II SA/Wa 2212/11

II SA/Wa 2212/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-10-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Adam Lipiński /przewodniczący sprawozdawca/
Andrzej Góraj
Eugeniusz Wasilewski
Symbol z opisem
6197 Służba Celna
Hasła tematyczne
Służba celna
Sygn. powiązane
I OSK 2934/12 - Postanowienie NSA z 2012-12-18
VII SA/Wa 1036/12 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2012-06-04
I OSK 1036/12 - Wyrok NSA z 2013-01-23
I OZ 154/13 - Postanowienie NSA z 2013-03-06
Skarżony organ
Szef Służby Celnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
art. 223 ust. 1, ust. 3 pkt 2, ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Andrzej Góraj, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy: - oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu [...] listopada 2009 r. Dyrektor Izby Celnej w O., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 w związku z art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianował J. K. z dniem 30 listopada 2009 r. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej.
Pismem z dnia 14 grudnia 2009 r. (list polecony) J. K. odwołała się od ww. aktu mianowania do Szefa Służby Celnej. Wskazywał na naruszenie art. 7 Konstytucji RP i jednocześnie art. 7 Kpa – poprzez niewyjaśnienie przez organ okoliczności zajmowania przez funkcjonariusza stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników i tym samym naruszenie przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Odwołująca domagała się mianowania na stopień nadkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, wskazując na swoje wykształcenie i doświadczenie zawodowe.
Na poparcie swoich żądań (iż spełnia warunki, o których mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej) J. K. wskazała na pełnienie służby na stanowiskach służbowych związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, a mianowicie: w okresie od dnia 1 maja 2002 r. do dnia 31 grudnia 2004 r. pełniła obowiązki, a następnie zajmowała stanowisko [...]; w okresie od dnia 1 stycznia 2005 r. do dnia 23 października 2005 r. zajmowała stanowisko [...]; z dniem 24 października 2005 r. została powołana na stanowisko [...] Izby Celnej w O., którą to funkcję pełniła do dnia 24 kwietnia 2006 r. Ponieważ powyższe okoliczności miały miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianowanie odwołującej na stopień w korpusie oficerów młodszych było w jej ocenie obligatoryjne.
Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2011 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (akt mianowania), w zakresie określenia korpusu.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, co następuje:
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej wprowadziła w Służbie Celnej korpusy (szeregowych Służby Celnej, podoficerów Służby Celnej, aspirantów Służby Celnej, oficerów młodszych Służby Celnej oraz oficerów starszych Służby Celnej) oraz odpowiednio w ramach korpusów nowe stopnie służbowe (art. 115 ustawy). Przyporządkowanie do właściwego korpusu i kryteria uzyskania nowego stopnia służbowego w tym korpusie funkcjonariuszy, którzy w dniu wejścia w życie ustawy pełnili służbę w Służbie Celnej, regulują przepisy art. 223 zawarte w rozdziale 14 ustawy zatytułowanym "Przepisy przejściowe". Kryteria zawarte w art. 223 ust. 2-6 precyzyjnie określają sposób ustalenia przynależności funkcjonariuszy do określonego korpusu Służby Celnej. Zgodnie z art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę na stanowisku, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku, w stopniu innym niż aspirant celny, starszy aspirant celny albo podkomisarz celny lub wyższych, wymienionych w ust. 2 tego przepisu, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
Organ nie zakwestionował pełnienia w przeszłości przez J. K. wskazanych w odwołaniu stanowisk służbowych związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, jednakże w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. w dniu 31 października 2009 r., J. K. zajmowała stanowisko [...] i posiadała stopień służbowy [...]. Zatem w niniejszym przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Natomiast, mając na uwadze dyspozycję art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, należało określić funkcjonariuszowi stopień służbowy w korpusie [...] Służby Celnej, co jest odpowiednie do stanowiska zajmowanego bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy.
Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt II PZP 5/10, orzecznictwem sądów administracyjnych – wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2010 r. sygn. akt II SAB/Wa 163/10, dotyczącym regulacji art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, funkcjonariuszowi nie przysługuje roszczenie o awans na wyższy stopień służbowy, a w konsekwencji także ochrona sądowa w tym zakresie i dlatego Szef Służby Celnej rozpatrzył sprawę jedynie w zakresie określenia korpusu i w tym też zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (akt mianowania).
J. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lipca 2011 r., w której domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającego ją aktu mianowania.
Skarżąca, powtarzając argumentację zawartą w odwołaniu, wskazywała na:
- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest rażące naruszenie przepisów prawa, w tym zasady praworządności wyrażonej w art. 6 Kpa oraz bezpośrednio w art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez niezastosowanie, jako podstawy decyzji, przepisu prawa powszechnie obowiązującego, to jest art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej.
W uzasadnieniu skargi argumentowała, iż pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy", zawarte w powyższym przepisie, dotyczy wszystkich stanów służby w przeszłości sprzed daty wejścia w życie ustawy. Zaznaczyła, iż ustawodawca celowo nie użył sformułowania "bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy", a tylko takie sformuowanie pozwalałoby przyjąć prawidłowość wykładni organu. Nadto podnosiła nieprawidłowość rozstrzygnięcia organu w zakresie ograniczenia się jedynie do rozpatrzenia jej odwołania tylko do korpusu, gdy w odwołaniu wskazywała na nieprawidłowość aktu mianowania zarówno co do przypisania korpusu, jak i stopnia służbowego.
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, argumentując jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.
Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Organ I instancji dokonując mianowania J. K. na stopień służbowy [...] w korpusie [...] Służby Celnej oraz organ II instancji rozpatrujący odwołanie funkcjonariusza od tego aktu dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawidłowo, zgodnie z zasadami określonymi w art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), przypisał funkcjonariusza do korpusu [...] Służby Celnej.
Odpowiadając na zarzuty skargi wskazać należy na orzecznictwo ukształtowane uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2010 r. sygn. akt II PZP 5/10 dotyczące regulacji art. 223 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej i potwierdzone licznymi wyrokami sądów administracyjnych.
Obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, natomiast mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został w dalszych ustępach art. 223 ustawy. W świetle ww. przepisów zadaniem organu było umieszczenie danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska, bądź pełnionych obowiązków.
Przepis art. 223 omawianej ustawy stanowi lex specialis wobec pozostałych jej uregulowań. Zgodnie z przepisami ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusz nie ma roszczenia mianowania na określony stopień. Jedynie w przypadku określonym w powyższym przepisie ma on prawo żądać weryfikacji aktu mianowania co do prawidłowości przypisania go do określonego korpusu, wynikającego z przepisu art. 223 ustawy – przepisu przejściowego, umożliwiającego zastosowania wobec funkcjonariuszy przepisów nowej ustawy w brzmieniu z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Konsekwencją powyższego jest niemożność dokonania zarówno przez sąd administracyjny, jak i organ administracji II instancji innej kontroli aktu mianowania niż jedynie w zakresie prawidłowości przypisania funkcjonariusza do określonego korpusu. Dlatego też zastosowanie w sentencji decyzji organu II instancji sformułowania: "utrzymuję zaskarżoną decyzję w mocy w zakresie określenia korpusu", nie można potraktować jako wady, która mogłaby stanowić o uchyleniu tej decyzji albo o stwierdzeniu jej nieważności.
Ustawa nie przewiduje prawnych mechanizmów kontroli ani przez organ II instancji, ani przez sądy administracyjne przypisania funkcjonariuszowi danego stopnia w określonym korpusie. Tę kwestię ustawodawca pozostawił wyłącznie do uznania bezpośredniego przełożonego danego funkcjonariusza.
Szef Służby Celnej prawidłowo rozpoznał sprawę.
Organ nie zakwestionował pełnienia w przeszłości przez J. K. wskazanych w odwołaniu (a później w skardze) stanowisk służbowych związanych z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, jednakże w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. w dniu 31 października 2009 r., J. K. zajmowała stanowisko [...] i posiadała stopień służbowy [...]. Zatem w niniejszym przypadku przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie mógł mieć zastosowania. Natomiast, mając na uwadze dyspozycję art. 223 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej, należało określić funkcjonariuszowi stopień służbowy w korpusie [...] Służby Celnej, co jest odpowiednie do stanowiska zajmowanego bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela argumentację organu, iż przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej uzależnia od zajmowania bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku.
Celowo przepis art. 223 umiejscowiony został w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", co oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań.
Także oczywiste jest, iż aby skorzystać z dobrodziejstwa normy art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy funkcjonariusz musi przed dniem wejścia w życie ustawy, zajmować stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników lub pełnienia obowiązków na tym stanowisku. Nie chodzi tu o zajmowanie takich stanowisk w okresach poprzednich, dawniej, ale bezpośrednio przed datą wejścia w życie omawianej ustawy nowelizującej. Inne rozumienie tego przepisu prowadziłoby do sytuacji absurdalnej. Na poparcie powyższego twierdzenia można przywołać zasady wykładni językowej omawianego przepisu, zasady logiki i zasady techniki prawodawczej - § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej".
Zatem nieprawidłowy jest zarzut skargi - wadliwej interpretacji przez organ przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy pragmatycznej i zarzut naruszenia przez to art. 2 i art. 7 Konstytucji RP.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.