II SA/WA 2220/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę funkcjonariusza SOP na decyzję Ministra SWiA dotyczącą zwolnienia ze stanowiska i wyznaczenia na nowe, uznając, że kwestie wad oświadczenia woli należą do sądu cywilnego, a organ odwoławczy prawidłowo ocenił właściwość Ministra.
Skargę wniesiono na decyzję Ministra SWiA, która uchyliła rozkaz Komendanta SOP dotyczący zwolnienia funkcjonariusza J.F. ze stanowiska i wyznaczenia na nowe. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zarzuty dotyczące wad oświadczenia woli (błąd, wprowadzenie w błąd) należą do właściwości sądu cywilnego. WSA podkreślił, że Minister SWiA był właściwy do rozpatrzenia odwołania w zakresie zwolnienia i wyznaczenia, ale nie w kwestii wysokości dodatku specjalnego, która pozostaje w gestii Komendanta SOP. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych okazały się bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.F. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, która uchyliła rozkaz Komendanta Służby Ochrony Państwa dotyczący zwolnienia skarżącego ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na nowe. Skarżący kwestionował decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące wad oświadczenia woli, w tym wprowadzenia w błąd co do wysokości dodatku specjalnego przy nowym stanowisku. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że kwestie wad oświadczenia woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego (błąd, uchylenie się od skutków prawnych) należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych. WSA podkreślił, że Minister SWiA był właściwy do rozpatrzenia odwołania w zakresie zwolnienia i wyznaczenia na nowe stanowisko, zgodnie z art. 78 ustawy o SOP, jednak nie był właściwy do rozpatrzenia kwestii dotyczącej wysokości dodatku specjalnego, która pozostaje w kompetencji Komendanta SOP. Sąd uznał, że organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny, a zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych (zasada dwuinstancyjności, wyjaśnienie stanu faktycznego) oraz materialnych (art. 102 ust. 3 ustawy o SOP, art. 88 K.c.) okazały się bezzasadne. Sąd zwrócił uwagę, że skarżący nie przedstawił orzeczenia sądu powszechnego potwierdzającego skuteczne uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli. Ponadto, WSA uznał za prawidłowe uchylenie przez Ministra rozkazu Komendanta SOP w części dotyczącej terminu zwolnienia i wyznaczenia, wskazując na niedopuszczalność określenia dat wstecznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, badanie wad oświadczenia woli w rozumieniu Kodeksu cywilnego należy do wyłącznej właściwości sądów powszechnych, a nie sądów administracyjnych.
Uzasadnienie
Sądy administracyjne nie są uprawnione do badania ważności czynności cywilnoprawnych, takich jak uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli. Kwestie te należą do spraw cywilnych rozpoznawanych przez sądy powszechne.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (21)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o SOP art. 78 § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
ustawa o SOP art. 102 § ust. 3 i 5
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o SOP art. 113
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
ustawa o SOP art. 162 § ust. 1 i 2 pkt 1 i ust. 3-4 oraz ust. 6 i ust. 8 - 9 i ust. 12
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
ustawa o SOP art. 166 § ust. 1
Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
K.c. art. 60 § § 1
Kodeks cywilny
K.c. art. 61 § § 1
Kodeks cywilny
K.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
K.c. art. 82
Kodeks cywilny
K.c. art. 88
Kodeks cywilny
K.c. art. 86 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
K.c. art. 58
Kodeks cywilny
K.p.a. art. 47
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 15
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kwestie wad oświadczenia woli należą do właściwości sądów cywilnych, a nie administracyjnych. Minister SWiA był właściwy do rozpatrzenia odwołania w zakresie zwolnienia i wyznaczenia, ale nie w sprawie dodatku specjalnego. Organ odwoławczy prawidłowo ocenił stan faktyczny i prawny sprawy.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 84 K.c. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zarzuty naruszenia art. 15 K.p.a. poprzez brak zachowania zasady dwuinstancyjności. Zarzuty naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 81 K.p.a. poprzez uniemożliwienie zajęcia stanowiska co do materiału dowodowego. Zarzuty naruszenia art. 102 ust. 3 ustawy o SOP poprzez niewłaściwe zastosowanie. Zarzuty naruszenia art. 88 § 1 K.c. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Zarzuty naruszenia art. 86 § 1 K.c. poprzez brak rozważenia jego zastosowania.
Godne uwagi sformułowania
badanie okoliczności związanych ze skutkiem złożenie oświadczenia woli przez skarżącego nie należy do kognicji sądu administracyjnego, ponieważ są to typowe czynności cywilnoprawne. Organy administracji publicznej, ani też sąd administracyjny nie są uprawnione do badania ważności takiej czynności. Wady oświadczenia woli w rozumieniu przepisów art 82 - 88 K.c., nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. nie można było określić daty wykonalności rozkazu personalnego przed wejściem tej decyzji do obrotu prawnego, a więc przed doręczeniem jej skarżącemu
Skład orzekający
Dorota Kozub-Marciniak
sprawozdawca
Karolina Kisielewicz-Sierakowska
przewodniczący
Piotr Borowiecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie granic właściwości sądów administracyjnych w sprawach dotyczących wad oświadczeń woli i kwestii cywilnoprawnych w postępowaniu administracyjnym; określenie właściwości Ministra SWiA i Komendanta SOP w sprawach dotyczących funkcjonariuszy SOP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji funkcjonariuszy SOP i ich przeniesień służbowych, ale zasady dotyczące właściwości sądów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej granicy między prawem administracyjnym a cywilnym, co jest kluczowe dla prawników. Pokazuje również, jak skomplikowane mogą być procedury dotyczące funkcjonariuszy służb mundurowych.
“Sąd administracyjny czy cywilny? Kluczowa decyzja o granicach jurysdykcji w sprawie funkcjonariusza SOP.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2220/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-06-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-22 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dorota Kozub-Marciniak /sprawozdawca/ Karolina Kisielewicz-Sierakowska /przewodniczący/ Piotr Borowiecki Symbol z opisem 6196 Funkcjonariusze Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu i Biura Ochrony Rządu Hasła tematyczne Inne Skarżony organ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art.151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Dz.U. 2021 poz 575 art. 102 ust. 3 i 5 Ustawa z dnia 8 grudnia 2017 r.o Służbie Ochrony Państwa (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska, Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi J.F. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na nowe stanowisko oddala skargę Uzasadnienie J. F. (dalej, jako: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej, jako: organ) z dnia [...] października 2023 r., którą organ – po rozpoznaniu odwołania skarżącego - uchylił zaskarżony rozkaz Komendanta Służby Ochrony Państwa (dalej, jako Komendant SOP) nr [...] z dnia [...] września 2023.r. w części dotyczącej terminu zwolnienia ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe oraz orzekł, że zwolnienie z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego nastąpiło z dniem [...] września 2023 r., zaś wyznaczenie na nowe stanowisko służbowe nastąpiło z dniem 20 września 2023 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że rozkazem personalnym z dnia [...] września 2023 r. Komendant SOP zwolnił - na podstawie art. 78 ust. 1 oraz art. 14 pkt 2, art. 102 ust. 3 i 5 oraz art. 162 ust. 1 i 2 pkt 1 i ust. 3-4 oraz ust. 6 i ust. 8 - 9 i ust. 12 oraz art. 166 ust. 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2023 r. poz. 66 ze zm., dalej, jako: ustawa o SOP) skarżącego, z dniem 31 sierpnia 2023 r. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego Zastępcy Naczelnika Wydziału 1 Zarządu VI i z dniem 1 września 2023 r. wyznaczył na stanowisko służbowe głównego specjalisty Sekcji 1 Wydziału 1 Zarządu X. Przedmiotowemu rozstrzygnięciu nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Wskazany rozkaz personalny został doręczony skarżącemu – w trybie art. 47 K.p.a. w dniu 19 września 2023 r. W tym też dniu skarżący skierował do Komendanta SOP wniosek, w treści którego nie wyraził zgody na wyznaczenie go na stanowisko głównego specjalisty w Zarządzie X, natomiast w dniu 29 września 2023 r. (data prezentaty organu) - zachowując wyznaczony prawem termin ww. złożył od niego odwołanie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał się na treść art. 2 ust. 1 i art. 102 ust. 3 i 5 ustawy o SOP, wskazując, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy. Organ wyjaśnił zasady kontroli takich decyzji. Dalej organ podniósł, że skarżący występując pismem z dnia 4 września 2023 r. do Komendanta SOP o wyznaczenie na stanowisko głównego specjalisty w Zarządzie X z zachowaniem dotychczasowego uposażenia na uprzednio zajmowanym stanowisku służbowym - Zastępcy Naczelnika Wydziału 1 Zarządu VI, złożył oświadczenie woli skierowane do określonego adresata, to jest do Komendanta Służby Ochrony Państwa. Zarówno ustawa o SOP jak i inne przepisy prawa administracyjnego nie regulują zasad składania oświadczeń woli w administracyjnych stosunkach służbowych, wobec czego żądanie zwolnienia z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego z jednoczesnym wskazaniem nowego - na gruncie przedmiotowej sprawy niższego od dotychczas zajmowanego - stanowiska służbowego jest oświadczeniem woli w rozumieniu ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2023 r. poz. 1610, z późn. zm., dalej, jako: K.c.). Organ powołał art. 61 § 1 i art. 82-88 K.c. i wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący w chwili składania oświadczenia woli zawierającego pisemny wniosek o wyznaczenie go na stanowisko służbowe głównego specjalisty w Zarządzie X znajdował się w stanie wyłączającym świadome lub swobodne podejmowanie decyzji i wyrażanie woli. Istotne przy tym jest, iż skarżący nie wykazał również, iż okoliczności takie miały miejsce. Oświadczenie woli funkcjonariusza, zawarte w złożonym piśmie z dnia 4 września 2023 r. zostało przyjęte przez Komendanta SOP, zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 65 § 1 K.c. Oświadczenie takie może być skutecznie odwołane tylko za zgodą adresata. Jak wynika z akt sprawy, skarżący wnioskiem z dnia 19 września 2023 r. zwrócił się z prośbą do Komendanta SOP o wycofanie pisemnego wystąpienia. Jak wynika z adnotacji uczynionej na przedmiotowym wniosku przez Komendanta SOP, prośbę o wycofanie wniosku w dniu 21 września 2023 r. przełożony właściwy w sprawach osobowych rozpatrzył: "Zapoznałem się (...) proszę o realizację zgodnie z procedurą.". Nie bez znaczenia pozostaje przy tym fakt, iż przepis art. 102 ust. 3 ustawy o SOP nie przewiduje, aby można było cofnąć prośbę funkcjonariusza o wyznaczenie go na niższe stanowisko służbowe i nie określa ewentualnych skutków tego cofnięcia. Organ wskazał, że decydująca przy ocenie skuteczności cofnięcia oświadczenia woli jest chwila, w której oświadczenie takie dotarło do adresata. Skoro odwołanie oświadczenia nie dotarło do adresata jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej, zaś organ nie wyraził zgody na cofnięcie takiego oświadczenia, to nie można uznać, że doszło do jego skutecznego cofnięcia. Organ I instancji mógł zatem wydać decyzję o zwolnieniu z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczeniu na niższe podstawie art. 102 ust. 3 ustawy o SOP. Dodatkowo oświadczenie strony z dnia 19 września 2023 r. dotyczące wycofania wniosku z dnia 4 września 2023 r. zostało złożone po odmowie przez funkcjonariusza przyjęcia doręczonego mu osobiście rozkazu personalnego. Organ podkreślił, że zwolnienie z zajmowanego stanowiska i wyznaczenie na inne, nastąpiło z zachowanie dotychczasowego uposażenia. Zdaniem organu odwoławczego Komendant SOP dostatecznie wyjaśnił stan faktyczny i prawny sprawy oraz podjął przedmiotowe rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem strony z dnia 4 września 2023 r. Uzasadnienie odpowiada wymogom art. 107 § 3, a postępowanie przeprowadzone zostało w zgodzie z art. 8, art. 11, art. 77 K.p.a. Organ Odwoławczy wyjaśnił jednak, że sposób procedowania decyzji doprowadził w konsekwencji do sytuacji, w której rozkaz personalny z dnia [...] września 2023 r. orzeka o zwolnieniu z dniem 31 sierpnia 2023 r., tj. z datą wsteczną z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczeniu skarżącemu z dniem 1 września 2023 r. stanowiska służbowego głównego specjalisty Sekcji 1 w Wydziale 1 w Zarządzie X, o czym funkcjonariusz dowiedział się w dniu 19 września 2023 r. Powyższą konstrukcję przyjętą przez organ I instancji organ odwoławczy uznał za niedopuszczalną. Komendant SOP określił z datą wsteczną termin zmiany stosunku służbowego, tym samym zaskarżone rozstrzygnięcie należało zmienić w administracyjnym toku instancji w zakresie dotyczącym dat zwolnienia z dotychczasowego stanowiska i wyznaczenia na nowe stanowisko. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że skarżący w złożonym odwołaniu w szczególności kwestionuje jeden z parametrów finansowych związanych z wyznaczeniem go na nowe stanowisko służbowe, tj. wysokość dodatku specjalnego przyznanego mu w związku ze zmianą stanowiska służbowego. Zdaniem organu, ustawa o SOP nadaje ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych uprawnienia odwoławcze w stosunku do ściśle wymienionych rodzajów spraw. Przykład powyższego stanowią decyzje Komendanta SOP określone w art. 78 ust. 1 i 2 ustawy o SOP. Analiza art. 78 ustawy o SOP prowadzi do wniosku, że - co do zasady - w trzech przypadkach wskazanych przez ustawę prawo do nadzoru procesowego ustawodawca daje ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Katalog ten jest również rozszerzony mocą art. 113 ustawy o SOP o rozstrzygnięcia Komendanta SOP w przedmiocie zwolnienia funkcjonariusza ze służby w SOP. W związku z powyższym organ uznał, że minister właściwy do spraw wewnętrznych jest organem właściwym do rozpoznania odwołań od decyzji wydanych przez Komendanta SOP wyłącznie w stosunku do decyzji wymienionych w art. 78 ust. 1 ustawy o SOP. Oznacza to, że w sytuacji, gdy Komendant SOP wyda inną decyzję (postanowienie) niż dotyczącą wyznaczenia, przeniesienia czy zwolnienia funkcjonariusza, to od takiej decyzji nie będzie przysługiwało odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych, lecz wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy do Komendanta SOP. W tego rodzajach spraw minister właściwy do spraw wewnętrznych nie posiada uprawnień nadzorczych. W ustawie o SOP w przepisach dotyczących dodatków specjalnych nie ma uregulowań, które przewidywałyby kompetencje ministra właściwego do spraw wewnętrznych jako organu odwoławczego od decyzji Komendanta SOP w takich sprawach. Zgodnie z art. 162 ust. 9 ustawy o SOP, ustalenie wysokości dodatku specjalnego następuje w drodze decyzji (...). Ujęcie przez organ SOP rozstrzygnięcia w przedmiocie wysokości dodatku specjalnego w rozkazie personalnym Komendanta SOP z dnia [...] września 2023 r. orzekającym o zwolnieniu ww. funkcjonariusza z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego i wyznaczeniu na nowe, nie czyni ministra właściwego do spraw wewnętrznych właściwym do rozpatrzenia odwołania w zakresie ustalenia wysokości dodatku specjalnego. Analogicznie brak właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji odnosi się do ustalenia/cofnięcia dodatku uzasadnionego szczególnymi kwalifikacjami, warunkami lub miejscem pełnienia służby za wykonywanie zadań wymagających kwalifikacji kierowniczych. Reasumując organ wskazał, że złożone przez skarżącego odwołanie w części dotyczącej zakwestionowania jednego z parametrów finansowych związanych z wyznaczeniem go na nowe stanowisko służbowe, tj. wysokości dodatku specjalnego przyznanego mu w związku ze zmianą stanowiska służbowego, pozostaje w wyłącznej właściwości organów SOP, tym samym właściwym w tym zakresie pozostaje Komendant SOP, nie zaś Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, który nie jest organem właściwym do rozpatrzenia odwołania z dnia 29 września 2023 r. w części dotyczącej wysokość dodatku specjalnego. Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia. Skarżący zarzucił naruszenie: 1. art. 7 K.p.a. w zw. z art. 84 K.c. poprzez brak podjęcia czynności zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, w szczególności brak wnikliwego zbadania czy złożone oświadczenie pod wpływem błędu, na który powołuje się skarżący, miało miejsce i jaki miało wpływ na ewentualną zgodę bądź jej brak u skarżącego w przedmiocie zaakceptowania skierowania na niższe stanowisko służbowe; powyższe, zdaniem skarżącego, stanowi pominięcie ważnej okoliczności, przez organ II instancji, przy ustalaniu stanu faktycznego; 2. art. 15 K.p.a. poprzez brak zachowania sformułowanej w K.p.a. zasady dwuinstancyjności, która przejawia się w konieczności dokonania własnych ustaleń i wnikliwego przeanalizowania materiału dowodowego, niezależenie od czynności, które przedsięwziął organ I instancji celem realnego zapewnienia dwuinstancyjności postępowania a nie - zdaniem skarżącego - mechanicznego powtórzenia ustaleń organu I instancji przez organ II instancji; 3. naruszenie art. 10 § 1 K.p.a. w zw. z art. 81 K.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącemu zajęcia stanowiska co do zebranego materiału dowodowego, który przesądzał o ostatecznej treści rozkazu personalnego, co organ II instancji zupełnie pominął w swoich rozważaniach; 4. art. 102 ust. 3 ustawy o SOP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż skarżący wyraził zgodę na przeniesienie na niższe stanowisko służbowe, przy czym oświadczenie woli skarżącego nie było obarczone stanem wyłączającym świadomie wyrażenie woli, podczas gdy ww. oświadczenie woli było obarczone błędem, pod wpływem którego skarżący zgodę wyraził, 5. art. 88 § 1 K.c. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, iż nie doszło do uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli, 6. art. 86 § 1 K.c. poprzez brak rozważenia jego zastosowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organ bardzo pobieżnie zbadał stan faktyczny w niniejszej sprawie. W istocie, zdaniem skarżącego, tylko powtórzył te ustalenia, które zaprezentował organ I instancji. W istocie nie dokonał w tym zakresie żadnych własnych ustaleń, nie przeanalizował zebranego materiału dowodowego nie podjął czynności celem podjęcia takich działań, tylko oparł się na ustaleniach organu I instancji czym naruszył zasadę dwuinstancyjności. Organ jest zobowiązany przeanalizować całość przedmiotowej sprawy a nie ograniczyć się jedynie do zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Co prawda, wskazał, iż rozważył, czy doszło do złożenia oświadczenia woli pod wpływem czynników wyłączających świadome czy swobodne złożenie oświadczenia woli, lecz uczynił to bardzo pobieżnie koncentrując się tylko na niektórych przesłankach wad oświadczeń woli a zupełnie ignorując te na które wyraźnie powołuje się skarżący - a więc błąd. Skarżący konsekwentnie podkreślał i szczegółowo opisywał okoliczności, w jakich składał swoje oświadczenie woli, powoływał się na nie w odwołaniu. Skarżący ponownie odniósł się do tych kwestii przypominając, że z uwagi na likwidację stanowiska służbowego w dniu 4 września 2023 r. został postawiony przed alternatywą: albo przejmie niższe stanowisko służbowe (Głównego specjalisty w Zarządzie X, brak na nim dodatku kierowniczego w wys. 20%) albo odda się do dyspozycji Komendanta SOP. Ostatecznie zdecydował się na przyjęcie niższego stanowiska służbowego z uwagi na zgodę Zastępcy Komendanta SOP - ppłk. SOP B. H. na uzyskanie dodatku specjalnego w 50% wysokości. Powyższe zostało potwierdzone wyliczeniami Naczelnika Wydziału Finansów płk. SOP M. J.. Zapewnienia Zastępcy Komendanta SOP nie zostały złożone na piśmie, niemniej skarżący uzyskał zgodę od Zastępcy Komendanta na obliczoną wysokość, wyrażoną w wartości procentowej, dodatku specjalnego. Ostatecznie, skarżący wyraził zgodę na przyjęcie niższego stanowiska służbowego tj. Głównego Specjalisty w Zarządzie X, lecz, dopiero po powrocie z urlopu przekonał się, iż został wprowadzony w błąd zapoznając się z rozkazem personalnym w dniu 19 września 2023 r., (wysokość dodatku specjalnego wynosiła 42% zamiast 50%). W konsekwencji skarżący odmówił przyjęcia ww. stanowiska. Z powyższych względów, organ winien był rozważyć kwestię wprowadzenia skarżącego w błąd (także mając na uwadze art. 86 § 1 i 2 K.c.), a tymczasem ograniczył się do powtórzenia ustaleń organ I instancji. Zdaniem skarżącego przesłanki art. 88 § 1 i 2 K.c. zostały spełnione. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 78 ust. 1 i 2 ustawy o SOP, wyznaczenie funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenie oraz zwalnianie z tych stanowisk następuje na podstawie rozkazu personalnego Komendanta SOP. Od rozkazu personalnego Komendanta SOP w sprawach, o których mowa w ust. 1, służy odwołanie do ministra właściwego do spraw wewnętrznych. W myśl natomiast art. 102 ust. 3 i 5 ustawy o SOP, funkcjonariusza można przenieść na niższe stanowisko służbowe na jego prośbę. Niższym stanowiskiem służbowym jest stanowisko służbowe o niższym stopniu etatowym lub niższej grupie uposażenia. W sprawie nie jest sporne, że skarżący pismem z dnia 4 września 2023 r. wystąpił do Komendanta SOP o wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe, tj. na stanowisko głównego specjalisty w Zarządzie X z zachowaniem dotychczasowego uposażenia na uprzednio zajmowanym stanowisku służbowym - Zastępcy Naczelnika Wydziału 1 Zarządu VI. Podyktowane to było tym, że na skutek zmian organizacyjnych i kadrowych w SOP, od dnia 1 września 2023 r. w obrębie nowego Zarządu VI SOP nie występuje już stanowisko Zastępcy Naczelnika, które skarżący zajmował. Jedno ze stanowisk Zastępcy Naczelnika zostało usunięte z etatu. W związku z powyższym rozkazem personalnym z dnia [...] września 2023 r. Komendant SOP zwolnił - na podstawie art. 78 ust. 1 oraz art. 14 pkt 2, art. 102 ust. 3 i 5 oraz art. 162 ust. 1 i 2 pkt 1 i ust. 3-4 oraz ust. 6 i ust. 8 - 9 i ust. 12 oraz art. 166 ust. 1 ustawy o SOP - skarżącego, z dniem 31 sierpnia 2023 r. z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego Zastępcy Naczelnika Wydziału 1 Zarządu VI i z dniem 1 września 2023 r. wyznaczył na stanowisko służbowe głównego specjalisty Sekcji 1 Wydziału 1 Zarządu X. Co istotne, zwolnienie z zajmowanego stanowiska i wyznaczenie na inne, nastąpiło z zachowanie dotychczasowego uposażenia. Skarżący jednak nie zgodził się na wyznaczenie na stanowisko Głównego Specjalisty Sekcji 1 Wydziału 1 Zarządu X (pismo z dnia 19 września 2023 r.) albowiem wysokość dodatku specjalnego w ww. rozkazie personalnym została określona na 42%, a nie na poziomie 50%. Skarżący powołuje się w tym zakresie na rozmowę z Naczelnikiem Wydziału 2 Zarządu IV Finansów i Kadr SOP. Na tle powyższego należy podkreślić, iż kwestią sporną między stronami jest w istocie wysokość dodatku specjalnego. Rozstrzyganie tej kwestii nie mieści się jednak we właściwości Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Słusznie organ zwrócił uwagę, że ustawa o SOP nadaje ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych uprawnienia odwoławcze w stosunku do ściśle wymienionych rodzajów spraw, tj. określonych w art. 78 ust. 1 i 2 ustawy o SOP. Przepis ten w sposób jednoznaczny określa kompetencje ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Dotyczy bowiem kwestii wyznaczenia funkcjonariusza na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwalniania z tych stanowisk. Dodatkowo, zgodnie z art. 113 ustawy o SOP, funkcjonariusza zwalnia ze służby Komendant SOP. Przepis art. 78 ust. 2 stosuje się odpowiednio. Jedynie zatem w tych spraw Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji właściwy jest do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie odwoławczym. W tej sprawie organ wydał decyzję z dnia [...] października 2023 r. i zdaniem Sądu prawidłowo ocenił, że spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 102 ust. 3 i 5 ustawy o SOP. Komendant SOP nie naruszył wskazanych przepisów zwalniając skarżącego z zajmowanego stanowiska i wyznaczając na inne, z zachowanie dotychczasowego uposażenia. Rozkaz personalny z dnia [...] września 2023 r. wydany został na skutek wniosku skarżącego z dnia 4 września 2023 r., który uwzględniony został w całości. Odnosząc się do zarzutów skargi podkreślić należy, iż badanie okoliczności związanych ze skutkiem złożenie oświadczenia woli przez skarżącego nie należy do kognicji sądu administracyjnego, ponieważ są to typowe czynności cywilnoprawne. Organy administracji publicznej, ani też sąd administracyjny nie są uprawnione do badania ważności takiej czynności. Poza zakresem oceny organów administracji publicznej oraz sądów administracyjnych leżą zagadnienia dotyczące ściśle kwestii cywilistycznych, wynikających z prywatnoprawnego charakteru czynności prawnej, takiej jak uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które należą do spraw cywilnych rozpoznawanych przez sądy powszechne (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2021 r., I OSK 2366/20, LEX nr 3219456; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 20 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gd 898/20, LEX nr 3166153). Także Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 lutego 2015r., sygn. akt I OSK 1292/13, stwierdził, że wady oświadczenia woli w rozumieniu przepisów art 82 - 88 K.c., nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Także problematyka dotycząca oświadczeń woli art. 60-62 K.c., wad oświadczeń woli w rozumieniu przepisów art. 82-88 K.c., jak również zagadnienie dotyczące nieważności czynności prawnej art. 58 K.c. może być przedmiotem badania wyłącznie w drodze postępowania cywilnego przed sądem powszechnym, a nie w drodze administracyjnej, ani w postępowaniu sądowoadministracyjnym (wyrok NSA z 13 stycznia 2023 r., I OSK 2796/19, LEX nr 3505151). Co znamienne, skarżący w niniejszej sprawie nie legitymuje się stosownym orzeczeniem sądu powszechnego, potwierdzającym skuteczność uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia woli z dnia 4 września 2023 r. więc chybione są zarzuty dotyczące naruszenia powołanych w skardze przepisów postępowania, a w konsekwencji prawa materialnego. Odnosząc się do zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 K.p.a. należy wyjaśnić, że zasadę tę rozumie się jako obowiązek dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy. Jest przy tym oczywiste, że organ odwoławczy przy rozpoznaniu sprawy w pełnych granicach może, a wręcz musi oprzeć się na dowodach zgromadzonych przez organ I instancji, tym niemniej musi ten materiał ocenić i sformułować własne ustalenia faktyczne. Konsekwencją tak rozumianej zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego jest uregulowany w art. 138 § 1 i 2 K.p.a. zakres dopuszczalnych rozstrzygnięć organu odwoławczego. Zdaniem Sądu, rozstrzygnięcie organu w zakresie dotyczącym zwolnienia skarżącego ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe jest zgodne z prawem. W tej części, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji właściwie zastosował w sprawie prawo materialne, zaś uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada ustawowym wymogom. W konsekwencji Sąd nie podzielił wyrażonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania, jak też prawa materialnego. Organ dołożył wszelkich starań w celu zebrania wyczerpującego materiału dowodowego oraz przeanalizował wnikliwie sprawę we wszelkich jej aspektach. Uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom wynikającym z art. 107 § 3 K.p.a. Uzasadnienie prawne zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Prawidłowo organ odwoławczy uchylił zaskarżony rozkaz Komendanta SOP z dnia [...] września 2023.r. w części dotyczącej terminu zwolnienia ze stanowiska służbowego i wyznaczenia na nowe stanowisko służbowe oraz orzekł, że zwolnienie z dotychczas zajmowanego stanowiska służbowego nastąpiło z dniem 19 września 2023 r., zaś wyznaczenie na nowe stanowisko służbowe nastąpiło z dniem 20 września 2023 r. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji dostrzegł bowiem, iż rozkazowi personalnemu z dnia [...] września 2023 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności w oparciu o art. 108 § 1 K.p.a. Przepis art. 108 K.p.a. stanowi, że decyzji "może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności", a wobec tego organ w ramach tzw. uznania administracyjnego, w zależności od okoliczności sprawy, rozstrzyga w kwestii natychmiastowego wdrożenia decyzji w życie. Powołany przepis określa także przesłanki nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Omawiany rygor może być nadany decyzji w sytuacji, gdy jest to niezbędne dla ochrony wartości wskazanych w art. 108 § 1 K.p.a. Niezwłoczne wdrożenie decyzji w życie będzie "niezbędne" wówczas, gdy nie można się obejść w danym czasie i istniejącej sytuacji bez natychmiastowego wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym. Organ administracji działa wobec tego w sytuacji, która ma znamiona stanu nagłej konieczności administracyjnej (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 8. Wydanie. Wydawnictw C.H. Beck, str. 524). W przedmiotowej sprawie, nadanie zaskarżonemu rozkazowi personalnemu rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione zostało interesem społecznym manifestującym się interesem służby. Nie można było jednak określić daty wykonalności rozkazu personalnego przed wejściem tej decyzji do obrotu prawnego, a więc przed doręczeniem jej skarżącemu, co nastąpiło w tej sprawie w dniu 19 września 2023 r. Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI