II SA/Wa 220/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-06-18
NSAinneWysokawsa
stopień naukowydoktor habilitowanypostępowanie administracyjnesądownictwo administracyjneuchwała rady wydziałuCentralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułówprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiK.p.a.uchylenie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów odmawiającą nadania stopnia doktora habilitowanego, uznając naruszenie przepisów postępowania przez organ.

Skarżąca K. W. wniosła skargę na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Głównym zarzutem skargi było naruszenie przepisów K.p.a. dotyczących cofnięcia wniosku o wszczęcie postępowania oraz podjęcia zawieszonego postępowania. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję z powodu naruszenia przez organ obowiązku wyjaśnienia sprawy w istotnych aspektach, w szczególności co do możliwości zapoznania się przez habilitanta z treścią recenzji przed cofnięciem wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. W. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, która utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego. Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 105 § 2 K.p.a. w związku z cofnięciem wniosku o wszczęcie postępowania oraz art. 98 § 2 K.p.a. w związku z podjęciem zawieszonego postępowania. Sąd uznał, że postępowanie habilitacyjne ma charakter szczególny (sui generis) i nie stosuje się do niego wprost wszystkich reguł K.p.a., a jedynie w sposób odpowiedni. Sąd podzielił stanowisko organu, że w postępowaniu habilitacyjnym, wobec jego specyfiki i celu, może znaleźć zastosowanie art. 105 § 2 K.p.a. (umorzenie postępowania), a cofnięcie wniosku nie zawsze musi skutkować jego umorzeniem, zwłaszcza gdy jest sprzeczne z interesem społecznym (np. uniknięcie negatywnych konsekwencji prawnych po otrzymaniu negatywnych recenzji). Jednakże Sąd stwierdził, że organ naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając w sposób dostateczny istotnych okoliczności sprawy, w szczególności czy habilitant miał możliwość zapoznania się z treścią recenzji przed cofnięciem wniosku. Z tego powodu Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, nakazując organowi ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień. Sąd oddalił natomiast zarzuty dotyczące wyłączenia sędziów oraz wadliwego doręczenia decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Postępowanie habilitacyjne ma charakter szczególny (sui generis) i nie stosuje się do niego wprost wszystkich reguł K.p.a., a jedynie w sposób odpowiedni. W określonych okolicznościach, gdy cofnięcie wniosku jest sprzeczne z interesem społecznym (np. w celu uniknięcia negatywnych konsekwencji po otrzymaniu negatywnych recenzji), może znaleźć zastosowanie art. 105 § 2 K.p.a., a nie art. 105 § 1 K.p.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustawa o stopniach naukowych wymaga odpowiedniego stosowania przepisów K.p.a., a nie ich stosowania wprost. Wprowadzone przez ustawodawcę rygory dotyczące negatywnego zakończenia postępowania habilitacyjnego (art. 14 ust. 3, art. 21 ust. 3 ustawy) nie mogą być uniknięte przez cofnięcie wniosku na każdym etapie. Umorzenie postępowania może być sprzeczne z interesem społecznym, jeśli poniesiono już koszty i cofnięcie wniosku ma na celu uniknięcie negatywnych konsekwencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (30)

Główne

ustawa o stopniach art. 21 § 2

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Pomocnicze

ustawa o stopniach art. 18a

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

ustawa o stopniach art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

ustawa o stopniach art. 14 § 3

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

ustawa o stopniach art. 21 § 3

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

ustawa o stopniach art. 33 § 1a

Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

K.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 105 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 98 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 98 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 138 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 27 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 24 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 97 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 101 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 101 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez organ przepisów K.p.a. dotyczących cofnięcia wniosku o wszczęcie postępowania i podjęcia zawieszonego postępowania. Niewystarczające wyjaśnienie przez organ istotnych okoliczności sprawy, w tym możliwości zapoznania się przez habilitanta z treścią recenzji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące wyłączenia osób z postępowania habilitacyjnego. Zarzut wadliwego doręczenia zaskarżonej decyzji. Zarzut naruszenia art. 40 § 2 K.p.a.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie habilitacyjne jest procedurą sui generis nie stosuje się do niego wprost reguł, dotyczące procedowanie w zwykłych sprawach administracyjnych cofnięcie wniosku na każdym etapie postępowania nie może służyć uniknięciu negatywnych konsekwencji naruszono przepisy postępowania w zakresie obowiązku wyjaśnienia sprawy w istotnych aspektach

Skład orzekający

Łukasz Krzycki

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Marek Pietras

członek

Danuta Kania

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów K.p.a. w kontekście specyfiki postępowań habilitacyjnych, zwłaszcza w zakresie cofania wniosków i umarzania postępowań."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki postępowań habilitacyjnych i może wymagać ostrożności w stosowaniu do innych postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniach o nadanie stopnia naukowego, które budzą kontrowersje i mają znaczenie dla środowiska akademickiego.

Czy można wycofać wniosek o doktorat habilitacyjny po otrzymaniu negatywnych recenzji? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 697 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 220/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-06-18
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-02-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Marek Pietras
Symbol z opisem
6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
III OSK 1790/21 - Wyrok NSA z 2022-12-20
Skarżony organ
Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędzia WSA Danuta Kania, Protokolant referent stażysta Monika Duma-Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2018 r., nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz skarżącej K. W. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 21 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789) zwana dalej "ustawą o stopniach", utrzymano w mocy uchwałę Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w [...] (dalej jako "Rada") z [...] września 2017 r., zwaną dalej "Uchwałą", o odmowie nadania [...] K. S., zwanej dalej "Habilitantem", stopnia doktora habilitowanego w dyscyplinie [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przywołał następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:
- Sekcja Nauk [...], Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, zwanej dalej "Centralną Komisją", po zapoznaniu się z odwołaniem Habilitanta od Uchwały i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, w głosowaniu tajnym, wypowiedziała się przeciw wnioskowi o jej uchylenie; wynik głosowania to: za uchyleniem Uchwały – 0 głosów, przeciw - 41 głosów, wstrzymujących się - 1 głos,
- Prezydium Centralnej Komisji, po zapoznaniu się ze stanowiskiem Sekcji, w głosowaniu tajnym postanowiło nie przyjąć odwołania i utrzymać w mocy Uchwałę; wynik głosowania to: za uchyleniem zaskarżonej uchwały - 0 głosów, przeciw - 8 głosów, wstrzymujących się - 0 głosów,
- Rada - na podstawie art. 18a ustawy o stopniach - prowadzi od 2015 roku postępowanie z wniosku Habilitanta o nadanie stopnia naukowego,
- w pierwszym etapie tego postępowania Rada - uchwałą z [...] listopada 2015 r. - odmówiła nadania stopnia doktora habilitowanego; wobec złożenia odwołania Centralna Komisja skierowała akta do recenzentów w celu sporządzenia przez nich opinii; dwie opinie recenzentów były jednoznacznie negatywne w zakresie oceny dorobku Habilitanta do stopnia doktora habilitowanego; w konkluzjach były zgodne z opiniami trzech recenzentów, sporządzonymi na etapie postępowania przed Radą; choć dwaj rzeczoznawcy Centralnej Komisji wydali negatywne opinie o dorobku naukowym Habilitantki, to w aspekcie wymogów formalno-prawnych procedowanie Rady Wydziału okazało się jednak w części wadliwe wobec:
- niewydania przez Radę postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania,
- braków uzasadnienia do negatywnej uchwały Rady,
- w efekcie Centralna Komisja - decyzją z [...] maja 2017 r. - uchyliła uprzednią uchwałę Rady i przekazała sprawę do dalszego procedowania,
- w wyniku ponownego rozpoznania wniosku Habilitantki Rada wydała postanowienie o podjęciu zawieszonego wcześniej postępowania i - uwzględniając zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym sporządzone opinie recenzentów i jednoznacznie negatywną opinię komisji habilitacyjnej - uchwałą z [...] września 2017 r. ponownie odmówiła nadania stopnia naukowego,
- odwołanie Habilitanta od Uchwały Rada zaopiniowała negatywnie (z szerokim uzasadnieniem) - uchwałą z [...] grudnia 2017 r.,
- na etapie opiniodawczym Centralna Komisja skierowała akta do recenzentów w celu sporządzenia opinii; dwie złożone opinie były negatywne w zakresie oceny dorobku Habilitanta do stopnia naukowego i w konkluzjach całkowicie zgodne z opiniami recenzentów, sporządzonymi na etapie postępowania przed Radą i w poprzednim postępowaniu odwoławczym przed Centralną Komisją; odwołanie rozpatrzyła następnie Sekcja Nauk [...] Centralnej Komisji; uchwała tej Sekcji została następnie zatwierdzona przez Prezydium,
- odwołanie Habilitanta skupiało się wyłącznie na zarzutach natury proceduralnej; nie zawierało natomiast zarzutów i nie kwestionowało negatywnej oceny dorobku naukowego, jako podstawy do odmowy nadania stopnia naukowego,
- Rady podjęła Uchwałę po postępowaniu przeprowadzonym poprawnie pod względem formalnym i merytorycznym - z należytą starannością; zapewniono Habilitantowi aktywny udział w postępowaniu; ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zarzuty i wnioski odwołania są bezzasadne,
- oceniając samodzielnie merytoryczny dorobek naukowy Habilitanta, Centralna Komisja uznała, że Uchwała była w pełni zasadna i merytorycznie trafna; podjęto ją na podstawie negatywnej opinii komisji habilitacyjnej, w oparciu o 3 negatywne recenzje; recenzje w tym postępowaniu habilitacyjnym sporządzono prawidłowo; zawarte w nich informacje są zgodne ze stanem faktycznym; ich konkluzje są jednoznaczne i wystarczająco umotywowane; po analizie dorobku naukowego Habilitanta, w tym książki przedstawionej, jako osiągnięcie naukowe (pt. "[...]") ocena rzeczoznawców Centralnej Komisji, przyjęta przez Komisję jako własna, jest zgodna - ani dorobek naukowy, ani główne osiągnięcie habilitacyjne wnioskodawcy nie spełniają wymagań ustawy - nie dają podstaw do nadania stopnia doktora habilitowanego w dyscyplinie [...]; wskazana monografia habilitacyjna stanowi w swym zrębie roboczy, nieobrobiony naukowo zbiór danych do dalszego opracowania; postępowanie opiniodawcze Komisji nie wykazało, aby Habilitant przedstawił osiągnięcia naukowe, uzyskane po otrzymaniu stopnia doktora, stanowiące znaczny wkład w rozwój określonej dyscypliny naukowej; zgromadzony materiał dowodowy uzasadnia ocenę, że jego osiągnięcia naukowe nie spełniają wymogów art. 16 ust. 1 ustawy o stopniach; Centralna Komisja potwierdziła więc negatywną ocenę Rady - nie znalazła podstaw do kwestionowania Uchwały,
- odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego nieuwzględnienia przez Centralną Komisję zgłoszonych stanowisk Komisji ds. [...] w Nauce przy [...] i Rzecznika Praw Obywatelskich, zaznaczono udzielenie Habilitantowi odpowiedzi m.in. w ramach pisma Centralnej Komisji z [...] grudnia 2016 r.; wobec pisma Komisji ds. [...] w Nauce przy [...], Centralna Komisja nie ma kompetencji do inicjatywy ustawodawczej w zakresie proponowanych tam zmian przepisów obowiązującej ustawy; pismo to przekazano bezpośrednio zespołowi, powołanemu przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego do opracowania założeń nowych regulacji ustawowych ze sfery szkolnictwa wyższego i nauki; w związku z otrzymanym w postępowaniu stanowiskiem Rzecznika Praw Obywatelskich Centralna Komisja, w piśmie z [...] września 2017 r., zgodziła się w zupełności z jego opinią, że sprawa jest wysoce kontrowersyjna i wywołująca rozbieżność stanowisk w doktrynie; wyrazem tego jest m.in. wyrażony pogląd, że - w niektórych przypadkach - rada wydziału może odmówić umorzenia postępowania w sprawie nadania stopnia naukowego z powołaniem się na klauzulę interesu społecznego (tak: M. Sieniuć, "Cofnięcie wniosku w sprawie nadania stopnia naukowego a klauzula interesu społecznego w świetle ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki", Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2014, nr 9); Centralna Komisja przyjęła przy tym z zadowoleniem inicjatywę Rzecznika Praw Obywatelskich zgłoszoną do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego jednoznacznego uregulowania tych kwestii od strony prawnej,
- w zakresie zagadnienia podstawowego - kontrowersji prawnych, podnoszonych przez Komisję ds. [...] w Nauce przy [...] i Rzecznika Praw Obywatelskich w zakresie skutków cofnięcia wniosku o wszczęcie postępowania habilitacyjnego oraz złożenia wniosku o jego umorzenie - Centralna Komisja przyłączyła się do stanowiska Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zgłoszonego w piśmie z [...] sierpnia 2017 r. do Rzecznika Praw Obywatelskich; otóż wnioski o umorzenie postępowania habilitacyjnego nie powinny być interpretowane w oderwaniu od przesłanki określonej w art. 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie opubl. w Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." - ewentualnej sprzeczności z interesem społecznym; kwestia ewentualnego umorzenia postępowania habilitacyjnego powinna być analizowana w każdym przypadku indywidualnie, w odniesieniu do konkretnych okoliczności, w tym - przede wszystkim - do stopnia zaawansowania postępowania oraz faktu sporządzenia (albo niesporządzenia) recenzji i opinii komisji habilitacyjnej (w szczególności negatywnych); w opinii Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego - potwierdzanej przez Centralną Komisję - składanie przez kandydatów do stopnia - w związku z posiadaną przez nich wiedzą o negatywnych recenzjach - wniosku o:
- cofnięcie wniosku o wszczęcie postępowania awansowego lub
- umorzenie postępowania awansowego
bezpośrednio przed podjęciem przez radę jednostki organizacyjnej stosownej uchwały, mogącej skutkować ograniczeniami określonymi w art. 14 ust. 3 oraz w art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach, ma na celu obejście przedmiotowych przepisów i rażąco narusza interes społeczny,
- w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 maja 2015 r. (sygn. I OSK 1275/15 opubl. w LEX nr 1711894, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") wskazano jednoznacznie, że w postępowaniu habilitacyjnym znajduje zastosowanie art. 105 § 2 K.p.a.; zgodnie z nim organ może umorzyć postępowanie, jeśli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym,
- Centralna Komisja, tak jak i Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, negatywnie ocenia zjawisko wycofywania przez kandydatów do stopnia naukowego wniosków już po złożeniu wszystkich recenzji; uniemożliwia to w praktyce wykonania ustawowego zadania, postawionego radom wydziałów przez ustawę,
- otrzymane opinie Komisji ds. [...] w Nauce przy [...] i Rzecznika Praw Obywatelskich były szczegółowo rozpoznawane przez Centralną Komisję; po ponownym rozpatrzeniu wszystkich okoliczności sprawy podtrzymała ona swoje stanowisko; Rada w szczególnych okolicznościach danej sprawy - w obliczu zaawansowania przewodu - miała podstawy do orzeczenia odmowy umorzenia postępowania,
- odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego rażącego naruszenia prawa w zakresie podjęcia zawieszonego postępowania (art. 98 § 2 K.p.a. w związku z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach) wskazano, że - na podstawie akt postępowania Rady - wniosek pełnomocnika Habilitanta z [...] października 2015 r. o zawieszenie postępowania habilitacyjnego został złożony w następujących okolicznościach: Habilitant - po zapoznaniu się z trzema negatywnymi recenzjami, tuż przed planowanym posiedzeniem Rady - cofnął wniosek o wszczęcie postępowania habilitacyjnego, z konsekwencjami jego umorzenia; Rada - uchwałą z [...] września 2015 r. - rozpatrzyła negatywnie wniosek o umorzenie postępowania habilitacyjnego; Habilitant złożył wówczas do Senatu Uczelni odwołanie od tej uchwały, pomimo otrzymania prawidłowego pouczenia, że nie przysługuje na nią środek odwoławczy, zaś weryfikacja zasadności zajętego stanowiska może następować wyłącznie w przypadku zaskarżenia uchwały o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego; Habilitant pominął w odwołaniu istotną dla sprawy okoliczność - to nie Rada, a sama Habilitant jednoznacznie sprecyzował we wniosku żądanie zawieszenia przedmiotowego postępowania, do czasu rozstrzygnięcia odwołania przez Senat Uczelni; podobnie w załączonym do wniosku piśmie, adresowanym do przewodniczącej komisji habilitacyjnej, Habilitant wnioskował o niepodejmowanie jakichkolwiek czynności w postępowaniu habilitacyjnym, a przynajmniej zawieszenie ich do czasu rozstrzygnięcia odwołania przez Senat do [...] października 2015 r (data posiedzenia Senatu); zatem - wbrew temu, co stwierdzono w odwołaniu - wskazanie we wniosku obejmowało zawieszenie postępowania habilitacyjnego jedynie na czas z góry określony - rozpatrzenia przez Senat Uczelni odwołania; jak wynika z akt sprawy, Rada - uwzględniając wniosek w uchwale z [...] października 2015 r. - wyraziła zgodę na zawieszenie postępowania do dnia rozpatrzenia odwołania przez Senat; w okolicznościach faktycznych danej sprawy rozpatrzenie odwołania przez Senat nastąpiło [...] października 2015 r. - Senat Uczelni stwierdził wtedy uchwałą niedopuszczalność odwołania,
- Habilitant formułuje zarzut, że ostatecznie Rada podjęła zawieszone postępowanie habilitacyjne w formie oddzielnego postanowienia z [...] września 2017 r. bez jego wniosku o podjęcie postępowania; pomija w tym zakresie istotną okoliczność, że żądał zawieszenia postępowania jedynie do czasu rozstrzygnięcia odwołania przez Senat; Rada zaś podjęła uchwałę z [...] października 2015 r. o zawieszeniu postępowania o nadanie stopnia doktora habilitowanego "do czasu rozstrzygnięcia przez Senat... odwołania od Uchwały Nr [...] z dnia [...] września 2015 r. Rady Wydziału [...] ...",
- zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach - w specyficznych postępowaniach, jakimi są te dotyczące nadania stopnia naukowego, a w szczególności w okolicznościach niniejszej sprawy - art. 98 K.p.a. nie stosuje się wprost, lecz - z uwagi na odmienności tego postępowania - w sposób odpowiedni; zastosowanie w przedmiotowych okolicznościach art. 98 K.p.a. wprost - w znaczeniu odczytywanym przez Habilitanta, że podjęcie zawieszonego postępowania może nastąpić wyłącznie na podstawie odrębnego wniosku o podjęcie postępowania strony - prowadziłoby do skutków nieuzasadnionych i tym samym niedopuszczalnych - zablokowania możliwości kontynuowania przez organ postępowania i jego zakończenia przez wydanie rozstrzygnięcia co do istoty,
- w stanie faktycznym w danym postępowaniu, wnioski zawarte w odwołaniu są oderwane od formalnych i faktycznych okoliczności, które legły u podstaw działania Rady jak i samego Habilitanta, a które ze strony Rady były wynikiem uwzględnienia jego wniosków; Rada - wychodząc naprzeciw woli Habilitanta oraz wiążąco traktując oświadczenie we wniosku o zawieszenie postępowania, że oczekuje on zawieszenia jedynie do czasu ziszczenia się wskazanego zdarzenia (rozstrzygnięcia Senatu) - po ziszczeniu się warunku podjęła zawieszone postępowanie habilitacyjne; działanie Rady nie nastąpiło więc z naruszeniem prawa i nie było zaprzeczeniem faktycznych intencji i przesłanek, stanowiących podstawę zawieszenia postępowania,
- w przytoczonych okolicznościach danego postępowania habilitacyjnego podjęcie zawieszonego postępowania nie może - w świetle przepisów K.p.a. - ograniczać się tylko do przypadku złożenia oddzielnego wniosku przez stronę; Habilitant wywodzi zresztą możliwość podjęcia zawieszonego postępowania tylko na jego wniosek jako strony, wyłącznie z przytaczanego wybiórczo orzecznictwa sądowego; wskazane przezeń orzeczenie odnosiło się do innej sprawy i wynikało z zupełnie innych okoliczności faktycznych,
- niezasadne są zarzuty odwołania, jakoby procedowanie przez Radę stwarzało fikcję legalności i udziału strony w sprawie, albowiem organ miał obowiązek najpierw doręczyć postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, a dopiero potem dalej procedować - wydawać kolejne decyzje; istotne jest, że od postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania nie przysługuje środek odwoławczy, a organ zobowiązany jest jedynie powiadomić stronę o jego wydaniu (art. 101 § 1 i 3 K.p.a.); zatem strona niezadowolona z podjęcia zawieszonego postępowania wszelkie zarzuty może podnosić w odwołaniu od decyzji, którą załatwiono sprawę, co do jej istoty; z uwagi na wynikającą z art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach zasadę szybkości i ekonomii postępowania habilitacyjnego, Rada Wydziału była uprawniona, w realiach danego postępowania habilitacyjnego - przy uwzględnieniu zgromadzenia kompletu materiału dowodowego, wystarczającego do wydania decyzji załatwiającej sprawę, co do jej istoty - powiadomić stronę w jednym czasie o podjęciu zawieszonego postępowania i o wydaniu decyzji, co do istoty sprawy; nie uszczuplało to w niczym praw Habilitanta jako strony; mógł on bowiem złożyć odwołanie od decyzji i zakwestionować w nim stanowisko organu we wszystkich zaskarżanych kwestiach; z uprawnień tych skorzystał,
- obecna regulacja art. 101 § 3 K.p.a. jest jednoznacznie rozumiana jako wyłączająca możliwość zaskarżania postanowień, które nie wstrzymują biegu postępowania, czyli postanowień o podjęciu zawieszonego postępowania oraz o odmowie zawieszenia (tak np. wyrok WSA o sygn. VI SA/Wa 893/17, opubl. LEX nr 2398237, dostępny w CBOSA),
- odnosząc się do zarzutu odwołania w zakresie nieuwzględnienia wniosku Habilitanta, cofającego wniosek o wszczęcie postępowania awansowego i tym samym o umorzenie postępowania, organ odwoławczy nie stwierdził - na podstawie akt postępowania Rady - wystąpienia przesłanek umorzenia postępowania; co do zasady organ może umorzyć postępowanie, jeśli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym; umorzenie postępowania w sytuacji cofnięcia przez wnioskodawcę wniosku nie jest więc obligatoryjne; organ rozpatrując wniosek jest zobowiązany ustalić, czy są spełnione wszystkie przesłanki z art. 105 § 2 K.p.a.; przy konkluzji, że nie są spełnione wszystkie przesłanki z tego przepisu, może nie uwzględnić wniosku o umorzenie postępowania; po rozpatrzeniu wszystkich okoliczności sprawy w danym postępowaniu w sprawie nadania stopnia uznano, że - w obliczu zaawansowania postępowania - Rada miała pełne podstawy do kontynuowania postępowania; wniosek o jego umorzenie złożono już po sporządzeniu kompletu opinii recenzentów; w sytuacji złożenia kompletu opinii recenzentów, końcowymi czynnościami Rady było tylko podjęcie uchwały o nadaniu (odmowie nadania) stopnia naukowego; istniały więc przesłanki do nieuwzględnienia wniosku i kontynuowania postępowania; analizując art. 18a ust. 11 ustawy o stopniach należy przyjąć, że intencją ustawodawcy było zobligowanie Rady po sporządzeniu kompletu wszystkich opinii recenzentów do jak najszybszego zakończenia czynności oraz wydania merytorycznej decyzji; należy także zważyć konsekwencje art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach stanowiącego, że kandydat może złożyć kolejny wniosek habilitacyjny dopiero po upływie co najmniej trzech lat (z możliwością skrócenia tego okresu do 12 miesięcy),
- złożenie obecnego wniosku przez Habilitantkę nastąpiło w sytuacji faktycznej, gdy prowadzone przez Radę postępowanie habilitacyjne, znajdowało się na końcowym etapie procedury; nie ma merytorycznego i uzasadnionego powodu, aby umarzać postępowanie - obarczone poniesionymi wcześniej przez budżet Państwa poważnymi kosztami - tuż przed wydaniem końcowego rozstrzygnięcia; umorzenie postępowania na wskazanym etapie procedury pozostawałoby także w kolizji z art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach (ograniczenie, co do złożenia kolejnego wniosku dopiero po upływie co najmniej trzech lat); w okolicznościach przedmiotowej sprawy umorzenie postępowania tuż przed wydaniem końcowej decyzji byłoby sprzeczne z interesem społecznym,
- prowadzenie postępowania awansowego nie jest tylko i wyłącznie sprawą prywatną samego kandydata; celem polityki naukowej Państwa jest harmonijny rozwój kadr naukowych, zgodnie z najwyższymi standardami jakości badań, wymaganych do uzyskania stopni naukowych i tytułu naukowego (art. 33 ust. 1a ustawy o stopniach); w prowadzone postępowania awansowe są zaangażowane poważne środki budżetowe (uposażenia członków rady wydziału i naukowej, recenzentów, członków Centralnej Komisji) i osobowe; ustawodawca wyznaczył zadanie - w ściśle określonych w art. 18a i art. 21 ustawy o stopniach terminach - przeprowadzenia postępowań, które powinny się zakończyć rozstrzygnięciem oceniającym merytorycznie dorobek naukowy kandydata, w postaci uchwały w sprawie nadania (odmowy nadania) stopnia naukowego; nie budzą wprawdzie kontrowersji przypadki cofania przez kandydata wniosku na początkowych etapach postępowania; uczynienie tego na końcowym etapie - z realnym celem uniemożliwienia wydania ostatecznego rozstrzygnięcia - budzi poważne zastrzeżenia, także formalno-prawne; co do zasady, kandydat, decydując się na wszczęcie określonej procedury, poddaje ocenie swój dorobek naukowy przez środowisko naukowe; musi wiec przyjąć taką, a nie inną jego ocenę (także negatywną); ustawodawca w art. 18a i art. 21 ustawy o stopniach dał wyraz przekonaniu, że rada wydziału i Centralna Komisja powinny zakończyć postępowanie rozstrzygnięciem merytorycznym, oceniającym dorobek naukowy, a - w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia - ocena dorobku naukowego kandydata powinno ponownie angażować te gremia dopiero po wyznaczonym okresie 3-letnim, z oczywistym założeniem, że poddawany ponownej ocenie dorobek będzie znacząco powiększony; przypadki wycofywania przez kandydata wniosku na etapie końcowym, z założeniem uniemożliwienia wydania decyzji negatywnej, są niezgodne z powołanym celem polityki naukowej Państwa, a więc i z interesem społecznym; immanentną część pojęcia interesu społecznego stanowi postulat zapewnienia rozwoju kadry naukowej, zgodnie z najwyższymi standardami jakości badań, wymaganymi do uzyskania stopni naukowych i tytułu naukowego (art. 33 ust. 1a ustawy o stopniach),
- zarzut braku podstaw do odmowy umorzenia postępowania administracyjnego nie jest więc uzasadniony,
- niezasadne są też inne zarzuty odwołania; komisja habilitacyjna działała w takim samym przekonaniu jak Rada, że rozstrzygnięcie Senatu Uczelni, podjęte [...] października 2015 r., uprawniało ją bezpośrednio do kontynuowania postępowania; czynności, podejmowane przez komisję habilitacyjną są odrębne i niezależne wobec czynności Rady; mają wyłącznie charakter opiniodawczy w oparciu o otrzymane z Centralnej Komisji dokumenty wniosku Habilitantki; komisja habilitacyjna nie uznała także za celowe, aby podjęcie uchwały, zawierającej opinię o odmowie nadania stopnia doktora habilitowanego, w rozumieniu art. 18a ust 11 zd. 1 ustawy o stopniach, należało poprzedzić przeprowadzeniem z Habilitantem "rozmowy" (art. 18a ust. 10 ustawy) o jego osiągnięciach i planach naukowych; brak więc podstaw do uznania zarzutu, jakoby Habilitant nie brał udziału (lub nie mógł brać udziału z uwagi na zawieszone postępowanie) w czynnościach komisji habilitacyjnej,
- uwzględniając istotę i cel dokonywanej czynności przez komisję habilitacyjną (w postaci opinii przedkładanej Radzie Wydziału) - nawet w razie uznania badanego stanu za uchybienie - zarzut Habilitanta nie jest zasadny w stopniu pozwalającym na uchylenie Uchwały; nie dyskwalifikuje postępowania wyłącznie sformułowanie opinii komisji habilitacyjnej jeszcze w momencie formalnego zawieszenia postępowania habilitacyjnego; okoliczność ta ujawniła się przy tym po czasie; brak podstaw do stwierdzenia nieważności uchwały komisji habilitacyjnej, skoro stanowiła ona jedynie opinię, wyrażoną na podstawie przedłożonej jej dokumentacji, której konkluzja pozostawała - w obliczu jednoznacznie negatywnych opinii trzech recenzentów i równie negatywnych stanowisk wszystkich członków komisji habilitacyjnej - niezależnie od etapu postępowania; zaznaczono przy tym, że czas działania komisji habilitacyjnej jest ściśle określony w art. 18a ust. 7 i 11 ustawy o stopniach, przy wyrażeniu przez ustawodawcę wymogu jej szybkiego procedowania,
- Habilitant skierował pismo z [...] sierpnia 2018 r., zawierające wniosek o włączenie informacji o postępowaniach karnym i prokuratorskim do akt i uwzględnienie jej w procedurze odwołania od odmowy nadania stopnia doktora naukowego; w piśmie zawarta był informacja, że w lipcu 2018 roku wpłynął do Sądu Rejonowego akt oskarżenia przeciwko Rektorowi Uniwersytetu [...] w [...] o to, że w okresie od [...] września 2016 r. do [...] maja 2017 r., będąc zobowiązanym do ochrony danych osobowych na Uniwersytecie [...], jako reprezentant Administratora Danych Osobowych na tej uczelni, niedopuszczalnie przetwarzał dane osobowe Habilitanta -przekazał osobom nieuprawnionym informacje, dotyczące m.in. jego danych teleadresowych, przebiegu edukacji oraz zatrudnienia; daną pisemną informację o postępowaniach karnym i prokuratorskim włączono do akt sprawy; uznano zarazem, że treść złożonego aktu oskarżenia nie ma bezpośredniego odniesienia do meritum rozpatrywanych zagadnień w zakresie odmowy nadania przez Radę stopnia naukowego,
- nowe zarzuty, zawarte w kolejnym piśmie (z [...] lutego 2018 r.), przeciwko [...] T. M. i [...] D. F. - pracownikom akademickim Wydziału [...] Uniwersytetu [...] - przekazano do zbadania recenzentowi Centralnej Komisji, powołanemu w obecnym postępowaniu odwoławczym; zarzuty przeciwko [...] T. M. i [...] D. F. są całkowicie niezasadne; ten, dotyczący [...] T. M., był nieuprawniony, gdyż - w momencie powoływania do komisji habilitacyjnej - nie był on powiązany w jakikolwiek sposób z Habilitantką, a jej przełożonym był w przeszłości; także zarzut dotyczący [...] D. F. był niezasadny, gdyż publikacja w tomie pod red. [...] D. F. trudno nazwać "wspólnym dorobkiem publikacyjnym"; wszyscy recenzenci mieli także właściwe kompetencje naukowe w dyscyplinie kulturoznawstwo; stanowisko o bezzasadności zarzutów stawianych [...] T. M. i [...] D. F. i recenzentów zostało potwierdzone przez Sekcję i Prezydium Centralnej Komisji.
W skardze, Habilitant, reprezentowany przez Pełnomocnika – adwokata, sformułował zarzuty naruszenia przepisów postępowania:
- art. 105 § 2, poprzez zastosowanie w miejsce art. 105 § 1 K.p.a., do żądania cofnięcia wniosku o wszczęcie postępowania awansowego i odmowę umorzenie postępowania; następstwem tego było dalsze procedowanie nad sprawą i wydawanie decyzji, mimo braku wiążącego wniosku osoby zainteresowanej przeprowadzeniem postępowania; stanowi to rażące naruszenie prawa; konsekwencją tego jest obligatoryjność stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji, wobec art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.,
- art. 97 § 2, poprzez zastosowanie w miejsce art. 98 § 2 K.p.a., wobec wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania; następstwem tego było dalsze procedowanie nad sprawą i wydawanie decyzji, mimo braku wiążącego wniosku strony o podjęcie zawieszonego na jej wniosek (w trybie art. 98 § 1 K.p.a.) postępowania; stanowi to rażące naruszenie prawa,
- art. 27 § 1, w zw. z art. 24 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez udział w postępowaniu i wydaniu decyzji osób, które brały udział w wydaniu decyzji organu I instancji,
a z uwagi na swoje powiązania z habilitantką powinny być z tego postępowania wyłączone,
- art. 40 § 2 K.p.a., poprzez niedoręczenie zaskarżonej decyzji ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi.
W szerokim uzasadnieniu skargi rozwinięto m.in. zarzut naruszenia art. 105 § 1 K.p.a., wywodząc, że w procedurach habilitacyjnych należy go zastosować wprost, zgodnie z ogólnymi regułami, przyjętymi w typowych postępowaniach administracyjnych wszczynanych wnioskiem zainteresowanego, gdzie nie ma innych stron. Powołano się też na poglądy prezentowane w doktrynie, przedkładane w sprawie stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich oraz Komitetu [...]. Podniesiono, że każdy kandydat powinien mieć możliwość cofnięcia wniosku o prowadzenie przewodu habilitacyjnego w dowolnym momencie. Dotyczy to w szczególności przypadku, gdy dana osoba nie zapoznała się jeszcze ze stanowiskiem recenzentów. Jak stwierdzono – gdyby nawet w sprawie miał znaleźć zastosowanie art. 105 § 2 K.p.a. (co generalnie kwestionowano) - chybione są wywody organu, jakoby w danym przypadku przeszkodą dla umorzenia postępowania mógł być interes publiczny, upatrywany w przeciwdziałaniu cofaniu wniosków przez osoby, które posiadały wiedzę, co do negatywnych recenzji. W rozpatrywanym przypadku bowiem mylnie uznano jakoby habilitant zapoznał się z treścią opinii. Ustalenia organu w danym zakresie nie uwzględniają w całości materiału dowodowego w sprawie, jak i okoliczności faktycznych - przyjętych praktyk dokumentowania zapoznania się ze stanowiskiem recenzentów, funkcjonujących na danej uczelni. Wskazano też, że - podejmując postępowanie habilitacyjne - bezpodstawnie powołano art. 97 § 2 K.p.a., gdy zawieszono je na wniosek strony - w myśl art. 98 § 1 K.p.a. Uzasadniając zarzut udziału w postępowaniu osób, które powinny być zeń wyłączone wywodzono, że uczestniczyła w nim osoba, która była wcześniej przełożoną Habilitanta i ma on wiedzę, że wypowiadała się o jego dorobku krytycznie. Z inną z osób Habilitant miał wspólną publikacje - przygotował jeden z artykułów w pracy, wydanej pod jej redakcją.
Wniesiono o stwierdzenie nieważności bądź uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
W trakcie rozprawy (k. 61) Habilitant wyjaśniał, że cofnięcie wniosku stanowiło realizację instrukcji Centralnej Komisji. Wskazywano tam na możliwość cofnięcia wniosku na każdym etapie. Podnosił, że decyzję o wycofaniu wniosku podjął wobec okoliczności życiowych - choroby swojej i dziecka. Zdawał sobie też sprawę, że - skoro recenzentów wskazuje osoba, która była wcześniej jego przełożonym i ich relacje nie układały się dobrze - szansa uzyskania tytułu nie jest wielka.
Sąd zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna choć sformułowane tam zarzuty są trafne wyłącznie w niewielkim zakresie. Sąd jednak – wobec treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Orzekając w sprawie, Centralna Komisja trafnie wprawdzie zrekonstruowała jej uwarunkowania formalno-prawne. Konstatacji w danym zakresie nie odniosła jednak do konkretnie ustalonych, istotnych okoliczności w sprawie. Naruszono więc przepisy postępowania w zakresie obowiązku wyjaśnienia sprawy w istotnych aspektach, co musiałoby znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia zaskarżonego aktu – tak, znajdujące odpowiednie zastosowanie w sprawie wobec treści art. 29 ust. 1 zd. 1 ustawy o stopniach, przepisy art. 7, 77 § 1 i art. 80 oraz art. 107 § 3, w zw. z art. 8 § 1 oraz art. 11 K.p.a.
W rozpoznawanej sprawie jest w istocie poza sporem kwestia, czy Habilitant spełnia materialnoprawne przesłanki dla nadania mu określonego tytułu naukowego. Konstatacje organów w danym zakresie nie są nawet kwestionowane w skardze. Sąd w pełni podziela sformułowane przez organ oceny a - wobec zreferowania stanowisko organu w tym zakresie - powtarzanie jego argumentacji byłoby bezzasadne.
Spór w danej sprawie sprowadza się do różnicy stanowisk, czy w procedurze habilitacyjnej, wobec cofnięcia wniosku przez zainteresowanego, powinien znaleźć zastosowanie art. 105 § 1 K.p.a., wobec treści art. 29 ust. 1 zd. 1 ustawy o tytule, czy też - jak wywodzi organ - znajdą zastosowanie reguły z art. 105 § 2 K.p.a. Gdyby pogląd organu okazał się trafny, kwestionowano też w skardze, czy zasadnie wywiedziono jakoby istniał interes publiczny (wedle Kodeksu "społeczny"), sprzeciwiający się umorzeniu danego postępowania. Bezspornie nie uczestniczą w nim bowiem inne strony, które musiałyby wyrazić na to zgodę (druga z pozytywnych przesłanek, wymaganych w myśl art. 105 § 2 K.p.a.).
Odnosząc się do pierwszej kwestii należy wskazać, że trafnie organ wywiódł, że w sprawie nie może znaleźć zastosowania reguła z art. 105 § 1 K.p.a. Stanowisko organu jest w danym zakresie prawidłowe i - wobec jego szerokiego zreferowania - ponowne przywoływanie danej argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną. Odnosząc się do wywodów skargi trzeba wskazać, że - wbrew założeniom przyjętym przez jej autora - postępowanie habilitacyjne, kończące się generalnie podjęciem stosownej uchwały rady wydziału (tak art. 18a ust. 11 zd. 2 ustawy o stopniach), nie jest zwykłym postępowaniem administracyjnym. O ile by tak było bezzasadne zamieszczenie w ustawie o stopniach reguł dotyczących możliwość zaskarżenia stosownej uchwały (art. 21 ust. 1). Reguła w danym zakresie wynika bezpośrednio z K.p.a. (art. 127 §. 1 K.p.a.). Analogicznie Kodeks reguluje granice możliwości wydawania rozstrzygnięć w drugiej instancji (art. 138 § 1 i 2). Nie znalazłoby więc uzasadnienia zamieszczanie w ustawie o stopniach art. 21 § 2.
Z kolei powoływany wielokrotnie w skardze art. 29 ust. 1 zd. 1 ustawy o stopniach wskazuje jednoznacznie na regułę "odpowiedniego" stosowania przepisów K.p.a., nie zaś stosowanie ich wprost. Wynika stąd jednoznaczna wola prawodawcy, aby postępowanie habilitacyjne było procedurą sui generis - miało charakter szczególny. Nie odnoszą się więc do niego wprost reguły, dotyczące procedowanie w zwykłych sprawach administracyjnych.
Wobec wskazanych uwarunkowań wymaga rozważenia kwestia, czy - wobec okoliczności, że postępowanie habilitacyjne jest inicjowane wnioskiem zainteresowanego uzyskaniem tytułu naukowego (art. 18a ust. 1 ustawy o stopniach) - można uznać w każdym przypadku, że jego cofnięcie skutkuje potrzebą umorzenia postępowania, tak jak ma to miejsce w przypadku innych, zwykłych postępowań administracyjnych, wobec treści art. 105 § 1 K.p.a. (tak argumentacja skargi). Poszukując odpowiedzi na to pytanie organ trafnie uwzględnił obowiązek "odpowiedniego" stosowania procedur K.p.a., wobec konkretnych uwarunkowań materialnoprawnych, wynikających z ustawy o stopniach. Centralna Rada zasadnie więc skonstatowała, że nie można wprost odnosić reguł ogólnych do postępowania habilitacyjnego. Trudno bowiem założyć, aby racjonalny prawodawca - wprowadzając powoływane przez organ stosowne rygory, związane z negatywnym zakończeniem postępowania habilitacyjnego (art. 14 ust. 3 oraz art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach) - zakładał, że wskazywanych skutków można uniknąć, cofając wniosek na każdym etapie postępowania. Słusznie więc przywołano wyrażony już w judykaturze pogląd, że w postępowaniach habilitacyjnych muszą znaleźć zastosowanie reguły wskazane w art. 105 § 2 K.p.a., przez odpowiednie jego zastosowanie (tak orzeczenie, powołane przez organ). Oceny tej nie może zmienić to, że określone organy czy instytucje wyrażały w danej sprawie inne zapatrywanie bądź formułowanie także odmiennych poglądów w doktrynie. Przepisy muszą bowiem być wykładane przy założeniu racjonalności prawodawcy. Nie może mieć też znaczenia ewentualne wskazanie w instrukcji Centralnej Komisji możliwości wycofania wniosku, na każdym etapie. Informacja tego rodzaju nie może być traktowana jako źródło nabytego prawa, choć – co wskazano dalej – nie pozostaje całkiem bez znaczenia w sprawie.
Odrębną kwestią jest jednak zagadnienie, czy - w rozpatrywanym przypadku - zachodziły przeszkody dla umorzenia postępowania w myśl art. 105 § 2 K.p.a. - była ku temu przeszkodą sprzeczność z interesem publicznym. Uzasadniając wystąpienie tej przesłanki negatywnej organ wywodził, że nie jest zasadne umorzenie postępowania habilitacyjnego, gdy poniesione są już określone koszty postępowania ze środków Skarbu Państwa, a wycofanie wniosku miałoby służyć uniknięciu konsekwencji prawnych, określonych w art. 14 ust. 3 oraz w art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach - gdy kandydat wie już o uzyskaniu negatywnych recenzji. Pogląd ten zdaniem Sądu jest trafny. Znajduje racjonalne podstawy, przy poszukiwaniu stosownej proporcjonalności pomiędzy ochroną interesu publicznego (zbędnego wydatkowania środków) a uwzględnieniem interesu zainteresowanego uzyskaniem tytułu naukowego, który - wobec określonych okoliczności odeń niezależnych - może nie być zainteresowany kontynuowaniem procedury. Należy przy tym podkreślić, że Centralna Komisja nie kwestionuje, co do zasady możliwości cofnięcia wniosku, także gdy poniesiono już jakiekolwiek koszty w procedurze, lecz wskazuje na jego bezskuteczność przy określonych uwarunkowaniach faktycznych sprawy - posiąściu przez zainteresowanego informacji o negatywnych recenzjach.
Odnosząc powyższe uwagi do warunków niniejszej sprawy należy odnotować, że powołaną przez Centralna Komisję w uzasadnieniu skarżonego aktu, ustaloną przezeń okolicznością w tej sprawie, było wyłącznie sporządzenie negatywnych recenzji, przed wpływem wniosku o umorzenie postępowania. W ocenie Sądu sama to okoliczność, o ile prawidłowo nawet ustalono chronologię, nie może być jeszcze przeszkodą dla umorzenie postępowania, o ile zainteresowana osoba nie zna jeszcze ich treści. Takie ograniczenie swobody dysponowania uprawnieniami w zakresie poddania ocenie swoich dokonań naukowych nie znajduje uzasadnienia, zwłaszcza w kontekście podnoszonej przez Komisję argumentacji, że cofnięcie wniosku miałoby służyć uniknięciu skutków, zakreślonych w art. 14 ust. 3 oraz w art. 21 ust. 3 ustawy o stopniach.
Rozpatrując sprawę, organ nie zajął natomiast w uzasadnieniu skarżonego aktu jednoznacznie stanowiska, czy – w jego ocenie - Habilitant mógł zapoznać się z treścią recenzji i wobec jakich ustalonych faktów taki wniosek jest zasadny. Powołano w danym zakresie jedynie stwierdzenia zawarte w Uchwale, bez odniesienia się do nich (ogólna konstatacja, jakoby Habilitant wniósł o zawieszenie postępowania, wobec zapoznania się z negatywnymi recenzjami). W tej sytuacji zawarte w skardze wywody polemiczne w danym zakresie należy uznać za przedwczesne. Nie sposób bowiem uznać, aby sprawa została wyjaśniona w danym jej istotnym aspekcie przez organ odwoławczy. Gdyby zaś Habilitant nie miał w istocie możliwości zapoznania się z recenzjami, cofnął zaś wniosek z innych przyczyn, sam fakt ich sporządzenia nie może mieć kluczowego znaczenia w sprawie.
W tym kontekście naruszenie przepisów postępowania, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia sprawy w istotnych jej aspektach, co musi być odzwierciedlone w uzasadnieniu, mogło mieć istotny wpływ na jej wynik. Skutkowało to uwzględnieniem skargi i uchyleniem zaskarżonego aktu. Centralna Komisja obowiązana będzie zająć jednoznaczne stanowisko w danej kwestii, na gruncie zgromadzonego materiału dowodowego, jak i sformułowanej w skardze argumentacji.
Natomiast bezzasadny był wniosek o stwierdzenie nieważności skarżącego aktu, gdyż nie wydano go z oczywistym, a więc rażącym naruszeniem prawa.
Bezzasadne są inne zarzuty skargi, stanowiące w istocie powtórzenie uchybień podnoszonych w odwołaniu (za wyjątkiem zarzutu naruszenia art. 40 § 2 K.p.a.), do których odniósł się organ administracji. Jego stanowisko Sąd w pełni podziela. Wobec wcześniejszego zreferowania jego powtarzanie byłoby zbędne. Odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów wypada jedynie dodać, co następuje:
- chybione są wywody, jakoby z treści art. 98 § 1 czy 2 K.p.a. wynikało, że - o ile organ zawiesi postępowanie na wniosek strony (za zgodą innych stron) - to podjęcie czynności jest możliwe wyłącznie z ich woli; wniosku takiego nie sposób wywieść z samego brzmienia danej regulacji a równocześnie byłby on nieracjonalny; prawodawca przyznaje organowi władzę dyskrecjonalną, umożliwiając mu zawieszenie postępowania (użycie w § 1 wyrazu "może"), przy uwzględnieniu konkretnych przesłanek - indywidualnego interesu strony czy innych, przywoływanych przezeń okoliczności faktycznych czy formalnych, a równocześnie interesu publicznego w sprawnym zakończeniu prowadzonych w instytucjach publicznych spraw (reguły ogólne z art. 7 in fine oraz art. 12 K.p.a.); nie sposób stąd uznać aby - z woli prawodawcy - w takim przypadku organ tracił uprawnienie niejako gospodarza danego postępowania - mógł dalej procedować tylko wobec konkretnego wniosku strony, niezależnie od okoliczności sprawy takich jak:
- odpadnięcie przesłanki, przemawiającej wcześniej za zawieszeniem postępowania wobec wniosku strony, czy
- ujawnienie się innej ważkiej przyczyny podjęcia sprawy;
z woli pracodawcy uprawnienia organu jako "gospodarza" sprawy, w razie zawieszenia postępowania na wniosek strony, podlegają natomiast ograniczeniu jedynie w tym zakresie, że - po upływie trzech lat od zawieszenia - w istocie postępowania tego nie może już podjąć - obowiązany jest do jego umorzenia z mocy art. 98 § 2 K.p.a.; skoro z kolei – z woli prawodawcy - organ na wniosek strony może zawiesić postępowanie nawet bezterminowo (ustawa tego nie wyklucza), może to uczynić także określając wprost, wobec oczekiwania na jakie zdarzenie wyraża na to zgodę (rozumowanie a maiori ad minus); w rozpatrywanym przypadku postępowanie zawieszono do czasu rozpoznania środków odwoławczych Habilitanta przez Senat Uczelni; bez znaczenia jest natomiast w sprawie, że organ - podejmując postępowanie – bezpodstawnie wskazał na art. 97 § 2 K.p.a.; uchybienie w danym zakresie nie ma żadnego znaczenia dla wyniku sprawy – podjecie postępowania było uprawnione,
- trafnie organ skonstatował, że wskazane w skardze osoby nie muszą być wyłączone z udziału w postępowaniu habilitacyjnym; poszukując bowiem właściwego rozumienia przepisów w danym zakresie należy mieć na uwadze szczególną specyfiką procedur w akademickich postępowaniach awansowych; otóż uczestniczyć w nich muszą osoby o specjalnościach zbliżonych do kandydata ubiegającego się o tytuł naukowy; wobec specyfiki środowiska akademickiego - ograniczony krąg osób wyspecjalizowanych w konkretnych dziedzinach - nie do uniknięcia są sytuacje, gdy osoby uczestniczące w postępowaniu pozostają w jakichkolwiek relacjach do ubiegającego się o uzyskanie tytułu - w jakiejś formule współpracowały, kwestie uprzedniej podległości służbowej, wspólne zadania itp.; przesłanką wyłączenia określonych osób z procedury nie może być więc samo przekonanie kandydata, że konkretny recenzent ma do niego krytyczny stosunek; prowadziłoby to bowiem do sytuacji, gdzie opinie mogłyby sporządzać tylko osoby w istocie zaakceptowane a więc pośrednio wybrane przez wnioskodawcę - niezgłaszające dotąd zastrzeżeń do jego osiągnięć naukowych; podobnie włączenie artykułu, tekstu do wspólnych publikacji nie może być co do zasady rozumiane rozszerzająco, jako wspólna publikacja; przeszkodą byłoby natomiast współautorstwo; realizacja faktycznie wspólnych prac czy wspólne dokonania, uniemożliwiające recenzentowi obiektywną krytyczną ocenę; sytuacja taka nie występuje, gdy recenzent zajmował się jedynie ogólną redakcją zbioru, w którym stosowny artykuły zamieścił zainteresowany uzyskaniem stopnia naukowego; co do ogólnego zarzutu uczestniczenia tych samych osób w postępowaniach obu instancji nie może mieć to znaczenia, gdy zaskarżony akt zostaje uchylony z innych przyczyn; jego zasadność nie była więc w ogóle przedmiotem oceny przez Sąd,
- bezskuteczny jest zarzut wadliwego doręczenie oskarżonego aktu, gdy nie prowadziło to do jakiegokolwiek ograniczenia praw strony - Habilitant mógł skutecznie wnieść skargę, co też uczynił.
Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O kosztach rozstrzygnięto w pkt 2 w myśl art. 200, w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2017 r., poz. 1797). Na zasądzone koszty składają się: kwota 200 zł tytułem zwrotu uiszczonego wpisu, - 480 zł tytułem wynagrodzenia adwokackiego oraz - 17 zł opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI