II SA/Wa 2229/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-05-29
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacji publicznejtajemnica przedsiębiorcyspółka Skarbu Państwaprzychodzyuchwała sąduPWPW S.A.prawo administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o przychodach spółki Skarbu Państwa, uznając, że spółka nie wykazała wystarczająco, iż dane te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy.

Skarżący zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przychodów Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. (PWPW S.A.) z tytułu obsługi systemu we wszystkich Wojewódzkich Ośrodkach [...] w Polsce w latach 2013-2022. PWPW S.A. odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Sąd uchylił decyzję, stwierdzając, że spółka nie wykazała w sposób należyty, iż żądane informacje posiadają wartość gospodarczą i podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, zwłaszcza w kontekście przepisów o udostępnianiu informacji o majątku publicznym.

Sprawa dotyczyła skargi S.C. na decyzję Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. (PWPW S.A.) odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o przychodach z tytułu obsługi systemu we wszystkich Wojewódzkich Ośrodkach [...] w Polsce w latach 2013-2022. PWPW S.A. odmówiła, argumentując, że dane te stanowią tajemnicę przedsiębiorcy zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) i art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (u.z.n.k.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że PWPW S.A., jako spółka Skarbu Państwa, jest zobowiązana do szerszego udostępniania informacji publicznej, w tym o dochodach spółek handlowych, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p.). Sąd uznał, że PWPW S.A. nie wykazała w sposób należyty, iż żądane informacje o przychodach posiadają wartość gospodarczą i podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy. Ogólnikowe stwierdzenia spółki o tym, że dane dotyczą marż, cen, możliwości ekonomicznych czy siły negocjacyjnej, nie były wystarczające do uzasadnienia odmowy. Sąd wskazał, że informacje o przychodach spółek Skarbu Państwa, co do zasady, powinny być udostępniane w ramach społecznej kontroli wydatkowania środków publicznych, a powoływanie się na tajemnicę przedsiębiorcy w tym przypadku było nieuprawnione. Sąd uchylił decyzję i zasądził koszty postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka Skarbu Państwa nie wykazała w sposób należyty, że żądane informacje o przychodach stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i podlegają ochronie, zwłaszcza w kontekście przepisów o udostępnianiu informacji o majątku publicznym.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka Skarbu Państwa ma obowiązek szerszego udostępniania informacji publicznej, w tym o dochodach. Ogólnikowe twierdzenia spółki o wartości gospodarczej informacji nie były wystarczające do uzasadnienia odmowy, a informacje o przychodach powinny być udostępniane w ramach kontroli społecznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (20)

Główne

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.d.i.p. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

Pomocnicze

u.d.i.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. e

Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

z.n.k.u. art. 11 § ust. 2

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

z.n.k.u. art. 1 § ust. 1

Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Konstytucja RP art. 61 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 22

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz.U. z 2023 r. poz. 973

Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym

Dz.U. z 2021 r. poz. 1782

Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2017 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. nie wykazała w sposób należyty, że żądane informacje o przychodach stanowią tajemnicę przedsiębiorcy. Spółka Skarbu Państwa ma obowiązek szerszego udostępniania informacji publicznej, w tym o dochodach, zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p. Wewnętrzne zarządzenie spółki nie może skutecznie ograniczyć prawa do informacji publicznej o przychodach spółki Skarbu Państwa. Informacje o przychodach spółek Skarbu Państwa powinny być udostępniane w ramach kontroli społecznej wydatkowania środków publicznych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja PWPW S.A. oparta na tajemnicy przedsiębiorcy i wewnętrznym zarządzeniu o poufności informacji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, że PWPW S.A. nie wykazała w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób należyty, że odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Mając na względzie, że ustawodawca w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit e u.d.i.p. wprost wskazuje na konieczność udostępniania informacji o majątku publicznym w tym o dochodach i stratach spółek handlowych, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu k.s.h. ograniczenie prawa do uzyskania informacji o przychodach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. na podstawie zarządzenia wewnętrznego nie wydaje się dopuszczalne. W ramach społecznej kontroli wydatkowania środków publicznych informacje o przychodach i kosztach ich uzyskania przez spółki Skarbu Państwa, co do zasady, powinny być udostępniane.

Skład orzekający

Andrzej Góraj

sędzia

Andrzej Kołodziej

przewodniczący

Anna Pośpiech-Kłak

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku udostępniania informacji o przychodach spółek Skarbu Państwa, nawet wbrew wewnętrznym regulacjom spółki, powołując się na przepisy o dostępie do informacji publicznej i majątku publicznego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki Skarbu Państwa i jej obowiązku udostępniania informacji o przychodach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy transparentności finansowej spółki Skarbu Państwa i jej obowiązku udostępniania informacji publicznej, co jest tematem ważnym dla obywateli i przedsiębiorców.

Sąd administracyjny: Spółka Skarbu Państwa musi ujawnić swoje przychody, mimo tajemnicy przedsiębiorcy.

Sektor

inne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 2229/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Góraj
Andrzej Kołodziej /przewodniczący/
Anna Pośpiech-Kłak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Hasła tematyczne
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a,c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 902
art. 5 ust. 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak (spr.), Protokolant st. sekr. sądowy Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 maja 2024 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego S. C. kwotę 200 (dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. z siedzibą w [...], zw. dalej "PWPW S.A.", decyzją z dnia [...] września 2023 r., znak [...], na podstawie art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.), zw. dalej "u.d.i.p.", art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r. poz. 1233), zw. dalej "z.n.k.u.", art. 63 ust. 3 Konstytucji i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.), zw. dalej "k.p.a.", odmówiła udostępnienia informacji publicznej z uwagi na ograniczenie jawności wynikające z art. 5 ust 2 u.d.i.p., tj. tajemnicę przedsiębiorcy.
Powyższe rozstrzygnięcie zostało podjęte w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 27 lipca 2023 r. S.C. zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej odnoszącej się do przychodów jakie Spółka osiągnęła z tytułu obsługi systemu [...] we wszystkich Wojewódzkich Ośrodkach [...] w Polsce w poszczególnych latach od 2013 r. do 2022 r.
Odmawiając udostępnienia ww. danych PWPW S.A. wskazała, że w myśl art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p.
Jednak prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz w przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Z kolei zgodnie z art. 11 ust 2 z.n.k.u. (w brzmieniu obowiązującym od 4 września 2018 r.) przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
Nadmieniono, że ustawa o dostępie do informacji publicznej nie zawiera legalnej definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". Celem zdefiniowania tego pojęcia, zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i doktryna, odwołują się do definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa" zawartej w art. 11 z.n.k.u.
Z analizy treści tego przepisu wynika, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis dokonanej czynności przez podmiot, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Ustawodawca pozostawił bowiem uznaniu przedsiębiorcy ocenę, czy z uwagi na charakter informacji podejmie działania w celu zachowania ich w poufności. Wobec tego możliwość zastosowania przesłanki odmowy, określonej w art. 5 ust. 2 zdanie 1 ustawy, wchodzi w grę wówczas, gdy spełnione są warunki wskazane w art. 11 z.n.k.u. Dla skutecznej odmowy udzielenia informacji publicznej - z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), niezbędne jest zatem jednoczesne zaistnienie następujących trzech przesłanek: po pierwsze, wnioskowana informacja publiczna musi stanowić informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną, posiadającą wartość gospodarczą; po drugie, przedsiębiorca musiał podjąć niezbędne działania w celu zachowania tych informacji w poufności; po trzecie, informacja nie została ujawniona do wiadomości publicznej.
Wskazano, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis, stosowanych technologii, urządzeń) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Przesłanka formalna wyraża się w zamanifestowaniu woli konkretnego przedsiębiorcy utajnienia określonych informacji. Z kolei przesłanka materialna polega na tym, że informacje objęte tajemnicą przedsiębiorcy powinny stanowić informacje, których ujawnienie mogłoby mieć wpływ na jego sytuację ekonomiczną, jakkolwiek nie muszą mieć same w sobie wartości gospodarczej.
Podkreślono, że PWPW S.A. jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz.U. z 2023 r. poz. 973) i znajduje się w wykazie spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa wg. rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2017 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1782). Jest producentem banknotów przeznaczonych na rynek krajowy i międzynarodowy. Banknoty drukowane są w Spółce na papierze zabezpieczonym, wytwarzanym we własnej papierni. Doskonała technologia, wysokiej klasy specjaliści oraz nowoczesny park maszynowy pozwalają umieścić Spółę w gronie znanych i cenionych drukarni funkcjonujących na rynku dokumentów wysoko zabezpieczonych. Potwierdzeniem spełniania przez Spółkę najwyższych standardów jakości i bezpieczeństwa produkcji jest obecność Spółki na liście podmiotów akredytowanych do produkcji banknotów euro. Spółka jest także dostawcą systemów do zarządzania cyklem życia dokumentów publicznych - od produkcji fizycznego dokumentu, poprzez zbieranie - w przypadku niektórych dokumentów publicznych - danych osobowych, przetwarzanie ich, personalizację i odsyłanie gotowych dokumentów do obywateli.
Co więcej, od lat funkcjonują regulacje wewnętrzne mające na celu określenie kryteriów oraz sposobów ochrony informacji poufnych oraz uznawania poszczególnych materiałów za stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa.
Aktualnie obowiązującym w tej kwestii dokumentem jest zarządzenie Prezesa Zarządu z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...] do którego załącznikiem są "Zasady ochrony informacji w PWPW S.A." wraz z wykazami rodzajów informacji mogącymi stanowić tajemnicę Spółki oraz informacje szczególnie chronione.
W dokumencie tym wskazano, jak na potrzeby ochrony informacji należy rozumieć informacje poufne. Otóż, informacje poufne to "informacje wewnętrzne PWPW S.A., których grono odbiorców jest ograniczone i ich ochrona wymaga dyskrecji, oraz nie są podawane do publicznej wiadomości i nie są powszechnie znane. Informacje poufne PWPW S.A. stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2022 poz. 1233 z późn. zm.). Ze względów bezpieczeństwa informacji w PWPW S.A., mając na uwadze interes Spółki oraz zastosowane środki ochrony, informacje poufne podzielone są na kategorie: IWZ, T. PWPW oraz ISC. Nie stanowią one informacji niejawnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 roku o ochronie informacji niejawnych".
"Informacje Szczególnie Chronione PWPW S.A." – "ISC" są to nieujawnione do wiadomości publicznej informacje poufne inne niż informacje wysoko zabezpieczone PWPW S.A. lub stanowiące tajemnicę PWPW S.A., które wymagają szczególnej ochrony ze względu na interes i bezpieczeństwo PWPW S.A. lub regulacje prawne (ISC mogą stanowić w szczególności informacje związane z systemem zarządzania i działalnością produkcyjną, a także zawierające: dane finansowe PWPW S.A., dane organizacyjne, informacje prawne, itp., istotne z punktu widzenia interesu PWPW S.A.)
"T. PWPW" to Tajemnica Spółki PWPW S.A. Są to nieujawnione do wiadomości publicznej informacje poufne inne niż informacje wysoko zabezpieczone PWPW S.A. lub informacje szczególnie chronione PWPW S.A., które wymagają podwyższonej szczególnej ochrony ze względu na istotny interes i bezpieczeństwo PWPW S.A. i/lub regulacje prawne (T. PWPW mogą stanowić w szczególności informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą).
Zasady wskazane w Zarządzeniu mają zastosowanie do: 1) wszystkich informacji będących własnością Spółki i wszystkich systemów informatycznych stosowanych do przetwarzania ww. informacji; 2) wszystkich nośników informacji (papierowych, elektronicznych i innych), na których utrwalone są ww. informacje; 3) wszystkich lokalizacji, budynków i pomieszczeń, w których są przetwarzane ww. informacje; 4) wszystkich pracowników Spółki w rozumieniu przepisów Kodeksu Pracy, osób współpracujących ze Spółką oraz innych osób, które mogą mieć dostęp do ww. informacji na podstawie zawartej umowy, której stroną jest Spółka.
Osoby, o których mowa w pkt 4, zobowiązane są do zachowania poufności informacji stanowiących T. PWPW, w okresie trwania stosunku pracy lub innego stosunku prawnego łączącego je z PWPW S.A. oraz po jego ustaniu przez czas nieokreślony, chyba, że umowa z nimi zawarta stanowi inaczej albo wcześniej ustał stan tajemnicy (została zniesiona klauzula). Nieprzestrzeganie powyższego może skutkować pociągnięciem do odpowiedzialności zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Decyzję o zaklasyfikowaniu informacji jako T. PWPW, czy też ISC, podejmuje osoba tworząca informację w oparciu o własne kompetencje. Pomocnym, w określaniu rodzajów informacji stanowiących ISC, jest Wykaz rodzajów informacji mogących stanowić informacje szczególnie chronione PWPW S.A.
Za informacje stanowiące T. PWPW i ISC można uznać również inne informacje niż określone w Wykazach rodzajów informacji mogących stanowić tajemnicę PWPW S.A. i rodzajów informacji mogących stanowić informacje szczególnie chronione PWPW S.A. Decyzję w tym zakresie podejmuje właściciel informacji, tj. dyrektor pionu/biura, który odpowiada za proces klasyfikowania i przetwarzania informacji.
Podkreślono, że umowy na usługi dla Ośrodków [...], w tym informacja o przychodach osiąganych przez PWPW S.A. z obsługi serwisu [...], są zabezpieczone klauzulą Informacja Szczególnie Chroniona PWPW S.A. w latach 2013-2022.
W serwisie [...] możliwe jest dokonanie formalności związanych z prawem jazdy, dowodem rejestracyjnym, kartą ADR oraz kartą do tachografu. Dzięki udostępnionym funkcjonalnościom część spraw, które wymagały wizyty w urzędzie, jak choćby wniesienie opłaty za wydanie prawa jazdy czy dowodu rejestracyjnego, a także za egzamin państwowy na prawo jazdy, można zrealizować online. W serwisie tym można także założyć Profil Kandydata na Kierowcę oraz zapisać się na egzamin na prawo jazdy. Z usługi rezerwacji egzaminu online korzystają klienci Wojewódzkich Ośrodków [...]. Same Ośrodki korzystają tylko z możliwości udostępniania online terminów egzaminów. Obecnie z możliwości tej korzystają 73 lokalizacje Ośrodków, w tym delegatury i oddziały terenowe.
W umowie dotyczącej świadczenia usług przez PWPW S.A. w tym zakresie, nie ma wskazania odrębnej płatności z tytułu korzystania przez Ośrodki z serwisu [...]. Usługa ta jest udostępniania w ramach ogólnego, wynikającego z zawartej umowy, wynagrodzenia na rzecz PWPW S.A.
Natomiast wynagrodzenie uzyskiwane z tego tytułu nie jest informacją ogólnie dostępną. Tak jak wszystkie informacje odnoszące się do kwestii finansowych, w szczególności uzyskiwanego wynagrodzenia z tytułu świadczonych usług, stanowi informację poufną.
Zawierane umowy opatrzone są klauzulą: Informacja Szczególnie Chroniona PWPW S.A. Z tych względów, wnioskowaną informację zakwalifikowano do grupy informacji, które stanowią informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną, posiadającą wartość gospodarczą. Informacja ta odnosi się do poziomu marż oraz cen dla produktów, a także świadczonych usług. Ma znaczenie gospodarcze, gdyż dotyczy możliwości ekonomicznych i biznesowych, siły negocjacyjnej przekładającej się na konkretne ustalenia kontraktowe. Dlatego PWPW S.A. podjęła wszelkie działania, aby zachować poufność tych informacji.
Skargę na decyzję PWPW S.A. wniósł S.C.. Zaskarżonej decyzji w całości zarzucono:
1) naruszenie art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 3 ust. 2, art. 5 ust. 2 art. 6 u.d.i.p., a także wadliwe odniesienie się do art. 11 ust. 2 z.n.k.u.;
2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, że:
- podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku z ośrodkami ujawniałoby treść umów bilateralnych zawartych przez PWPW S.A.;
- podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku ujawniałoby "poziom marż oraz cen dla produktów, a także usług świadczonych przez PWPW S.A.";
- podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku ujawniałoby "możliwości ekonomiczne i biznesowe" PWPW S.A. w sytuacji, gdy PWPW S.A. prowadzi działalność gospodarczą w wielu aktywnościach i osiąga przychody z wielu tytułów;
- podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku ujawniałoby "siłę negocjacyjną" PWPW S.A. "przekładającą się na konkretne ustalenia kontraktowe z kontrahentem", w sytuacji, gdy PWPW S.A. ma kilkuset kontrahentów i prowadzi działalność gospodarczą w różnych obszarach gospodarczych;
- podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku naruszałoby klauzule o zachowaniu poufności zamieszczane w dwustronnych umowach z Wojewódzkimi Ośrodkami [...] w sytuacji, gdy, złożony wniosek w ogóle nie odnosi się do którejkolwiek pojedynczej umowy, zawartej przez PWPW S.A., a odnosi się wyłącznie do sumy przychodów z wielu umów (w kolejnych latach).
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę PWPW.S.A., podtrzymując dotychczasową argumentację, wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jej uchylenia stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), zw. dalej "p.p.s.a.".
Poza sporem w przedmiotowej sprawie pozostaje kwestia tego, że PWPW S.A. należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a żądane dane o przychodach osiąganych przez nią z tytułu obsługi sytemu [...] we wszystkich Wojewódzkich Ośrodkach [...] w Polsce w poszczególnych latach od 2013 do 2022 r. stanowią informację publiczną.
Dla porządku należy jedynie przypomnieć, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są nie tylko władze publiczne, ale również podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). PWPW S.A. jest spółką Skarbu Państwa, której wyłącznym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. Niesporne jest również, co wskazywano powyżej, że żądania informacja stanowi informację o sprawach publicznych (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny tego, czy PWPW S.A. prawidłowo powołała się na ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Fundament sporu leży zatem w prawidłowym rozstrzygnięciu w uwarunkowaniach konkretnej sprawy, kolizji zachodzącej między dwiema wartościami: transparentnością życia publicznego i koniecznością ochrony informacji, których ujawnienie mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla dysponenta tych informacji, będącego przedsiębiorcą. Jest to zatem kolizja między konstytucyjnym prawem do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP) i koniecznością ochrony innych, nie mniej cennych wartości konstytucyjnych, w tym przypadku wywodzonych z wolności działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP; w doktrynie wskazuje się, że tajemnica przedsiębiorstwa może być traktowana jako prawo podmiotowe o treści majątkowej – zob. A. Michalak [w:] Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, red. M. Sieradzka, M. Zdyb, Warszawa 2016, wer. el. SIP LEX, art. 11; pkt 18-19). Sam ustrojodawca w art. 61 ust. 3 Konstytucji zastrzegł, że ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Regulacja konstytucyjna znalazła odzwierciedlenie w treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Zgodnie z powszechnie akceptowanym poglądem, poszukując znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W świetle tego przepisu, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności.
W świetle przywołanego przepisu art. 11 ust. 2 u.z.n.k., ochrona danych jako tajemnicy przedsiębiorstwa wymaga spełnienia dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. Aspekt formalny sprowadza się do podjęcia przez przedsiębiorcę stosownych działań w celu utrzymania informacji w poufności. Tajemnica przedsiębiorstwa nie obejmuje takich danych, które są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo są dla nich łatwo dostępne. Aspekt materialny wymaga dokonania oceny spornych informacji pod kątem tego, czy są to takie informacje (techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne), które mają wartość gospodarczą.
W aspekcie formalnym PWPW S.A. dowodziła, że informacje żądane przez Wnioskodawcę zostały objęte tajemnicą na podstawie zarządzenia z dnia [...] listopada 2022 r., a dostęp do wszelkiego rodzaju dokumentów określających stan finansowy mają tylko ściśle określone, wymienione w tym zarządzeniu osoby. Skarżący kwestionuje to stanowisko podnosząc, że informacja o przychodach PWPW S.A. jest dostępna m.in. w KRS.
Odnosząc się do powyższego aspektu Sąd podkreśla, że sam fakt przyjęcia wskazanego powyżej zarządzenia nie przesądza o tym, że informacja o przychodach może być objęta tajemnicą przedsiębiorcy, jakim jest spółka Skarbu Państwa.
Oczywiście z samego faktu wykonywania przez PWPW S.A. części zadań publicznych za pomocą powołanej spółki prawa handlowego nie wynika, aby wszystkie dane będące w jej dyspozycji musiały być udostępniane publicznie, jednakże spółki Skarbu Państwa są obowiązane do szerszego udostępniania informacji publicznej niż "zwykłe" spółki prawa handlowego. Wniosek ten wynika w szczególności z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a-h u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o: a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych; b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach; c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych; d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach; e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat; f) długu publicznym; g) pomocy publicznej; h) ciężarach publicznych.
Mając na względzie, że ustawodawca w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit e u.d.i.p. wprost wskazuje na konieczność udostępniania informacji o majątku publicznym w tym o dochodach i stratach spółek handlowych, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu k.s.h. ograniczenie prawa do uzyskania informacji o przychodach Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. z siedzibą w Warszawie na podstawie zarządzenia wewnętrznego nie wydaje się dopuszczalne.
W świetle powyższego, organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji powinien wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają dla danego podmiotu określoną wartość gospodarczą (w aspekcie materialnym) i w czym się ona wyraża.
W okolicznościach sprawy, Sąd uznał, że PWPW S.A. nie wykazała w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób należyty, że odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Zdaniem Sądu, przyjąć należy, że wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest to, że ww. informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi, a prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu, czyli wartość gospodarcza musi mieć charakter obiektywny i odnosić się do danego przedsiębiorcy.
Tymczasem PWPW S.A. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazała, iż żądane informacje pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.
PWPW S.A. uzasadniając zaskarżoną decyzję w sposób ogólnikowy, dopuściła się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a., albowiem wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, dlaczego przyjęto, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, nie rozważyła wszystkich okoliczności sprawy.
Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.) oraz wyrażonej w art. 8 k.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej.
Podmiot zobowiązany ograniczył się zaś do ogólnych stwierdzeń, że "wnioskowaną informację publiczną należy zakwalifikować do grupy informacji, które stanowią informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną, posiadającą wartość gospodarczą. Informacja ta odnosi się do poziomu marż oraz cen dla produktów, a także usług świadczonych przez PWPW S.A."
Również twierdzenie, że żądane informacje dotyczą możliwości ekonomicznych i biznesowych PWPW S.A., siły negocjacyjnej przekładającej się na konkretne ustalenia kontraktowe, nie jest zdaniem Sądu, przekonywujące i wystarczające do zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W świetle powyższego PWPW S.A. nie potrafiła w uzasadnieniu decyzji odmownej wiarygodnie sprecyzować jaki interes (gospodarczy) przedsiębiorcy przemawia za brakiem udostępniania informacji. Wszak z pewnością żądane dane nie dotyczą informacji o charakterze technicznym, technologicznym i organizacyjnym. Dlatego też w zakresie materialnym nie można zasadnie wywieść, że żądane we wniosku dane objęte są tajemnicą przedsiębiorcy.
Informacje żądane przez wnioskodawcę mają niewątpliwie pewną wartość gospodarczą, jednakże ich udostępnienie nie naraża PWPW S.A. na szkodę. Wskazywanie na charakter danych o przychodach bez uwzględnienia szerszego aspektu funkcjonowania PWPW S.A. również nie świadczy o gospodarczo ważnym dla PWPW S.A. charakterze żądanych informacji. Ewentualna ocena, nawet negatywna, działania PWPW S.A. przez opinię publiczną w zakresie jej kondycji finansowej nie może wpływać na ograniczenie prawa do informacji publicznej. W ramach społecznej kontroli wydatkowania środków publicznych informacje o przychodach i kosztach ich uzyskania przez spółki Skarbu Państwa, co do zasady powinny być udostępniane. Powoływanie się na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest w odniesieniu do przedmiotowego wniosku nieuprawnione.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, iż PWPW S.A. odmawiając udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, nie dokonała prawidłowych ustaleń co do zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję.
Konsekwencją uchylenia decyzji o odmowie udostępnienia informacji przez PWPW S.A. jest konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku S.C.. PWPW S.A. powinna wziąć pod uwagę ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku, którą stosownie do art. 153 p.p.s.a. jest związana. Rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić poprzez udostępnienie informacji publicznej za pomocą czynności materialno-technicznej lub wydanie decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.
Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI