II SA/WA 2235/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę funkcjonariusza Policji na decyzję odmawiającą przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, uznając, że zbycie własnego lokalu w miejscowości pobliskiej wyklucza takie uprawnienie.
Funkcjonariusz Policji złożył wniosek o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, mimo że wcześniej zbył własny dom w miejscowości pobliskiej do miejsca służby. Organy Policji odmówiły przyznania świadczenia, powołując się na przepisy wyłączające takie prawo w przypadku zrzeczenia się lub utraty prawa do zajmowanego lokalu. Skarżący argumentował, że sprzedaż była spowodowana obawą o życie po zamachu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów, że zbycie własnego lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej, nawet z przyczyn osobistych, wyklucza możliwość przyznania równoważnika pieniężnego.
Sprawa dotyczyła skargi funkcjonariusza Policji na decyzję Komendanta Policji utrzymującą w mocy odmowę przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Funkcjonariusz, mianowany w 2013 roku, złożył dwa oświadczenia mieszkaniowe dotyczące okresów lipiec-październik 2020 r. oraz listopad-grudzień 2020 r. Wskazał, że posiada dom w miejscowości D., oddalonej o ponad 2 godziny drogi od miejsca służby w Warszawie. Wcześniej, w listopadzie 2019 roku, sprzedał lokal mieszkalny w R., który znajdował się w miejscowości pobliskiej względem miejsca pełnienia służby i spełniał normy zaludnienia. Organy Policji odmówiły przyznania równoważnika, powołując się na § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który stanowi, że równoważnik nie przysługuje, jeśli policjant utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu. Funkcjonariusz argumentował, że sprzedaż była spowodowana obawą o życie po zamachu z lipca 2018 roku i zarzucał naruszenie przepisów postępowania, w tym brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia są jednoznaczne: prawo do równoważnika nie przysługuje, jeśli policjant sam lub jego małżonek zbył lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, który zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe. Sąd podkreślił, że zbycie własnego lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej, nawet z przyczyn osobistych związanych z obawą o życie, wyklucza możliwość przyznania równoważnika pieniężnego, ponieważ funkcjonariusz sam pozbył się zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, funkcjonariuszowi, który zbył własny lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby, nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego.
Uzasadnienie
Przepisy ustawy o Policji oraz rozporządzenia wykonawczego jednoznacznie wyłączają prawo do równoważnika pieniężnego w przypadku, gdy policjant sam lub jego małżonek zbył lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, który zaspokajał jego potrzeby mieszkaniowe. Zrzeczenie się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego przez policjanta wyłącza możliwość przyznania świadczenia, niezależnie od przyczyn sprzedaży.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (23)
Główne
u.o. Policji art. 88 § ust. 1
Ustawa o Policji
Funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny.
u.o. Policji art. 92 § ust. 1
Ustawa o Policji
Funkcjonariuszowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
u.o. Policji art. 95 § ust. 1
Ustawa o Policji
Określa przypadki, w których lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi, w tym w razie zbycia przez niego lub jego małżonka lokalu mieszkalnego lub domu.
u.o. Policji art. 95 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o Policji
Szczegółowo określa sytuację zbycia lokalu mieszkalnego lub domu jako przesłankę negatywną do przydziału lokalu lub równoważnika.
rozporządzenie MSWiA art. 1 § ust. 1 pkt 5
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
Określa, że równoważnik nie przysługuje, jeśli policjant posiada dom jednorodzinny lub lokal mieszkalny stanowiący odrębną nieruchomość, będący przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny.
rozporządzenie MSWiA art. 1 § ust. 2 pkt 1
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
Równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu.
Pomocnicze
u.o. Policji art. 90
Ustawa o Policji
Dotyczy przydziału lokalu mieszkalnego.
u.o. Policji art. 92 § ust. 2
Ustawa o Policji
Zakres delegacji ustawowej do wydania rozporządzenia w sprawie równoważnika.
u.o. Policji art. 96 § ust. 3
Ustawa o Policji
Określa przypadki, w których zbycie lokalu nie wyłącza prawa do świadczeń.
u.o. Policji art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa o Policji
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
u.o. Policji art. 127 § § 2
Ustawa o Policji
Rozpatrzenie odwołania.
Kpa. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Kpa. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozpatrzenie odwołania.
Kpa. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.
Kpa. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Kpa. art. 10 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.
Kpa. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
Kpa. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny mocy dowodowej poszczególnych środków dowodowych.
Kpa. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi formalne decyzji.
rozporządzenie MSWiA art. 2 § ust. 1 pkt 2
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
Określa stawki równoważnika.
rozporządzenie MSWiA art. 9 § ust. 1 pkt 7
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego
Określa dodatkowe przesłanki odmowy przyznania równoważnika.
p.u.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie sądu o oddaleniu skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zbycie przez funkcjonariusza własnego lokalu mieszkalnego w miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby wyklucza prawo do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, zgodnie z § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA w zw. z art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji. Funkcjonariusz sam zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, posiadając lokal w miejscowości pobliskiej, a następnie dobrowolnie się go zrzekł poprzez sprzedaż.
Odrzucone argumenty
Sprzedaż lokalu mieszkalnego była spowodowana obawą o życie i zdrowie funkcjonariusza po zamachu, co powinno być uwzględnione przy rozpatrywaniu wniosku o równoważnik. Organy naruszyły zasady postępowania administracyjnego, nie zapewniając stronie czynnego udziału w postępowaniu i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów.
Godne uwagi sformułowania
Istotą normy tego przepisu jest to, aby z określonego w nim równoważnika pieniężnego korzystali jedynie ci policjanci, którzy w miejscowości pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej nie posiadają lokalu mieszkalnego ani w takich miejscowościach - lokalu mieszkalnego nie posiadają członkowie rodziny policjanta. Relewantne prawnie jest nieposiadanie lokalu mieszkalnego w oparciu o określony tytuł prawny, a w konsekwencji utrata lokalu mieszkalnego posiadanego w oparciu o określony tytuł prawny. Skoro zgodnie z treścią § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli m.in. utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, to trzeba przyjąć, w ocenie K[...]P, że w tym przypadku chodzi o lokale zaspokajające potrzeby mieszkaniowe funkcjonariuszy, bo taki jest sens tego przepisu wynikający z zakresu delegacji zawartej w art. 92 ust. 2, w kontekście zasady uregulowanej w art. 92 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Przepisy w tej kwestii są jednoznaczne i wskazują, że zrzeczenie się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego przez policjanta wyłącza możliwość przyznania świadczenia, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji.
Skład orzekający
Izabela Głowacka-Klimas
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Borowiecki
członek
Andrzej Wieczorek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego dla funkcjonariuszy Policji, w szczególności w kontekście zbycia własnego lokalu mieszkalnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariusza Policji i jego prawa do równoważnika. Interpretacja przepisów może mieć zastosowanie do innych służb mundurowych, jeśli obowiązują analogiczne regulacje.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak literalna interpretacja przepisów może prowadzić do odmowy świadczenia, nawet w sytuacji, gdy funkcjonariusz działał pod presją okoliczności życiowych. Jest to ciekawe dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i świadczeniami socjalnymi.
“Czy obawa o życie zwalnia policjanta z obowiązku posiadania lokalu? Sąd rozstrzyga o równoważniku pieniężnym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2235/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-02-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-06-14 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek Izabela Głowacka-Klimas /przewodniczący sprawozdawca/ Piotr Borowiecki Symbol z opisem 6212 Równoważnik za brak lokalu mieszkalnego i za remont lokalu mieszkalnego Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane III OSK 2300/22 - Wyrok NSA z 2025-10-15 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 1882 art. art. 88 ust. 1, 90, 92 ust. 1, 95 ust. 1 pkt 4 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji. Dz.U. 2013 poz 1130 par. 1 ust. 1 pkt 5, ust. 2 pkt 1 Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lutego 2022 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Komendanta [...] Policji w W. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oddala skargę Uzasadnienie Komendant [...] Policji (dalej: KSP, organ) decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.; dalej Kpa.), po rozpatrzeniu odwołania K. R. (dalej: zainteresowany, funkcjonariusz, skarżący) od decyzji Komendanta [...] Policji w W. (Komendant) z [...] lutego 2021 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, utrzymał w mocy decyzję wydaną w I instancji. Jak wynika z ustalonego w niniejszej sprawie stanu faktycznego, K.R. "jest obecnie" funkcjonariuszem Komendy [...] Policji w W. W służbie stałej został mianowany w dniu [...] listopada 2013 roku. W dniu [...] stycznia 2021 r. złożył do [...] w W., dwa oświadczenia mieszkaniowe (rejestr KPP nr [...] i [...]) w sprawie ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości. Pierwsze oświadczenie mieszkaniowe (rejestr KPP nr [...]), dotyczyło ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres: miesiąc lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2020 r., w którym zainteresowany wskazał, że posiada dom położony w miejscowości D. przy ul. [...], gdzie czas dojazdu, w obie strony wynosi ponad 2 godziny. Ponadto zainteresowany oświadczył, że nie posiada członków rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji, gdyż jest osobą rozwiedzioną. Drugie oświadczenie mieszkaniowe (rejestr KPP nr [...]), dotyczyło ustalenia uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego za okres: miesiąc listopad i grudzień 2020 r., w którym zainteresowany wskazał, że posiada dom położony w miejscowości D. przy ul. [...], gdzie czas dojazdu, w obie strony wynosi ponad 2 godziny. Ponadto zainteresowany oświadczył, że posiada członka rodziny w rozumieniu art. 89 ustawy o Policji, tj. żonę M. R., z którą zawarł związek małżeński w dniu [...] października 2020 roku. Do wymienionych powyżej oświadczeń mieszkaniowych zainteresowany załączył oświadczenie z [...] stycznia 2021 r., w którym wskazał, że zamieszkuje w domu, położonym w miejscowości D. przy ulicy [...] oraz wskazał trasę dojazdu komunikacją publiczną, z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. Załączył również drugie oświadczenie z [...] stycznia 2021 r., w którym oświadczył, że jest wraz z żoną, właścicielem domu położonego w miejscowości D. przy ul. [...] . Ponadto zainteresowany załączył do sprawy kserokopię aktu notarialnego [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. stanowiącego umowę sprzedaży oraz oświadczenie o ustanowieniu hipoteki, dotyczącą sprzedaży lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość nr [...] położonego w miejscowości R., pow. w., woj. m., przy [...], którego był właścicielem. Z treści niniejszej umowy wynika, że zainteresowany sprzedał wskazany powyżej lokal mieszkalny (składający się z 3 izb, tj. dwóch pokoi i kuchni) o powierzchni użytkowej 35,16 m2 wraz z przynależną piwnicą o powierzchni 9,76 m2, co stanowiło łączną powierzchnię użytkową 44,92 m2. Po rozpatrzeniu ww. oświadczeń mieszkaniowych i przeanalizowaniu dokumentów zgromadzonych w sprawie, Komendant decyzją nr [...] z [...] lutego 2021 r. odmówił przyznania funkcjonariuszowi w pkt 1 prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od lipca do października 2020 r. w wysokości obowiązujących stawek wynikających z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 946; dalej rozporządzenie) oraz w pkt 2 prawa do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego od listopada do grudnia 2020 r. w wysokości obowiązujących stawek wynikających z § 2 ust. 1 pkt 1 ww. rozporządzenia. Podstawę prawną niniejszego rozstrzygnięcia stanowił art. 92, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2020 r. poz. 360, ze zm.) oraz § 1 ust. 2 pkt 1, § 9 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia. Jak stwierdził Komendant, funkcjonariusz dokonał sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego numer [...] przy [...] w R., który to lokal znajduje się w miejscowości pobliskiej względem miejsca pełnienia służby znajdującego się w W., jak również, lokal ten, spełniał normy zaludnienia przysługujące wymienionemu, który wówczas był policjantem nie posiadającym członków rodziny (był osobą rozwiedzioną). Komendant wskazał między innymi, że na podstawie przepisu § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1 cyt. rozporządzenia. Od powyższej decyzji Komendanta funkcjonariusz złożył odwołanie do K[...]P, wnosząc o uchylenie tej decyzji w całości i przyznanie równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zarzucił wydanej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, art. 7, art. 10, art. 77 § 1 oraz 80 Kpa. i art. 107 § 3 Kpa. Jak stwierdził, organ rozpatrując jego sprawę, nie wziął pod uwagę faktu, że w dniu [...] lipca 2018 r. został postrzelony z broni palnej a okoliczność ta przyczyniła się do podjęcia przez niego decyzji o zmianie miejsca zamieszkania z obawy o swoje życie i zdrowie. W uzasadnieniu wymienionej na wstępie decyzji K[...]P wskazał, że w myśl art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Organ podkreślił, że prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje świadczenie pieniężne, to jest pomoc finansowa, o której stanowi art. 94 ust. 1 ustawy o Policji oraz równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego określony w art. 92 ust. 1 tej ustawy. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi przysługuje równoważnik, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Istotą normy tego przepisu jest to, aby z określonego w nim równoważnika pieniężnego korzystali jedynie ci policjanci, którzy w miejscowości pełnienia służby albo w miejscowości pobliskiej nie posiadają lokalu mieszkalnego ani w takich miejscowościach - lokalu mieszkalnego nie posiadają członkowie rodziny policjanta. Podstawową przesłanką, przy rozstrzyganiu uprawnień do przedmiotowego świadczenia jest okoliczność czy w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej, funkcjonariusz posiada lokal mieszkalny, lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji. W świetle art. 89 ustawy o Policji, członkami rodziny policjanta, których uwzględnia się przy przydziale lokalu mieszkalnego (także i pomocy finansowej jako formy zastępczej) są pozostający z policjantem we wspólnym gospodarstwie domowym m.in.: małżonek, dzieci własne lub małżonka, przysposobione lub przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej pozostające na jego utrzymaniu, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 25 lat życia. Jak podał K[...]P, przepis § 1 ust. 1 pkt 1 - 6 cyt. wyżej rozporządzenia stanowi, że równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej on sam lub członkowie jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji nie posiadają: pkt 1 - lokalu mieszkalnego przydzielonego na podstawie decyzji administracyjnej, pkt 2 - spółdzielczego lokalu mieszkalnego, w tym lokatorskiego lub własnościowego, oraz spółdzielczego lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, pkt 3 - lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu, stanowiącego mieszkaniowy zasób gminy lub innych jednostek samorządu terytorialnego, lokalu stanowiącego własność Skarbu Państwa lub państwowych osób prawnych albo pozostającego w zasobach towarzystw budownictwa społecznego, pkt 4 - lokalu mieszkalnego zajmowanego na podstawie umowy najmu innego niż wymieniony w pkt 3, dla którego stawka czynszu za 1 m2 powierzchni użytkowej lokalu nie jest wyższa od stawki ustalonej przez gminę - dotyczy to również mieszkań o powierzchni użytkowej przekraczającej 80 m2, pkt 5 - domu jednorodzinnego, domu mieszkalno-pensjonatowego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, będącego przedmiotem własności lub współwłasności policjanta lub członków jego rodziny, o których mowa w art. 89 ustawy o Policji, pkt 6 - tymczasowej kwatery. Zdaniem K[...]P z przytoczonego powyżej przepisu jasno wynika, że chodzi w nim o nieposiadanie lokali, do których przysługują określone w przepisie tytuły prawne. Relewantne prawnie jest nieposiadanie lokalu mieszkalnego w oparciu o określony tytuł prawny, a w konsekwencji utrata lokalu mieszkalnego posiadanego w oparciu o określony tytuł prawny. Natomiast, jak podał organ, z treści przepisu § 1 ust. 2 cyt. wyżej rozporządzenia wynika m.in., że równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli: 1. utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1, 2. otrzymał pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem policjanta przeniesionego do służby w innej miejscowości, 3. jego małżonek otrzymał pomoc finansową, o której mowa w pkt 2. Skoro zgodnie z treścią § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli m.in. utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o których mowa w ust. 1, to trzeba przyjąć, w ocenie K[...]P, że w tym przypadku chodzi o lokale zaspokajające potrzeby mieszkaniowe funkcjonariuszy, bo taki jest sens tego przepisu wynikający z zakresu delegacji zawartej w art. 92 ust. 2, w kontekście zasady uregulowanej w art. 92 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Jak stwierdził K[...]P, dla prawidłowej, systemowej wykładni powyższej normy, istotna jest treść art. 95 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, z którego wynika, że lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, w tym także równoważnika za brak lokalu mieszkalnego, jako formy zastępczej do przydziału lokalu, nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, w razie zbycia przez niego lub jego małżonka, własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3. KSP dodał, że prawodawca postanowił w ramach posiadanego upoważnienia ustawowego, dookreślić stany prawne i faktyczne eliminujące prawo do równoważnika i obok posiadającej ustawowy wymiar, przesłanki zbycia przez funkcjonariusza lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3, dodał pojęcie utraty i pojęcie zrzeczenia się prawa do lokalu. K[...]P podał, że funkcjonariuszowi przysługiwał tytuł prawny do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, który znajdował się w miejscowości pobliskiej, w stosunku do miejsca pełnienia przez niego służby. Ponadto nie budzi wątpliwości, że niniejszy lokal o powierzchni użytkowej 35,16 m2 i o strukturze 3 izb, tj. dwóch pokoi i kuchni, spełniał należne dwie normy zaludnienia dla ww., tj. 14 m2 pow. mieszkalnej, a zatem funkcjonariusz miał zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Następnie ww. na podstawie aktu notarialnego [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. stanowiącego umowę sprzedaży oraz oświadczenie o ustanowieniu hipoteki, zbył przedmiotowy lokal mieszkalny, tj. zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego. Oznacza to, w ocenie KSP, spełnienie przesłanki określonej w § 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, która nakazuje organowi w takiej sytuacji odmowę uwzględnienia wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. K[...]P wyjaśnił, że do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy nie potrzebował innych dowodów, poza tymi dostarczonymi przez zainteresowanego, jak również nie pozyskiwał innych dokumentów, gdyż kluczowym dowodem w sprawie, był akt notarialny sprzedaży lokalu mieszkalnego przez funkcjonariusza. Jak stwierdził organ, wbrew zarzutom, zainteresowany miał zapewniony udział w postępowaniu, organ wydał zaskarżoną decyzję wyłącznie na podstawie złożonych przez stronę dokumentów, zatem cały materiał dowodowy był stronie znany i dodatkowe zawiadomienie w trybie art. 10 Kpa. nie miało jakiegokolwiek wpływu na zaskarżone rozstrzygnięcie. Natomiast dokumentacja związana ze zdarzeniem dotyczącym zamachu na osobę funkcjonariusza w dniu [...] lipca 2018 r. nie ma jakiegokolwiek znaczenia do rozstrzygnięcia kwestii przyznania lub odmowy równoważnika za brak lokalu mieszkalnego. Zgodnie z art. 78 Kpa. przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a okoliczności zdarzenia z dnia [...] lipca 2018 r. nie mają w opinii organu takiego znaczenia. K[...]P podał, że posłużenie się przez ustawodawcę w art. 92 ust. 1 ustawy pojęciem "przysługuje" oznacza kategoryczne określenie jednego z uprawnień związanych z pełnieniem służby w Policji. Tym samym ocenę, czy funkcjonariuszowi przysługuje uprawnienie do równoważnika, należy oceniać bezpośrednio i wyłącznie w oparciu o przepisy ustawy. Wynika z nich zaś, że nabycie prawa do równoważnika uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: pełnienia służby stałej oraz nieposiadaniem przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) odpowiedniego lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Zdaniem organu wbrew stanowisku funkcjonariusza, nie można przyjąć, że zbycie zajmowanego lokalu w miejscowości pobliskiej, zgodnego z normami i zmiana miejsca zamieszkania w miejscowości nie pobliskiej, spowodowane zaistnieniem zdarzenia w postaci zamachu na jego życie, nie wyklucza możliwości przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Ustawodawca nie daje bowiem takiej możliwości, wskazując w przywołanych powyżej przepisach prawa materialnego jednoznacznie, że zrzeczenie się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego przez policjanta wyłącza możliwość przyznania świadczenia, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. KSP podkreślił, że funkcjonariusz z własnej woli, na skutek własnych działań utracił prawo do przedmiotowego lokalu mieszkalnego, którego był właścicielem, czym wyczerpał przesłankę negatywną zawartą w § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z dnia 28 czerwca 2002 r. Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję K[...]P z [...] marca 2021 r., wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Komendanta. Skarżący zarzucił naruszenie następujących przepisów postępowania, a mianowicie: - art. 10 § 1 Kpa. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji naruszenie zasady dwuinstancyjności wynikającej z art. 15 Kpa.; - art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. poprzez ich niezastosowanie. Ponadto skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa materialnego w postaci art. 92 ust. 1 ustawy o Policji w zw. z § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia MSWiA z 28 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych (...). W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zarzuty. Zdaniem skarżącego przed wydaniem decyzji organ winien powiadomić stronę, że ta ma prawo zapoznać się ze zgromadzonym w sprawie materiałem i wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czego zarówno organ I, jak i II instancji nie uczyniły (nie powiadomiły o możliwości zapoznania się z dokumentacją). Organy uniemożliwiły chociażby złożenie mu wyjaśnień, czym była podyktowana okoliczność sprzedaży mieszkania (konieczność zmiany otoczenia, obawa przed zamachem na życie własne oraz najbliższych osób). Skarżący wskazał, że skarżona decyzja oparta jest jedynie o przedłożoną przez niego dokumentację w postaci kserokopii aktu notarialnego [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. dotyczącego sprzedaży lokalu mieszkalnego numer [...] przy [...] w R. Organ II instancji uznał przy tym, że nieistotnym dla sprawy był fakt, że skarżący w dniu [...] lipca 2018 r. został postrzelony z broni palnej. Skarżący podniósł w związku z tym, że sprzedaż mieszkania w R. była podyktowana względami związanymi z obawą o własne życie, zaś organ uznał, że przedmiotowa okoliczność nie ma w sprawie żadnego znaczenia. W opinii skarżącego skoro w tym przedmiocie nie został zgromadzony stosowny materiał dowodowy to postępowanie wyjaśniające prowadzone było w sposób rażąco sprzeczny z podstawowymi zasadami procedury administracyjnej, co jednoznacznie dowodzi naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 6, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 Kpa., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak stwierdził skarżący, równoważnik pieniężny ma zastępczy charakter w tym sensie, że dopiero gdy w stosunku do policjanta nie zrealizowano uprawnienia podstawowego, należy mu przyznać i wypłacać określoną kwotę pieniężną na zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych. Równoważnik ma więc charakter ekwiwalentu z powodu niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych w drodze decyzji z zasobów lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 90 ustawy z 1990 r. o Policji i jest prawem pochodnym do prawa wynikającego z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 29.01.2020r., sygn. akt II SA/Po 692/19). Zaś prawo do równoważnika pieniężnego należy łączyć jedynie z faktem pełnienia służby stałej oraz brakiem przez funkcjonariusza (członków jego rodziny) lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej. Ustawa z 1990 r. o Policji nie formułuje wprost innych w tym zakresie przesłanek. Takich dodatkowych warunków nie można też wyprowadzać w drodze zabiegów interpretacyjnych (por. wyrok NSA z dnia 17.01.2020r., sygn. aktl OSK 3561/18). Ze skarżonej decyzji wynika między innymi, że po przeanalizowaniu całości dokumentacji zgromadzonej w sprawie ustalono sprzedaż przez skarżącego lokalu mieszkalnego numer [...] przy [...] w R., tj. miejscowości pobliskiej względem miejsca pełnienia służby znajdującego się w W. W ocenie organu I, jak i II instancji okoliczność ta sprawiła, że skarżącemu nie może zostać przyznany równoważnik, gdyż zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego. Jak wyżej wskazano, na co zwrócił uwagę skarżący, dokonał on sprzedaży ww. lokalu, ze względu na realne zagrożenie dla swojego zdrowia i życia, tym samym został zmuszony do tego przez sytuację życiową. Mając zatem na uwadze, jak stwierdził skarżący, że niewłaściwe zastosowanie przepisu to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 05.04.2015r., sygn. akt I OSK 1487/15), to w zaistniałym stanie faktycznym, twierdzenia Komendanta, że sprzedaż ww. lokalu mieszkalnego spowodowała, że skarżącmu nie przysługuje równoważnik pieniężny za brak lokalu mieszkalnego w wysokości obowiązujących stawek - należy uznać za całkowicie nieuprawnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Stosownie do treści [...] ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137), w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329) dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r. poz. 161) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 946 z późn. zm.). Stosownie do brzmienia art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Z tak określonym prawem do lokalu wiążą się przewidziane w ustawie resortowej formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, w szczególności: przydział lokalu mieszkalnego (art. 90 ustawy o Policji), prawo do równoważnika pieniężnego (art. 92 ust. 1 ustawy), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art. 94 ust. 1 ustawy). Ustawodawca wskazał zatem, że realizacja prawa do lokalu mieszkalnego może nastąpić dwutorowo, a mianowicie albo przez wydanie decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego (w miejscowości, w której funkcjonariusz stale pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej), bądź przez przyznanie określonych w ustawie świadczeń pieniężnych. Podkreślić należy, że prawo do lokalu mieszkalnego jest realizowane przede wszystkim przez przydzielenie takiego lokalu, a dopiero gdy przydziału takiego nie dokonano, policjantowi w służbie stałej przysługuje świadczenie pieniężne, to jest pomoc finansowa, o której stanowi art. 94 ust. 1 ustawy oraz równoważnik pieniężny z tytułu braku lokalu mieszkalnego określony w art. 92 ust. 1 ustawy (por. uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99, ONSA 1999/3/77, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 1998 r., sygn. akt I SA 2167/97). Wskazać zatem należy, że podstawę prawną przyznania funkcjonariuszowi równoważnika pieniężnego z tytułu braku lokalu mieszkalnego stanowi art. 92 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 ustawy o Policji. Prawo do równoważnika pieniężnego, o jakim mowa w art. 92 ust. 1 ustawy, jest bowiem formą realizacji prawa do lokalu mieszkalnego przewidzianego w art. 88 powołanej ustawy. Przypomnieć należy, że art. 92 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, iż policjantowi przysługuje równoważnik pieniężny, jeżeli on sam lub członkowie jego rodziny nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. Natomiast w myśl art. 95 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy, lokalu mieszkalnego nie przydziela się policjantowi, w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3. Z powyższych przepisów wynika zatem, że prawo do równoważnika pieniężnego nie przysługuje policjantowi jeżeli on sam lub jego małżonek zbył lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej odpowiadający przysługującym temu funkcjonariuszowi normom zaludnienia i na skutek tego przestał mieć zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Potwierdzeniem powyższego jest treść przepisu § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28 czerwca 2002 r. w sprawie wysokości i szczegółowych zasad przyznawania, odmowy przyznania, cofania i zwracania przez policjantów równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego, który stanowi, że równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego nie przyznaje się policjantowi w służbie stałej, jeżeli utracił lub zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego lub domu, o którym mowa w ust. 1. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, gdyż w rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżącemu przysługiwał tytuł prawny do lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość nr [...] położonego w miejscowości R. przy [...], który znajdował się w miejscowości pobliskiej, w stosunku do miejsca pełnienia służby przez wymienionego. Ponadto nie budzi wątpliwości, że niniejszy lokal o powierzchni użytkowej 35,16 m2 i o strukturze 3 izb tj. dwóch pokoi i kuchni, spełniał należne dwie normy zaludnienia dla skarżącego, tj. 14 m2 pow. mieszkalnej, a zatem skarżący miał zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe. Następnie pan K.R. na podstawie aktu notarialnego [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2019 r. stanowiącego Umowę sprzedaży oraz Oświadczenie o ustanowieniu hipoteki, zbył przedmiotowy lokal mieszkalny, tj. zrzekł się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego. W dniu [...] stycznia 2021 r. skarżący zwrócił się do Komendanta [...] Policji w W. o ustalenie uprawnień do równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego oraz jego wysokości za okres: miesiąc lipiec, sierpień, wrzesień, październik 2020 r. oraz za okres: miesiąc listopad i grudzień 2020 r., wskazując, że posiada dom położony w miejscowości D. przy ul. [...], gdzie czas dojazdu, w obie strony wynosi ponad 2 godziny, tj. 122 minuty. Biorąc powyższe pod rozwagę, w ocenie Sądu, należy przyjąć, że skarżący mając zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pobliskiej sam się ich pozbył poprzez zbycie lokalu. Oznacza to spełnienie przesłanki określonej w § 1 ust. 2 pkt 1 w zw. z § 1 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, która nakazuje organowi w takiej sytuacji odmowę uwzględnienia wniosku o przyznanie równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Jak słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji, które to stanowisko Sąd w pełni podziela, wbrew stanowisku skarżącego, nie można przyjąć, że zbycie zajmowanego lokalu w miejscowości pobliskiej, który spełniał normy zaludnienia i zmiana miejsca zamieszkania na miejscowość znacznie oddaloną od miejsca pełnienia służby, co wg skarżącego spowodowane zostało zaistnieniem zamachu na życie funkcjonariusza, nie wyklucza możliwości przyznania równoważnika pieniężnego za brak lokalu mieszkalnego. Przepisy w tej kwestii są jednoznaczne i wskazują, że zrzeczenie się prawa do zajmowanego dotychczas lokalu mieszkalnego przez policjanta wyłącza możliwość przyznania świadczenia, o którym mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o Policji. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia lutego 2021 r., sygn. akt II SA/Wa 1208/20: "Prawo do równoważnika pieniężnego nie przysługuje policjantowi jeżeli on sam lub jego małżonek zbył lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej odpowiadający przysługującym temu funkcjonariuszowi normom zaludnienia i na skutek tego przestał mieć zaspokojone potrzeby mieszkaniowe." Biorąc powyższe pod rozwagę, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI