II SA/Wa 2200/13

II SA/Wa 2200/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2014-09-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2013-11-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Ochrona danych osobowych
Sygn. powiązane
I OSK 252/15 - Wyrok NSA z 2016-04-29
Skarżony organ
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2002 nr 101 poz 926
art. 43 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych - tekst jedn.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156 par. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak, Sędziowie WSA Danuta Kania (spr.), Janusz Walawski, , Protokolant specjalista Elwira Sipak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2014 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie ochrony danych osobowych 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] w zakresie w jakim decyzje te rozstrzygają kwestię przetwarzania danych osobowych skarżącego J. M. w [...]; 2. oddala skargę w pozostałym zakresie; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w zakresie określonym w punkcie 1 nie podlega wykonaniu; 4. zasądza od Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego J. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych (dalej również: "GIODO") decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej: "k.p.a.", art. 12 pkt 2, art. 22 i art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), dalej: "u.o.d.o.", utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], odmawiającą uwzględnienia wniosku J. M. o podjęcie działań przewidzianych ustawą o ochronie danych osobowych, a w szczególności skontrolowanie zasad przetwarzania jego danych osobowych przez Komisję Weryfikacyjną utworzoną na podstawie przepisów ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego oraz ustawę o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. Nr 104, poz. 711 ze zm.), dalej: "ustawa Przepisy wprowadzające (...)".
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:
Pismem z dnia [...] grudnia 2007 r. J. M. wystąpił do GIODO o podjęcie działań przewidzianych ustawą o ochronie danych osobowych, a w szczególności o skontrolowanie zasad przetwarzania jego danych osobowych przez Komisję Weryfikacyjną utworzoną na podstawie przepisów ustawy Przepisy wprowadzające (...).
W wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] GIODO umorzył postępowanie w sprawie. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją tego organu z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...].
Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 65/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. na ww. decyzję GIODO z dnia [...] listopada 2008 r.
Na skutek skargi kasacyjnej J. M. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1426/09 uchylił zaskarżony wyrok z dnia 24 czerwca 2009 r. i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wyroku NSA podniósł w szczególności, iż "Sąd I instancji nie wyjaśnił jaki był zakres decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w odniesieniu do wniosku złożonego przez J. M., czy organ rozstrzygnął o tym wniosku w pełnym zakresie, biorąc pod uwagę wszystkie uprawnienia GIODO określone w ustawie o ochronie danych osobowych, w tym przede wszystkim uprawnienie przewidziane w jej art. 14 pkt 2, co rzutowało na ewentualne wyłączenia z art. 43 ust. 2 ustawy i ocenę czy wszystkie dane przetwarzane przez Komisję Weryfikacyjną objęte były tajemnicą państwową (...). WSA w Warszawie dokonując kontroli zaskarżonej decyzji nie zauważył, iż GIODO nie dokonał żadnych ustaleń co do charakteru zbiorów przetwarzanych przez Komisję i a priori przyjął, że zawierają one dane osobowe objęte tajemnicą państwową ze względu na obronność lub bezpieczeństwo państwa, ochronę zdrowia lub życia ludzi, mienia lub bezpieczeństwa i porządku publicznego (...). Analiza treści przepisu art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych w zestawieniu z uregulowaniem art. 14 prowadzi więc do wniosku, że w odniesieniu do zbiorów danych objętych tajemnicą państwową GIODO zachowuje uprawnienie określone w art. 14 pkt 2 ustawy, tj. może żądać złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień oraz wzywać i przesłuchiwać osoby w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. W rozpoznawanej sprawie WSA w Warszawie nie dostrzegł, że GIODO nie wykonał zadania o jakim mowa w przytoczonym przepisie, nie ustalił stanu faktycznego sprawy i bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń dowolnie przyjął, że dane osobowe przetwarzane przez Komisję Weryfikacyjną objęte są tajemnicą państwową, a jako takie nie podlegają kontroli. Wniosek taki byłby niewątpliwie prawidłowy, gdyby wcześniej organ w ramach swoich uprawnień, które zachowuje w odniesieniu do tego rodzaju danych z mocy art. 14 pkt 2 ustawy ustalił, że wszystkie dane przetwarzane przez Komisję Weryfikacyjną istotnie stanowią tajemnicę państwową (...)". NSA uznał, iż "o braku możliwości kontroli przez GIODO, na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych, procesu przetwarzania danych osobowych stanowiących tajemnicę państwową można mówić bowiem tylko w sytuacji jednoznacznego ustalenia, że wszystkie dane mają taki charakter". NSA zauważył również, że "Sąd I instancji nie rozważył, czy art. 43 ust. 2 ustawy nawet gdy po ustaleniach okaże się, że wszystkie dane przetwarzane przez Komisję Weryfikacyjną objęte były tajemnicą państwową, stanowi podstawę do umorzenia postępowania".
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1477/10 uchylił decyzję GIODO z dnia [...] listopada 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2008 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż "w analizowanym przypadku (...) Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie ustalił należycie stanu faktycznego sprawy oraz arbitralnie przyjął, iż dane osobowe skarżącego (według stanu na datę wydania zaskarżonej decyzji), przetwarzane przez Komisję Weryfikacyjną objęte były tajemnicą państwową, a jako takie nie podlegały jego kontroli. W tej sytuacji organ nie był uprawniony do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania z przyczyn podmiotowych, albowiem te nie wystąpiły oraz bezpodstawnie przyjął, iż w sprawie wystąpiła przesłanka braku przedmiotu sprawy (...)". W ocenie Sądu, "wyłączenia nadzorcze organu ochrony danych osobowych w stosunku do zbiorów stanowiących tajemnicę państwową, o których mowa w art. 43 ust. 2 powołanej ustawy, nie dają organowi podstawy do umorzenia postępowania, lecz mogą stanowić podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku strony. Bezzasadność żądania strony musi być bowiem wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania".
Pismami z dnia: [...] stycznia 2011 r., [...] kwietnia 2011 r. oraz [...] września 2011 r. J. M. wystąpił do GIODO o przeprowadzenie dowodów (m.in. z przesłuchania świadków - członków byłej Komisji Weryfikacyjnej oraz z określonych dokumentów, tj. protokołów czterech jego przesłuchań w charakterze świadka przeprowadzonych - w dniach [...] kwietnia 2007 r., [...] maja 2008 r., [...] czerwca 2008 r. oraz [...] marca 2009 r. - przez prokuratora prowadzącego śledztwo pod sygn. [...] w Prokuraturze Apelacyjnej w [...]), które - jak wskazał - umożliwią wszechstronne ustalenie stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie na okoliczność podstaw faktycznych przetwarzania (utrwalenia) jego danych osobowych w Raporcie Komisji Weryfikacyjnej. Zdaniem skarżącego, brak jest bowiem podstaw faktycznych do umieszczenia jego danych w Raporcie, a także brak dowodów na potwierdzenie istnienia takich podstaw. Skarżący wniósł również o zwrócenie się, na podstawie art. 14 ust. 2 u.o.d.o., do Szefa Służby Wywiadu Wojskowego oraz do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego o złożenie wyjaśnień: czy w wyniku prac Komisji Weryfikacyjnej stwierdzono istnienie żołnierza lub pracownika wojskowych służb wywiadowczych, który działał w sposób określony w art. 67 ust. 1 pkt 1 - 10 ustawy Przepisy wprowadzające (...) lub też jego działania wykraczały poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (...) i w stosunku do którego stwierdzono, że współdziałanie J. M. z tym żołnierzem było zawinione w formie winy umyślnej".
Przeprowadzając ponownie postępowanie w sprawie oraz kierując się treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", GIODO wystąpił - zgodnie ze wskazaniami zawartymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r. - do Ministra Obrony Narodowej, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego oraz Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego o złożenie w sprawie pisemnych wyjaśnień.
Mając na względzie wyjaśnienia uzyskane od ww. podmiotów GIODO uznał przeprowadzenie dowodów żądanych przez skarżącego za zbędne, bowiem niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Organ zaznaczył, że w myśl art. 78 § 1 k.p.a. żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a więc dotycząca przedmiotu sprawy i mająca prawne znaczenie dla jej rozstrzygnięcia. Powyższe przesłanki, zdaniem GIODO, nie zostały w przedmiotowej sprawie spełnione.
Na podstawie wyjaśnień Szefa Służby Wywiadu Wojskowego oraz Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego GIODO ustalił w sprawie następujący stan faktyczny:
1) na mocy postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 2007 r. (M.P. Nr 11, poz. 110) opublikowano Raport o działaniach żołnierzy i pracowników WSI oraz wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu i kontrwywiadu wojskowego przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach Informacyjnych wykraczających poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Powyższy Raport na stronach: 111, 115, 369, 371 zawiera dane osobowe J. M.;
2) Szef Służby Wywiadu Wojskowego wyjaśnił:
a) w piśmie do GIODO z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...]- "Służba Wywiadu Wojskowego nie jest w posiadaniu szczegółowej wiedzy, jakie konkretnie dokumenty czy materiały stanowiły podstawę ustaleń Komisji Weryfikacyjnej przy sporządzaniu Raportu (...)". Stwierdził, iż "dane skarżącego nie są w Służbie Wywiadu Wojskowego przetwarzane w żadnym zbiorze danych osobowych (...)",
b) w piśmie do GIODO z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] - "Służba Wywiadu Wojskowego jest jedynie w posiadaniu materiałów należących do zasobu archiwalnego SWW, które były wypożyczane przez Komisję Weryfikacyjną (...)",
c) w piśmie do GIODO z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] - "materiały, które były wypożyczane przez Komisję Weryfikacyjną liczą około 600 tomów akt, a tutejsza służba nie ma wiedzy, czy a jeżeli tak, to które fragmenty tej dokumentacji stanowiły podstawę dokonywania takich, czy innych zapisów w raporcie o działaniach żołnierzy i pracowników WSI oraz wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu i kontrwywiadu wojskowego przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach Informacyjnych wykraczających poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Teczki te (zawierające materiały, o których mowa) oznaczone były klauzulą "tajne" albo "ściśle tajne". Dodano również, że "dane J. M. nie są w Służbie Wywiadu Wojskowego przetwarzane w żadnym zbiorze danych osobowych (...)";
3. Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego wyjaśnił:
a) w piśmie do GIODO z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak: [...] - "Stosownie do treści art. 63 ust. 6a Przepisów wprowadzających Szef Wojskowych Służb Informacyjnych, Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego i Szef Służby Wywiadu Wojskowego zobowiązani zostali do zapewnienia członkom Komisji Weryfikacyjnej, w tym Przewodniczącemu Komisji Weryfikacyjnej, dostępu do wszelkich, łącznie z zawierającymi tajemnicę państwową, materiałów archiwalnych i operacyjnych, a także do innych dokumentów niezbędnych do sporządzenia Raportu i weryfikacji oświadczeń. Przedmiotowe dokumenty, po wykorzystaniu przez Komisję Weryfikacyjną, zwracane były Szefowi Wojskowych Służb Informacyjnych, Szefowi Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Szefowi Służby Wywiadu Wojskowego (...). W oparciu o art. 70c ust. 3 Przepisów wprowadzających Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, po zasięgnięciu opinii Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Marszałka Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, podał ów Raport do publicznej wiadomości w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". Z tych względów Służba Kontrwywiadu Wojskowego nie może złożyć oświadczenia w imieniu Przewodniczącego Komisji Weryfikacyjnej, jakie dokumenty posłużyły do sporządzenia Raportu, z jakich źródeł spoza Służby Kontrwywiadu Wojskowego owe dokumenty pochodziły (...), a co za tym idzie, jakimi klauzulami tajności były one oznaczone. Archiwum Służby Kontrwywiadu Wojskowego posiada niżej wymienione materiały Komisji Weryfikacyjnej, którym zostały nadane różne klauzule tajności. Są to następujące dokumenty:
- akta postępowań weryfikacyjnych - oznaczone klauzulą "ściśle tajne",
- teczki dokumentacji pomocniczej - oznaczone odpowiednio klauzulą "ściśle tajne", "tajne", "poufne", "zastrzeżone",
- dzienniki korespondencji - oznaczone odpowiednio klauzulą "ściśle tajne", "tajne", "poufne", "zastrzeżone" oraz "jawne"
- nośniki informatyczne - zawierające materiały uzyskane w wyniku realizacji zadań zespołów roboczych członków Komisji Weryfikacyjnej - oznaczone klauzulą "ściśle tajne".
Poza zasobami zgromadzonymi w Biurze Ewidencji i Archiwum Służby Kontrwywiadu Wojskowego, w Kancelarii Tajnej Służby Kontrwywiadu Wojskowego znajdują się aktualnie wymienione materiały Komisji Weryfikacyjnej:
- Książka Ewidencji Postępowań Weryfikacyjnych A - oznaczona klauzulą "ściśle tajne", Książka Ewidencji Postępowań Weryfikacyjnych B - oznaczona klauzulą "ściśle tajne", Książka Ewidencji Postępowań Weryfikacyjnych C - oznaczona klauzulą "ściśle tajne", Rejestr Dzienników Książek Ewidencji i Teczek - oznaczony jako "jawne".
UO
Służba Kontrwywiadu Wojskowego przechowuje dane osobowe J. M. (w tym imię, nazwisko, adres) w związku z jego wystąpieniem do Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego o uzupełnienie Raportu (...)".
b) w piśmie do GIODO z dnia [...] września 2011 r. znak: [...]- "Dzienniki korespondencji Komisji Weryfikacyjnej, które nie zostały oznaczone klauzulą niejawności, zostały zarejestrowane w Rejestrze dzienników, książek ewidencyjnych i teczek. Zarówno owe Dzienniki korespondencji jak i wspomniany Rejestr dzienników, książek i teczek nie zawierają danych osobowych J. M.".
Na podstawie ustalonego stanu faktycznego, decyzją z dnia [...] maja 2012 r. znak: [...] GIODO odmówił uwzględnienia wniosku J. M., zaś orzekając na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ nie stwierdził podstaw do jego uwzględnienia i powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Motywując podjęte rozstrzygnięcie GIODO wskazał, iż przedmiot niniejszego postępowania wyznacza wniosek J. M. z dnia [...] grudnia 2007 r. o "skontrolowanie zasad przetwarzania danych osobowych przez Komisję Weryfikacyjną utworzoną na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (...)" co oznaczało skontrolowanie zasad przetwarzania danych osobowych wnioskodawcy zarówno w "materiałach źródłowych", gromadzonych przez Komisję Weryfikacyjną, a stanowiących podstawę sporządzenia Raportu, jak również w samym Raporcie - jako efekcie prac tej Komisji - podanym do publicznej wiadomości.
Zważywszy na związanie - na zasadzie art. 153 p.p.s.a. - wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1477/10, GIODO przeprowadził w sprawie postępowanie dowodowe, zgodnie z wytycznymi zawartymi w ww. wyroku. WSA zobligował bowiem organ do ustalenia, czy materiały źródłowe, na podstawie których Komisja Weryfikacyjna, utworzona na mocy art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy Przepisy wprowadzające, opracowała Raport (art. 70a ust. 1 ustawy), stanowią informacje niejawne w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. Nr 182, poz. 1228).
GIODO stwierdził, iż ustalenia poczynione przez organ w ponownym postępowaniu potwierdziły, że materiały Komisji Weryfikacyjnej stanowią informacje niejawne w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych, w stosunku do których Generalny Inspektor nie posiada uprawnień określonych w art. 12 pkt 2, art. 14 pkt 1 i 3-5 oraz art. 15-18 u.o.d.o.
Z wyjaśnień zarówno Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, jak i Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że materiały źródłowe wypożyczane Komisji Weryfikacyjnej przez ww. służby stanowią informacje niejawne w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych. W wyjaśnieniach tych wskazano: "Służba Wywiadu Wojskowego jest jedynie w posiadaniu materiałów należących do zasobu archiwalnego SWW, które były wypożyczane przez Komisję Weryfikacyjną". Natomiast archiwum Służby Kontrwywiadu Wojskowego posiada materiały Komisji Weryfikacyjnej, którym nadano różne klauzule tajności: akta postępowań weryfikacyjnych (oznaczone klauzulą "ściśle tajne"), teczki dokumentacji pomocniczej (oznaczone klauzulami "ściśle tajne", "tajne", "poufne", "zastrzeżone"), dzienniki korespondencji (oznaczone klauzulami "ściśle tajne", "tajne", "poufne", "zastrzeżone" oraz "jawne"), nośniki informatyczne zawierające materiały uzyskane w wyniku realizacji zadań zespołów roboczych członków Komisji Weryfikacyjnej (oznaczone klauzulą "ściśle tajne"). Ponadto, w Kancelarii Tajnej Służby Kontrwywiadu Wojskowego znajdują się "Książki Ewidencji Postępowań Weryfikacyjnych" A, B, C (oznaczone klauzulą "ściśle tajne") oraz "Rejestr Dzienników Książek Ewidencji i Teczek" (oznaczony jako "jawne"). Jednakże, według oświadczenia Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego, w materiałach jawnych brak jest danych osobowych skarżącego.
Zgodnie z art. 181 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych kierownicy jednostek organizacyjnych przeprowadzą, w terminie 36 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, przegląd wytworzonych w podległych im jednostkach organizacyjnych materiałów zawierających informacje niejawne w celu ustalenia, czy spełniają ustawowe przesłanki ochrony na podstawie ustawy i dokonają w razie potrzeby zmiany lub zniesienia klauzuli tajności. Jednak w myśl art. 181 ust. 2 ww. ustawy obowiązek, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy zbiorów materiałów spraw zakończonych oraz kartotek ewidencyjnych, w szczególności stanowiących materiał archiwalny przekazany do właściwych archiwów na podstawie odrębnych przepisów.
Z wyjaśnień obu ww. służb wynika, że materiały wypożyczane przez Komisję Weryfikacyjną stanowią materiały archiwalne, zatem klauzule im nadane nie podlegają weryfikacji.
GIODO zaznaczył, iż stosownie do art. 43 ust. 2 u.o.d.o. w odniesieniu do zbiorów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, oraz zbiorów, o których mowa w ust. 1 pkt 1a, przetwarzanych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego oraz Centralne Biuro Antykorupcyjne, GIODO nie przysługują uprawnienia określone w art. 12 pkt 2, art. 14 pkt 1 i 3-5 oraz art. 15-18 u.o.d.o. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 1 u.o.d.o. stanowi o zbiorach zawierających informacje niejawne, pkt 1a o zbiorach, które zostały uzyskane w wyniku czynności operacyjno-rozpoznawczych przez funkcjonariuszy organów uprawnionych do tych czynności, zaś pkt 3 o zbiorach dotyczących osób należących do kościoła lub innego związku wyznaniowego, o uregulowanej sytuacji prawnej, przetwarzanych na potrzeby tego kościoła lub związku wyznaniowego. Zatem w stosunku do danych osobowych zawartych w ww. zbiorach GIODO nie jest władny do podejmowania czynności kontrolnych (określonych w art. 14 pkt 1 i 3-5, art. 15-17 u.o.d.o.) oraz do wydawania decyzji administracyjnych i rozpatrywania skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 12 pkt 2 i art. 18 u.o.d.o.).
Informacjami niejawnymi - w myśl art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych - są informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania.
Wobec powyższego, zdaniem GIODO, mając na względzie art. 43 ust. 2 u.o.d.o. oraz fakt, że materiały źródłowe, na podstawie których Komisja Weryfikacyjna opracowała Raport, objęte są klauzulami tajności, nie jest możliwe dokonywanie przez GIODO oceny legalności przetwarzania danych osobowych zawartych w tych materiałach.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy GIODO podkreślił, iż w odniesieniu do ww. materiałów źródłowych wykorzystał swe uprawnienia z art. 14 pkt 2 u.o.d.o. W zakresie, w jakim był uprawniony, tj. w stosunku do materiałów jawnych, ustalił, że brak w nich danych osobowych skarżącego, natomiast w odniesieniu do materiałów tajnych dokonał ustaleń na tyle, na ile pozwalały powołane wyżej przepisy u.o.d.o. W świetle powyższego, zarzuty skarżącego odnośnie naruszenia ww. przepisu są bezzasadne.
Odnosząc się natomiast do stwierdzenia skarżącego, że "Raport jest zbiorem jak najbardziej jawnym, w stosunku do którego Generalny Inspektor zachowuje pełnię swych uprawnień i zadań", organ wskazał, iż w obrocie prawnym istnieje ostateczna i prawomocna decyzja GIODO z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...], wydana w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą [...]. Postępowanie to zostało zainicjowane wnioskiem J. M. o nakazanie w drodze decyzji administracyjnej przywrócenia stanu zgodnego z prawem, a w szczególności usunięcia jego danych osobowych zawartych w opublikowanym w Monitorze Polskim z dnia 16 lutego 2007 r. (M.P. Nr 11, poz. 110) Raporcie o działaniach żołnierzy i pracowników WSI (...) i zakończone zostało ww. decyzją GIODO z dnia [...] grudnia 2009 r. odmawiającą uwzględnienia wniosku skarżącego. Decyzja ta została doręczona Ministrowi Obrony Narodowej w dniu 29 grudnia 2009 r., zaś w odniesieniu do skarżącego - wobec dwukrotnego jej awizowania w dniach [...] grudnia 2009 r. i [...] stycznia 2010 r. - przyjęto, że została mu doręczona w dniu [...] stycznia 2010 r. Strony nie wniosły od ww. decyzji wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, zatem stała się ona ostateczna i prawomocna w dniu [...] stycznia 2010 r.
GIODO zaznaczył, iż w ww. postępowaniu zbadano zasadność przetwarzania danych osobowych skarżącego w ww. Raporcie. Z tego względu, nadużyciem byłoby ponowne orzekanie w tej samej kwestii w niniejszym postępowaniu. Istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej rozstrzygającej merytorycznie określoną sprawę stanowi oczywistą przeszkodę dla wydania decyzji w tożsamej sprawie. Decyzja tego rodzaju byłaby dotknięta wadą przewidzianą w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., co dawałoby podstawy dla stwierdzenia jej nieważności. Uzyskanie cechy ostateczności przez decyzję administracyjną powoduje niemożność ponownego orzekania w tej sprawie bez usunięcia z obrotu prawnego tej decyzji. Fakt wcześniejszego rozstrzygnięcia prawomocną decyzją administracyjną kwestii przetwarzania danych osobowych skarżącego w Raporcie jest okolicznością tego rodzaju, że GIODO nie ma podstaw do jej powtórnego merytorycznego rozpatrywania w niniejszym postępowaniu.
GIODO zauważył, iż z wyżej przedstawionych powodów, nie zostały przeprowadzone w niniejszym postępowaniu wnioskowane przez skarżącego dowody. Miały one bowiem służyć dowiedzeniu okoliczności, że "brak jest podstaw faktycznych do przetwarzania (w szczególności utrwalenia) danych osobowych skarżącego w Raporcie, a także brak jest dowodów na potwierdzenie istnienia takich podstaw".
Końcowo GIODO zauważył, iż ww. decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. stała się przedmiotem wniosku skarżącego o stwierdzenie jej nieważności, który zainicjował postępowanie o sygn. akt [...], zakończone decyzją GIODO z dnia [...] grudnia 2011 r., utrzymaną następnie w mocy decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Nieprawomocnym wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 832/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. M. na ww. decyzję GIODO z dnia [...] marca 2012 r.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GIODO z dnia [...] września 2013 r. nr [...] , J. M. zarzucił:
1) obrazę prawa materialnego - przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. w zw. z art. 22 u.o.d.o. polegającą na błędnym przyjęciu, iż sprawa przedmiotowa oraz sprawa prowadzona przez organ pod sygn. akt [...] i zakończona decyzją ostateczną z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] są tożsame, co miało wpływ na wynik sprawy,
2) obrazę prawa materialnego - przepisów art. 43 ust. 2 w zw. z art. 12 pkt 1, art. 14 pkt 2 oraz art. 19 u.o.d.o., polegającą na błędnym przyjęciu, że w odniesieniu do zbiorów, o których mowa w przepisie art. 43 ust. 2 u.o.d.o., organowi nie przysługują uprawienia będące jednocześnie ciążącymi nań obowiązkami, o których stanowią przepisy art. 12 pkt 1, art. 14 pkt 2 oraz art. 19 u.o.d.o., co miało wpływ na wynik sprawy,
3) obrazę prawa proceduralnego - przepisów art. 73 § 1 i1a k.p.a. w zw. z art. 22 u.o.d.o., polegającą na niedopełnieniu ciążącego na ogranie obowiązku zapewnienia skarżącemu - jako stronie postępowania - prawa wglądu w akta sprawy w lokalu organu w obecności pracownika organu i na dowolnym etapie postępowania, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji GIODO z dnia [...] maja 2012 r., a także o zasądzenie od organu na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania.
W motywach skargi skarżący wskazał, iż zastosowanie przepisu art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwiema decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Tożsamość ta będzie istniała wówczas, gdy występują te same podmioty w sprawie, dotyczy ona tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Tymczasem sprawa zainicjowana wnioskiem z dnia[...] września 2009 r. i zakończona decyzją ostateczną GIODO z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz niniejsza sprawa nie dotyczą tego samego przedmiotu, bowiem w sprawie zainicjowanej wnioskiem z dnia [...] września 2009 r. przedmiotem postępowania był obowiązek organu, o którym mowa w art. 35 ust. 1 w zw. z art. 35 ust. 2, art. 18 ust. 1 pkt 6 oraz art. 12 pkt 2 u.o.d.o. - usunięcie danych osobowych skarżącego zawartych w Raporcie. Natomiast w niniejszej sprawie przedmiotem postępowania są wszystkie obowiązki organu względem danych osobowych skarżącego przetwarzanych (w szczególności udostępnianych) w Raporcie, o których mowa w przepisach art. 18 ust. 1 pkt 1-6 w zw. z art. 12 pkt 2 u.o.d.o. oraz obowiązki wynikające z przepisu art. 19 u.o.d.o. Ponadto, w obu ww. sprawach nie występują te same podmioty (strony postępowania).
Skarżący wskazał również, że GIODO nie dopełnił ciążących na nim obowiązków, o których mowa w art. 12 pkt 1, art. 14 pkt 2 oraz art. 19 u.o.d.o., co miało wpływ na wynik sprawy. W szczególności dotyczy to obowiązków przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów (zawartych w pismach z dnia: [...] stycznia 2011 r., [...] kwietnia 2011 r. oraz [...] września 2011 r.). Wnioski te spełniają przesłanki, o których mowa w przepisie art. 78 § 1 k.p.a w zw. z art. 22 u.o.d.o. i mają na celu udowodnienie, iż dane osobowe skarżącego są w Raporcie przetwarzane (w rozumieniu przepisu art. 7 pkt 2 u.o.d.o.), w szczególności udostępniane z rażącym naruszeniem przepisów art. 47 oraz art. 51 ust. 2 Konstytucji RP, art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o w zw. z art. 70a ust. 2 pkt 1 ustawy Przepisy wprowadzające (...).
Skarżący podniósł również, że organ nie zapewnił skarżącemu jako stronie postępowania możliwości realizacji uprawnienia, o którym mowa w art. 73 § 1 i§ 1a k.p.a. w zw. z art. 22 u.o.d.o. Przekazanie przez organ akt przedmiotowej sprawy administracyjnej do dyspozycji WSA w Warszawie oraz do dyspozycji NSA w związku ze sprawami o sygn. akt: II SAB/Wa 486/11 oraz II SA/Wa 122/12, nie zwalnia organu z obowiązku wynikającego z ww. przepisów. Organ ma możliwość realizacji obowiązku przekazania akt sprawy sądowi administracyjnemu zgodnie z art. 76a § 1 k.p.a. w zw. z art. 22 u.o.d.o. oraz art. 48 § 2 p.p.s.a., poprzez wytworzenie poświadczonego przez siebie odpisu z akt sprawy, co pozostaje w niczym nieskrępowanych możliwościach organu.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący, na podstawie art. 106 § 2 p.p.s.a., przedstawił uzupełnienie skargi wraz z wnioskiem o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego - postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 2007 r. w sprawie podania do publicznej wiadomości Raportu o działaniach żołnierzy i pracowników WSI oraz wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu i kontrwywiadu wojskowego przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach Informacyjnych wykraczających poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - z przepisami ustawy Przepisy wprowadzające (...), a w szczególności z art. 70c ust. 3 w zw. z art. 70a tej ustawy, gdyż od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta polega na ocenie zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 i § 2 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenia prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
Oceniając zaskarżoną decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] września 2013 r. w świetle powyższych kryteriów, Sąd uznał, iż podlega ona w części wyeliminowaniu z obrotu prawnego, jednakże zasadniczo z innych powodów aniżeli podniesione w skardze.
Na wstępie zaznaczenia wymaga, iż Sąd nie uznał zasadności wniosku skarżącego o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego co do zgodności aktu normatywnego - postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 2007 r. w sprawie podania do publicznej wiadomości Raportu o działaniach żołnierzy i pracowników WSI oraz wojskowych jednostek organizacyjnych realizujących zadania w zakresie wywiadu i kontrwywiadu wojskowego przed wejściem w życie ustawy z dnia 9 lipca 2003 r. o Wojskowych Służbach Informacyjnych wykraczających poza sprawy obronności państwa i bezpieczeństwa Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - z przepisami ustawy Przepisy wprowadzające (...), a w szczególności z art. 70c ust. 3 w zw. z art. 70a tej ustawy. Zauważyć należy, iż stosownie do art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) każdy sąd, powziąwszy uzasadnione wątpliwości, może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed tym sądem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził jednak istnienia przesłanek, które uzasadniałyby - jak tego oczekiwał skarżący - wystąpienie z ww. pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. Zdaniem Sądu, udzielenie odpowiedzi na zaproponowane przez skarżącego pytanie pozostaje bez znaczenia dla wyniku niniejszego postępowania. Istotą postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji nie jest bowiem ocena ww. postanowienia Prezydenta RP pod kątem - jak twierdzi skarżący "bezspornych wad prawnych" tegoż aktu, lecz prawna możliwość podjęcia przez organ ochrony danych osobowych działań zmierzających do merytorycznego rozpatrzenia wniosku skarżącego - w sprawie skontrolowania przetwarzania jego danych osobowych przez Komisję Weryfikacyjną - z uwagi na ustawowe ograniczenia uprawnień nadzorczych w stosunku do zbiorów danych zawierających informacje niejawne oraz zbiorów, które zostały uzyskane w wyniku czynności operacyjno-rozpoznawczych przez funkcjonariuszy organów uprawnionych do tych czynności, przetwarzanych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego oraz Centralne Biuro Antykorupcyjne (art. 43 ust. 2 u.o.d.o.).
Podkreślenia wymaga, iż istota kontroli jakiej zobowiązany był dokonać Sąd w niniejszej sprawie sprowadza się zasadniczo do tego, czy działania organu podjęte w następstwie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1477/10 - są zgodne z dokonaną przez ten Sąd oceną prawną oraz sformułowanymi wytycznymi co do dalszego postępowania.
Podkreślić należy, iż powołany wyżej wyrok - stosownie do art. 153 p.p.s.a. – posiada moc wiążącą dla postępowania administracyjnego zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji. Przepis ten stanowi, iż ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Zaznaczyć należy, że w pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych. Nadto sformułowanie, iż "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w sprawie ten sąd" oznacza, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną istotnej zmianie przepisy.
W uzasadnieniu ww. wyroku z dnia 15 listopada 2010 r. o sygn. akt II SA/Wa 1477/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołał się na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2010 r. o sygn. akt I OSK 1426/09, iż w odniesieniu do zbiorów danych objętych tajemnicą państwową GIODO zachowuje uprawnienie przewidziane w art. 14 pkt 2 u.o.d.o., tj. może żądać złożenia pisemnych lub ustnych wyjaśnień oraz wzywać i przesłuchiwać osoby w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego. Organ ochrony danych osobowych nie wykonał jednak zadania, o jakim mowa w przytoczonym przepisie, nie ustalił stanu faktycznego sprawy i bez poczynienia jakichkolwiek ustaleń, dowolnie przyjął, że dane przetwarzane przez Komisję Weryfikacyjną objęte są tajemnicą państwową (stanowią informacje niejawne), a jako takie nie podlegają jego kontroli. Brak ustaleń w tym zakresie powoduje, że powoływanie się na treść art. 43 ust. 2 u.o.d.o., jako podstawę umorzenia przez GIODO postępowania z wniosku skarżącego, jest nieprawidłowe.
Nadto Sąd zauważył, iż podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 105 § 1 k.p.a., który jako przesłankę obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego wskazuje bezprzedmiotowość tegoż postępowania. Powołany przepis ma zastosowanie tylko w tych przypadkach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Od bezprzedmiotowości postępowania należy jednak odróżnić bezzasadność żądania strony. Ta ostatnia wiąże się z niespełnieniem przez stronę postępowania określonych prawem przesłanek koniecznych do uzyskania uprawnienia w trybie decyzji administracyjnej. Sąd wskazał, iż wyłączenia nadzorcze organu ochrony danych osobowych w stosunku do zbiorów określonych w art. 43 ust. 2 u.o.d.o., nie dają organowi podstawy do umorzenia postępowania, lecz mogą stanowić podstawę do odmowy uwzględnienia wniosku strony. Bezzasadność żądania strony musi być bowiem wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania. W przeciwnym razie organ naraża się na słuszny zarzut zaniechania merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.
Biorąc powyższe pod uwagę GIODO zasadnie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż WSA w Warszawie zobligował organ do poczynienia - w oparciu o art. 14 pkt 2 u.o.d.o. - ustaleń faktycznych, czy materiały źródłowe zawierające dane osobowe skarżącego - na podstawie których Komisja Weryfikacyjna, utworzona na mocy art. 58 ust. 1 pkt 3 ustawy Przepisy wprowadzające (...), opracowała Raport o działaniach żołnierzy i pracowników WSI (...) - stanowią informacje niejawne w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Przepis ten stanowi, iż informacjami niejawnymi są informacje, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne, także w trakcie ich opracowywania oraz niezależnie od formy i sposobu ich wyrażania.
W ocenie Sądu w składzie orzekającym, GIODO prawidłowo zrealizował tak sformułowane zalecenia. Poczynił bowiem stosowne ustalenia faktyczne w oparciu o pisemne wyjaśnienia uzyskane, w trybie art. 14 pkt 2 u.o.d.o., od Ministra Obrony Narodowej, Szefa Służby Wywiadu Wojskowego oraz Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego.
Analiza wyjaśnień złożonych przez ww. organy w pismach omówionych w części sprawozdawczej uzasadnienia prowadzi do wniosku, że materiały źródłowe wypożyczane Komisji Weryfikacyjnej przez ww. służby stanowią informacje niejawne w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych. Z treści tych wyjaśnień wynika, że Służba Wywiadu Wojskowego jest jedynie w posiadaniu materiałów należących do zasobu archiwalnego SWW, które były wypożyczane przez Komisję Weryfikacyjną. Materiały te, liczą ok. 600 tomów akt, przy czym teczki zawierające przedmiotowe materiały oznaczone były klauzulą "tajne" albo "ściśle tajne". Natomiast dane osobowe skarżącego nie są w SWW przetwarzane w żadnym zbiorze danych osobowych w rozumieniu art. 7 pkt 1 u.o.d.o. Natomiast w archiwum Służby Kontrwywiadu Wojskowego znajdują się materiały Komisji Weryfikacyjnej, którym nadano różne klauzule tajności w rozumieniu art. 5 ustawy o ochronie informacji niejawnych, a mianowicie: akta postępowań weryfikacyjnych - oznaczone klauzulą "ściśle tajne", teczki dokumentacji pomocniczej - oznaczone klauzulami "ściśle tajne", "tajne", "poufne", "zastrzeżone", dzienniki korespondencji - oznaczone klauzulami "ściśle tajne", "tajne", "poufne", "zastrzeżone" oraz "jawne", nośniki informatyczne zawierające materiały uzyskane w wyniku realizacji zadań zespołów roboczych członków Komisji Weryfikacyjnej - oznaczone klauzulą "ściśle tajne". Ponadto, w Kancelarii Tajnej Służby Kontrwywiadu Wojskowego znajdują się "Książki Ewidencji Postępowań Weryfikacyjnych" A, B, C - oznaczone klauzulą "ściśle tajne" oraz "Dzienniki korespondencji Komisji Weryfikacyjnej" i "Rejestr Dzienników Książek Ewidencji i Teczek" - oznaczone jako "jawne". Przy czym, jak wynika z oświadczenia Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] września 2011 r. - w materiałach jawnych brak jest danych osobowych skarżącego.
Stosownie do art. 43 ust. 2 u.o.d.o., w odniesieniu do zbiorów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 3, oraz zbiorów, o których mowa w ust. 1 pkt 1a, przetwarzanych przez Agencję Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencję Wywiadu, Służbę Kontrwywiadu Wojskowego, Służbę Wywiadu Wojskowego oraz Centralne Biuro Antykorupcyjne, GIODO nie przysługują uprawnienia określone w art. 12 pkt 2, art. 14 pkt 1 i 3-5 oraz art. 15-18 u.o.d.o. Przepis art. 43 ust. 1 pkt 1 u.o.d.o. stanowi o zbiorach zawierających informacje niejawne, pkt 1a o zbiorach, które zostały uzyskane w wyniku czynności operacyjno-rozpoznawczych przez funkcjonariuszy organów uprawnionych do tych czynności, zaś pkt 3 o zbiorach dotyczących osób należących do kościoła lub innego związku wyznaniowego, o uregulowanej sytuacji prawnej, przetwarzanych na potrzeby tego kościoła lub związku wyznaniowego. Zatem w stosunku do danych osobowych zawartych w ww. zbiorach GIODO nie jest władny do podejmowania czynności kontrolnych (art. 14 pkt 1 i 3-5, art. 15-17 u.o.d.o.) oraz do wydawania decyzji administracyjnych i rozpatrywania skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych (art. 12 pkt 2 i art. 18 u.o.d.o.).
Mając na względzie powyższe uregulowania oraz fakt, że materiały źródłowe, stanowiące dla Komisji Weryfikacyjnej podstawę opracowania Raportu, objęte zostały klauzulami tajności (stanowią informacje niejawne), brak jest podstaw prawnych do dokonania przez GIODO oceny legalności przetwarzania danych osobowych zawartych w tych materiałach, zaś przeciwne w tym względzie stanowisko skarżącego nie znajduje uzasadnienia. Nadto, jak wynika z wyjaśnień złożonych przez Szefa SWW oraz Szefa SKW, ww. materiały stanowią materiał archiwalny, a zatem - w świetle art. 181 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych - nadane im klauzule tajności nie podlegają weryfikacji.
W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 78 § 1 k.p.a. w związku z art. 22 u.o.d.o. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego w pismach z dnia: [...] stycznia 2011 r., [...] kwietnia 2011 r. oraz [...] września 2011 r. Przepis art. 78 § 1 k.p.a. stanowi, iż żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ nie uwzględnił wniosków dowodowych skarżącego stojąc na stanowisku, iż okoliczności będące przedmiotem dowodu nie mają znaczenia prawnego dla rozstrzygnięcia sprawy. Stanowisko to, zdaniem Sądu, należy podzielić. Rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy wymagało bowiem poczynienia ustaleń co do statusu informacji zawartych w materiałach Komisji Weryfikacyjnej (tj. czy stanowią one informacje jawne, czy też niejawne w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o ochronie informacji niejawnych), nie zaś wykazania, iż "brak było podstaw faktycznych do zamieszczenia danych osobowych skarżącego w Raporcie Komisji Weryfikacyjnej, a także brak dowodów na potwierdzenie istnienia takich podstaw" - jak tego oczekiwał skarżący.
Nietrafne jest również stanowisko skarżącego, iż GIODO "w stosunku do materiałów Komisji Weryfikacyjnej stanowiących informacje niejawne w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych zachowuje uprawnienia określone w art. 19 u.o.d.o.". Przepis ten stanowi, iż w razie stwierdzenia, że działanie lub zaniechanie kierownika jednostki organizacyjnej, jej pracownika lub innej osoby fizycznej będącej administratorem danych wyczerpuje znamiona przestępstwa określonego w ustawie, Generalny Inspektor kieruje do organu powołanego do ścigania przestępstw zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, dołączając dowody dokumentujące podejrzenie. Zauważyć należy, iż strona może domagać się od GIODO wyłącznie podjęcia działań określonych w art. 18 ust. 1 u.o.d.o. oraz może składać tylko takie wnioski, które mogą być rozpatrzone poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Przepisy u.o.d.o. nie przyznają organowi uprawnień do zakończenia prowadzonego postępowania poprzez skierowanie, w formie decyzji administracyjnej, zawiadomienia do organów ścigania o popełnieniu przestępstwa. Stronie nie przysługuje również w tym względzie roszczenie na zasadzie art. 19 u.o.d.o. Jak wynika z treści ww. przepisu, skierowanie przez GIODO przedmiotowego zawiadomienia następuje poprzez wystąpienie do organu właściwego do wszczęcia postępowania karnego w danej sprawie, a ponadto - jako należące do kompetencji organu - realizowane jest z urzędu, a nie na wniosek.
Nieuzasadniony jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 73 § 1 i 1a k.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ obowiązku zapewnienia skarżącemu prawa wglądu w akta sprawy. Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] listopada 2012 r. skarżący skorzystał w Biurze GIODO z prawa wglądu do akt sprawy i zapoznał się z ich treścią. Uprzednio zaś skarżący czynnie uczestniczył w postępowaniu składając liczne wnioski dowodowe. Z kolei pismem z dnia [...] listopada 2012 r. organ udzielił skarżącemu odpowiedzi na pismo z dnia [...] listopada 2012 r. wskazując na uprawnienia strony wynikające z art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 i 1a k.p.a.
Konkludując tę część rozważań Sąd stwierdza, iż wyniki przeprowadzonego przez GIODO postępowania wyjaśniającego doprowadziły do jednoznacznego wniosku, iż materiały źródłowe będące podstawą opracowania Raportu Komisji Weryfikacyjnej, obejmowały informacje niejawne w stosunku do których GIODO nie posiada uprawnień wymienionych w art. 12 pkt 2, art. 14 pkt 1 i 3 - 5 oraz art. 15 - 18 u.o.d.o. Oznacza to, że decyzja GIODO o odmowie uwzględnienia - jako bezzasadnego - wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2007 r. o skontrolowanie zasad przetwarzania jego danych osobowych w ww. materiałach źródłowych jest prawidłowa, co z kolei skutkowało oddaleniem skargi w odnośnym zakresie.
Sąd stwierdził natomiast istnienie podstaw prawnych do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji GIODO z dnia [...] maja 2012 r. w zakresie, w jakim decyzje te rozstrzygają kwestię przetwarzania danych osobowych skarżącego w samym Raporcie Komisji Weryfikacyjnej. Decyzje te - we wskazanym zakresie - są bowiem dotknięte wadą kwalifikowaną, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (res iudicata). Oznacza to, że istnienie w obrocie prawnym ostatecznej decyzji administracyjnej rozstrzygającej określoną sprawę co do istoty stanowi oczywistą przeszkodę dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w tożsamej sprawie. Zatem ponowne rozstrzygnięcie przez organ sprawy załatwionej wcześniej decyzją ostateczną jest możliwe tylko po uchyleniu pierwotnej decyzji w ustalonym przez prawo trybie (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 895/81, publ. ONSA 1981, nr 1, poz. 47). Dla stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie rei iudicatae, istotne znaczenie ma istnienie tożsamości obu spraw. Z tożsamością sprawy mamy natomiast do czynienia wówczas, gdy obie decyzje dotyczą tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego, jak i faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 931/09, publ. LEX nr 597967).
Powyższe przesłanki, w ocenie Sądu, zostały w niniejszej sprawie spełnione, zaś argumentacja skargi, wskazująca na przeciwne w tym względzie stanowisko skarżącego - nie jest trafna.
Jak zasadnie wskazał GIODO, w obrocie prawnym istnieje ostateczna i prawomocna decyzja nr [...] wydana przez ten organ w dniu [...] grudnia 2009 r., odmawiająca uwzględnienia wniosku skarżącego o nakazanie w drodze decyzji administracyjnej przywrócenia stanu zgodnego z prawem, w szczególności usunięcie jego danych osobowych zawartych w Raporcie o działaniach żołnierzy i pracowników WSI (...) opublikowanym w Monitorze Polskim z dnia 16 lutego 2007 r. (M.P. Nr 11, poz. 110). W uzasadnieniu ww. wniosku skarżący wskazał, iż opublikowanie Raportu, na mocy postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 2007 r., jest przetwarzaniem zawartych w nim danych. Zauważył również, że od dnia ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 czerwca 2008 r. o sygn. akt K 51/07 (publ. LEX nr 395167) utraciła atrybut legalności podstawa opublikowania jego danych osobowych w ww. Raporcie, a tym samym przetwarzanie jego danych osobowych w Raporcie, a w szczególności ich udostępnianie, jest bezprawne. Orzekając o odmowie uwzględnienia ww. wniosku skarżącego, GIODO stwierdził m.in., iż udostępnienie danych osobowych skarżącego w ww. Raporcie nastąpiło na podstawie obowiązujących w dacie jego sporządzenia i opublikowania przepisów prawa. Zakres informacji objętych Raportem został określony w art. 70a ustawy Przepisy wprowadzające (...). GIODO nie był organem uprawnionym do kontrolowania przetwarzania danych osobowych zamieszczonych w Raporcie, bowiem ustawodawca w przepisach ww. ustawy przyznał kompetencje w tym zakresie innym organom. Wskazał również, że po opublikowaniu Raportu przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, GIODO nie jest uprawniony do ingerowania w treść ww. Raportu, bowiem stanowi on akt władczy Prezydenta, a podstawę prawną jego opublikowania stanowił przepis rangi ustawowej (art. 70c ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające). Zatem udostępnienie danych zawartych w ww. Raporcie znajduje oparcie w art. 23 ust. 1 pkt 2 u.o.d.o., zgodnie z którym przetwarzanie danych jest dopuszczalne, jeżeli jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa.
Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa oraz sprawa zakończona ostateczną decyzją GIODO z dnia [...] grudnia 2009 r. dotyczy tych samych podmiotów, tj. organu ochrony danych osobowych i skarżącego – J. M. . Przymiot strony w obu sprawach przysługiwał również Ministrowi Obrony Narodowej.
Tożsamość w obu ww. sprawach dotyczy również przedmiotu postępowania. Żądanie skarżącego w obu przypadkach sprowadza się bowiem do oceny przez GIODO legalności przetwarzania danych osobowych skarżącego w ww. Raporcie. Zauważyć należy, iż aby wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania usunięcia danych osobowych skarżącego zamieszczonych w Raporcie, organ był zobligowany do przeanalizowania podstaw prawnych przetwarzania (utrwalenia i udostępniania) tychże danych. Jak wskazano powyżej, analiza ta doprowadziła do konkluzji, iż GIODO nie jest organem uprawnionym do kontrolowania przetwarzania danych osobowych zamieszczonych w Raporcie, nie jest również uprawniony do ingerowania w treść ww. Raportu. Orzekając zatem z wniosku skarżącego o przywrócenie stanu zgodnego z prawem, a w szczególności o usunięcie jego danych osobowych zawartych w Raporcie, GIODO zajął w istocie stanowisko w przedmiocie zasadności przetwarzania danych osobowych skarżącego w tymże Raporcie, w więc w przedmiocie zakreślonym wnioskiem skarżącego z dnia [...] grudnia 2007 r.
Stan faktyczny i prawny sprawy również nie uległ zmianie w stosunku do obowiązującego w dacie wydania ww. decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2009 r. Przy czym, jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w ww. wyroku z dnia 27 czerwca 2008 r., "publikacja Raportu (...) wywołała nieodwracalne skutki dla osób objętych Raportem. Konsekwencją stwierdzenia niekonstytucyjności wymienionych wyżej przepisów ustawy Przepisy wprowadzające (...) jest otwarcie drogi do dochodzenia odszkodowań z tytułu ewentualnych szkód niemajątkowych i majątkowych wyrządzonych zastosowaniem niekonstytucyjnej regulacji prawnej".
W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż wobec istnienia w obrocie prawnym ostatecznej decyzji GIODO z dnia [...] grudnia 2009 r., rozstrzygającej co do istoty tożsamą sprawę, co zainicjowana wnioskiem skarżącego z dnia [...] grudnia 2007 r. (w zakresie dotyczącym żądania kontroli przetwarzania danych osobowych skarżącego w samym Raporcie), wystąpiła oczywista przeszkoda dla wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. GIODO, pomimo dostrzeżenia tej kwestii, orzekł co do meritum odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego zarówno w części dotyczącej kontroli zasad przetwarzania danych osobowych w materiałach źródłowych Komisji Weryfikacyjnej, jak i w samym Raporcie. W tej sytuacji Sąd zobligowany był do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] maja 2012 r. w zakresie w jakim decyzje te rozstrzygają kwestię przetwarzania danych osobowych skarżącego w Raporcie, z powodu zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.
Orzekając ponownie w sprawie w ww. zakresie GIODO zważy, iż wobec funkcjonowania w obrocie prawnym decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2009 r., istniały podstawy do umorzenia - jako bezprzedmiotowego - postępowania w sprawie z wniosku skarżącego z dnia [...] grudnia 2007 r. o skontrolowanie przetwarzania danych osobowych skarżącego w Raporcie - w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a.
Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, natomiast na zasadzie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 2 sentencji. W wykonalności zaskarżonej decyzji, w zakresie wskazanym w pkt 1, Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania, wobec częściowego uwzględnienia skargi, Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i 206 p.p.s.a. - jak w pkt 4 sentencji wyroku.