami ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej również kpa.
Na wstępie wskazania wymaga, że do zadań Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych należy – stosownie do art. 12 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.) – kontrola legalności przetwarzania danych osobowych z przepisami o ochronie danych osobowych oraz wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Podkreślić należy, iż ustawę stosuje się do przetwarzania danych osobowych w kartotekach, skorowidzach, księgach, wykazach i innych zbiorach ewidencyjnych (art. 2 ust. 2 pkt 1 tej ustawy) oraz w systemach informatycznych, także w przypadku przetwarzania danych poza zbiorem danych (art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy). Określa ona bowiem zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych oraz prawa osób fizycznych, których dane osobowe są lub mogą być przetwarzane w zbiorach danych osobowych.
Podstawowy zarzut skargi J. S. w postępowaniu przed organem dotyczył ujawnienia prasie przez Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy w R. danych dotyczących jego osoby. Wskazał, że nie wyrażał na powyższe zgody, a ponadto informacje zawarte w materiale prasowym nie w pełni odpowiadają prawdzie. Wskazał przy tym, że artykuł, jaki ukazał się w "Gazecie [...]" narusza jego dobra osobiste.
Kwestią o podstawowym znaczeniu w przedmiotowej sprawie było zatem zbadanie przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, czy w sprawie doszło do naruszenia przepisów ustawy, tj. czy nastąpiło niezgodne z prawem udostępnienie prasie danych osobowych J. S. ze zbiorów danych prowadzonych przez Powiatowy Urząd Pracy w R.. Tylko wówczas bowiem, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych byłby uprawniony do zastosowania środków przewidzianych w ustawie. Z akt postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, że Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych dokonał ustaleń w tym zakresie, mimo, że w uzasadnieniu decyzji nie wskazał na to wyraźnie. W postępowaniu administracyjnym ustalono, że dane osobowe skarżącego nie zostały udostępnione ze zbiorów prowadzonych przez PUP na potrzeby udzielenia prasie odpowiedzi na krytykę. W aktach postępowania (k-26) znajduje się pismo Dyrektora PUP, w którym wskazano, że dane osobowe J. S. udostępniane były przez Urząd dwukrotnie, w związku z postępowaniami prowadzonymi na gruncie przepisów kpa. Dane skarżącego Urząd udostępnił w dniu [...] kwietnia 2005 r. w związku ze złożonym przez skarżącego odwołaniem do Wojewody [...] w K. od decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz w dniu [...] maja 2005 r., gdy zastępca Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej zwrócił się o ustosunkowanie się do skargi złożonej przez J.S.
Brak było zatem podstaw do uwzględnienia przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wniosku skarżącego. Kwestią odrębną pozostaje natomiast udzielenie przez Dyrektora PUP "Gazecie [...]" odpowiedzi na przekazaną krytykę prasową. Sąd stwierdza, że materiał prasowy w rozumieniu art. 7 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 ze zm.), w tym również zawierający dane osobowe (np. imię i nazwisko) nie stanowi zbioru danych osobowych, o którym mowa w art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie danych osobowych. Już chociażby z tej przyczyny zasady postępowania przy przetwarzaniu danych osobowych określone w ustawie, w tym m.in. zasada legalności przetwarzania danych, nie mogą znaleźć zastosowania w odniesieniu do opublikowanego materiału prasowego. Z tego też względu dopuszczalność ujawnienia w tej sprawie imienia i nazwiska oraz innych informacji dotyczących skarżącego nie można rozpatrywać na gruncie ustawy o ochronie danych osobowych, w tym w szczególności art. 23 ust. 1 tej ustawy, określającego przesłanki legalności przetwarzania danych osobowych.
Ustawodawca w celu zapewnienia zgodności przepisów ustawy o ochronie danych osobowych z przepisami Dyrektywy 95/46 Parlemantu Europejskiego i Rady z dnia 24 października 1995 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w zakresie przetwarzania danych osobowych oraz swobodnego przepływu tych danych, wprowadził do ustawy art. 3a ust. 2, stanowiący odpowiednik art. 9 Dyrektywy 95/46 WE, zgodnie z którym jej przepisów – z wyjątkiem art. 14-19 i art. 36 ust. 1 – nie stosuje się do prasowej działalności dziennikarskiej w rozumieniu ustawy Prawo prasowe oraz do działalności literackiej lub artystycznej, chyba że wolność wyrażania swoich poglądów i rozpowszechniania informacji istotnie narusza prawa i wolności osoby, której dane dotyczą. Wprowadzenie do ustawy tego przepisu było konieczne w związku z potrzebą pogodzenia prawa do prywatności z normami dotyczącymi wolności wypowiedzi.
Podkreślić należy, że prawo do ochrony danych osobowych nie jest prawem absolutnym. Winno być ono respektowane, ale nie może czynić niemożliwym realizowania prawa wolności wypowiedzi (zwłaszcza, gdy obywatel poddaje krytyce działalność organu administracji publicznej), prawa do nieskrępowanego wyrażania poglądów, tak w formie mówionej, jak i do utrwalania słów oraz ich publikacji w postaci druku.
W sprawie bezsporne jest, że skarżący w ramach polemiki z artykułem prasowym, jaki pojawił się na łamach "Gazety [...]", wystosował list, którego fragmenty opublikowane zostały następnie w tej Gazecie wraz z jego danymi osobowymi, jako autora listu (podano imię i nazwisko). W liście tym skarżący krytyce poddał działalność Powiatowego Urzędu Pracy w R., zarzucając m.in. łamanie praw bezrobotnych poprzez niezrealizowanie prawa do jawności i dostępności informacji o ofertach pracy i szkoleniach. Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy Prawo prasowe, organy państwowe, przedsiębiorstwa państwowe i inne państwowe jednostki organizacyjne oraz organizacje spółdzielcze są obowiązane do udzielenia odpowiedzi na przekazaną im krytykę prasową bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu miesiąca.
Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 4 Prawa prasowego, materiałem prasowym jest każdy opublikowany lub przekazany do opublikowania w prasie tekst albo obraz o charakterze informacyjnym, publicystycznym, dokumentalnym lub innym niezależnie od środków przekazu, rodzaju, formy, przeznaczenia czy autorstwa. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 28 września 2000 r. sygn. akt V KKN 171/98 wskazał, że "W świetle Prawa prasowego listy do redakcji stanowią materiał prasowy pod warunkiem, że przesłane zostały do redakcji w celu ich opublikowania. Za publikacje materiałów prasowych odpowiedzialność ponosi redaktor naczelny. Opublikowanie listu do redakcji poprzedzać musi więc wymagane w art. 12 ust. 1 Prawa prasowego, szczególnie staranne i rzetelne sprawdzenie informacji zawartych w liście do redakcji (...)".
Sąd podziela pogląd organu, że również opublikowanie materiału stanowiącego odpowiedź na krytykę, tj. podniesione w liście do redakcji "Gazety [...]" zarzuty J.S. dotyczące działalności Urzędu, winno być rozpatrywane na gruncie przepisów Prawa prasowego, a nie ustawy o ochronie danych osobowych.
W świetle obowiązujących przepisów prawa Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych prawidłowo odmówił zatem uwzględnienia wniosku skarżącego. Wypowiedzi Dyrektora PUP w R. oraz pracowników tego Urzędu udzielone przedstawicielowi Gazety w związku z zarzutami dotyczącymi działalności Urzędu i opublikowane następnie w prasie – nie stanowią udostępnienia danych w rozumieniu ustawy o ochronie danych osobowych. W związku z tym, że do prasowej działalności dziennikarskiej stosuje się wyłącznie art. 14-19 i art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych stwierdzić należy, że w odniesieniu do materiału prasowego nie można mówić o naruszeniu zasad przetwarzania danych osobowych. Prasową działalnością dziennikarską, w ramach której wykorzystywane są dane osobowe, rządzą bowiem odmienne prawa, niż określa ustawa o ochronie danych osobowych. Nie oznacza to, że skarżący pozbawiony jest ochrony prawnej. Ustawa Prawo prasowe zawiera przepisy dotyczące odpowiedzialności za naruszenie prawa spowodowane opublikowaniem materiału prasowego. Nadto, zgodnie z art. 24 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.), ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonanego naruszenia może on także żądać, ażeby osoba, która dopuściła się naruszenia, dopełniła czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności, ażeby złożyła oświadczenie odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach przewidzianych w kodeksie może on również żądać zadośćuczynienia pieniężnego lub zapłaty odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.
Do zadań Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie należy ocenianie treści materiału prasowego i orzekanie o odpowiedzialności prawnej na gruncie Prawa prasowego.
Sąd wskazuje jednocześnie, że bez wpływu na wynik przedmiotowej sprawy pozostaje odmowa uwzględnienia przez organ wniosku o sporządzenie wykazu akt zgromadzonych w sprawie. W stosunku do skarżącego dopełniony został bowiem obowiązek wynikający z art. 10 i art. 73 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. J. S. zawiadomiony został o prawie wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, jak również prawie przejrzenia akt sprawy oraz sporządzenia z nich odpisów i notatek.
Na wynik sprawy nie wpływa również błędne powołanie przez organ w podstawie decyzji art. 18 ust. 3 ustawy o ochronie danych osobowych. Podkreślić należy, że przepis ten znajduje zastosowanie wówczas, gdy organ stwierdzi naruszenie przepisów ustawy o ochronie danych osobowych, jednakże w sprawie znajdują zastosowanie przepisy innej ustawy, która odmiennie niż ustawa o ochronie danych osobowych, określa sposób przywrócenia stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie tego rodzaju przypadek nie zachodził. Zbędne było więc jego przywołanie w podstawie prawnej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI