II SA/Wa 2176/18

II SA/Wa 2176/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-12-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Iwona Maciejuk
Joanna Kube /przewodniczący sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 1438/21 - Wyrok NSA z 2022-10-05
Skarżony organ
Komendant Żandarmerii Wojskowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 173
art. 17a ust. 4 w zw. z art. 94 ust. 3
Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania odprawy w związku ze zwolnieniem ze służby - oddala skargę -
Uzasadnienie
Komendant Główny Żandarmerii Wojskowej decyzją z [...] października 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, z późn. zm.), po rozpoznaniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z [...] sierpnia 2018 r. nr [...] o przyznaniu T. K., zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej [...] sierpnia 2018 r., należności pieniężnych, tj. odprawy w wysokości 100% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnym w ostatnim dniu pełnienia służby.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że do okresu zawodowej służby wojskowej, stanowiącego podstawę ustalenia prawa do odprawy zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym. W ocenie organu, wobec braku definicji czynnej służby wojskowej w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych należało sięgnąć do definicji żołnierza w czynnej służbie wojskowej w rozumieniu ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1459, z późn. zm.), zgodnie z którym w czynnej służbie wojskowej są osoby odbywające lub pełniące zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, terytorialną służbę wojskową, ćwiczenia wojskowe, służbę przygotowawczą, okresową służbę wojskową oraz służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny. Żołnierze zawodowi są żołnierzami w czynnej służbie wojskowej zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (art. 3 ust. 1 ww. ustawy). Do okresu pełnienia czynnej służby wojskowej (na potrzeby ustalenia prawa o wysokości odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej) nie zalicza się jednak okresu pełnienia służby w Policji, nawet jeżeli poprzedzał on bezpośrednio zawodową służbę wojskową co należy wywodzić jednoznacznie z brzmienia art. 17a ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Przywołany przepis stanowi, że okresy służby w określonych formacjach (Policja, Straż Graniczna, Biuro Ochrony Rządu, Służba Ochrony Państwa, Państwowa Straż Pożarna, Służba Więzienna, Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencja Wywiadu, Służba Wywiadu Wojskowego, Służba Kontrwywiadu Wojskowego lub Urząd Ochrony Państwa) zalicza się żołnierzowi do okresów, od których są uzależnione uprawnienia do dodatkowego urlopu wypoczynkowego oraz dodatek za długoletnią służbę wojskową. Ponieważ zaliczanie okresu służby w innych niż Siły Zbrojne formacjach do uprawnień związanych ze stażem służby wojskowej ma charakter wyjątku od zasady, z ogólnych reguł wykładni należy go interpretować ściśle - zarówno co do stażu służby w ściśle określonych formacjach, jak i w zakresie rodzaju uprawnień, do których staż ten się zalicza. Okoliczność nieotrzymania przez stronę odprawy w Policji pozostaje bez wpływu na treść rozstrzygnięcia organu wojskowego, ponieważ art. 118 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067, z późn. zm.) nie ma w żaden sposób zastosowania do ustalania uprawnień żołnierza zawodowego w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Organ stwierdził, że fakt niewypłacenia odprawy policjantowi w związku ze zwolnieniem z tej służby bezpośrednio przed powołaniem do zawodowej służby wojskowej nie czyni okresu służby w Policji okresem równorzędnym z czynną służbą wojskową.
W ocenie organu odwoławczego, Komendant Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] prawidłowo pominął okres pełnienia służby w Policji przy ustalaniu okresu uprawniającego żołnierza do odprawy. Nie istnieje przepis prawa materialnego, na podstawie którego staż służby w Policji podlegałby zaliczeniu do okresu, od którego uzależnione jest prawo i wysokość odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej. Okoliczność nieuzyskania odprawy w Policji, w związku z zaistnieniem przesłanek z art. 118 ustawy o Policji, pozostaje bez wpływu na ustalenie prawa i wysokości odprawy zwalnianego z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. K. wniósł o uchylenie decyzji Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z [...] października 2018 r.
Zaskarżonej decyzji zrzucił:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 118 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że odprawa należy się jedynie za czas służby w wojsku, podczas gdy powinien otrzymać odprawę za cały okres służby państwowej, tj. w Policji i wojsku łącznie,
2. błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na nieustaleniu, że nie otrzymał odprawy za czas służby w Policji, podczas gdy ustalenie takie powinno zostać poczynione i należne świadczenie wypłacone za cały okres pełnienia służby państwowej, tj. w Policji i wojsku łącznie,
3. naruszenie zasady ochrony praw nabytych, zasady sprawiedliwości społecznej, a także zasady zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa oraz niedziałania prawa wstecz, wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - w zakresie swojej właściwości - ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").
W ocenie Sądu, analizowana pod tym kątem skarga T. K. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Żandarmerii Wojskowej z dnia [...] października 2018 r., nr [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Oddziału Żandarmerii Wojskowej w [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...], przyznająca skarżącemu należności pieniężne w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, tj. odprawy w wysokości 100% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnym w ostatnim dniu pełnienia służby - nie naruszają obowiązujących przepisów prawa.
Sąd uznał, że organy Żandarmerii Wojskowej obu instancji, wydając w przedmiotowej sprawie sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się naruszenia przepisów ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 173, z póź. zm.), w szczególności przepisu art. 94 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 tej ustawy, jak również przepisów procesowych.
T. K. z dniem [...] sierpnia 2018 r. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu czasu określonego w kontrakcie. Skarżący, jako żołnierz zawodowy, pełnił nieprzerwanie służbę wojskową od dnia [...] września 2016 r. do [...] sierpnia 2018 r., a więc przez okres 1 roku, 11 miesięcy i 31 dni.
Wobec powyższego, stosownie do przepisu art. 94 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skarżącemu - jako żołnierzowi zwolnionemu z zawodowej służby wojskowej - przysługiwała odprawa w wysokości 100% kwoty uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnymi w ostatnim dniu pełnienia służby.
Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie, i tym samym głównym zarzutem skargi, była natomiast kwestia związana z wykładnią przepisów prawa materialnego, regulujących zagadnienie zaliczania okresu służby w Policji do uprawnień żołnierzy zawodowych, związanych z przyznawaniem im należności finansowych w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, a więc art. 17a ust. 4 w zw. z art. 94 ust. 3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Zgodnie z art. 94 ust. 3 ustawy, do okresu zawodowej służby wojskowej, stanowiącej podstawę ustalenia prawa do odprawy, zalicza się okresy pełnienia nieprzerwanej czynnej służby wojskowej, z wyłączeniem okresów zawieszenia w czynnościach służbowych lub tymczasowego aresztowania, chyba, że prawomocnym orzeczeniem postępowanie karne lub dyscyplinarne, będące przyczyną zawieszenia lub aresztowania, zostało umorzone bądź żołnierz został uniewinniony na podstawie prawomocnego wyroku lub orzeczenia o uniewinnieniu w postępowaniu dyscyplinarnym.
W ocenie Sądu, należy zgodzić się z organem, iż z uwagi na brak definicji czynnej służby wojskowej w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, należy sięgnąć do definicji żołnierza w czynnej służbie wojskowej, w rozumieniu ustawy z dnia 17 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którym w czynnej służbie wojskowej są osoby odbywające lub pełniące zasadniczą służbę wojskową, przeszkolenie wojskowe, terytorialną służbę wojskową, ćwiczenia wojskowe, służbę przygotowawczą, okresową służbę wojskową oraz służbę wojskową w razie ogłoszenia mobilizacji i w czasie wojny.
Z kolei, status osób posiadających stopień policyjny, powoływanych do zawodowej służby wojskowej, reguluje art. 17a ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zaś zaliczenie stażu służby policyjnej do uprawnień w zawodowej służbie wojskowej - przepis art. 17a ust. 4 tej ustawy.
W ocenie Sądu, z regulacji przepisu art. 17a ust. 4 cyt. ustawy wynika jednoznacznie, że okres służby w Policji zalicza się żołnierzowi powołanemu do zawodowej służby wojskowej, w trybie art. 17a ust. 1 ustawy, wyłącznie do uprawnień wymienionych w art. 62 ust. 4 analizowanej ustawy pragmatycznej (vide: staż czynnej służby wojskowej, uprawniający do uzyskania uprawnień do dodatkowego urlopu wypoczynkowego) oraz w art. 80 ust. 1 pkt 3 ustawy (vide: staż czynnej służby wojskowej, uprawniający do uzyskania dodatku za długoletnia służbę wojskową).
Zdaniem Sądu, katalog uprawnień związanych ze stażem służby w Policji i innych formacjach, wymienionych w art. 17a ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, ma charakter zamknięty. Należy bowiem zauważyć, iż w przepisie tym nie zostały wymienione należności finansowe związane ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, w tym w szczególności odprawa, o której mowa w art. 94 ust. 1-3 ustawy.
Wymaga podkreślenia, że ustawodawca, określając sytuację prawną funkcjonariuszy różnych służb mundurowych, często reguluje odmiennie prawa i obowiązki tych funkcjonariuszy. Każda z formacji posiada odrębną regulację ustawową określającą jej charakter i zakres działania. Powyższe odrębności uzasadniają zróżnicowanie zarówno w zakresie dotyczącym statusu, jak i uprawnień funkcjonariuszy różnych służb, a także warunków dotyczących przejścia do poszczególnych służb. Odmienny status policjanta uzasadnia zróżnicowanie jego pozycji prawnej w porównaniu z żołnierzem zawodowym, czy też funkcjonariuszami pozostałych służb mundurowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 sierpnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1354/12 - dostępny pod adresem: https://cbois.nsa.gov.pl).
Zdaniem Sądu, opisane zróżnicowanie, występujące w tych uregulowaniach ustawowych, nie świadczy o nierównym traktowaniu, skoro regulacje te dotyczą odrębnych grup zawodowych, a nie osób charakteryzujących się wspólną istotną cechą relewantną. Ukształtowanie systemu świadczeń dla poszczególnych służb mundurowych leży w gestii ustawodawcy.
Tak więc w zakresie ustalania prawa i wysokości odprawy, żołnierze zawodowi i policjanci korzystają z rozłącznych przepisów ustawowych, które mają charakter komplementarnych rozwiązań pragmatycznych, a więc rozłączność ta wyklucza możliwość posiłkowania się w analizowanej sprawie regulacjami pragmatyki policyjnej. Zatem zarzut naruszenia art. 118 ustawy o Policji, jako nie mającego zastosowania w sprawie, okazał się nieuzasadniony.
Reasumując należy stwierdzić, że przepis art. 94 ust. 1-3 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, regulując sposób ustalenia wysługi, mającej wpływ na prawo i wysokość tej należności, pomija okres służby w Policji, co wynika zarówno z brzmienia art. 94 ust. 3, jak i art. 17a ust. 4 tej ustawy. Tak więc organ, wydając zaskarżoną decyzję, prawidłowo przyjął, że do okresu pełnienia czynnej służby wojskowej (na potrzeby ustalenia prawa o wysokości odprawy w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej) nie zalicza się okresu pełnienia służby w Policji, co należy wywodzić z treści art. 17a ust. 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.