II SA/Wa 2215/20

II SA/Wa 2215/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-21
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2020-11-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Janusz Walawski
Piotr Borowiecki /przewodniczący/
Waldemar Śledzik /sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Sygn. powiązane
III OSK 1065/23 - Wyrok NSA z 2024-11-21
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Waldemar Śledzik (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych (zwany dalej także jako: "Prezes") działając na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., zwaną dalej także "KPA"), art. 5 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 12 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r., poz. 125, zwaną dalej: "ustawa z 14 grudnia 2018 r."), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie skargi M. F. (zwanego dalej także jako: "skarżący" lub "strona skarżąca") na przetwarzanie jego danych osobowych przez Komendanta Głównego Policji (zwanego dalej jako: "Komendant") w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji (KSIP) oraz Krajowym Centrum Informacji Kryminalnych (KCIK) - umorzył postępowanie.
Do wydania przedmiotowego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie prawnym:
Do Urzędu Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga M. F. na bezprawne przetwarzanie jego danych osobowych przez Komendanta Głównego Policji, polegające na odmowie uwzględnienia wniosku o wykreślenie jego danych osobowych z rejestru policyjnego KSIP i KCIK. Jednocześnie Skarżący wniósł o wydanie decyzji nakazującej Komendantowi wykreślenie jego danych osobowych z rejestru KSIP i KCIK oraz Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji. Skarżący podniósł, w szczególności, iż postanowieniem Prokuratora Rejonowego w [...] postępowanie karne prowadzone w związku z posiadaniem przez niego marihuany zostało wobec niego umorzone. Dodał, że nigdy nie został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu.
Prezes pismami z [...] grudnia 2019 r. poinformował Skarżącego oraz Komendanta o wszczęciu postępowania wyjaśniającego w sprawie oraz zwrócił się do Komendanta o ustosunkowanie się do treści skargi oraz złożenie pisemnych wyjaśnień.
Pismem z [...] stycznia 2020 r. Komendant wskazał, iż udzielił odpowiedzi Skarżącemu, wskazując, iż Policja przetwarza dane osobowe zgodnie z art. 20 ustawy z dnia z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2019 poz. 161, zwaną dalej jako: "ustawa o Policji".
W uzasadnieniu organ wskazał Skarżącemu podstawy prawne przetwarzania danych osobowych przez Policję, w szczególności art. 20 ust. 2a, 2ac i 2b ustawy o Policji, ich zakres oraz cel przetwarzania. Ponadto Komendant wyjaśnił stronie, iż aktem prawnym określającym zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji, w tym danych osobowych, jest ustawa o Policji, w szczególności art. 20 ust. 2a. Skarżący został także poinformowany o odmiennym trybie i zasadach przetwarzania informacji w KSIP.
W zakresie wniosku strony odnoszącego się do usunięcia danych daktyloskopijnych (odcisków linii papilarnych) wniosek został przekazany do Centralnej Registratury Daktyloskopijnej Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji. W tym zakresie zwrócono jednak uwagę, że zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z 6 lipca 2001 r. o przetwarzaniu informacji kryminalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2126), na zasadach w niej określonych, informacje kryminalne przetwarza się w celu wykrywania i ścigania sprawców przestępstw oraz zapobiegania i zwalczania przestępczości. Nadto zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy informacje kryminalne przetwarza się bez wiedzy i zgody osoby, której dane dotyczą, oraz z zachowaniem zasad ich ochrony określonych w przepisanych o ochronie informacji niejawnych.
Skarżący w przeszłości nie był karany za popełnione przestępstwa, jednak toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne w sprawie o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. W zbiorach daktyloskopijnych prowadzonych przez Centralne Laboratorium Kryminalistyczne Policji figurują dane daktyloskopijne Skarżącego, Podstawą ich wprowadzenia było przedstawienie zarzutu z art. 62 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Prezes pismami z 9 czerwca 2020 r. poinformował Skarżącego oraz Komendanta Głównego Policji o przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, w wyniku którego został zgromadzony materiał dowodowy wystarczający do wydania decyzji administracyjnej oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Do dnia wydania decyzji żadna ze stron nie ustosunkowała się do zebranego materiału dowodowego.
Prezes ustalił zatem, iż wobec Skarżącego toczyło się postępowanie karne w związku z popełnieniem czynu zabronionego. W związku z tym właściwy organ Policji dokonał tzw. rejestracji procesowej, tj. wprowadził dane osobowe do zbioru danych KSP oraz KCIK jako o osobie podejrzanej o popełnienie przestępstwa ściganego z oskarżenia publicznego. Podkreślił, że właściwe organy przetwarzają dane osobowe wyłącznie w zakresie niezbędnym dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Podstawę prawną do przetwarzania danych osobowych osób, wobec których było prowadzone postępowanie przez organy Policji, stanowi art. 20 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 19, może uzyskiwać informacje, w tym także niejawnie, gromadzić je, sprawdzać oraz przetwarzać. Organ podkreślił, że Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać w celu realizacji zadań ustawowych informacje, w tym dane osobowe - o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego - także bez ich wiedzy i zgody (ust. 2a).
W konsekwencji Prezes stwierdził brak podstaw do przyjęcia, iż doszło do bezprawnego przetwarzania danych osobowych Skarżącego albowiem Komendant Główny Policji w sposób właściwy, adekwatny i zgodny z prawem dokonał zebrania i przetwarzania jego danych osobowych.
W związku z tym, iż od samego początku nie miało miejsca naruszenie danych osobowych, Prezes postępowanie jako bezprzedmiotowe umorzył.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie :
I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 KPA, polegające na dowolnej ocenie materiału dowodowego;
2. naruszenie art. 8 KPA poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez przekazywanie sprzecznych informacji w zakresie aktów prawnych jako prawidłowych przepisów na podstawie których oparta została decyzja tj. art. 20 ustawy o Policji, rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 lipca 2016r. w sprawie przetwarzania informacji przez Policję - sytuacji gdy orzecznictwo Sądu w sposób jasny mówi, iż są to "wewnętrzne zasadny" usuwania danych ze zbiorów policyjnych;
II. naruszenie przepisów prawa materialnego:
1. tj. art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że brak jest podstaw do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie uwzględnienia wniosku skarżącego o nakazanie Komendantowi Głównemu Policji usunięcie danych osobowych skarżącego w KSIP i KCIK - a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu oraz dalsze przetwarzanie danych z wpisami w rejestrze KSIP i KCIK o rzekomym popełnieniu przestępstwa z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii w sytuacji, gdy skarżący nigdy nie popełnił tego przestępstwa ani też nie został skazany za takie przestępstwo.
W świetle powyższych zarzutów wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawarta w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd wskazuje, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do obowiązującego od dnia 15 sierpnia 2015 r. nowego brzmienia przepisu art. 119 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz.U. z 2019r., poz. 2325 ze zm. – zwaną dalej "P.p.s.a.").. Zgodnie z przywołanym art. 119 pkt 2 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
W niniejszej sprawie powyższy warunek został wypełniony.
Zgodnie z art. 120 P.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP, w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. - Dz. U. z 2020 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (oraz odpowiednio na postanowienia).
Powyższa kontrola dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W wyniku takiej kontroli decyzja (postanowienie) może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.).
Sprawując kontrolę w oparciu o powołane kryterium zgodności z prawem sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy administracyjnej, biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania ocenianej decyzji, nie uwzględniając okoliczności, które zaistniały w okresie późniejszym. Należy przy tym podkreślić, że sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II FSK 1665/06, opublikowany - podobnie jak pozostałe przywołane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://cbois.nsa.gov.pl).
Jednocześnie, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 15 sierpnia 2015r.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a. (który w nin. sprawie nie ma zastosowania).
Badając legalność zaskarżonej decyzji w świetle wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Przedmiotem skargi jest decyzja Prezesa UODO umarzająca postępowanie w zakresie przetwarzania danych osobowych skarżącego w bazie KSIP i KCIK.
Zdaniem skarżącego, skoro prowadzone postępowanie karne z ustawy o przeciwdziałaniu narkomani zostało umorzone postanowieniem Prokuratora Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2017r. "jeszcze na etapie postępowania przygotowawczego" i od daty zarejestrowania danych w rejestrze KSIP i KCIK upłynęło prawie 4 lata i od tego czasu nie miał żadnego konfliktu z prawem oraz "nie był przedmiotem żadnego postępowania karnego ani nawet przygotowawczego", a jednocześnie zarówno Prezes UDO, jak i Komendant Główny Policji, nie wykazali w jaki sposób przetwarzanie danych w wymienionych rejestrach pomogło w zapobieganiu i zwalczaniu przestępstw, to tym samym zaskarżona decyzja narusza przepis art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych poprzez przyjęcie, że w sprawie brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej Komendantowi Głównemu Policji usunięcie danych osobowych skarżącego w KSIP i KCIK.
W ocenie Sądu, zaprezentowane stanowisko skarżącego jest wadliwe.
W punkcie wyjścia rozważań podkreślić należy, że ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych jest regulacją stwarzającą prawne podstawy stosowania ochrony państwowej w sytuacjach nielegalnego przetwarzania danych osobowych obywateli przez zarówno podmioty prawa publicznego, jak i podmioty prawa prywatnego, posługujące się ich danymi osobowymi. Powołany ustawowo dla Ochrony Danych Osobowych organ może więc – w drodze decyzji administracyjnej – nakładać stosowne nakazy bądź zakazy, których zasadniczą rolą jest przywrócenie stanu zgodnego z prawem.
Z art. 1 ustawy o ochronie danych osobowych wynika, że każdy ma prawo do ochrony dotyczących go danych osobowych, a przetwarzanie tych danych, w znaczeniu, o którym mowa w art. 7 pkt 2 tej ustawy, dopuszczalne jest tylko ze względu na określone dobra i tylko w zakresie i trybie określonym ustawą komentowaną ustawą.
Jednoczesnego podkreślenia wymaga, że przy przetwarzaniu danych osobowych uwzględniać należy nie tylko prawo do ochrony prywatności zainteresowanego, ale także potrzebę wynikających z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, a więc dopuszczalności pewnych ograniczeń wolności i praw obywatelskich, o ile mają służyć zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Inaczej mówiąc, ocena zasadności wniosku o nakazanie usunięcia danych osobowych – jak w przypadku rozstrzyganej sprawy - z KCIK i KSIP, musi zatem uwzględniać nie tylko ochronę interesu indywidualnego skarżącego, ale także uwarunkowania wynikające z innych regulacji prawnych funkcjonujących w systemie prawa, (a nie tylko z ustawy o ochronie danych osobowych), jako że art. 31 ust. 3 ustawy zasadniczej wskazuje właśnie na ustawowe podstawy owych ograniczeń.
Dalej Sąd zauważa, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie danych jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Przepis ten statuuje jedną z legalnych podstaw przetwarzania danych osobowych. Wiążąc treść tego przepisu z kompetencjami organów Policji w zakresie zapewniania bezpieczeństwa i porządku publicznego i łącząc te zadania z prawem tych organów do przetwarzania danych osobowych osób podejrzanych o popełnienie przestępstwa, a następnie skazanych prawomocnym wyrokiem sądu, jak również tych, wobec których skazanie uległo zatarciu, w ocenie Sądu, należy dojść do wniosku, że przetwarzanie danych osobowych skarżącego w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji oparte jest na obowiązujących przepisach prawnych.
Jak prawidłowo wskazał Prezes UODO, podstawę prawną do przetwarzania danych osobowych osób, wobec których były prowadzone postępowania przez organy Policji, stanowi art. 20 ust. 1 ww. ustawy o Policji, zgodnie z którym Policja, z zachowaniem ograniczeń wynikających z art. 19, może uzyskiwać informacje, w tym także niejawnie, gromadzić je, sprawdzać oraz przetwarzać. Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać w celu realizacji zadań ustawowych informacje, w tym dane osobowe – o osobach podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, nieletnich dopuszczających się czynów zabronionych przez ustawę jako przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, o osobach o nieustalonej tożsamości lub usiłujących ukryć swoją tożsamość, o osobach stwarzających zagrożenie, o których mowa w ustawie z dnia 22 listopada 2013 r. o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób (Dz. U. z 2014 r. poz. 24) oraz o osobach poszukiwanych – także bez ich wiedzy i zgody (ust. 2a).
W świetle art. 20 ust. 2b ww. ustawy o Policji, gromadzone informacje, mogą obejmować: dane osobowe, o których mowa w art. 27 ust. 1 ww. ustawy o ochronie danych osobowych, z tym, że dane dotyczące kodu genetycznego wyłącznie o niekodujących regionach genomu, odciski linii papilarnych, zdjęcia, szkice i opisy wizerunku, cechy i znaki szczególne, pseudonimy, informacje o: miejscu zamieszkania lub pobytu, wykształceniu, zawodzie, miejscu i stanowisku pracy oraz sytuacji materialnej i stanie majątku, dokumentach i przedmiotach, którymi się posługują, sposobie działania sprawcy, jego środowisku i kontaktach, sposobie zachowania się sprawców wobec osób pokrzywdzonych. Wspomnianych informacji nie pobiera się w przypadku, gdy nie mają one przydatności wykrywczej, dowodowej lub identyfikacyjnej w prowadzonym postępowaniu.
Wbrew twierdzeniom skargi, w uzasadnieniu której, powołując się na wyrok ETS z dnia 4 grudnia 2008r. (sygn. akt 30562/04 i 30566/04 skarżący podnosi, że niedopuszczalne jest "bezterminowe przechowywanie przez władze danych szczególnie wrażliwych, komentowana ustawa o Policji zawiera okres przechowywania danych. Mianowicie zgodnie z art. 20 ust. 17 ustawy o Policji, dane osobowe zebrane w celu wykrycia przestępstwa przechowuje się przez okres niezbędny do realizacji ustawowych zadań Policji, przy czym organy Policji dokonują weryfikacji tych danych po zakończeniu sprawy, w ramach której dane te zostały wprowadzone do zbioru, a ponadto nie rzadziej niż co 10 lat od dnia uzyskania lub pobrania informacji, usuwając zbędne dane.
Dodać należy, że dane osobowe szczególnie wrażliwe, ujawniające pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub filozoficzne, przynależność wyznaniową, partyjną lub związkową oraz dane o stanie zdrowia, nałogach lub życiu seksualnym osób, podejrzanych o popełnienie przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, które nie zostały skazane za te przestępstwa, podlegają komisyjnemu i protokolarnemu zniszczeniu niezwłocznie po uprawomocnieniu się stosownego orzeczenia (por. ust. 18 powołanego przepisu).
Dodać należy, integralną częścią wspomnianych regulacji stanowią akty wykonawcze do ustawy o Policji.
I tak: w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 września 2007 r. w sprawie przetwarzania przez Policję informacji o osobach (Dz.U. Nr 107, poz. 1203) m. innymi określono, że informacje przetwarza się w: centralnych zbiorach informacji – przeznaczonych do przetwarzania informacji niezbędnych do realizacji zadań Policji na obszarze całego kraju, wewnętrznych zbiorach informacji – przeznaczonych do przetwarzania informacji niezbędnych do realizacji zadań na obszarze właściwości miejscowej poszczególnych jednostek organizacyjnych Policji lub w zakresie właściwości rzeczowej poszczególnych komórek organizacyjnych Komendy Głównej Policji, zestawach zbiorów informacji – przeznaczonych do integracji i usprawniania procesów przetwarzania informacji zgromadzonych w odrębnych zbiorach(por. § 4 ust. 1 rozporządzenia). Jednocześnie administrator zbioru na podstawie § 11 ust. 1 rozporządzenia zobowiązany jest do oceny przydatności informacji w prowadzonych postępowaniach, po zakończeniu sprawy, w ramach której informacje zostały wprowadzone do zbioru, a następnie okresowo, z częstotliwością co najmniej raz na 10 lat. Przepis § 11 ust. 2 stanowi, iż przy dokonywaniu oceny, o której mowa w ust. 1, informacje uznaje się za nadal przydatne, jeżeli na ich podstawie nie można wykluczyć możliwości popełnienia w przyszłości przez osobę, której dotyczą, czynu zabronionego, w rozumieniu art. 115 § 1 Kk.
Administrator zbioru ma obowiązek usunięcia informacji zgromadzonych w zbiorze: po uzyskaniu wiadomości, że zdarzenie lub okoliczność, w związku z którymi wprowadzono informacje do zbioru, nie ma znamion czynu zabronionego, jeżeli uzna dane informacje za zbędne dla realizacji zadań ustawowych Policji albo nie uzna ich za przydatne w prowadzonych przez Policję postępowaniach, w rozumieniu ust. 2 § 11 ust. 3 ww. rozporządzenia.
Sąd zauważa, że również rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 31 grudnia 2012 r. w sprawie przetwarzania informacji przez Policję (Dz. U. z 2013 r. poz. 8) w § 10 ust. 1 wskazuje, że do wykonywania czynności w zakresie pobierania, uzyskiwania, gromadzenia, sprawdzania, przetwarzania i wykorzystywania informacji, w tym danych osobowych, o których mowa w art. 20 ust. 2a i 2b ww. ustawy o Policji, prowadzi się w Policji Krajowy System Informacyjny Policji (KSIP) będący zestawem zbiorów danych przetwarzanych w systemach teleinformatycznych.
W KSIP mogą być przetwarzane również informacje, w tym dane osobowe, do których gromadzenia, uzyskiwania i przetwarzania Policja jest uprawniona na podstawie odrębnych ustaw, jeżeli takie przetwarzanie przyczynia się do koordynacji informacji oraz efektywniejszej organizacji i realizacji ustawowych zadań Policji w zakresie wykrywania i ścigania sprawców przestępstw oraz zapobiegania przestępczości oraz jej zwalczania, a także ochrony życia i zdrowia ludzi (ust. 2)
W świetle powyższych regulacji, wbrew poglądowi skarżącego, organy Policji są więc uprawnione do przetwarzania danych osób nie tylko skazanych prawomocnym wyrokiem sądu, jak również tych, wobec których skazanie uległo zatarciu, ale także podejrzanych o popełnienie przestępstwa. Realizowanie bowiem celu, jakim jest zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego przez organy Policji, wykazuje przesłankę niezbędności przetwarzania danych osobowych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji dla spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 1 ust. 2 ww. ustawy o Policji), co oznacza, że sam proces przetwarzania zawartych w tym zbiorze danych, również w odniesieniu do – jak to określa skarżący – "danych prowadzonych w związku z toczącym się uprzednio jedynie postępowaniem przygotowawczym, zakończonym następnie umorzeniem po 7 dniach", ma oparcie w legalnej przesłance przetwarzania danych, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o ochronie danych osobowych.
Kryterium niezbędności przetwarzania danych osobowych w KSIP musi być bowiem odnoszone do ustawowych zadań Policji, których realizowaniu mają służyć przepisy art. 20 ust. 1, ust. 2a i 2b w związku z art. 20 ust. 17 ww. ustawy o Policji.
Jednocześnie zauważyć należy, że mechanizm działania zasady proporcjonalności nakazuje, by realizacja tych zadań odbywała się z poszanowaniem generalnych zasad konstytucyjnych, czyli zasady Państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) i zasady legalizmu, wywodzonej z art. 7 ustawy zasadniczej. W ocenie Sądu, zasadę tę gwarantuje właśnie wprowadzenie omówionych uregulowań ustawowych, które zezwalają organom Policji na przetwarzanie danych osobowych osób wchodzących w konflikt z prawem i postanowienia te nie naruszają zasady demokratycznego Państwa prawnego i zasady legalizmu, gdyż zapewnienie ładu i porządku publicznego oraz bezpieczeństwa obywateli jest interesem nadrzędnym Państwa, realizowanym między innymi przez organy Policji.
Tym samym irracjonalne byłoby pozbawienie organów Policji dostępu do jak najpełniejszej informacji, którą Policja sama wytworzyła w sposób legalny. Jednocześnie zastrzec należy, że zebrane przez Policję informacje przechowywane są i mogą być wykorzystane tylko w związku z prowadzonymi czynnościami, służącymi dobrostanowi Państwa.
Dostrzegając niebezpieczeństwo płynące z faktu zachowania zbioru, jak również trudności kontroli prawidłowego postępowania ze zbiorami, czy też możliwości ekscesywnego ich wykorzystania, nie można jednak uznać, by tego rodzaju obawy miały determinować decyzję o wcześniejszym usuwaniu z KSIP danych, nawet przed terminem 10 lat, z którym ustawodawca łączy prawo organów Policji do posługiwania się informacjami w nim zawartymi i usuwania z niego informacji zbędnych czy nieprzydatnych.
Jeszcze raz podkreślić należy, że przetwarzanie danych zawartych w KSIP ma służyć dobru ogólnemu, toteż dysponowanie informacjami zgromadzonymi w zbiorze przez okres czasu, w jakim informacje te są organom Policji potrzebne, jest wprost proporcjonalne do celu, który organy te realizują w związku z koniecznością zapewnienia ładu i porządku publicznego oraz bezpieczeństwa obywateli. Omawiane uregulowania wynikające z ustawy o Policji, jakkolwiek mogą subiektywnie ograniczać sferę prywatności osoby, wobec której nastąpiło albo zatarcie skazania, albo – jak w realiach sprawy – w ogóle nie doszło do skazania, to jednak ograniczenia te podyktowane są niezbędnością w zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego, a więc wynikają z interesu Państwa, na co – jak już wcześniej podkreślono - zezwala art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, wskazując właśnie na ustawowe podstawy owych ograniczeń.
Reasumując powyższe, Sąd podziela pogląd Prezesa UODO, że przepisy art. 20 ust. 1, ust. 2a i 2b w związku z art. 20 ust. 17 ww. ustawy o Policji mieszczą się w granicach swobody regulacyjnej i odpowiadają zasadzie proporcjonalności i tym samym wspomniane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr.
Jak już także wskazano, również prawo wspólnotowe Unii Europejskiej oraz orzecznictwo ETC nie sprzeciwia się szczególnemu uregulowaniu kwestii przetwarzania danych osobowych przez Policję, niż wynika to z ogólnie obowiązujących przepisów o ochronie danych osobowych.
Biorąc pod uwagę art. 20 ust. 17 ww. ustawy o Policji, nie można czynić zatem Komendantowi Głównemu Policji, jako administratorowi danych zawartych w Krajowym Systemie Informacyjnym Policji, zarzutu, że w sposób bezprawny przechowuje pozyskane dane osobowe skarżącego w związku z faktem podejrzenia popełnienia w 2017r. przestępstwa z ustawy o narkomanii.
To organy Policji oceniają bowiem przydatność zebranych informacji i mogą pozostawać w tym zbiorze. Jak wyjaśniono wcześniej, ustawodawca celowo ograniczył się do określenia granicznego okresu 10 lat, obowiązującego do dokonania weryfikacji posiadanych w systemie informatycznym danych, jedynie pod kątem ich dalszej przydatności. Jeśli bowiem informacje o osobie zawarte w KSIP stają się nieprzydatne dla celów prewencyjnych, dowodowych czy wykrywczych, organ Policji może zdecydować o ich usunięciu, czyniąc to jednak nie rzadziej niż raz na 10 lat, przy uwzględnieniu oceny niezbędności przetwarzania danych pod kątem realizacji ustawowych zadań Policji.
Z analizy akt sprawy, w tym wyjaśnień złożonych przez Komendanta Góównego Policji wynika, iż w stosunku do skarżącego dokonano wymaganych ustawą weryfikacji tj. w 2017 r. po zakończeniu sprawy oraz ponownie w 2017 r. i w 2019 r. w związku ze skierowanymi wnioskami do Komendanta Głównego Policji o usuniecie danych z KSIP i skargą do PUODO na decyzję odmawiającą usunięcia
danych, skarżącego z KSIP, przy czym w przypadku wniosku o usunięcie danych weryfikacji dokonano w szczególności pod kątem przesłanek z art. 51 ust. 4 Konstytucji RP oraz pod kątem legalności, w tym w zakresie przesłanek z uchylonego już, ale będącego podstawą przeprowadzenia weryfikacji danych osobowych skarżącego w 2017 r. i w styczniu 2019 r. art. 20 ust. 17 ustawy o Policji oraz obowiązującego obecnie art. 16 ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości.
Sąd zauważa przy tym, że wskazany w treści obu przepisów, uchylonego i obowiązującego, dziesięcioletni okres obowiązkowej weryfikacji zgromadzonych danych jeszcze nie upłynął, nie zachodzą zatem ustawowe przesłanki do usunięcia danych skarżącego z KSIP.
Nie bez znacznie jest także fakt, że - biorąc pod uwagę odmienny od zbiorów urzędowych status policyjnego zbioru danych w KSIP - informacje, w tym dane osobowe, przetwarza się w celu wykonywania zadań ustawowych Policji, w sposób dyskrecjonalny. Oznacza to, że udostępnianie przez Komendanta Głównego Policji, jako administratora danych, informacji z policyjnego zbioru danych odbiorcom, tj. innym organom władzy publicznej, służbom lub instytucjom jest możliwe wyłącznie w przypadku, gdy taki obowiązek wynika z innych przepisów szczególnych, które określają także zakres i cel udostępnienia. Zatem informacje, w tym dane osobowe, przetwarzane w KSIP Komendant Główny Policji udostępnia organom władzy publicznej, służbom, instytucjom na podstawie obowiązujących ustaw w granicach przysługujących tym organom uprawnieniom w zakresie przetwarzania danych osobowych w celach realizacji ich zadań, a także organom innych państw lub agencjom Unii Europejskiej, organizacjom międzynarodowym uprawnionym do otrzymywania określonych informacji, w tym danych osobowych, na podstawie przepisów prawa Unii Europejskiej lub ratyfikowanych umów międzynarodowych.
W konsekwencji, również weryfikacja danych osobowych, tak jak ich gromadzenie, uzyskiwanie i cały proces przetwarzania danych osobowych przez Policję, w tym przetwarzanie danych osobowych w KSIP, odbywa się bez wiedzy i zgody osoby, której dane dotyczą stosownie do przepisów art. 20 ust. 1d zdanie drugie ustawy o Policji.
Jako prawidłowe Sąd uznał też stanowisko Prezesa UODO w zakresie braku podstaw do usunięcia danych skarżącego z zasobów KCIK .
Jak stanowi art. 6 ustawy o KCIK do zadań Komendanta Głównego Policji, będącego Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych, należy w szczególności przetwarzanie i przekazywanie informacji kryminalnych (pkt 1)oraz zapewnienie bezpieczeństwa przetwarzanym w Centrum informacjom kryminalnym, zgodnie z przepisami ustawy o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości oraz przepisami ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 742) (pkt 4).
W myśl art. 4 pkt 1 ustawy o KCIK informacje kryminalne to określone w art. 13 ust. 1 dane dotyczące spraw będących przedmiotem czynności operacyjno-rozpoznawczych, wszczętego lub zakończonego postępowania karnego, w tym postępowania w sprawach o przestępstwa skarbowe oraz dotyczące innych postępowań lub czynności prowadzonych na podstawie ustaw przez podmioty określone w art. 19 i 20, istotnych z punktu widzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych lub postępowania karnego. Zgodnie natomiast z art. 13 ust. 1 pkt 5 lit. a zakres gromadzonych informacji kryminalnych obejmuje informacje o osobach, przeciwko którym prowadzone jest postępowanie karne, w tym postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe, lub w stosunku do których prowadzone są czynności operacyjno-rozpoznawcze.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o KCIK informacje kryminalne, o których mowa
w art. 13 ust. 1 pkt 1-4 oraz pkt 5 lit. a i e, a więc również informacje o osobach, przeciwko którym prowadzone jest postępowanie karne, w tym postępowanie w sprawach o przestępstwa skarbowe, lub w stosunku do których prowadzone są czynności operacyjno-rozpoznawcze, są przechowywane w bazach danych KCIK przez okres 15 lat. Terminy przechowywania danych w KCIK liczy się od dnia zarejestrowania informacji kryminalnych w bazach danych, z zastrzeżeniem, że jeżeli po dniu zarejestrowania nastąpiło przekazanie informacji kryminalnych przez Szefa Centrum, bieg terminów, przechowywania danych, liczy się od dnia ich przekazania (art. 14 ust. 4 i 5 ustawy o KCIK). Przesłanki usuwania informacji z baz danych KCIK określa art. 25 ustawy o KCIK, zgodnie z którym informacje kryminalne podlegają usunięciu z baz danych. Jeżeli: Ich gromadzenie jest zabronione (pkt 1) lub zarejestrowane informacje kryminalne okazały się nieprawdziwe (pkt 2), lub ustał cel ich gromadzenia (pkt 3), lub upłyną okresy, o których mowa w art. 14 ust. 1-3 (pkt 4), lub Jeżeli jest to uzasadnione ze względu na bezpieczeństwo państwa lub jego obronność albo mogą spowodować identyfikację osób udzielających pomocy przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych prowadzonych przez upoważnione do tego podmioty uprawnione (pkt 5).
Ochrona wynikająca z art. 2 ust. 2 ustawy o KCIK obejmuje cały proces
przetwarzania informacji kryminalnych, w tym również danych osobowych, począwszy od gromadzenia informacji, ich utrwalania, przechowywania, wyszukiwania, poprzez wykorzystanie informacji, ich udostępnianie, przekazywanie jak i sam proces usunięcia informacji. Przetwarzanie informacji kryminalnych, w myśl art. 4 pkt 4 ustawy o KCIK, oznacza przetwarzanie w rozumieniu art. 4 pkt 14 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości, a więc operację lub zestaw operacji wykonywanych na danych osobowych lub zestawach danych osobowych w sposób zautomatyzowany lub niezautomatyzowany, takich jak: zbieranie, utrwalanie, organizowanie, porządkowanie, przechowywanie, adaptowanie lub modyfikowanie, pobieranie, przeglądanie, wykorzystywanie, ujawnianie przez przesłanie, rozpowszechnianie lub innego rodzaju udostępnianie, dopasowywanie lub łączenie, ograniczanie, usuwanie lub niszczenie. Przetwarzanie danych osobowych podlegających ochronie zgodnie z ustawą o ochronie informacji niejawnych oznacza
wszelkie operacje wykonywane w odniesieniu do informacji niejawnych i na tych informacjach, w szczególności ich wytwarzanie, modyfikowanie, kopiowanie, klasyfikowanie, gromadzenie, przechowywanie, przekazywanie lub udostępnianie (art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych).
Tak więc informacje kryminalne przetwarzane na podstawie przepisów ustawy
o KCIK, w zakresie określonym w art. 13 tej ustawy, w celu wykrywania i ścigania sprawców przestępstw oraz zapobiegania i zwalczania przestępczości, przetwarzane są bez wiedzy i zgody osoby, której dane dotyczą, a także z zachowaniem zasad ich ochrony określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Podlegają one ograniczeniom w zakresie dostępu do informacji, w tym do uzyskania informacji o ich przetwarzaniu i do usuwania informacji zebranych legalnie przy wykonywaniu ustawowych zadań.
Reasumując tę część rozważań, w ocenie Sądu, jako niezasadne należało więc uznać wskazane w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego przez tj. art. 26 ust. 1 ustawy o ochronie danych osobowych z dnia 29 sierpnia 1997r. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że brak jest podstaw do wydania pozytywnej decyzji w przedmiocie uwzględnienia wniosku skarżącego o nakazanie Komendantowi Głównemu Policji usunięcie danych osobowych skarżącego w KSIP i KCIK.
W świetle przedstawionych przepisów, w ocenie Sądu, Prezes UODO prawidłowo więc uznał (jako organ nadzoru), że brak jest podstaw do udzielenia dostępu do informacji przetwarzanych przez Komendanta Głównego Policji jako Szefa Centrum w żądanym zakresie, a co się z tym wiąże do udzielenia skarżącemu informacji zarówno potwierdzających, jak i zaprzeczających faktowi przetwarzania informacji przez Szefa Centrum.
W tym stanie rzeczy, ponieważ na gruncie regulacji zawartych w ustawie o ochronie danych osobowych oraz RODO brak jest przepisu, który dawałby podstawę do wydania decyzji administracyjnej w sytuacji, gdy organ nie stwierdzi naruszenia przepisów o ochronie danych osobowych, w tym w szczególności, brak jest takiego przepisu, który dawałby podstawę do oddalenia skargi czy też odmowy uwzględnienia żądania w nim wyrażonego, w sytuacji, gdy nieprawidłowości w ogóle nie wystąpiły - organ winien umorzyć postępowanie. Zgodnie bowiem z art. 105 § 1 K.P.A., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
W doktrynie i orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 K.P.A. mamy do czynienia wówczas, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, przyjmującej formę decyzji administracyjnej lub postanowienia, ingerencji organu. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Bezprzedmiotowość może mieć miejsce w szczególności, gdy brak jest przedmiotu faktycznego do rozpatrzenia sprawy, jak również w sytuacji, gdy nie istnieje podstawa prawna do wydania aktu administracyjnego w zakresie żądania wnioskodawcy.
Sąd podziela stanowisko Prezesa UODO, że taka właśnie sytuacja zachodzi w stanie faktycznym niniejszej sprawy.
W ocenie Sądu, niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia prawa procesowego, gdyż – jak wskazano wyżej, omawiając regulacje materialnoprawne będące podstawą nieuwzględnienia wniosku skarżącego – organy dokonały właściwych, bo wytyczonych omówionymi ramami prawnymi, ustaleń faktycznych, a organ nadzoru wydając zaskarżoną decyzję oparł się na prawidłowo zebranym materiale dowodowym, który jest niesporny.
Ponadto, w ocenie Sądu, stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organ uzasadnił w sposób wymagany przez normę określoną w przepisie art. 107 § 3 K.P.A.
Dlatego też Sąd na podstawie art.151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji, oddalając skargę.