II SA/Wa 2190/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej, uznając, że trudna sytuacja materialna skarżącej nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia w trybie uznaniowym.
Skarżąca W. B. domagała się przyznania renty specjalnej, powołując się na trudną sytuację materialną i szykany związane z działalnością w NSZZ "Solidarność". Prezes Rady Ministrów odmówił przyznania świadczenia, uznając brak szczególnie uzasadnionego przypadku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że choć sytuacja materialna skarżącej jest trudna, nie zaistniały wyjątkowe okoliczności uzasadniające przyznanie renty specjalnej w trybie uznaniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów odmawiającą przyznania renty specjalnej. Skarżąca wnioskowała o świadczenie w wysokości 1500 zł, wskazując na brak dochodów, trudną sytuację materialną oraz przeszłe szykany związane z działalnością w NSZZ "Solidarność". Prezes Rady Ministrów dwukrotnie odmówił przyznania renty, uznając, że zebrany materiał dowodowy nie potwierdza istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku, który uzasadniałby przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd, kontrolując legalność decyzji, stwierdził, że Prezes Rady Ministrów nie naruszył przepisów prawa procesowego ani materialnego. Podkreślono, że przyznanie renty specjalnej ma charakter uznaniowy i wymaga zaistnienia wyjątkowych okoliczności, a sama trudna sytuacja materialna, choć w tej sprawie występuje, nie jest wystarczająca do przyznania świadczenia. W związku z tym, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama trudna sytuacja materialna nie jest wystarczająca. Konieczne jest zaistnienie wyjątkowych okoliczności, takich jak wybitne zasługi lub nadzwyczajne zdarzenie losowe.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS przyznaje rentę specjalną w "szczególnie uzasadnionych przypadkach", co jest pojęciem niedookreślonym podlegającym uznaniu administracyjnemu. Choć organ musi przestrzegać zasad KPA, przyznanie świadczenia wymaga więcej niż tylko trudnej sytuacji materialnej – potrzebne są okoliczności wyjątkowe, które w tej sprawie nie zaszły.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 82 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przepis ten pozwala Prezesowi Rady Ministrów na przyznanie emerytury lub renty w szczególnie uzasadnionych przypadkach na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. "Szczególnie uzasadnione przypadki" są pojęciem niedookreślonym, którego konkretyzacja należy do uznania administracyjnego, ale wymaga więcej niż tylko trudnej sytuacji materialnej – musi istnieć element wyjątkowości (np. wybitne zasługi, nadzwyczajne zdarzenie losowe).
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd oddala ją.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest zobowiązany do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ jest zobowiązany do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie materiału dowodowego, czy okoliczności uzasadniają przyznanie świadczenia.
k.p.a. art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola ta dotyczy przepisów obowiązujących w dacie wydania decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Trudna sytuacja materialna skarżącej nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania renty specjalnej, jeśli nie towarzyszą jej wyjątkowe okoliczności. Organ administracji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i nie naruszył przepisów KPA.
Odrzucone argumenty
Przeszłe szykany związane z działalnością w NSZZ "Solidarność" powinny być podstawą do przyznania renty specjalnej.
Godne uwagi sformułowania
"szczególnie uzasadnionych przypadków" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie i dlatego stwierdzić należy, że organ zasadnie odmówił przyznania skarżącej renty specjalnej.
Skład orzekający
Adam Lipiński
przewodniczący
Janusz Walawski
sprawozdawca
Przemysław Szustakiewicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"szczególnie uzasadniony przypadek\" w kontekście przyznawania renty specjalnej na podstawie art. 82 ust. 1 u.e.r.f.u.s. oraz zakres kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej i faktycznej, a jego zastosowanie wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje granice uznania administracyjnego w przyznawaniu świadczeń socjalnych i pokazuje, że nawet trudna sytuacja życiowa nie zawsze jest wystarczającą podstawą do uzyskania pomocy, jeśli nie towarzyszą jej wyjątkowe okoliczności.
“Czy trudna sytuacja życiowa zawsze gwarantuje rentę specjalną? Sąd wyjaśnia, kiedy liczą się "wyjątkowe okoliczności".”
Dane finansowe
WPS: 1500 PLN
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2190/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2005-11-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-10-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Adam Lipiński /przewodniczący/ Janusz Walawski /sprawozdawca/ Przemysław Szustakiewicz Symbol z opisem 650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku Sygn. powiązane I OSK 1830/06 - Wyrok NSA z 2006-12-20 Skarżony organ Prezes Rady Ministrów Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz Asesor WSA - Janusz Walawski (spr.) Protokolant: - Małgorzata Płodzicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2005 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty specjalnej 1) oddala skargę, 2) przyznaje adwokatowi J. K. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynagrodzenie w kwocie 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) z tytułu zastępstwa procesowego wykonywanego na zasadzie prawa pomocy. Uzasadnienie W. B. wystąpiła do Prezesa Rady Ministrów z wnioskiem o przyznanie renty specjalnej w wysokości 1500 zł. We wniosku podniosła, że nie posiada żadnych dochodów, a w przeszłości była szykanowana w związku z przynależnością do NSZZ "Solidarność". Prezes Rady Ministrów w dniu [...] marca 2004 r. wydał decyzję nr [...], którą odmówił ww. przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do uznania, że w sprawie wnioskodawczyni zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek stanowiący podstawę przyznania renty w trybie szczególnym. Powyższą decyzję, po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie, Prezes Rady Ministrów decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] utrzymał w mocy. W jej uzasadnieniu podał m.in., że przyznanie świadczenia na podstawie art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.) jest możliwe w szczególnie uzasadnionych przypadkach. Przedkładane w toku prowadzonego postępowania przez wnioskodawczynię dokumenty nie odnosiły się do podnoszonych przez nią zarzutów o represjach i szykanach jakich miała doznać w związku z przynależnością do NSZZ "Solidarność". Wnioskodawczyni jest inwalidą II grupy z orzeczoną rentą. Organ wskazał również, że samotnie wychowuje córkę, dla której został ustanowiony kurator. Decyzja Prezesa Rady Ministrów z dnia [...] sierpnia 2004 r. stała się przedmiotem skargi złożonej przez W. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której m.in. wniosła o ustanowienie adwokata i podała kilka faktów związanych z jej życiem rodzinnym, sytuacją materialną i zdrowotną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Na wstępie należy wyjaśnić, że ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w art. 1 § 1 i 2 stanowi, że sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. W świetle kryteriów określonych w powyższym przepisie skarga nie może zostać uwzględniona i podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 82 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.), Prezes Rady Ministrów w szczególnie uzasadnionych przypadkach może przyznać emeryturę lub rentę na warunkach i w wysokości innej niż określone w ustawie. Podkreślić należy, iż pozostawienie tego uprawnienia uznaniowej decyzji organu nie oznacza, iż ma on całkowitą swobodę w tym względzie. Podejmując decyzję w ramach uznania administracyjnego organ jest zobowiązany do bezwzględnego przestrzegania przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Z mocy art. 7 tej ustawy organ zobowiązany był do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zobowiązany był również do wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego zgodnie z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa oraz do uzasadnienia według wymogów określonych w art. 107 § 3 Kpa. Zdaniem Sądu, Prezes Rady Ministrów nie naruszył powyżej określonych reguł procesowych. Podstawę materialnoprawną decyzji wydanej w niniejszej sprawie stanowił powyżej przytoczony art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Użyte w tym przepisie określenie "w szczególnie uzasadnionych przypadkach" jest pojęciem niedookreślonym, którego znaczenie ustalane jest w wyniku przeprowadzonej wykładni, a jego konkretyzacja w indywidualnych przypadkach należy do sfery uznania organów administracji publicznej. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja ma charakter uznaniowy, a taka decyzja może być uchylona przez Sąd w sytuacji, gdy zostanie stwierdzone, że została wydana z naruszeniem przepisów prawa procesowego lub materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniu można mówić wówczas, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. W rozpoznawanej sprawie organ dokonał szczegółowej analizy i oceny sytuacji bytowej i materialnej skarżącej oraz jej rodziny i przyznał, że jest ona bardzo trudna. Słusznie jednak zauważył, że te okoliczności nie uzasadniają przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem decyzja o ich przyznaniu musi mieć uzasadnienie nie tylko w złej sytuacji bytowej, ale muszą zaistnieć okoliczności, które mogłyby być uznane za wyjątkowe – np. wybitne zasługi wnioskodawcy w określonych dziedzinach życia publicznego, czy też nadzwyczajne zdarzenie losowe. Taka sytuacja nie zaistniała w rozpoznawanej sprawie i dlatego stwierdzić należy, że organ zasadnie odmówił przyznania skarżącej renty specjalnej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI