III SA/Kr 254/20
Podsumowanie
WSA w Krakowie oddalił skargę na decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego należącego do zasobu Policji, uznając, że osoby zajmujące go po śmierci funkcjonariusza nie miały do niego tytułu prawnego.
Sprawa dotyczyła skargi K. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, który był przydzielony jej zmarłemu ojcu, funkcjonariuszowi Policji. Sąd administracyjny uznał, że przepisy ustawy o Policji mają pierwszeństwo przed Kodeksem cywilnym i ustawą o ochronie praw lokatorów w kwestii lokali pozostających w dyspozycji Policji. Skarżąca wraz z rodziną nie spełniała przesłanek do dalszego zajmowania lokalu, co skutkowało oddaleniem skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie rozpoznał skargę K. R. (działającej w imieniu własnym oraz małoletnich córek N. i S. R.) na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji nakazującą opróżnienie lokalu mieszkalnego nr [...] na os. P w K. Lokal ten został pierwotnie przydzielony zmarłemu ojcu skarżącej, M. B., na podstawie decyzji z 1988 r. Po jego śmierci lokal zajmowała córka K. R. wraz z mężem D. R. i dwiema małoletnimi córkami. Organy administracji uznały, że osoby te nie są uprawnione do zajmowania lokalu, ponieważ nie są funkcjonariuszami Policji ani nie spełniają przesłanek do uzyskania policyjnej renty rodzinnej, a tym samym zajmują lokal bez tytułu prawnego. Sąd administracyjny, oddalając skargę, podkreślił, że przepisy ustawy o Policji dotyczące lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji Policji mają charakter szczególny i wyłączają zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (w tym art. 691 k.c. o wstąpieniu w stosunek najmu) oraz ustawy o ochronie praw lokatorów. Sąd stwierdził, że lokal nadal pozostaje w dyspozycji organów Policji, a skarżąca nie wykazała posiadania tytułu prawnego do jego zajmowania, co obligowało organ do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji. Sąd uznał, że długoletnie zajmowanie lokalu i wywiązywanie się z obowiązków lokatorskich nie miały znaczenia dla legalności decyzji, ze względu na bezwzględnie obowiązujący charakter przepisu.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, osoby te nie posiadają tytułu prawnego do zajmowania lokalu, ponieważ przepisy ustawy o Policji mają pierwszeństwo przed przepisami Kodeksu cywilnego i ustawy o ochronie praw lokatorów, a krąg osób uprawnionych jest ściśle określony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o Policji dotyczące lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji Policji stanowią regulację szczególną, wyłączającą zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego (w tym art. 691 k.c.) oraz ustawy o ochronie praw lokatorów. Skarżąca nie spełniała przesłanek do uzyskania tytułu prawnego do lokalu po zmarłym funkcjonariuszu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.o. Policji art. 90
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 95 § ust. 3 pkt 3
Ustawa o Policji
u.o. Policji art. 95 § ust. 4
Ustawa o Policji
Pomocnicze
u.o. Policji art. 97 § ust. 5
Ustawa o Policji
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów art. 14 § ust. 2
u.z.e.f.p. art. 29
Ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin
u.o.p.l. art. 3 § ust. 2
Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego
k.c. art. 691
Kodeks cywilny
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustawy o Policji dotyczące lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji Policji mają charakter szczególny i wyłączają zastosowanie przepisów Kodeksu cywilnego oraz ustawy o ochronie praw lokatorów. Skarżąca nie spełnia przesłanek do uzyskania tytułu prawnego do lokalu po zmarłym funkcjonariuszu. Art. 95 ust. 3 ustawy o Policji ma charakter bezwzględnie obowiązujący i obliguje organ do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu po spełnieniu przesłanek. Lokal nadal pozostaje w dyspozycji organów Policji, co potwierdzają dokumenty i orzecznictwo.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie art. 691 k.c. i wstąpienie w stosunek najmu lokalu. Niewłaściwe zastosowanie art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów. Niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Nieuwzględnienie słusznego interesu stron i długoletniego zajmowania lokalu. Niewykazanie przez organy, że lokal pozostaje w ich dyspozycji.
Godne uwagi sformułowania
Przepisy ustawy o Policji stanowią przepis szczególny w odniesieniu do przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów i kodeksu cywilnego. Dyspozycja lokalami służbowymi wynika nie faktu prawa własności Skarbu Państwa, lecz z możliwości faktycznego dysponowania nimi na potrzeby instytucji. Przepis art. 95 ust. 3 ustawy o Policji ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, co oznacza że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego po zaistnieniu określonych w przepisach przesłanek musi być wydana. Okoliczności długoletniego zajmowania przez skarżącą i jej rodzinę spornego lokalu, wywiązywania się z obowiązków lokatorskich, sytuacji materialnej i zdrowotnej rodziny pozostawały więc bez znaczenia dla dokonanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Skład orzekający
Barbara Pasternak
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Michna
członek
Janusz Bociąga
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie prymatu przepisów szczególnych ustawy o Policji nad Kodeksem cywilnym i ustawą o ochronie praw lokatorów w zakresie lokali policyjnych oraz bezwzględnie obowiązującego charakteru art. 95 ust. 3 ustawy o Policji."
Ograniczenia: Dotyczy wyłącznie lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji i sytuacji osób nieposiadających do nich tytułu prawnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje konflikt między prawem administracyjnym (specjalnym) a cywilnym w kontekście lokali służbowych, co jest częstym problemem prawnym. Pokazuje też, jak przepisy bezwzględnie obowiązujące ograniczają możliwość uwzględnienia indywidualnej sytuacji stron.
“Czy można stracić mieszkanie służbowe po śmierci rodzica, nawet jeśli mieszkało się w nim latami?”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
III SA/Kr 254/20 - Wyrok WSA w Krakowie Data orzeczenia 2020-09-17 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2020-02-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Sędziowie Barbara Pasternak /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Michna Janusz Bociąga Symbol z opisem 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych Hasła tematyczne Policja Sygn. powiązane III OSK 4595/21 - Wyrok NSA z 2024-06-26 Skarżony organ Komendant Policji Treść wyniku oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 2067 Art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Barbara Pasternak (spr.) Sędziowie: WSA Janusz Bociąga WSA Ewa Michna po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi K. R. działającej w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletnich N. R. i S. R. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu mieszkalnego skargę oddala Uzasadnienie Decyzją nr [...] z dnia 27 września 2019 r., na podstawie art. 104 § 1 kpa w związku z art. 90, art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust. 4 oraz art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz.U.2019.161 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz.U.2013.1170 ze zm.) Komendant Miejski Policji nakazał K. R. wraz z niepełnoletnią N. R. oraz niepełnoletnią S. R., D. R. opróżnienie z osób i rzeczy lokalu mieszkalnego nr [...] na os. P w K. W uzasadnieniu organ podał, że lokal mieszkalny nr [...] na os. P w K, na podstawie decyzji Naczelnika Wydziału Inwestycji i Remontów WUSW, o przydziale lokalu mieszkalnego z dnia 18 lutego 1988 r. nr [...] uzyskał M. B. Do wspólnego zamieszkiwania z funkcjonariuszem w w/w lokalu zostali uprawnieni: żona – A. B. oraz syn P. B. i córka K. B. Zgodnie z art. 90 ustawy o Policji na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów. Lokal mieszkalny położony w K, os. P należy do kategorii mieszkań o której mowa w przytoczonym wyżej przepisie i pozostaje w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. W dniu 23 maja 2019 r. zmarł M. B. Po śmierci najemcy mieszkanie zajmują jego córka K. R. wraz z mężem D. R. oraz nieletnimi córkami N. i S. W/w osoby są nieuprawnione do świadczeń w resorcie spraw wewnętrznych i administracji, zgodnie z przepisem art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 roku o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t.j. Dz.U.2018.132 ze zm.). Przepis ten stanowi, że prawo do zajmowania lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji organów Policji mają emeryci i renciści policyjni. Prawo to przysługuje ponadto członkom ich rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. W związku z powzięciem powyższych informacji w dniu 29 lipca 2019 r., na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego na os. P w K. Organ wyjaśnił, że podnoszona przez strony w trakcie postępowania kwestia niezrealizowania wykupu mieszkania, nie była związana ze zgonem najemcy, bowiem zgoda na wykup została cofnięta pismem [...] z dnia 19 grudnia 2016 r. z uwagi na negatywną przesłankę współposiadania przez Pana M. B. w udziale wynoszącym 1/18 części lokalu mieszkalnego nr [...] położonego na os. U w K oraz w 1/13 części nieruchomości mieszkalnej położonej w miejscowości N - G. Wskazano nadto, że do osób nieuprawnionych do świadczeń z resortu spraw wewnętrznych i administracji odnosi się przepis art. 95 ustawy o Policji taksatywnie wymieniający przypadki, w których wydaje się decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego. Ust. 3 pkt 3 wskazanego artykułu statuuje, że decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się (...) w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Z kolei art. 95 ust. 4 stanowi, iż: "Decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Zgodnie z brzmieniem § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów, w stosunku do osób zajmujących lokal bez tytułu prawnego, decyzje w sprawach opróżnienia lokali mieszkalnych podejmuje będący dysponentem lokali kierownik jednostki organizacyjnej Policji, w którego dyspozycji pozostają te lokale - w tym przypadku jest to Komendant Miejski Policji. W świetle powyższego stanu faktycznego, zajmowanie lokalu mieszkalnego na os. P w K przez K. R., niepełnoletnią N. R. i S. R., oraz D. R. jako osoby nieuprawnione w resorcie spraw wewnętrznych, skutkuje wydaniem decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego bez prawa do innego lokalu mieszkalnego. Od powyższej decyzji odwołania wnieśli D. R. oraz K. R. działająca również w imieniu małoletnich dzieci działająca przez pełnomocnika. Odwołujący zarzucił naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 kpa, oraz art. 8 kpa. Odwołująca zarzuciła naruszenie przepisów: - art. 691 Kodeksu cywilnego w związku z art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 2005. 398 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż strony postępowania zajmują przedmiotowy lokal bez uprawnienia, - art. 7 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie wyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes stron niniejszego postępowania i wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego bez prawa do innego lokalu mieszkalnego; - art. 8 kpa, poprzez nie przyczynienie się przez organ do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować równość wobec prawa oraz podważenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. Decyzją z dnia 12 grudnia 2019 r. nr [...], na podstawie art. 127 § 2, art. 138 § 1 pkt 1 kpa, art. 95 ust. 3 pkt 3 i ust 4, art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podał, co następuje: Kwestie dotyczące mieszkań przeznaczonych dla policjantów regulują przepisy zawarte w rozdziale ósmym ustawy o Policji oraz wydane na jej podstawie przepisy wykonawcze w postaci rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów. Zgodnie z art. 97 ust. 5 ustawy o Policji, przydział i opróżnianie mieszkań oraz załatwianie spraw, o których mowa w art. 91, 92, 94 i 95 ust. 2-4, następuje w formie decyzji administracyjnej. Przepis art. 95 ustawy o Policji stwarza podstawy do wydawania decyzji administracyjnych o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajmowanego przez policjantów, emerytów i rencistów policyjnych, a także osoby nieuprawnione. Zgodnie z art. 90 ustawy "Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów." Według art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego (Dz.U.2018.1234 ze zm.), przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...), jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Tak więc regulacje prawne dotyczące policyjnych mieszkań służbowych stanowią rozwiązania szczególne wobec zasad ogólnych prawa lokalowego, w związku z czym rządzą się właściwymi jedynie sobie zasadami. Stosownie do postanowień art. 30 ust. 1 pkt 7 w związku art. 64 ust. 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 stycznia 1959 r. Prawo lokalowe (Dz.U.1962. 47. 227, ze zm.), mieszkania przeznaczone na zakwaterowanie funkcjonariuszy Milicji Obywatelskiej, nie podlegały publicznej gospodarce lokalowej, realizowanej na danym terenie przez jednostki władzy publicznej szczebla podstawowego. Konsekwencją tego stanu rzeczy był z jednej strony fakt, iż nie one przydzielały takie lokale, a z drugiej niestosowanie Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego do spraw dotyczących takich mieszkań (które zostały przekazane do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne). Nadmienić należy, iż taki stan rzeczy został zaaprobowany również przez orzecznictwo sądowe (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 16 listopada 1979 r. - sygn. akt SN III CZP 25/79). Dopiero w tym kontekście - odrębności źródeł prawa -resortowych uregulowań mieszkaniowych oraz koniecznością zakwaterowania funkcjonariuszy — należy rozważyć status prawny tych mieszkań, jak również tryb ich przekazywania, przydzielania oraz opróżniania. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy należy wspomnieć, iż obecnie, na określenie uprawnień jednostek Policji do zasiedlania takich mieszkań, zarówno wspomniana już wyżej ustawa o Policji w art. 90, jak również szczegółowo regulujące omawianą materię przepisy rozporządzenia MSWiA z dnia 18 maja 2005 r. w § 1 ust. 1 (pośrednio - poprzez odesłanie) oraz w § 14 ust. 1, posługują się terminem dyspozycyjności. Niestety żaden akt prawny nie podaje legalnej definicji tego pojęcia, jednakże było ono przedmiotem rozważań sądownictwa cywilnego, jak też znajduje wyraz w stosowanej praktyce lokalowej na terenie całego kraju. W szczególności kwestia ta została rozstrzygnięta w wyrokach z dnia 31 maja 1999 r. Sądu Rejonowego (sygn. akt [...]) oraz z dnia 20 grudnia1999 r. Sądu Okręgowego (sygn. akt [...]), gdzie stwierdzono, iż zasadniczym elementem treści tak określonego stosunku prawnego jest uprawnienie dysponenta do wydawania przydziałów tego mieszkania jako lokalu służbowego, czyli każdorazowego wskazywania jego najemcy. W uzasadnieniu wyroku z dnia 31 maja 1999 r. stwierdzono, iż przeniesienie własności nieruchomości ze Skarbu Państwa na rzecz Gminy (...) nie może jednak równocześnie wywoływać skutku w postaci ustania dyspozycyjności Skarbu Państwa - Komendy Wojewódzkiej Policji nad spornym lokalem. Dyspozycja lokalami służbowymi wynika nie faktu prawa własności Skarbu Państwa, która przysługiwałaby mu do owych lokali, lecz z możliwości faktycznego dysponowania nimi na potrzeby instytucji. Sąd stwierdził również, że istnieje odrębna od własności i zarządu kategoria prawna dyspozycji lokalami. Pomimo, iż nie jest ona zdefiniowana, to ze wskazania podmiotów, których dotyczy, wynika, że chodzi o odrębny tryb korzystania z owych lokali. Jeszcze raz podkreślić należy, iż przepisy ustawy o Policji stanowią przepis szczególny w odniesieniu do przepisów ustawy o ochronie praw lokatorów i kodeksu cywilnego. Dlatego też sprawy przydziałów lokali pozostających w dyspozycji jednostek podległych ministrowi właściwemu ds. wewnętrznych zostały wyłączone spod działania Prawa lokalowego oraz Kodeksu cywilnego i przekazane wyłącznie do właściwości organów spraw wewnętrznych, działających w tym przypadku jako organy administracyjne. Lokal mieszkalny znajdujący się na os. P w K przydzielony Panu M. B. a obecnie zajmowany przez Panią K. R. wraz z mężem D. R. i dziećmi: N. R. i S. R., należy więc do kategorii mieszkań, o których mowa w art. 90 ustawy o Policji. Krąg osób uprawnionych do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji jest zawężony i wyczerpująco wymieniony w art. 89 ustawy o Policji oraz ustawie z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. 2016. 708 ze zm.), której postanowienia art. 29 ust. 1 i 2 dają prawo do zajmowania takich mieszkań emerytom i rencistom policyjnym oraz członkom rodzin uprawnionym do renty rodzinnej po funkcjonariuszach, którzy w chwili śmierci spełniali warunki wymagane do uzyskania emerytury lub renty policyjnej oraz po zmarłych emerytach lub rencistach. K. R. ani członkowie jej rodziny nie są i nigdy nie byli funkcjonariuszami Policji, nie posiadają również uprawnień do policyjnej renty rodzinnej. Do osób nieuprawnionych do świadczeń z resortu spraw wewnętrznych i administracji odnosi się przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji, który stanowi, że "decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90, przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby — bez tytułu prawnego." W myśl natomiast art. 95 ust. 4 w/w ustawy decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu. Zajmowany przez zainteresowanych lokal nadal znajduje się w dyspozycji Komendanta Miejskiego Policji. Według art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego, przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów (...), jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. Organ I instancji, jako dysponent lokalu, działając na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji działał więc na podstawie przepisów prawa. Skoro ustawa o ochronie praw lokatorów stosowana jest w stosunku do lokali pozostających w dyspozycji Policji jedynie w ograniczonym zakresie, to w stosunku do tych mieszkań pierwszeństwo mają przepisy ustawy o Policji. Rozumiejąc trudną sytuację rodziny R. trzeba podkreślić, że organy administracji publicznej zobowiązane są do działania na podstawie i w granicach prawa. Należy zaznaczyć, że art. 95 w/w ustawy obliguje organ administracyjny do wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego, po spełnieniu zawartych w nim przesłanek. Artykuł 95 ust. 3 ustawy o Policji ma charakter przepisu bezwzględnie obowiązującego, co oznacza że decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego po zaistnieniu określonych w przepisach przesłanek musi być wydana. Ustawodawca nie przewidział żadnych okoliczności, które umożliwiałyby organowi odstąpienie od jej wydania i w ten sposób czyniły możliwość różnicowania podmiotów ze względu na ich sytuację życiową. W zaistniałej sytuacji brak jest możliwości prawnych przydzielenia lokalu położonego na os. P w K i K. R. jako osobie nieuprawnionej. Jednocześnie trzeba podkreślić, że organ I instancji pismem z dnia 19 grudnia 2016 r. cofnął M. B. zgodę na wykup zajmowanego lokalu, z uwagi na fakt posiadania przez wymienionego tytułu prawnego do 2 lokali mieszkalnych, na zasadzie współwłasności. Nie było więc możliwości wykupu przedmiotowego lokalu przez M. B. Należy stwierdzić, że organ I instancji w sposób prawidłowy zebrał materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie i właściwie ustalił stan faktyczny sprawy. Prawidłowo zostały też zastosowane resortowe przepisy dotyczące lokali mieszkalnych pozostających w dyspozycji Policji. Opróżnienie lokalu mieszkalnego zajmowanego przez osoby nieuprawnione leży również w interesie społecznym. Zgodnie z art. 7 kpa "w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli". Bez wątpienia w interesie społecznym i słusznym interesie obywateli leży zapewnienie bezpieczeństwa i porządku publicznego na terenie podległym Komendantowi Miejskiemu Policji. W tym celu niezbędne jest zapewnienie podległym policjantom mieszkań służbowych, zwiększy to bowiem efektywność funkcjonariuszy i ich gotowość do służby dla dobra obywateli. Zaskarżona decyzja ma na celu opróżnienie lokalu przeznaczonego dla policjantów i przydzielenie go policjantowi. Wydanie zaskarżonej decyzji jest więc w interesie społecznym polegającym na zapewnieniu bezpieczeństwa i porządku publicznego. Na powyższą decyzję K. R. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów: - art. 691 Kodeksu cywilnego poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż strony postępowania zajmują przedmiotowy lokal bez uprawnienia, w sytuacji gdy zachodziły przesłanki do ustalenia wstąpienia w stosunek najmu przedmiotowego lokalu; - art. 3 ust. 2 ustawy o ochronie praw lokatorów mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie iż przepisy ustawy stosuje się jedynie w ograniczonym zakresie w przedmiotowej sprawie; - art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, niezebranie całego materiału dowodowego w sprawie, a w konsekwencji przyjęcie, że skarżący nie dysponują tytułem prawnym do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego na oś. P w K; - art. 6 i 7 kpa poprzez nieuwzględnienie, że organy administracji publicznej w swoich działaniach powinny mieć na celu zarówno interes społeczny, jak również słuszny interes stron, w tym także interes skarżących, którzy od wielu lat zajmowali lokal, wywiązując się sumiennie ze swych obowiązków lokatorskich. Podniesiono, że M. B. - ojciec K. R. oraz dziadek małol. N. i S. R. zawarł w dniu 3 czerwca 1988 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego numer [...] położonego w K przy oś. P ze Spółdzielnią Mieszkaniową "[...]" i w lokalu tym zamieszkiwał ze swoją rodziną do swojej śmierci. Lokal ten stanowił centrum życiowe jego oraz jego rodziny. W chwili śmierci M. B. w lokalu zamieszkiwała jego córka K. R., wnuki N. R. i S. R. oraz zięć D. R. W zaistniałej sytuacji uznać należy, że strony niniejszego postępowania wstąpiły w stosunek najmu przedmiotowego lokalu na podstawie art. 691 k.c. i posiadają tytuł prawny do zajmowanego lokalu. W związku z powyższym już z tego powodu brak jest podstaw do wydania decyzji nakazującej stronom postępowania opróżnienie przedmiotowego lokalu. Według skarżącej w niniejszej sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego o ustaleniu wstąpienia w stosunek najmu, albowiem przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Gminy. Organy Policji nie wykazały zaś, aby przedmiotowa nieruchomość pozostawała w ich dyspozycji. Brak jest jakiejkolwiek decyzji potwierdzającej ten fakt. Status zajmowanego przez skarżących lokalu, przesądza również o tym, że do lokalu takiego mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 §§ kc. Podniesiono nadto, że organ wydający decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego winien zbadać kwestię przydzielenia innego lokalu mieszkalnego. Przyznanie takiego lokalu winno zaś być związane z badaniem sytuacji osobistej osób, których decyzja o opróżnieniu lokalu mieszkalnego dotyczy. W odpowiedzi na skargę organ administracji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2019. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2019.2325) dalej – ppsa, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 ppsa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 ppsa. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu na podstawie wyżej wymienionych ustaw, Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 93 ust. 3 pkt. 3 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. 2018. 2096 ze zm). Przepisy te stanowią, że: "Decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. Decyzję o opróżnieniu lokalu wydaje się w stosunku do wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu." Stosownie natomiast do art. 90 ustawy, :"Na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów" Z akt sprawy wynika, że lokal mieszkalny nr [...] na Os. P w K pozostaje w dyspozycji organów Policji. Decyzją Naczelnika Wydziału Inwestycji i Remontów WUSW z dnia 18 lutego 1988 r., nr [...] lokal ten został przydzielony M. B., pracownikowi WUSW, ojcu skarżącej. W ww. decyzji wskazano, że lokal pozostaje w dyspozycji WUSW (decyzja, k. 7 akt adm.). Lokal ten został przydzielony ojcu skarżącej po zwolnieniu przez funkcjonariusza zajmującego go na podstawie przydziału nr [...] z dnia 8 sierpnia 1975 r. (k. 3, i 6 akt adm.). Status przedmiotowego lokalu potwierdza nadto treść korespondencji prowadzonej miedzy KM Policji a Wydziałem Skarbu UM, w związku z czynionymi przez M. B. staraniami o wykup lokalu, do którego to wykupu ostatecznie nie doszło (pismo Komendanta Miejskiego Policji z dnia 19 grudnia 2016 r. o cofnięciu zgody na wykup lokalu, k. 30 akt adm.). Powyższe dokumenty wskazują, iż od daty wydania decyzji przydziałowej na rzecz ojca skarżącej do chwili obecnej przedmiotowy lokalu nie utracił statusu lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji. Zatem zarzut skargi, że organy nie wykazały, aby lokal ten pozostawał w ich dyspozycji z uwagi na brak jakiejkolwiek decyzji potwierdzającej ten fakt nie zasługuje na uwzględnienie. Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Wa 1801/13 (LEX nr 1562277): "Dyspozycja organów Policji nie wiąże się automatycznie z prawem własności. Lokale mieszkalne dla policjantów uzyskiwane są w wyniku działalności inwestycyjnej, albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej. Są to lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych. Jak wyraził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z 20 czerwca 2001 r., CKN 683/00 lokalem będącym w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania kto jest uprawniony do zamieszkiwania w lokalu lub nie, przy uwzględnieniu zapisów ustawy o Policji". Powyższe stanowisko, jednolite w orzecznictwie dotyczącym przepisów rozdziału 8 ustawy o Policji należy w całości podzielić. Sąd w tamt. wyroku zwrócił też uwagę, że w przepisach prawa powszechnie obowiązującego brak umocowania do rozstrzygania w kwestii przekazania lokalu do dyspozycji organom policyjnym w jednej z wymienionych form przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Tym samym do kognicji sądu administracyjnego nie należą sprawy dotyczące przekazania lokalu mieszkalnego do dyspozycji organów policyjnych czy też ewentualne spory powstałe na tle w czyjej dyspozycji pozostaje dany lokal mieszkalny. Skarżąca twierdzi, że ojciec zawarł w dniu 3 czerwca 1988 r. umowę najmu lokalu mieszkalnego, zatem skoro do chwili jego śmierci w lokalu tym zamieszkiwała skarżąca z mężem i córkami, to wstąpili oni w stosunek najmu tego lokalu na podstawie art. 691 k.c. Stanowisko powyższe nie znajduje podstawy w obowiązującej regulacji dotyczącej mieszkań funkcjonariuszy Policji. Zawarcie przez M. B. w dniu 3 czerwca 1988 r. umowy o najem lokalu mieszkalnego z podmiotem uprawnionym było czynnością wtórną wobec decyzji o przydziale, która stanowiła wyłączny tytuł prawny do zajmowania spornego mieszkania. Natomiast odnośnie do zarzutu pominięcia przez organy treści art. 691 k.c. stwierdzić należy co następuje: przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U.2018.1234 ze zm.) stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej. W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów tymi przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Wewnętrznej oraz ich rodzin (Dz.U. 2016.708 ze zm.) mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Regulują one w sposób szczególny status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego. Status zajmowanego przez skarżącą lokalu przesądza również o tym, że do lokalu tego nie mają zastosowania przepisy kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c. Skoro bowiem prawo do takich lokali, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanych powyżej przepisów, to regulacje zawarte w kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Skoro więc z prawidłowych ustaleń organu wynika, że skarżąca nie jest funkcjonariuszem Policji ani nie spełnia przesłanek z art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) albowiem nie jest emerytem lub rencistą policyjnym albo osobą uprawnioną do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania renty lub emerytury policyjnej, to zasadnie organ uznał, że nie posiada tytułu prawnego do zajmowania lokalu mieszkalnego położonego w K, Os. P. Wobec bezwzględnie obowiązującego charakteru przepisu art. 95 ust. 3 ustawy o Policji nie mogły także odnieść pożądanego przez skarżącą rezultatu zarzuty dotyczące nieuwzględnienia przez organ interesu skarżących jako słusznego interesu stron. Okoliczności długoletniego zajmowania przez skarżącą i jej rodzinę spornego lokalu, wywiązywania się z obowiązków lokatorskich, sytuacji materialnej i zdrowotnej rodziny pozostawały więc bez znaczenia dla dokonanej przez Sąd oceny legalności zaskarżonej decyzji. Ubocznie jedynie należy zauważyć należy (nie było to zarzutem skargi), że powołany przez skarżącą w odwołaniu wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r. sygn. K 27/15 nie dotyczy przepisów ustawy o Policji, na podstawie których wydana została zaskarżona decyzja. Odnosi się on do przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. 2017. 1201.1475). Natomiast na status mieszkań służbowych przydzielanych policjantom zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 15 listopada 2017r. sygn. akt SK 29/16 (Dz.U.2017.2174), którym orzekł, że art. 90 w związku z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067), w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) są zgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro zatem zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie a Sąd kontrolując zaskarżoną decyzją nie stwierdził istnienia innych wad skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego, na podstawie art. 151 ppsa należało orzec jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę