II SA/Wa 2198/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia na decyzję PGE Energia Ciepła S.A. odmawiającą udostępnienia informacji publicznej dotyczącej zakupu i zużycia biomasy, uznając te dane za tajemnicę przedsiębiorstwa.
Stowarzyszenie zwróciło się do PGE Energia Ciepła S.A. o udostępnienie szczegółowych informacji dotyczących zakupu i zużycia biomasy oraz planowanych inwestycji. Organ odmówił udostępnienia części informacji, uznając je za tajemnicę przedsiębiorstwa. Po utrzymaniu decyzji w mocy przez organ, Stowarzyszenie wniosło skargę do WSA. Sąd oddalił skargę, uznając, że dane te rzeczywiście stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa i ich ujawnienie mogłoby negatywnie wpłynąć na pozycję rynkową spółki.
Sprawa dotyczyła wniosku Stowarzyszenia o udostępnienie informacji publicznej od PGE Energia Ciepła S.A. w zakresie ilości zakupionej i zużytej biomasy, jej pochodzenia i planowanych inwestycji. Organ odmówił udostępnienia części informacji, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Stowarzyszenie argumentowało, że informacje te dotyczą strategicznego obszaru zarządzania surowcem drzewnym i energetyką, mającego znaczenie publiczne, a spółka energetyczna nie powinna być chroniona w takim samym stopniu jak typowa spółka prywatna. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo zastosował przepisy. Sąd podkreślił, że tajemnica przedsiębiorstwa wymaga zarówno wartości gospodarczej informacji, jak i podjęcia przez przedsiębiorcę środków ochrony w celu zachowania poufności. W ocenie sądu, PGE Energia Ciepła S.A. wykazała, że żądane dane posiadają wartość gospodarczą i są objęte odpowiednimi procedurami ochrony, co uzasadniało odmowę ich udostępnienia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, sąd uznał, że informacje te mogą stanowić tajemnicę przedsiębiorstwa, jeśli posiadają wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy i są objęte odpowiednimi środkami ochrony.
Uzasadnienie
Sąd analizował przesłanki tajemnicy przedsiębiorstwa, wskazując na konieczność istnienia wartości gospodarczej informacji oraz podjęcia przez przedsiębiorcę działań w celu zachowania jej poufności. W ocenie sądu, PGE Energia Ciepła S.A. wykazała, że żądane dane posiadają wartość gospodarczą i są chronione, co uzasadniało odmowę ich udostępnienia.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.d.i.p. art. 5 § 1
Ustawa z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 5 § 2
Ustawa z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.z.n.k. art. 11 § 2
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
Pomocnicze
Konst. RP art. 61 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 61 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konst. RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.d.i.p. art. 16 § 2
Ustawa z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej
u.z.n.k. art. 11 § 1
Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
MPPOIP art. 19 § 2
Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich i Politycznych
u.p.z.p.
Ustawa z dnia 11 września 2019 r. Prawo zamówień publicznych
u.o.z.e. art. 60a
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
Argumenty
Skuteczne argumenty
Żądane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, ponieważ posiadają wartość gospodarczą i są objęte środkami ochrony. Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa w tym przypadku przeważa nad prawem do informacji publicznej.
Odrzucone argumenty
Informacje dotyczące zarządzania surowcem drzewnym i energetyką mają znaczenie publiczne i powinny być udostępnione. Spółka energetyczna nie powinna być chroniona w takim samym stopniu jak typowa spółka prywatna. Odmowa udostępnienia informacji narusza prawo do informacji publicznej i zasadę proporcjonalności.
Godne uwagi sformułowania
Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy pytany organ zasadnie przyjął, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Wartość gospodarczą mają też wszelkie informacje, jakie dotyczą zarówno struktury zatrudnienia, jak też szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, jak również i szczegółów organizacyjnych, technicznych czy technologicznych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej...
Skład orzekający
Andrzej Wieczorek
sprawozdawca
Ewa Marcinkowska
przewodniczący
Lucyna Staniszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących tajemnicy przedsiębiorstwa w kontekście dostępu do informacji publicznej w sektorze energetycznym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdzie spółka energetyczna powołuje się na tajemnicę przedsiębiorstwa w celu ochrony danych dotyczących zakupu i zużycia biomasy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu dostępu do informacji publicznej w kontekście działalności strategicznych spółek energetycznych i wykorzystania zasobów naturalnych (biomasa, lasy). Pokazuje konflikt między prawem do informacji a ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa.
“Czy spółki energetyczne mogą ukrywać informacje o zużyciu biomasy pod płaszczykiem tajemnicy przedsiębiorstwa?”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2198/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-04-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-20 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/ Ewa Marcinkowska /przewodniczący/ Lucyna Staniszewska Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Lucyna Staniszewska, , Protokolant specjalista Monika Gieroń, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2024 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję PGE Energia Ciepła S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę Uzasadnienie Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r., Stowarzyszenie [...] z siedziba w [...] (dalej: strona skarżąca) zwróciło się do PGE Energia Ciepła S.A. z siedzibą w [...] (dalej: organ) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: 1. ilości zakupionej biomasy (w m3, a tam gdzie to niemożliwe w tonach) w okresie ostatnich 24 miesięcy, z uwzględnieniem podziału na: 1) rodzaj biomasy: a) biomasę leśną: – pierwotną biomasę leśną (drewno kawałkowe, zrębki z celowego rozdrobnienia) – wtórną biomasę leśną (pozostałości z przemysłu przerobu drewna, drewno poużytkowe) b) biomasę pochodzenia nieleśnego – rolniczego 2) kraj pochodzenia; Polska /import/ nabycie wewnątrzwspólnotowe 3) miejsce pochodzenia/ pozyskania biomasy (np. z lasów państwowych; z działek prywatnych; z miejsca budowy nowych dróg, linii kolejowych itp.) 2. ilości biomasy zużytej w 2020, 2021, 2022 r. w poszczególnych instalacjach biomasowych należących do organu, w tym z uwzględnieniem podziału, na: a) biomasę leśną (w tym; pierwotną i wtórną) b) biomasę rolniczą. 3. planowanych rozbudowach instalacji biomasowych i/lub konwersjach w perspektywie najbliższych 5 lat, w tym informacje o: a) datach przedsięwzięcia b) planowanym zwiększeniu zużycia biomasy, w podziale na rodzaj biomasy (leśną i rolniczą). Przekazanie powyższych informacji miało nastąpić drogą mailową na adres: [...]. Pismem z dnia [...] czerwca 2023 r., organ poinformował stronę skarżącą o przedłużeniu terminu rozpatrzenia sprawy do dnia [...] sierpnia 2023 r., informując jednocześnie o przyczynach wydłużenia terminu rozpatrzenia wniosku. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2023 r., znak [...], organ udzielił częściowej odpowiedzi na wniosek, informując stronę skarżącą, że Dane dotyczące zużycia paliw produkcyjnych w segmencie Ciepłownictwo, a tym samym związane też z zakupem biomasy, zostały zamieszczone na s. 105 sprawozdania Zarządu za rok 2022 (dane dla lat 2021 oraz 2022), a także na s. 95 sprawozdania Zarządu za rok 2021 (dane dla roku 2020). Dane, w zakresie kraju pochodzenia biomasy, zostały zamieszczone na s. 76 sprawozdania Zarządu za rok 2022. Dane w zakresie planowanej rozbudowie zostały zamieszczone na s. 18 sprawozdania Zarządu za rok 2022. Dane dla roku 2023 zostaną opublikowane w sprawozdaniu Zarządu za rok 2023. Jednocześnie wskazał, że ww. sprawozdania, pozostają dostępne pod niżej wskazanym adresem strony internetowej: [...]. Poinformował także, że w pozostałym zakresie odmawia udostępnienia informacji publicznej, zaś w zakresie pkt. 3 wniosku organ nie pozostaje dysponentem żądanej informacji. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż zakup biomasy, na potrzeby jednostek wytwórczych zakładów organu, nie jest prowadzony w trybach regulowanych postanowieniami ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. 2022 r. poz. 1710 ze zm.) (dalej: Ustawa Pzp). Stąd też, w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania zasada jawności informacji dotyczących postępowania, statuowanych wspomnianą Ustawą Pzp. Proces nabywania biomasy, realizowany jest w oparciu o wewnętrzne regulacje organu - co istotne dla dalszych rozważań w sprawie - w postępowaniach konkurencyjnych, opartych o zasadę równości traktowania sprzedawców, odznaczających się tą samą cechą istotną. Wskazał, że zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. 2022 r. poz. 902) (dalej: u.d.i.p.), cyt.: Prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy, (...). Informacja pozostająca przedmiotem wniosku stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r, o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. 2022 r. poz. 1233) (dalej: u.z.n.k.). Tym samym, niniejszą decyzję wydaje się z uwagi na ochronę dobra organu, jakim pozostaje tajemnica przedsiębiorstwa (art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 2 pkt 2 u.d.i.p.). W dalszej części decyzji szczegółowo uargumentował swoje stanowisko. Pismem z dnia [...] sierpnia 2023 r. strona skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy w zakresie, w którym organ odmówił udzielenia informacji publicznej z pkt. 1 i 2 wniosku, a także w zakresie, w którym organ uchylił się od udzielenia informacji publicznej żądanej w pkt. 3. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca wskazała, iż w jej ocenie zawarta w decyzji argumentacja stanowi próbę uchylenia się od przekazania stronie skarżącej informacji, do których ma prawo na podstawie Konstytucji oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej. W dalszej części wniosku uzasadniła swoje stanowisko. Decyzją z dnia [...] września 2023 r., znak [...], organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 2023 r. ponawiając po raz kolejny argumenty w niej wskazane. Ww. decyzja organu stała się przedmiotem skargi strony skarżącej z dnia 11 października 2023 r. wniesionej za pośrednictwem organu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji strona skarżąca zarzuciła: 1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej jako: k.p.a.) oraz art. 17 ust 2 u.d.i.p., polegające na zaniechaniu zgodnego z wymogami k.p.a. ponownego rozpatrzenia sprawy, co znajduje odzwierciedlenie w niepełnym uzasadnieniu decyzji w zakresie, w jakim organ przedstawił niemal identyczną argumentację, jak w decyzji pierwotnej, nie odnosząc się do twierdzeń strony skarżącej zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co świadczy o tym, że w istocie sprawa nie została rozpoznana ponownie, 2. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 19 ust 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodę poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa do informacji w obszarze o strategicznym znaczeniu publicznym, bowiem dotyczącym zarządzania surowcem drzewnym i energetyką, podczas gdy celem Stowarzyszenia jest ustalenie, jaka jest ilość zakupywanej i zużywanej biomasy pochodzenia leśnego i innego, zaś rynek ten, bezpośrednio jako oparty na surowcu drzewnym, mającym wiele funkcji społecznych, nie powinien być ukrywany przez wiedzą publiczną, 2) art. 61 ust 1 w zw. z art 61 ust 3 i art 31 ust 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji, poprzez błędne ich zastosowanie polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP, a tym samym naruszającej regułę proporcjonalności; 3) art. 1 ust 1 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na uznaniu, że wnioskowane informacje nie stanowią informacji publicznej, podczas gdy organ jest podmiotem obowiązanym z uwagi na wykonywanie zadań publicznych w zakresie energetyki do udostępniania informacji związanych z zarządzaniem tym obszarem, pozostającym kluczowym dla bezpieczeństwa energetycznego i funkcjonowania społeczeństwa, a sam fakt, że zakres tych informacji mieści się również w sferze działalności gospodarczej organu nie może być powodem do uchylenia się od udostępnienia informacji, albowiem taka argumentacja prowadziłaby do wyłączenia społeczeństwa z prawa dostępu do informacji dotyczących zarządzania energetyką, a to prowadzi do rażącej dysproporcji pomiędzy prawem dostępu do informacji publicznej, a ochrona podmiotu wolnorynkowego, który z uwagi na swoją specyfikę w przypadku organu (m.in. podleganie koncesjonowaniu i obowiązkowi gromadzenia danych - art. 60a ustawy o odnawialnych źródłach energii) nie zasługuje nad tak szeroką ochronę informacji, jak wskazuje w zaskarżonej decyzji; 4) art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym i całkowicie nieproporcjonalnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy, w tym konkurencyjność rynkową, podczas gdy wnioskowane przez stronę skarżącą informacje dotyczą zarządzania strategicznym obszarem dla bezpieczeństwa energetycznego państwa, mają kluczowe znaczenie dla społeczeństwa, zaś strona skarżąca nie pytała o cenę ani inne elementy umów, tym bardziej nie o udostępnienie umów, które mogłyby rzeczywiście zagrozić konkurencyjności, lecz o ilość zakupywanej i zużywanej biomasy pochodzenia leśnego (i innego), a zatem wiedza na ich temat nie powinna być objęta tajemnicą, bowiem ściśle ma związek z tym, w jaki sposób wykorzystywane są polskie lasy, a te stanowią dobro ogólnonarodowe; 5) art. 11 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w związku z tajemnicą przedsiębiorstwa udostępnienie informacji objętych wnioskiem strony skarżącej stanowiłoby czyn nieuczciwej konkurencji, podczas gdy żądane informacje stanowią informację publiczną, która podlega udostępnianiu, zaś organ jako spółka energetyczna nie jest typową wolnorynkową, prywatną spółką, której celem jest wyłącznie zysk, lecz podmiotem gospodarczym sektora energetycznego, który z uwagi na swoją szczególną rolę uznawany jest w orzecznictwie za podmiot, który pozostałe zobowiązany do udostępniania informacji z uwagi na sam przedmiot swojej działalności, zaś pytania strony skarżącej ściśle wiążą się z tym, w jakiej skali i w jakim zakresie spalane są polskie lasy w elektrowniach, co ma znaczenie zarówno dla zdrowia społeczeństwa, prawa do środowiska, jak i pozostaje istotne dla tysięcy osób zatrudnionych w sektorze przetwórstwa drzewnego, którym coraz bardziej brakuje pełnowartościowego surowca, zaś ten brak może być spowodowany wysokim udziale biomasy leśnej w spaleniu. Powołując się na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2023 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r., a także zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego wg norm przepisanych. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i szczegółowo odnosząc się do poszczególnych zarzutów skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należało, iż nie narusza ona prawa. Przed przystąpieniem do wyjaśnienia merytorycznych powodów wydanego rozstrzygnięcia podkreślenia wymagało to, iż Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej w art. 61 ust. 1 stanowi, że każdy ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu (ust. 2). Ograniczenie prawa, o którym mowa w ust. 1 i 2, może nastąpić wyłącznie ze względu na określoną w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa (ust. 3). Ustawa z dnia 06 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, będąca rozwinięciem konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych. Wskazuje też w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu, i kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. W niniejszej sprawie było okolicznością niesporną, (niekwestionowaną przez strony na żadnym etapie postępowania), że spełniony został zakres podmiotowy i przedmiotowy stosowania ww. ustawy o dostępie do informacji publicznej. Adresat wniosku był bowiem podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia posiadanej informacji, mającej walor informacji publicznej, jak również wnioskowane przez stronę informacje mieściły się w pojęciu informacji publicznej. Dotyczyły one bowiem problematyki szeroko pojętej działalności pytanego podmiotu. Istota sprawy w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy pytany organ zasadnie przyjął, że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa. Istotą sporu w niniejszej sprawie była więc kwestia zasadności odmowy udostępnienia żądanej informacji publicznej z uwagi na objęcie jej tajemnicą przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p. oraz art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W myśl art. 5 ust. 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu w zakresie i na zasadach określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych oraz o ochronie innych tajemnic ustawowo chronionych. Stosownie natomiast do ust. 2 wymienionego przepisu prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Definicja legalna tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta została w art. 11 ust. 2 u.z.n.k.. Tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa, o której stanowi art. 11 ust. 2 u.z.n.k. i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorstwa z u.z.n.k. stanowi rozwinięcie tej określonej przez u.di.p. i w związku z tym w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią więc informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacje utajnione muszą więc posiadać określoną wartość dla przedsiębiorcy (w przeciwnym razie logicznym jest, że nie utajniałby ich). Nie musi to jednak być wyłącznie wartość gospodarcza, lecz może to być szerzej rozumiana wartość, określona w każdej wymiernej postaci. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawi wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mają być działania. Istotne jest w każdym razie to, aby działania te były podejmowane z uwagi na charakter danych informacji, a nie dopiero w wyniku otrzymania przez przedsiębiorcę wniosku o ich ujawnienie. Informacja poufna nie nabywa bowiem cech poufności z uwagi na żądanie jej udostępnienia. Cecha ta winna istnieć już w samej informacji od momentu jej pozyskania przez przedsiębiorcę. Bliższa analiza wskazanych powyżej elementów uprawnia do twierdzenia, że w zasadzie powyższe przesłanki da się sprowadzić do jednego wspólnego mianownika, tj. poufności. Jeżeli bowiem przedsiębiorca nie podjął działań w celu zabezpieczenia poufności, to informacja nie jest poufna, skoro każdy może mieć do niej dostęp. Nie może być bowiem poufną informacja, co do której nie podjęto żadnych środków w celu zabezpieczenia jej poufności. Informacja "ujawniona do wiadomości publicznej" nie może być poufna, nawet gdyby podjęto środki dla zabezpieczenia jej poufności na podstawie mylnego przekonania, że jest chroniona przez ustawę jako tajemnica przedsiębiorstwa. Jeżeli informacja jest powszechnie dostępna i w żaden sposób niezabezpieczona, to takiej kontroli nie ma, ergo - informacja nie ma charakteru tajemnicy przedsiębiorstwa. Daje się zatem zauważyć, iż informację można uznać za chronioną na podstawie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji tylko wówczas, jeśli jest ona poufna. Pozostałe przesłanki w postaci braku ujawnienia informacji i podjęcia działań zabezpieczających są jedynie konsekwencją przesłanki poufności. W rezultacie, interpretując cytowany art. 11, można powiedzieć, że tajemnicę przedsiębiorstwa stanowi poufna informacja posiadająca wartość gospodarczą, a w szczególności informacja techniczna, technologiczna lub organizacyjna (por. A. Michalak "Komentarz do art. 11 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji" w: M. Zdyb (red.), A. Michalak, M. Mioduszewski, J. Raglewski, J. Rasiewicz, M. Sieradzka, J. Sroczyński, M. Szydło Marek, M. Wyrwiński "Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz.", publ. LEX nr 93420). Podobnie w tej kwestii wypowiedział się również Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 07 marca 2003 r. sygn. akt I CKN 89/01, (publ. LEX nr 583717). Natomiast w orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis sposobu wykonania usługi, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy wyprowadza się z tajemnicy przedsiębiorstwa i pojęcia te w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy, jak to już wyżej podkreślano, w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej. W doktrynie przyjmuje się, że ze stanem poufności będziemy mieli do czynienia tylko wtedy, gdy przedsiębiorca kontroluje liczbę i charakter osób mających dostęp do określonych informacji (E. Nowińska, M. Du Vail, Komentarz do ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, Warszawa 2013 r.). Z informacją poufną mamy zatem do czynienia wtedy, kiedy przedsiębiorca ma wolę, by pozostała ona tajemnicą dla pewnych kół odbiorców, konkurentów. Wola ta dla innych osób musi być rozpoznawalna. Ustawodawca nie przesądził przy tym, jakie to mianowicie mają być działania. Wydaje się więc, że każdy sposób działania, który wskazuje, że określone informacje są traktowane jako poufne, będzie stanowić realizację omawianego zalecenia ustawowego. Z tego względu ustawowe wymaganie podjęcia niezbędnych działań spełni także podjęcie pewnych czynności konkludentnych, jak np. dopuszczenie do informacji jedynie wąskiego kręgu pracowników. Dla zrealizowania przesłanki "niezbędne działania" należy podjąć fizyczne środki ochrony (nawet najskromniejsze zabezpieczenie techniczne) (...). W konkretnych okolicznościach o obowiązku dochowania tajemnicy może przesądzać sam charakter informacji w powiązaniu z poziomem wiedzy zawodowej osób, które weszły w ich posiadanie (tamże). Niezależnie od powyższych dywagacji dotyczących konieczności istnienia wartości gospodarczej, w realiach faktycznych niniejszej sprawy skupić się należało przede wszystkim na materii informacji posiadających wartość gospodarczą. Pytany podmiot w zaskarżonej decyzji podnosił bowiem istnienie tej okoliczności. W ocenie tut. Sądu wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy te dane, które świadczą o prowadzonej przez firmę polityce finansowej i kadrowej, obrazują jej zobowiązania względem kontrahentów, dotyczą wierzytelności, odnoszą się do inwestycji czy oszczędności. Wartość gospodarczą mają też wszelkie informacje, jakie dotyczą zarówno struktury zatrudnienia, jak też szeroko rozumianego gospodarowania przez firmę jej mieniem, jak również i szczegółów organizacyjnych, technicznych czy technologicznych dotyczących prowadzonej działalności gospodarczej, czy pozostających choćby w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest to, ze ww, informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi a prowadzoną działalnością gospodarczą czy choćby profilem działania firmy. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu. Nadto podkreślenia wymagało to, że ustawodawca tworząc omawiany przepis, odnosił się do pojęcia wartości gospodarczej istniejącej dla danego przedsiębiorcy. Wartość ta musi więc oczywiście mieść charakter obiektywny. Nie musi ona mieć zaś znaczenia dla wszystkich uczestników obrotu gospodarczego, czy tez choćby znacznej jej ilości. Wystarczającą przesłanką dla uznania pewnych danych za objętych tajemnicą przedsiębiorstwa jest to, że mają one wartość gospodarczą dla przedsiębiorcy, który podjął kroki w celu utajnienia tych danych. Ważne przy tym jest to, aby strona powołująca się na wartość gospodarczą określonych danych udowodniła istnienie tej okoliczności i sporządzając motywy decyzji przedstawiła w nich swoją argumentację w sposób wyczerpujący. Przechodząc do meritum niniejszej sprawy wskazać należało, iż zaskarżona decyzja spełniała wymogi o jakich wspomniano wyżej. Przede wszystkim organ wyjaśnił w sposób przekonujący, że spełniona została przesłanka formalna do jakiej odnosi się tajemnica przedsiębiorcy. Całokształt materiału dowodowego świadczy o tym, iż żądane informacje pozostają pod wyjątkową ochroną i od chwili ich wytworzenia aż do obecnego momentu, są co najmniej niedostępne dla szerokiego kręgu osób. W szczególności za poprawnością powyższej konkluzji przemawiają przytoczone przez organ przepisy obowiązującej procedury klasyfikacji informacji, zgodnie z którą objęte wnioskiem informacje zostały zaszeregowane do III poziomu ochrony z oznaczeniem "chronione w PGE Energia Ciepła S.A." Organ trafnie też przyjął, że w realiach faktycznych sprawy spełniona została również przesłanka materialna, tj. że żądana informacja stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, a jej ujawnienie, mogłoby wpłynąć negatywnie na pozycję rynkową spółki. Problematykę owej wartości organ w sposób szczegółowy opisał między innymi w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] sierpnia 2023 r. a także ponowił w zaskarżonej decyzji. W ocenie składu orzekającego powyższe stanowisko organu jest na tyle przekonujące i dokładne, że uzasadnia założenie, iż żądane dane posiadają wartość gospodarczą. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie miał więc żadnych wątpliwości co do tego, że organ miał uzasadnione powody, aby zachować w poufności żądane dane, które stanowiły elementy kluczowe dla prowadzonej działalności gospodarczej. Miały bowiem one dla niej wartość o charakterze gospodarczym, gdyż dotyczyły szczegółów prowadzonej działalności gospodarczej. W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając, iż pytany podmiot w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, oraz iż przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI