II SA/WA 2196/23

II SA/Wa 2196/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-11-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Radziszewska-Krupa
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne
Policja
Skarżony organ
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1280
art. 8a
Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży  Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 maja 2024 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów ustawy uchyla zaskarżoną decyzję
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, działając na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r., poz. 1280 ze zm., powoływanej dalej jako ustawa z dnia 18 lutego
1994 r.), odmówił wyłączenia stosowania wobec M.J., beneficjentki renty rodzinnej po zmarłym mężu – C.J., art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.
W uzasadnieniu decyzji organ podał, że wnioskiem z dnia [...] lipca 2017 r. M.J. wystąpiła do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. Wnioskodawczyni powołała się na ciężką sytuację finansową męża, która zmusiła go do pracy w Milicji Obywatelskiej, jednocześnie podkreślając, że nikogo nie prześladował, a swoją służbę wykonywał w sposób zgodny z prawem i etyką zawodową oraz służył wyłącznie własnej ojczyźnie. Dodała, że jej mąż został ukarany dyscyplinarnie za zawarcie ślubu kościelnego bez zgody przełożonego. Strona wskazała również na swój zaawansowany wiek oraz ciężką sytuację zdrowotną.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września
2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2376/19 uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2019 r.
Ponownie rozpatrując sprawę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] września 2021 r. nr [...] odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3775/21 uchylił decyzję z dnia [...] września 2021 r.
W dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] września 2023 r. organ stwierdził, że C.J. został zwolniony ze służby w Zawodowej Straży Pożarnej [...] z dniem [...] grudnia 1989 r. Z pisma z dnia [...] maja 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, tj. Informacji o przebiegu służby wynika, że C.J. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., w okresie od 1 grudnia 1952 r. do 31 maja 1954 r., czyli 1 rok i 6 miesięcy.
Z kopii akt osobowych nie wynika, by C.J. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.
Organ dokonał następnie analizy przesłanek stosowania art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., zgodnie z którym minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Minister stwierdził, że całkowity okres pełnionej przez C.J. służby wynosi 29 lat i 3 miesiące. Natomiast służba pełniona przez niego na rzecz totalitarnego państwa to 1 rok i 6 miesięcy, co stanowi około 5% ogółu służby. Tym samym przyjęto, że w tej sprawie została spełniona przesłanka z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. Analizując z kolei spełnienie przesłanki określonej w art. 8a ust. 1 pkt 2 tej ustawy organ podniósł, że nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez C.J. w trakcie pełnienia służby w Państwowej Straży Pożarnej od dnia 12 września 1989 r. do dnia zwolnienia ze służby, tj. do dnia 31 grudnia 1989 r. w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. W ocenie organu, również zatem ta przesłanka została w rozpoznawanej sprawie spełniona.
Odnosząc się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt II SA/Wa 3775/21 w kwestii ustalenia przez organ, czy sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, organ wskazał, że C.J. z pełną świadomością, nie wbrew jego woli, został przyjęty do "przedmiotowych struktur". Organ stwierdził, że do resortu nie trafiało się przypadkowo, a zasady polityki kadrowej nie zmieniały się przez dekady. Kandydata musiała polecić partia lub funkcjonariusz, albo emerytowany pracownik resortu. C.J. zobowiązał się również do zachowania ścisłej tajemnicy oraz szczególnego znaczenia tej tajemnicy w związku z podjętymi czynnościami służbowymi w służbie bezpieczeństwa.
Dokonując oceny zaistnienia w przedmiotowej sprawie "szczególnie uzasadnionego przypadku", organ stwierdził, że z pewnością nie można mówić o braku świadomości strony co do charakteru struktur, do których przynależała. Przedmiotowa postawa związana z pozostawaniem w zgodzie z ówczesnym światopoglądem materialistycznym, reprezentowanie konkretnej ideologii, w ocenie organu, nie kwalifikuje sprawy jako szczególnie uzasadniony przypadek.
W konsekwencji organ uznał, że biorąc pod uwagę całokształt służby C.J., a w szczególności jej charakter przed dniem 31 lipca 1990 r., typowy dla ustroju państwa totalitarnego oraz świadome podjęcie przez ww. służby w SB, rozpatrywana sprawa nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, pozwalającego na skorzystanie z uprawnień wynikających z art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., skutkujących wyłączeniem stosowania względem wnioskodawczyni art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy.
M.J. złożyła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości; o zobowiązanie organu do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. wyłączającej stosowanie wobec skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy; o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym; podjęcie przez Sąd wystąpienia sygnalizacyjnego oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca zarzuciła organowi naruszenie prawa materialnego, tj.: art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie warunki określone w art. 8a ust. 1 ustawy zostały spełnione, gdyż służba jej męża na rzecz państwa totalitarnego pełniona była krótkotrwale, nie charakteryzowała się bezpośrednim zaangażowaniem w realizację zadań i funkcji państwa totalitarnego, a po dniu 12 września 1989 r. powierzone mu zadania i obowiązki wykonywał rzetelnie.
Skarżąca postawiła również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.
1. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) poprzez brak uwzględnienia oceny prawnej i wskazań, co do dalszego postępowania, wyrażonych w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2376/19 oraz z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3775/21 i uznanie jakoby nie zachodziły przesłanki wyłączenia stosowania wobec skarżącej reguł ogólnych art 15c, art 22a oraz art 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., w wyniku nazbyt wąskiego wyłożenia przez organ treści normatywnej art. 8a tej ustawy;
2. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że służbę C.J. cechowała "świadomość co do charakteru struktur służby na rzecz państwa totalitarnego", podczas gdy zaledwie półtoraroczna służba jej męża w Milicji Obywatelskiej nie stanowiła zindywidualizowanych działań, które w sposób bezpośredni ukierunkowane były na realizowanie zadań i funkcji charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego;
3. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez barak zapewnienia przez organ czynnego udziału w każdym stadium postępowania, i uniemożliwienie stronie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz brak zapewnienia stronie uzupełnienia materiału dowodowego o swoje wyjaśnienia dotyczące faktu, iż mąż skarżącej wstąpił w szeregi Milicji Obywatelskiej pod wpływem ciężkiej sytuacji życiowej, a także trudnej sytuacji finansowej, a jego celem rozpoczęcia pracy w Milicji Obywatelskiej nie była chęć służby na rzecz państwa totalitarnego, a jedynie poprawa ciężkiej sytuacji życiowej, co spowodowało, iż organ orzekał bez pełnej znajomości stanu faktycznego oraz materiału dowodowego, co spowodowało, że Minister błędnie uznał, iż nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek dla zastosowania wyłączenia stosowania wobec skarżącej reguł ogólnych art. 15c, art. 22a oraz art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.;
4. art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie i wydanie decyzji w sposób niebudzący zaufania do władzy publicznej i niewyłączenie wobec skarżącej stosowania reguł ogólnych art. 15c, art 22a oraz art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., poprzez przypisanie jej mężowi odpowiedzialności zbiorowej za działanie na rzecz państwa totalitarnego w sytuacji, gdy C.J. prawie całe życie zawodowe przepracował w Państwowej Straży Pożarnej pomagając społeczeństwu, biorąc udział w akcjach ratowniczo-gaśniczych, a jego służba w Milicji Obywatelskiej stanowiła jedynie epizod w jego życiu zawodowym.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podkreśliła, że organ, wydając aktualnie zaskarżoną decyzję, ponownie nie zrealizował zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w uzasadnieniach wyroków z dnia 10 września 2020 r. oraz z dnia 12 maja 2022 r. Organ zaniechał również wyjaśnienia okoliczności, że w aktach nie znajduje się żadna informacja, która potwierdzałaby, że mąż skarżącej wykonywał jakiekolwiek czynności służbowe w SB.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. Zgodnie z tym przepisem, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.
Jak wynika z treści przytoczonego przepisu, decyzja o wyłączeniu zastosowania ograniczeń przewidzianych w art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy ma charakter uznaniowy. Wymaga przy tym podkreślenia, że działanie w ramach uznania administracyjnego nie oznacza, że organ administracji publicznej jest uprawniony do dowolnego działania czy rozstrzygania na podstawie przesłanek niemających obiektywnego uzasadnienia. Orzekający w sprawie organ jest bowiem zobowiązany do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Natomiast sąd, kontrolując decyzję uznaniową, jest obowiązany zbadać, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08 (wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych), stwierdził, że zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Natomiast wybór rozstrzygnięcia w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną. Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności. W orzecznictwie sądów administracyjnych konsekwentnie zwraca się uwagę na znaczenie, jakie ma prawidłowe uzasadnienie decyzji uznaniowej. Wskazuje się, iż wymogi, jakim powinna odpowiadać decyzja wydana w ramach uznania administracyjnego, są dalej idące niż ma to miejsce w odniesieniu do decyzji związanej. Uzasadnienie decyzji uznaniowej powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Powinno z niego wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione (por. wyroki NSA z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt II GSK 491/09 i z dnia 20 lipca 2011 r. sygn. akt I OSK 2006/10).
Co szczególnie istotne w realiach tej sprawy, zaskarżona decyzja została wydana po dwukrotnym uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydanych uprzednio rozstrzygnięć organu w sprawie z wniosku skarżącej o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r..
Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 września 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2376/19 uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2019 r., natomiast wyrokiem z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3775/21 Sąd uchylił kolejną decyzję organu w tej sprawie z dnia [...] września 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawarł w uzasadnieniach obu powołanych wyroków ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania, którymi Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji był związany na podstawie art. 153 p.p.s.a.
W wyroku z dnia 10 września 2020 r. sąd wskazał, że nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy jest "kwestia charakteru służby męża skarżącej pełnionej na rzecz totalitarnego Państwa". Zdaniem Sądu, "organ odstąpił od oceny tego, czy w okresie od 1 grudnia 1952 r. do 31 maja 1954 r. wymieniony realizował zadania charakteryzujące totalitarny ustrój, czy też zwykłe, standardowe działania podejmowane w służbie publicznej, tj. na rzecz państwa jako takiego w ramach służby publicznej". Sąd wskazał też, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. akt I OSK 1895/19 wyjaśnił, że "unormowanie zawarte w art. 8a ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) należy wykładać jako dany przez ustawodawcę organowi administracji publicznej instrument służący wszechstronnemu zbadaniu sprawy określonego funkcjonariusza w celu zweryfikowania, czy funkcjonariusz ten objęty ustawowym domniemaniem "służby na rzecz totalitarnego państwa" jest w istocie osobą, której wysokość świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego powinna być ustalana na podstawie restrykcyjnych przepisów znajdujących aksjologiczne uzasadnienie wyłącznie do tych osób, które angażowały się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego jego zadań i funkcji i których prawa – z tego właśnie względu – zostały nabyte niesłusznie z perspektywy aksjologii demokratycznego państwa prawnego".
W wyroku z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3775/21 WSA w Warszawie podkreślił z kolei, że "organ nie przywołał żadnych działań, czy zadań skarżącego, godzących w prawa i wolności obywatelskie. Organ nie wykazał na tym etapie sprawy, aby C.J. angażował się w sposób bezpośrednio ukierunkowany na realizowanie zadań i funkcji charakterystycznych dla ustroju państwa totalitarnego i nie stwierdził nadto, aby wymieniony tego rodzaju zadania wykonywał. [...] W zaskarżonej decyzji organ nie przypisał C.J. żadnych konkretnych działań, nie wskazał na żadne konkretne czynności podejmowane w okresie 1 roku i 6 miesięcy służby, które wskazywałyby na zindywidualizowane zaangażowanie skarżącego w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, naruszenie praw i wolności obywatelskich. W związku z powyższym zaskarżoną decyzję uznać należało za dowolną, a zatem wydaną z naruszeniem art. 80 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy."
W drugim z powołanych wyroków sąd uznał za zasadny również podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 10 k.p.a., "albowiem organ przed wydaniem decyzji nie zawiadomił strony o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów, co również mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy."
W związku z powyższym sąd nakazał organowi przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uwzględnienie wskazań WSA w Warszawie zawartych w wyroku z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2376/19 dotyczących dokonania wyczerpującej oceny tego, czy sprawa niniejsza stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Przed wydaniem decyzji organ został również zobowiązany do umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów.
W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, organ nieprawidłowo zastosował się do wyżej przytoczonych wskazań i oceny prawnej zawartych w wyrokach z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 2376/19 oraz z dnia 12 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 3775/21, czym naruszył art. 153 p.p.s.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Po pierwsze, ponownie rozpatrując sprawę, organ nie wskazał jakichkolwiek konkretnych działań lub czynności podejmowanych przez C.J. w okresie 1 roku i 6 miesięcy służby, które wskazywałyby na zindywidualizowane zaangażowanie skarżącego w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, naruszenie praw i wolności obywatelskich, do czego został jednoznacznie zobowiązany przez sąd we wskazanych wyrokach. Podjęta przez organ próba argumentacji zajętego stanowiska sprowadza się do stwierdzenia, że skoro mąż skarżącej dobrowolnie wstąpił do służby, to oznacza, że godził się na podejmowanie tego rodzaju czynności. Organ nie był w stanie wykazać na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, by działalność C.J. w Milicji Obywatelskiej wykraczała poza standardowe czynności wykonywane przez szeregowych funkcjonariuszy tej formacji, która – co nie wymaga szerszego komentarza – pełniła wówczas cały szereg funkcji niezwiązanych z ugruntowywaniem władzy państwa totalitarnego. Ponadto organ z niejasnych powodów w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powoływał się na orzecznictwo i opracowania dotyczące funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa. Tymczasem jak wynika z akt administracyjnych mąż skarżącej nigdy nie pełnił służby w SB, był bowiem przez 1 rok i 6 miesięcy funkcjonariuszem Milicji Obywatelskiej. Sposób sformułowania uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ nie dążył do wyjaśnienia okoliczności konkretnej sprawy, lecz posługując się twierdzeniami mającymi jedynie charakter ogólników, dążył do uzasadnienia z góry przyjętej tezy. Taki sposób postępowania organu należy ocenić za stojący w całkowitej sprzeczności z podstawowymi zasadami prowadzenia postępowania wyrażonymi w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.).
Po drugie, zdaniem Sądu, organ zignorował w istocie wskazanie zawarte w uzasadnieniu wyroku WSA w Warszawie z dnia 12 maja 2022 r. dotyczące umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji. Jak wynika z akt administracyjnych, prawomocne orzeczenie w sprawie sygn. akt II SA/Wa 3775/21 wpłynęło do organu w dniu 19 września 2022 r. Organ wydał decyzję po upływie roku, tj. w dniu 25 września 2023 r., nie kierując do skarżącej jakiejkolwiek informacji w sprawie. Powyższe świadczy o całkowitym zignorowaniu wyżej przytoczonych wskazań sądu, a także o lekceważącym podejściu do praw skarżącej do wzięcia czynnego udziału w postępowaniu, a także do uzyskania rozstrzygnięcia w najkrótszym możliwym terminie.
Z powołanych wyżej przyczyn Sąd uznał, że w rozpoznawanej sprawie, organ nie uwzględnił oceny prawnej zawartej w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2020 r. oraz z dnia 12 maja 2022 r. i nie wykonał wskazań co do dalszego postępowania, czym naruszył art. 153 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę, że organ administracji nie wykonał wiążących go wskazań sądu administracyjnego co do sposobu przeprowadzenia postępowania administracyjnego i ustalenia istotnych z punktu widzenia rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy, czym naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd stwierdza, że na obecnym etapie postępowania przedwczesne byłoby odnoszenie się do postawionych w skardze zarzutów naruszenia prawa materialnego, a także wydawanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 145a § 1 p.p.s.a. Instytucja przewidziana w tym przepisie ma bowiem zastosowanie tylko w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. lub stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy. Taka sytuacja nie wystąpiła natomiast w niniejszej sprawie.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, ponownie rozpatrując sprawę, zastosuje się do wyżej przedstawionych wytycznych Sądu, a w szczególności do wytycznych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zawartych w wyrokach z dnia 10 września 2020 r. oraz z dnia 12 maja 2022 r. w zakresie ustalenia wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku".
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Sąd nie orzekał w zakresie kosztów postępowania, bowiem skarżąca, występująca w tej sprawie bez profesjonalnego pełnomocnika oraz zwolniona na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. d) p.p.s.a. z obowiązku uiszczania kosztów sądowych, nie poniosła niezbędnych kosztów postępowania w rozumieniu art. 205 p.p.s.a.