II SA/Wa 2203/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę żołnierza na decyzję odmawiającą wypłaty odprawy mieszkaniowej w wyższej kwocie, uznając, że przy jej obliczaniu należy uwzględniać aktualny stan rodzinny, a nie stan z przeszłości.
Skarżący A.C., żołnierz zawodowy, wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego odmawiającą wypłaty odprawy mieszkaniowej w wyższej kwocie. Spór dotyczył sposobu wyliczenia odprawy, a konkretnie tego, czy przy ustalaniu liczby norm powierzchni użytkowej należy uwzględniać byłego małżonka i syna, czy tylko aktualny stan rodzinny. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że odprawa ma zaspokajać aktualne potrzeby mieszkaniowe, a zatem należy brać pod uwagę faktyczny stan rodzinny żołnierza w dniu wydania decyzji, a nie stan z przeszłości.
Sprawa dotyczyła skargi A.C. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, która utrzymała w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW odmawiającą wypłaty odprawy mieszkaniowej w wyższej kwocie. Skarżący domagał się uwzględnienia przy wyliczeniu odprawy trzech norm powierzchni użytkowej, wskazując jako podstawę dzień z 2011 roku, kiedy jego rodzina składała się z żołnierza, małżonki i syna. Organ administracji, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznały, że przy obliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej należy uwzględniać aktualny stan rodzinny żołnierza, a nie stan z przeszłości, nawet jeśli żołnierz wskazał konkretną datę z okresu służby. Sąd podkreślił, że celem odprawy jest zaspokojenie aktualnych potrzeb mieszkaniowych, a uwzględnianie byłego małżonka naruszałoby przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz cel instytucji odprawy. Sąd powołał się na wykładnię funkcjonalną i systemową przepisów, a także na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym należy badać stan rodzinny na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy. W konsekwencji sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Należy uwzględniać aktualny stan rodzinny żołnierza, ponieważ celem odprawy jest zaspokojenie bieżących potrzeb mieszkaniowych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wykładnia funkcjonalna i celowościowa przepisów prowadzi do wniosku, iż odprawa mieszkaniowa ma zaspokajać aktualne potrzeby mieszkaniowe żołnierza. Uwzględnianie byłego małżonka naruszałoby przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz cel instytucji odprawy, a także byłoby sprzeczne z definicją małżonka jako osoby pozostającej w aktualnym związku małżeńskim.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (11)
Główne
u.z.S.Z.RP art. 47 § 1 pkt 3
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Przy obliczaniu odprawy mieszkaniowej należy uwzględniać aktualny stan rodzinny żołnierza, a nie stan z przeszłości, nawet jeśli żołnierz wskazał datę z okresu służby.
u.z.S.Z.RP art. 26 § 3 pkt 1
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
Pojęcie 'małżonka' w kontekście ustalania norm powierzchni użytkowej odnosi się wyłącznie do aktualnego małżonka.
Pomocnicze
u.z.S.Z.RP art. 23 § 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
u.z.S.Z.RP art. 47 § 1 pkt 3 i ust. 2
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
u.z.S.Z.RP art. 107 § pkt 13
Ustawa o Agencji Mienia Wojskowego
u.z.S.Z.RP art. 26 § ust. 1
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
u.z.S.Z.RP art. 26 § ust. 3
Ustawa o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej art. 2
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odprawa mieszkaniowa ma zaspokajać aktualne potrzeby mieszkaniowe żołnierza. Uwzględnianie byłego małżonka przy obliczaniu odprawy narusza przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Pojęcie 'małżonka' w kontekście przepisów dotyczy wyłącznie aktualnego małżonka.
Odrzucone argumenty
Należy uwzględnić stan rodzinny żołnierza z dnia wskazanego przez niego w przeszłości, nawet jeśli uległ zmianie. Organ powinien ograniczyć się do wykładni językowej przepisów, a nie stosować wykładnię systemową i funkcjonalną.
Godne uwagi sformułowania
odprawa mieszkaniowa ma na celu zaspokojenie aktualnych potrzeb mieszkaniowych żołnierza uwzględnianie byłego małżonka naruszałoby przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP pojęcie 'małżonka' odnosi się wyłącznie do aktualnego małżonka normę prawną rekonstruuje się z całokształtu obowiązujących przepisów
Skład orzekający
Tomasz Szmydt
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Antoniuk
członek
Joanna Kube
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odprawy mieszkaniowej dla żołnierzy, w szczególności kwestii uwzględniania aktualnego stanu rodzinnego przy jej obliczaniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i jej interpretacji w kontekście odprawy mieszkaniowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego świadczenia dla żołnierzy i pokazuje, jak sądy interpretują przepisy prawa materialnego w oparciu o cel instytucji i aktualną sytuację życiową.
“Czy była żona może wpłynąć na wysokość odprawy mieszkaniowej żołnierza? Sąd wyjaśnia.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Wa 2203/20 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-02-10 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2020-11-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Joanna Kube Sławomir Antoniuk Tomasz Szmydt /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6213 Inne świadczenia finansowe związane z lokalem mieszkalnym Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane III OSK 5257/21 - Wyrok NSA z 2022-10-12 Skarżony organ Minister Obrony Narodowej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 133 art. 26 ust. 3 Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędzia WSA Joanna Kube, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2021 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty odprawy mieszkaniowej oddala skargę. Uzasadnienie A.C. wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2020r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] lipca 2020r. nr [...], dotyczącą wypłaty i ustalenia wysokości doprawy mieszkaniowej. Wnioskiem z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący A. C. zwrócił się o wypłatę odprawy mieszkaniowej. W toku postępowania organ ustalił istnienie uprawnienia do odprawy oraz wysługę lat. Decyzją z dnia [...] lipca 2020r Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz.U. z 2018r., poz. 2356 ze zm.), art. 17 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015r. o Agencji Mienia Wojskowego (t.j. Dz.U. z 2020r., poz. 231), a także § 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 lipca 2016r. w sprawie wypłaty odprawy mieszkaniowej (Dz.U. z 2016r., poz. 1195) orzekł o wypłacie ww. świadczenia w wysokości 80 583,57 złotych. Skarżący wniósł odwołanie od decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] lipca 2020r. kwestionując prawidłowość wyliczenia wysokości odprawy. W ocenie skarżącego organ nieprawidłowo ustalił ilość norm powierzchni użytkowej będących jedną ze zmiennych uwzględnianych przy wyliczeniu wysokości odprawy, skarżącego, przy uwzględnieniu przepisów rozporządzenia z dnia 29 lipca 2016 r. Zdaniem wnioskodawcy powinny przysługiwać 3 normy o powierzchni 12 m2 każda. Natomiast organ w sposób nieprawidłowy ustalił, że skarżącemu przysługuje jedna norma. Prezes Agencji Mienia Wojskowego decyzją z dnia [...] września 2020r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał, iż przepis art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu SZRP, wprowadzony poprawką poselską w ustawie o Agencji Mienia Wojskowego - art. 107 pkt 13 (Dz.U. z 2015, poz.1322), faktycznie miał na celu uwzględnienie w odprawie mieszkaniowej dzieci żołnierza wspólnie zamieszkałe, które na dzień zwolnienia ze służby nie ukończyły 25 rok życia. Jednakże w praktyce okazało się, że przepis ten de facto nie uwzględnia skutków zdarzeń, mających miejsce po wskazanym przez żołnierza dniu, tj. śmierci członka rodziny, rozwodu, rozkwaterowania oraz nieposiadania dzieci umieszczonych w rodzinie zastępczej tymczasowo etc. Organ wskazał, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego I OSK 2621/17 jest przykładem na to, że organ mimo treści przepisu art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 5 ustawy o zakwaterowaniu... winien uwzględniać stan rodzinny żołnierza również w dniu wydania decyzji mieszkaniowej, albowiem funkcją odprawy mieszkaniowej jest pomoc w zaspokojeniu aktualnych potrzeb mieszkaniowych żołnierza i wielkość tych potrzeb winna odzwierciedlać rozmiar przyznanej pomocy. Organy uznały więc, że w dniu wydania decyzji o odprawie mieszkaniowej stan rodzimy żołnierza - zgodnie z art. 26 ust. 3 pkt 2 ustawy o zakwaterowaniu..., winien odpowiadać stanowi w dniu wskazanym przez żołnierza, albowiem w przeciwnym wypadku mamy do czynienia z nieistniejącymi potrzebami mieszkaniowymi. Zmiana art. 47 ust. 1 pkt 3 (i ust. 5) ustawy o zakwaterowaniu... jaka dokonała się nowelizacją w 2015r. prowadzi do absurdalnych sytuacji albowiem nie uwzględnia pozostałych przepisów ustawy (np. art. 26 ust. 3 czy art. 41a) i ich konsekwencji. Organ mając na uwadze wątpliwości jakie wzbudza - w kontekście pozostałych przepisów ustawy - stosowanie art. 47 ust. 1 pkt 3 (ust.5) ustawy o zakwaterowaniu...wyłącznie w oparciu o wykładnię językową, sięgnął po inne metody wykładni, tj. wykładnię systemową i funkcjonalną Organ podkreślił, iż kierując się dyrektywami systemowymi wykładni należałoby skonfrontować zasady regulujące wypłatę odprawy mieszkaniowej podmiotom uprawnionym do takiej odprawy. Odprawa mieszkaniowa przysługuje żołnierzom zwalnianym ze służby, jak również członkom rodziny zmarłego żołnierza. Z tego względu należy dokonać porównania regulacji dotyczącej wypłaty odprawy mieszkaniowej żołnierzom zwalnianym ze służby wojskowej z regulacją dotyczącą wypłaty tej odprawy członkom rodziny zmarłego żołnierza. Jak wskazano wyżej, w przypadku żołnierzy zwalnianych ze służby wojskowej wysokość odprawy mieszkaniowej obliczana jest zgodnie z regułami określonymi w art. 47 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu..., a w szczególności zgodnie z pkt. 3 ww. jednostki redakcyjnej. Podkreślenia wymaga, że z punktu widzenia określenia wysokości tejże odprawy istotna jest, według literalnego brzmienia ustawy, ilość norm przysługujących żołnierzowi w dniu wskazanym przez żołnierza. Z kolei w przypadku śmierci żołnierza odprawa mieszkaniowa należna członkom jego rodziny określana jest zgodnie z art. 23 ust. 4 pkt. 1 ustawy o zakwaterowaniu. Jeżeli śmierć nastąpiła w związku ze służbą wojskową (art. 23 ust. 4 pkt. 1 lit. b), wówczas odprawa mieszkaniowa wynosi 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, obliczonej według zasad określonych w art. 47 ustawy o zakwaterowaniu. Odmiennie rzecz się ma w przypadku art. 23 ust. 4 pkt. 1 lit. a ustawy o zakwaterowaniu.... . Przepis ten wyraźnie stanowi, że odprawę mieszkaniową oblicza się według ilości norm przysługujących zmarłemu żołnierzowi w dniu jego śmierci. Zdaniem organu zestawienie obydwu regulacji jest uzasadnione, ponieważ w obydwu przypadkach dochodzi do sytuacji, w której żołnierz przestaje pełnić służbę wojskową oraz wypłacana jest odprawa mieszkaniowa, która ma na celu zapewnienie potrzeb mieszkaniowych. Obydwie ww. sytuacje wykazują zatem podobieństwa. Porównanie obydwu przypadków prowadzi do kilku wniosków, iż występuje zróżnicowana sytuacja w sposobie obliczenia odprawy mieszkaniowej rodziny zmarłego żołnierza w zależności od tego, czy śmierć żołnierza nastąpiła w związku ze służbą, czy też nie. Na tym tle rodzi się wątpliwość, czy wysokość odprawy mieszkaniowej, która ze swojej istoty jest świadczeniem mającym na celu zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, winna być różnicowana w zależności od okoliczności śmierci żołnierza, skoro jej beneficjentem nie jest zmarły żołnierz, lecz jego rodzina. Po drugie, w zakresie sposobu obliczenia odprawy mieszkaniowej odmiennie traktowany jest żołnierz zwalniany ze służby (prawo do wskazania dowolnego dnia na potrzeby ustalenia ilości norm), a odmiennie rodzina zmarłego żołnierza (gdy śmierć żołnierza nie nastąpiła w związku ze służbą). Organ z uwagi na powyższe uznał, że zastosowanie reguł wykładni systemowej w odniesieniu do art. 47 ust. 1 pkt. 3 (ust. 5) ustawy o zakwaterowaniu nie prowadzi do jednoznacznego rezultatu, jak to miało miejsce w przypadku zastosowania wykładni językowej. Przyjęcie zasady, według której żołnierz zwolniony ze służby miałby prawo wskazać dowolną datę, na którą należałoby ustalić ilość przysługujących mu norm, prowadziłoby do zróżnicowania sytuacji osób uprawnionych na korzyść zwolnionego żołnierza (wraz z członkami jego rodziny) i na niekorzyść członków rodziny zmarłego żołnierza (gdy śmierć nie nastąpiła w związku ze służbą). Z kolei poddając ten przepis wykładni funkcjonalnej podkreślić należy, że odprawa mieszkaniowa wprowadzona nowelizacją ustawy o zakwaterowaniu z 16 kwietnia 2004. - DZ.U. NR 116 POZ. 1203 miała na celu (jak wnika z uzasadnienia projektu ustawy) "(...)stworzenie solidnego, niepodlegającego koniunkturze budżetowej, fundamentu pod realizację prawa do godnego zamieszkania po zakończeniu zawodowej służby wojskowej". Należy przy tym zauważyć, że według brzmienia ustawy o zakwaterowaniu po ww. nowelizacji (od 1 lipca 2004), wysokość odprawy mieszkaniowej była obliczana z uwzględnieniem ilości norm należnych żołnierzowi w dniu zawarcia umowy o wypłatę odprawy mieszkaniowej (art. 47 ust. 1 pkt 4 ustawy o zakwaterowaniu w brzmieniu od 1 lipca 2004). Zdaniem organu miarodajny dla ustalenia zakresu potrzeb zwolnionego ze służby żołnierza jest zatem stan rodzinny istniejący aktualnie (w czasie ubiegania się o odprawę mieszkaniową), nie zaś stan rodzinny istniejący w dowolnej dacie przeszłej, który później uległ zmianie skutkującej obniżeniem ilości norm. A. C. wniósł skargę na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego z dnia [...] września 2020r., nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w [...] z dnia [...] lipca 2020r. nr [...], dotyczącą wypłaty i ustalenia wysokości doprawy mieszkaniowej. Przedmiotowej decyzji zarzucał: 1) obrazę prawa materialnego tj. art. 47 ust. 1 pkt. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że żołnierz składający wniosek o wypłatę odprawy mieszkaniowej nie jest uprawniony do wskazania dnia służby w oparciu o który powinna być ustalona ilość przysługujących mu norm mieszkaniowych; 2) naruszenie przepisów postępowania tj. art.: 138 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo występowania przesłanek do jej zmiany. W związku z powyższym wnosił o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący podnosił, iż kwestia ustalenia ilości norm będących podstawą wyliczenia odprawy uregulowana została w art. 47 ust. 1 pkt. 3 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Skarżący jako podstawę ustalenia ilości norm wskazał dzień [...] grudnia 2011 r. kiedy jego rodzina składała się z trzech osób: żołnierza, małżonki i syna. Organ przeprowadził postępowanie dowodowe, w którym potwierdzono prawdziwość podanego stanu rodziny na dzień [...] grudnia 2011 r. Mimo to organ odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego w tym zakresie i ustalił, że skarżącemu przysługuje jedna norma. Podstawą ustalenia było stwierdzenie, że z dniem [...] listopada 2013 r. rozwiązano przez rozwód małżeństwo skarżącego z I. C. i ustalono miejsce zamieszkania małoletniego syna stron przy matce. Okoliczność ta jest przez skarżącego niekwestionowana jednak nie powinna mieć ona wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżący podkreślił, iż ustawodawca w sposób wyraźny i jasny wskazał, że ilość norm ustalana jest na dzień wskazany przez żołnierza. Jedynym warunkiem jest by był to dzień pełnienia służby wojskowej. Nie ma wątpliwości, że na dzień [...] grudnia 2011 r. rodzina skarżącego składała się z trzech osób. Co za tym idzie, w ocenie skarżącego, podstawą wyliczenia wysokości odprawy powinny być trzy norm. Zapisy ustawy są w tym zakresie jasne i w żaden sposób nie przyznają organowi uprawnienia do oceny stanu rodzinny żołnierza na dzień zakończenia służby. Prezes Agencji Mienia Wojskowego wnosił o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019.2325, zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga oceniana według powyższych kryteriów nie zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie rozważań merytorycznych dotyczących oceny legalności spornej decyzji Prezesa AMW należy zauważyć, że zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2020r., poz.231 ze zm.), odprawa mieszkaniowa, o której mowa w art. 47, przysługuje żołnierzowi służby stałej, który do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie otrzymał decyzji o przydziale lokalu mieszkalnego, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 21 ust. 6, o ile nabył prawo do emerytury wojskowej lub wojskowej renty inwalidzkiej lub został zwolniony z zawodowej służby wojskowej przed upływem okresu wymaganego do nabycia uprawnień do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia mu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy. Przepis art. 47 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej stanowi, iż odprawa mieszkaniowa wynosi 3% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego za każdy rok podlegający zaliczeniu do wysługi lat, od której jest uzależniona wysokość dodatku za długoletnią służbę wojskową i nie może być niższa niż 45% oraz wyższa niż 80% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego, odprawę oblicza się i wypłaca według następujących zasad: 1) żołnierzowi zawodowemu, zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, przysługuje odprawa obliczona z uwzględnieniem okresu służby liczonego w pełnych latach, z tym że rozpoczęty rok, w którym następuje zwolnienie ze służby, przyjmuje się jako rok pełny; 2) żołnierzowi zawodowemu zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej, jeżeli nie nabył prawa do emerytury wojskowej, w przypadku wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez właściwy organ wojskowy lub któremu przyznano wojskową rentę inwalidzka przed nabyciem prawa do emerytury wojskowej, przysługuje odprawa w wysokości 45% wartości przysługującego lokalu mieszkalnego; 3) wartość przysługującego lokalu mieszkalnego jest iloczynem maksymalnej powierzchni użytkowej podstawowej przypadającej na jedną normę, o której mowa w art. 26 ust. 1, ilości norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, wskaźnika 1,66, wskaźnika ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego oddanego do użytkowania w kwartale poprzedzającym kwartał, w którym nastąpiło zwolnienie z tej służby, określanego w komunikacie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Z kolei, stosownie do treści art. 47 ust. 2 cyt. ustawy, dyrektor oddziału regionalnego Agencji Mienia Wojskowego wydaje decyzję o wypłacie odprawy mieszkaniowej nie później niż w terminie 90 dni od dnia złożenia wniosku. Wydanie decyzji następuje po złożeniu wniosku, oświadczenia żołnierza o stanie rodzinnym na dzień wskazany przez Żołnierza, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i przedstawieniu co najmniej jednego z dokumentów wymienionych w art. 47 ust. 2 pkt 1-4, w tym zaświadczenia o nabyciu uprawnień do emerytury wojskowej. Warto w tym miejscu zauważyć, że brzmienie przepisu art. 47 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, zostało zmienione z dniem 1 października 2015 r. przez art. 107 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1322), dalej "ustawa o z.S.Z.RP", poprzez zapis określający, iż to żołnierz wskazuje dzień, w odniesieniu do którego należy ustalać liczbę norm przysługujących żołnierzowi niezbędnych do wyliczenia wysokości odprawy mieszkaniowej. Zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej uwzględnia się stanowisko służbowe żołnierza zawodowego oraz jego stan rodzinny. Norma powierzchni użytkowej podstawowej, która przysługuje żołnierzowi z jednego tytułu, wynosi 8-12 m2. Przepis art. 26 ust. 3 cyt. ustawy stanowi, że członkami rodziny żołnierza zawodowego, których uwzględnia się przy ustalaniu przysługującej powierzchni użytkowej podstawowej, są: 1) małżonek; 2) wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, zwane dalej "dziećmi", do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba, że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. Mając na względzie powyższe normy prawne wyrażone w powołanych przepisach cyt. ustawy, uznać należy, że w toku postępowania administracyjnego o wydanie decyzji w przedmiocie odprawy mieszkaniowej organ zobligowany był do ustalenia ilości norm, która powinna zostać uwzględniona przy obliczeniu należnej skarżącemu odprawy mieszkaniowej, w rozumieniu art. 26 w związku z art. 47 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest ustalenie, czy przy wyliczaniu wysokości odprawy mieszkaniowej należnej skarżącemu należało uwzględnić także byłą małżonkę skarżącego oraz syna (ur. [...].01.2007r.), który na datę wydania decyzji zamieszkiwał wraz z matką. Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie kluczowe znaczenie ma zinterpretowanie normy prawnej wyrażonej w art. 26 ust. 3 pkt 1 w związku z art. 47 przywołanej na wstępie ustawy o z.S.Z.RP. To właśnie ocena poprawności dokonania owej interpretacji stanowi podstawę postawionych zarzutów. Nie ulega wątpliwości, iż organy powyższą normę zinterpretowały odwołując się do wykładni funkcjonalnej i celowościowej. Skarżący uważa to za błąd i pozostaje na stanowisku, iż właściwe było poprzestanie na wynikach wykładni gramatycznej owych przepisów. Odnosząc się do powyższej kontrowersji wypada wskazać, iż normę prawną rekonstruuje się z całokształtu obowiązujących przepisów, a wykładnia prawa będąc operacją myślową dokonywaną przy wykorzystaniu wszystkich trzech grup dyrektyw interpretacyjnych (językowych, systemowych, funkcjonalnych) nie może ograniczać się do wykładni językowej jednego przepisu lecz jest operacją, w toku której dokonuje się przekładu zbioru przepisów prawa stanowionego na zbiór norm postępowania równoznaczny jako całość z danym zbiorem przepisów (vide: wyrok TK z dnia 10 grudnia 2002r. sygn. akt P 6/02, OTK-A 2002/7/91). Oczywiste jest, że jednakowe rezultaty interpretacji otrzymane wg tych trzech typów dyrektyw wzmacniają uzyskany rezultat wykładni, natomiast różnice rezultatów wykładni językowej, systemowej i funkcjonalnej wymagają podjęcia decyzji o pierwszeństwie któregoś z nich (vide: M.Zieliński, Clara non sunt interpretanda – mity i rzeczywistość, ZNSA 2012/6/18-21; M.Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, LexisNexis 2012, s. 238 - 239). Przyznanie przez organ odwoławczy pierwszeństwa dyrektywom funkcjonalnym w rekonstruowaniu normy prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie może być uznane za dowolne, bowiem odwołując się do celu instytucji odprawy mieszkaniowej należnej żołnierzowi, o której mowa w art. 47 z.S.Z.RP, rekonstruuje jej kształt w sposób zasługujący na akceptację na gruncie okoliczności badanej sprawy. Skoro nie jest kwestionowane, że celem przedmiotowej odprawy mieszkaniowej jest udzielenie ze środków Skarbu Państwa pomocy byłemu żołnierzowi w zaspokojeniu jego potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby wojskowej (vide: wyrok SN z dnia 7 października 2011r. sygn. akt II CSK 693/10, Lex nr 1102855), to owe potrzeby mieszkaniowe winny być oszacowane w sposób uwzględniający realny stan rodzinny żołnierza, bowiem to wymiar tych potrzeb winien stanowić o rozmiarze przyznanej pomocy mieszkaniowej. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy o z.S.Z.RP definiując pojęcie członka rodziny żołnierza zawodowego, którego uwzględnia się przy ustalaniu powierzchni użytkowej podstawowej, a więc jednego z elementów iloczynu określającego wartość odprawy mieszkaniowej żołnierza (art. 47 ust. 1 i 3 ustawy o z.S.Z.RP), stanowi, iż są to, oprócz małżonka, wspólnie zamieszkałe dzieci własne, przysposobione, przyjęte na wychowanie na podstawie orzeczenia sądu opiekuńczego, dzieci małżonka, do czasu zawarcia przez nie związku małżeńskiego, nie dłużej jednak niż do dnia ukończenia 25 roku życia, chyba że przed tym dniem stały się niezdolne do pracy oraz do samodzielnej egzystencji i nie zawarły związku małżeńskiego. W przywołanym przepisie, co wielce istotne w realiach niniejszej sprawy, ustawodawca posłużył się pojęciem "małżonka". Oczywistym jest, iż tego rodzaju sformułowanie, odnosi się wyłącznie do aktualnego małżonka, a nie jak chce tego skarżący małżonka byłego. Status "małżonki" przysługuje zaś tylko osobie, która faktycznie i aktualnie znajduje się w związku małżeńskim. Biorąc więc pod uwagę konkluzje zaprezentowane na wstępie niniejszego uzasadnienia, iż odprawa mieszkaniowa winna uwzględniać realny (faktyczny) stan rodzinny żołnierza, organ postąpił poprawnie nie uwzględniając przy wyliczeniach byłej żony skarżącego. Gdyby ją bowiem uwzględnił, to naruszyłby w sposób oczywisty normę art.26 ust.3 omawianej ustawy. W tym miejscu należy wskazać, że powyższe konkluzje pozostają w zgodzie z wypracowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny linią orzeczniczą, której przykładem może być m.in. wyrok z dnia 23 sierpnia 2019r. wydany w sprawie o sygn. akt I OSK 2621/17. W jego uzasadnieniu NSA przesądził, że odwołując się do wyników wykładni funkcjonalnej, należy badać stan rodzinny strony na dzień wydawania decyzji o wypłacie odprawy mieszkaniowej. Uznanie bowiem byłych członków rodziny, za mających wpływ na ilość norm należnych żołnierzowi w okresie zawodowej służby wojskowej w dniu wskazanym przez żołnierza, w rozumieniu art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o z.S.Z.RP, nie tylko pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z celem instytucji odprawy mieszkaniowej należnej żołnierzowi, ale wręcz nosiłoby wszelkie cechy nadużycia prawa do owej odprawy. Pozostawałoby bowiem bez jakiegokolwiek związku z koniecznością zapewnienia - po odejściu ze służby w wojsku - potrzeb mieszkaniowych członkom rodziny. Konsekwentnie więc, kłóciłoby się to zarówno z funkcją przedmiotowej odprawy, jak i z definicją małżonka zawartą w art. 26 ust. 3 pkt 1ustawy o z.S.Z.RP. Potrzeby mieszkaniowe winny być zatem oszacowane w sposób uwzględniający realny stan rodzinny żołnierza, bowiem to wymiar tych potrzeb winien stanowić o rozmiarze przyznanej pomocy mieszkaniowej. W przedmiotowej sprawie żądanie skarżącego sprowadza się do domagania się zaspokojenia jego nieaktualnych potrzeb mieszkaniowych, które istniały okresie pełnienia służby, a nie potrzeb mieszkaniowych po zakończeniu służby. Jego uwzględnienie nie tylko pozostawałoby w jaskrawej sprzeczności z celem instytucji odprawy mieszkaniowej należnej żołnierzowi, ale wręcz nosiłoby wszelkie cechy nadużycia prawa do odprawy. Pozostawałoby bowiem bez jakiegokolwiek związku z koniecznością zapewnienia - po odejściu ze służby w wojsku - potrzeb mieszkaniowych członkom rodziny. Powyższe rozważania oraz wykładnia obowiązujących przepisów wskazują, iż zarzuty skargi okazały się niezasadne a organy działały w granicach prawa. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę