II SA/Wa 2168/23

II SA/Wa 2168/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-05-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek /sprawozdawca/
Arkadiusz Koziarski
Joanna Kube /przewodniczący/
Symbol z opisem
6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne
Żołnierze zawodowi
Sygn. powiązane
III OSK 2377/24 - Wyrok NSA z 2025-01-24
Skarżony organ
Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.), Asesor WSA Arkadiusz Koziarski, , Protokolant referent Magdalena Morawiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2024 r. sprawy ze skargi S.U. na decyzję Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę
Uzasadnienie
Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: Szef SKW/organ) decyzją z dnia [...] września 2023 roku nr [...] (dalej: rozkaz z [...] września 2023 r.) po rozpoznaniu wniosku [...] S.U. (dalej: skarżący/strona) o ponowne rozpatrzenie sprawy rozkazu personalnego Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2023 r. nr [...] (dalej: rozkaz z [...] czerwca 2023 r.) dotyczącego zwolnienia skarżącego ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego (dalej: SKW), postanowił utrzymać w mocy zaskarżony rozkaz personalny.
Ustalono, że Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego pismem z dnia 15 marca 2023 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwolnienia skarżącego ze służby w SKW na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2022 r. poz. 1328, z późn. zm., dalej ustawa o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW) tj. w związku z nabyciem prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych.
Skarżący brał czynny udział w postępowaniu i korzystał z prawa zapoznania się z aktami sprawy oraz zgłaszania wniosków dowodowych.
Po przeprowadzeniu postępowania szczegółowo opisanego w rozkazie personalnym z dnia [...] czerwca 2023 r., Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego zwolnił skarżącego ze służby w SKW na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW tj. w związku z nabyciem prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych.
Wskazał, że zgodnie z powołanym wyżej przepisem funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych. Uznał, że w niniejszej sprawie Szef Służby Kontrwywiadu Wojskowego działając w granicach tzw. uznania administracyjnego był uprawniony do podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Jego zdaniem uznanie administracyjne w niniejszej sprawie polegało na swobodnej ocenie okoliczności faktycznych mających wpływ na realizację ustawowych zadań postawionych przez ustawodawcę przed kierownictwem Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz ocenie interesu Służby Kontrwywiadu Wojskowego, przejawiającego się m.in. w odpowiednim i optymalnym prowadzeniu przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego polityki kadrowej, pozwalającej na skuteczne i sprawne realizowanie zadań postawionych przez ustawodawcę całej formacji. Zauważył, że specyfika służb mundurowych wymaga, by funkcjonariusz po stosunkowo długim okresie służby przeszedł na emeryturę, a ustawodawca może wprowadzić pewne ograniczenia, z czego powinien zdawać sobie sprawę funkcjonariusz, który decyduje się świadomie na podjęcie służby.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący zarzucił rozkazowi personalnemu z [...] września 2023 r. naruszenie:
1) art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w niniejszym przypadku zaszły przesłanki wskazane w tym przepisie umożliwiające zwolnienie skarżącego ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego;
2) przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 w związku z art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775, z późn. zm., dalej jako k.p.a.) poprzez niezebranie i nierozpatrzenie przez organ w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, tj. w szczególności rozważenie, czy zwolnienie ze służby skarżącego nie narusza interesu społecznego - Służby Kontrwywiadu Wojskowego i interesu samego zainteresowanego. niósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie, a z ostrożności procesowej, w razie nieuwzględnienia przez Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego wniosku o uchylenie decyzji, wniósł o zmianę zaskarżonego rozkazu personalnego i uwzględnienie w jego treści § 20 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, zgodnie z którym, w przypadku przewidywanego zwolnienia ze służby z urzędu funkcjonariusza, który nabył prawo do emerytury w pełnym wymiarze, z rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby zapoznaje się tego funkcjonariusza co najmniej na trzy miesiące przed określonym w rozkazie personalnym terminem zwolnienia go ze służby.
Ponownie rozpoznając sprawę Szef SKW decyzją z [...] października 2023 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z [...] czerwca 2023 r.
Szef SKW, stwierdził, że stan faktyczny przedstawiony w zaskarżonym rozkazie personalnym Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2023 r. został ustalony w sposób prawidłowy w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który jest kompletny i nie wymaga uzupełnienia.
W odniesieniu do interpretacji prawnej przesłanki "nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze", analogicznej jak ujęta w zastosowanym w niniejszej sprawie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego, organ ponownie przywołuje wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1457/19, (LEX nr 3010668) w którym Sąd wyjaśnił, że "zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2013 r. poz. 667, z póżn. zm.; dalej: ustawa emerytalna) każdy funkcjonariusz nabywa prawa do emerytury po 15 latach służby. Wysokość świadczenia ustalana jest natomiast według odmiennych zasad dla różnych, ze względu na lata służby, grup funkcjonariuszy. Zwolnienie funkcjonariusza z tytułu nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, o którym mowa w art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. Nr 29, poz. 154 z póżn. zm.), powinno być utożsamiane z okresem 15 lat służby funkcjonariusza, a nie jest ono powiązane z wysokością świadczenia, które zostanie przyznane funkcjonariuszowi po 15 latach służby."
Powołując się na wskazany wyżej wyrok stwierdził, że jego zdaniem nie budzi wątpliwości, że zwolnienie skarżącego na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW było działaniem uprawnionym przez organ, bowiem funkcjonariusz w dniu wydania rozkazu Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z [...] czerwca 2023 r. posiadał prawo do emerytury w pełnym wymiarze, posiadał prawo do emerytury w maksymalnej kwocie stanowiącej 75 % podstawy jej wymiaru. Organ stwierdził, że powołując wyżej wskazany wyrok odnosił się do jego uzasadnienia prawnego, a przede wszystkim do samego faktu, że zapadło ono w sprawie w której organ działał podstawie analogicznej regulacji jak zawarta w art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW tj. w oparciu o art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ora Agencji Wywiadu ( Dz. U. z 2023 r., poz. 1136), zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych. W ocenie organu całkowicie uprawnione więc w okolicznościach niniejszej sprawy było powołanie się przez Organ na przedstawioną w uzasadnieniu tego wyroku interpretację tegoż przepisu, a dokładniej zawartej w niej przesłanki zwolnienia ze służby tj. nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze.
Stwierdził, że określona w tym przepisie tj. art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW przesłanka zwolnienia ma charakter fakultatywny, decyzja w zakresie zwolnienia funkcjonariusza na jej podstawie pozostawiona została Szefowi SKW, który niewątpliwie w niniejszej sprawie był uprawniony do jej podjęcia. Szef SKW w ramach swojej właściwości, kierując się interesem i potrzebami SKW jest zobowiązany do decydowania m.in. o dalszym pozostawaniu poszczególnych funkcjonariuszy w strukturach kierowanej przez siebie Służby w taki sposób, aby zapewnić realizację zadań, do których zgodnie z ustawą z dnia 9 czerwca 2006 r. o Służbie Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służbie Wywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2023 r., poz. 81) została powołana Służba Kontrwywiadu Wojskowego będąca służbą specjalną. Poza sporem pozostaje także, że kształtowanie polityki kadrowej Służby Kontrwywiadu Wojskowego pozostaje w wyłącznych kompetencjach Szefa SKW, bowiem to on jako centralny organ administracji rządowej odpowiada za prawidłową realizację zadań całej formacji, a prawidłowa i skuteczna realizacja zadań Służby, szczególnie w aktualnych warunkach geopolitycznych określa interes SKW, równoważny z interesem społecznym. W niniejszej sprawie uprawniony do tego Organ po rozważeniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym akt osobowych funkcjonariusza określił, że w interesie Służby jest, by skarżący, który uzyskał już prawo do emerytury w pełnym wymiarze został zwolniony ze służby.
Odnosząc się do słusznego interesu skarżącego wskazał, że po zwolnieniu ze służby będzie on uprawniony do otrzymywania przez rok miesięcznego świadczenia pieniężnego w wysokości odpowiadającej uposażeniu zasadniczemu wraz z dodatkami o charakterze stałym, należnymi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.
Organ wskazał, iż nie zachodzą przesłanki uzasadniające zmianę, rozkazu personalnego poprzez zmianę terminu jego zwolnienia, bowiem zostały zachowane zasady wynikające z § 20 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego, zgodnie z którym w przypadku przewidywanego zwolnienia ze służby z urzędu funkcjonariusza, który nabył prawo do emerytury w pełnym wymiarze, z rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby zapoznaje się tego funkcjonariusza co najmniej na trzy miesiące przed określonym w rozkazie personalnym terminem zwolnienia go ze służby. Organ wskazuje, iż skarżący został zapoznany z rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego w dniu [...] lipca 2023 r.
Uznał, że podejmując decyzję o zwolnieniu skarżącego wziął pod uwagę wolę funkcjonariusza do pozostania w służbie, niemniej jednak rozważając zarówno interes społeczny, tożsamy z interesem Służby Kontrwywiadu Wojskowego, jak i słuszny interes strony pierwszeństwo należało przyznać interesowi Służby przejawiającemu się w niniejszej sprawie w utrzymywaniu optymalnej struktury zatrudnienia w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego i zwolnieniu skarżącego ze służby.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj.:
1/ art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 6 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, tj. brak wszechstronnego rozważenia, czy zwolnienie ze służby [...] S.U. nie narusza interesu społecznego - Służby Kontrwywiadu Wojskowego i interesu samego zainteresowanego,
- art. 6, art. 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego prawa do czynnego udziału w postępowaniu w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy przez Szefa SKW, w tym składania wniosków dowodowych oraz żądań, które to naruszenie miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - skarżący nie będąc poinformowany przez organ o zakończeniu postępowania w sprawie i możliwości zgłoszenia dodatkowych wniosków dowodowych, przed wydaniem decyzji ostatecznej, nie zapoznał się z aktami sprawy i nie złożył dokumentów potwierdzających zaprzestanie przez niego pełnienia służby z powodu choroby;
2/ przepisów prawa materialnego, tj.:
- naruszenie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz. U.2022.1328 z późn. zm.) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że w przypadku skarżącego zachodzą przesłanki wskazane w tym przepisie umożliwiające zwolnienie go ze służby w Służbie Kontrwywiadu Wojskowego,
- naruszenie § 20 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz.U.2006.175.1294 z póżn. zm.), poprzez brak zapoznania skarżącego z ostatecznym rozkazem personalnym o zwolnieniu go ze służby co najmniej na trzy miesiące przed określonym w rozkazie personalnym terminem zwolnienia go ze służby,
- naruszenie art. 22 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego (Dz.U.2023.2098 t.j.), poprzez zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 przedmiotowej ustawy przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby skarżącego - skarżący od dnia 21 sierpnia 2023 r. do nadal jest na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby.
Jego zdaniem zaskarżona decyzja narusza art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w związku z art. 6 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie przez organ w sposób wyczerpujący wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, tj. poprzez brak wszechstronnego rozważenia, czy zwolnienie ze służby skarżącego nie narusza interesu społecznego - SKW i interesu samego zainteresowanego. Wskazał, że organ w zaskarżonej decyzji i w rozkazie personalnym odniósł się wyłącznie do ukształtowania jego sytuacji finansowej w konsekwencji zwolnienia ze służby. Skarżący wskazywał, że w razie zwolnienia ze służby nie będzie otrzymywał dodatków: świadczenia motywacyjnego - w wysokości 1.500 zł miesięcznie oraz dodatku za długoletnia służbę w wysokości 1.339 zł miesięcznie. Tak więc uznał, że jego uposażenie nawet w okresie roku od zwolnienia ze służby ulegnie obniżeniu czemu organ nie zaprzeczył. Jego zdaniem słuszny interes społeczny może mieć prymat nad interesem strony, jednak interes ten w sytuacji naruszenia interesu strony, winien zostać przez organ rzetelnie umotywowany. Jego zdaniem słuszny interes społeczny może mieć prymat nad interesem strony, jednak interes ten w sytuacji naruszenia interesu strony, winien zostać przez organ rzetelnie umotywowany. Tymczasem organ w obydwu rozstrzygnięciach wskazuje wyłącznie na jego prawo do kształtowania polityki kadrowej SKW.
Zdaniem skarżącego organ, w toku postępowania w sprawie ponownego rozpoznania sprawy zakończonej rozkazem personalnym Szefa SKW, naruszył również art. 6, art 8, art. 9 i art. 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżącego prawa do czynnego udziału w tym postępowaniu. Przy czym według skarżącego naruszenie to miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Podniósł, że od dnia 21 sierpnia 2023 r. zaprzestał służby w związku z chorobą. Skarżący nie przekazał organowi tej informacji w odrębnym piśmie do niniejszej sprawy, gdyż był przekonany, że organ posiada tą wiedzę z urzędu. Fakt ten winien zatem zostać przekazany przez kadry do akt niniejszej sprawy. Gdyby skarżący wiedział, że organ zamierza zakończyć postępowanie i wydać decyzję ostateczną w sprawie, zapoznałby się z aktami sprawy - tak jak miało to miejsce w przypadku postępowania przed wydaniem rozkazu personalnego z dnia [...] czerwca 2023 r. i dołączył do nich dokumenty potwierdzające fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim. Okoliczność ta ma zaś decydujące znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż zgodnie z treścią art. 22 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r. o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego oraz Służby Wywiadu Wojskowego zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.
Skarżący podtrzymał zarzut wyartykułowany we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skierowany do Szefa SKW, zgodnie z którym w niniejszej sprawie brak było przesłanek do zwolnienia skarżącego ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW, gdyż skarżący nie nabył jeszcze prawa do emerytury w pełnym wymiarze.
Jego zdaniem organ błędnie przy tym wskazuje, przywołując wyrok WSA w Warszawie II SA/Wa 1457/19, że nabycie przez funkcjonariusza prawa do emerytury w pełnym wymiarze oznacza w ogóle prawo do emerytury po 15 latach służby funkcjonariusza, bez znaczenia w jakiej wysokości prawo to będzie funkcjonariuszowi przysługiwać. Gdyby rzeczywiście w ten sposób interpretować sporny przepis art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 9 czerwca 2006 r., to bezprzedmiotowe byłoby wskazywanie przez ustawodawcę, że przepis ten ma zastosowanie do funkcjonariusza, który nabył prawo do emerytury w pełnym wymiarze.
Uznał, że taki zapis ustawy oznacza, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW wyłącznie w sytuacji, kiedy nabył on prawo do emerytury właśnie w maksymalnym wymiarze. Skarżący zauważa przy tym, że wyrok Sądu, na który powołuje się organ dotyczy wyłącznie danej sprawy w której był wydany i absolutnie nie wiąże organów i sądów w innych sprawach, nawet o zbliżonym stanie faktycznym i prawnym.
Skarżący stwierdził, że podtrzymuje swoje dotychczasowe stanowisko, zgodnie z którym w art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U.2022.1626 z późn. zm.).
Wskazał, że samo zatem odbycie przez funkcjonariusza 15 lat służby nie uprawnia go do otrzymania świadczenia emerytalnego w pełnym wymiarze.
Uznał, że decyzja Szefa SKW z dnia [...] września 2023 r. została wydana z naruszeniem art. 22 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW bowiem z przedmiotowego przepisu wynika, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 wyżej wskazanej ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Uznał, że z przedłożonych przez skarżącego dokumentów wynika, że skarżący od dnia 21 sierpnia 2023 r. do nadal pozostaje na zwolnieniu lekarskim. Zatem w przypadku, jeżeli nadal nie będzie wykonywał służby z powodu choroby, to zwolnienie go ze służby nie będzie mogło nastąpić wcześniej niż po 21 sierpnia 2024 r.
Szczegółową argumentację przedstawił w skardze.
W związku z powyższym wnosił o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Szefa SKW z dnia [...] września 2023 r. i poprzedzającego, ją rozkazu personalnego Szefa SKW z dnia [...] czerwca 2023 r., oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów niniejszego postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonym rozkazie personalnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest rozkaz Szefa SKW z [...] września 2023 r. utrzymujący w mocy rozkaz personalny Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego z dnia [...] czerwca 2023 r. o zwolnieniu skarżącego ze służby w SKW.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. z dnia 2 grudnia 2022 r., Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (Sąd/WSA), w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 -zwaną dalej P.p.s.a.").
W ocenie Sądu strony nie kwestionują stanu faktycznego przedstawionego w zaskarżonej decyzji Szefa SKW z dnia [...] września 2023 r. i poprzedzającym ją rozkazie personalnym Szefa SKW z dnia [...] czerwca 2023 r.
Przedmiotem sporu jest interpretacja przepisu art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW tj. w związku z nabyciem prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych.
Organ stwierdził, że funkcjonariusz w dniu wydania rozkazu personalnego Szefa SKW z dnia [...] czerwca 2023 r. posiadał prawo do emerytury w pełnym wymiarze i posiadał prawo do emerytury w maksymalnej kwocie stanowiącej 75 % podstawy jej wymiaru.
W literalnej wykładni przepisu art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW wynika, że funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych.
Skarżący w dniu wydania rozkazu personalnego Szefa SKW z dnia [...] czerwca 2023 r. posiadał prawo do emerytury w pełnym wymiarze i posiadał prawo do emerytury w maksymalnej kwocie stanowiącej 75 % podstawy jej wymiaru. Skarżący w dniu wydania rozkazu personalnego Szefa SKW z dnia [...] czerwca 2023r. posiadał prawo do emerytury w pełnym wymiarze i posiadał prawo do emerytury w maksymalnej kwocie stanowiącej 75 % podstawy jej wymiaru.
Przechodząc do interpretacji pojęcia "prawo do emerytury w pełnym wymiarze", zwrócić należy uwagę, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2014 r. wydanym w sprawie o sygn. akt I OSK 236/13 dokonał wykładni zwrotu "nabycia praw do emerytury w pełnym wymiarze" użytego w przepisie art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy z 24 maja 2002 r. o ABW oraz AW.
NSA podkreślił, że "przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o zmianie ustawy zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin oraz ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. nr 24, poz. 145) nie mogą być zastosowane przy decyzji o zwolnieniu funkcjonariusza z powodu nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze. Zgodnie z art. 12 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2013 r. poz. 667, ze zm.; dalej: ustawa emerytalna) każdy funkcjonariusz nabywa prawa do emerytury po 15 latach służby. Wysokość świadczenia ustalana jest natomiast według odmiennych zasad dla różnych, ze względu na lata służby, grup funkcjonariuszy. Zwolnienie funkcjonariusza z tytułu nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, o którym mowa w art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2010 r. nr 29, poz. 154, ze zm.), powinno być utożsamiane z okresem 15 lat służby funkcjonariusza, a nie jest ono powiązane z wysokością świadczenia, które zostanie przyznane funkcjonariuszowi po 15 latach służby. W tym wypadku przepisy art. 15-15b ustawy emerytalnej, określające sposób obliczania wysokości świadczeń, nie mają wpływu na obliczanie lat służby. Przepisy te bowiem stanowią jedynie o wysokości świadczenia za okres służby wynikający z art. 12 ustawy emerytalnej."
Analogiczne rozumowanie należy, zdaniem Sądu, przeprowadzić na gruncie powołanych w decyzji przepisów.
W ocenie Sądu, organ zasadnie powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) z dnia 31 stycznia 2020 r. sygn. akt II SA/Wa 1457/19, (LEX nr 3010668), który po rozpoznaniu skargi kasacyjnej skarżącej został utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA) z dnia 30 września 2022 r. sygn. akt III OSK 2718/21. Orzeczenia te zapadły w sprawie, w której organ działał na podstawie analogicznej regulacji jak zawarta w art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW tj. w oparciu o art. 60 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego ora Agencji Wywiadu (Dz. U. z 2023 r., poz. 1136), zgodnie z którym funkcjonariusza można zwolnić ze służby w przypadku nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych. W ocenie organu całkowicie uprawnione w okolicznościach niniejszej sprawy było powołanie się przez organ na przedstawioną w uzasadnieniu tego wyroku interpretację przesłanki zwolnienia ze służby tj. nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze.
W ocenie Sądu, w okolicznościach niniejszej sprawy, uprawnione było powołanie się przez organ na przedstawioną w uzasadnieniu tego wyroku interpretację przesłanki zwolnienia ze służby tj. nabycia prawa do emerytury w pełnym wymiarze.
W tej sytuacji uznać należy, iż organ był uprawniony do zastosowania w niniejszej sprawie wobec skarżącego przepisu art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW.
Nadto należy stwierdzić, że przepis z art. 12 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2023 r., poz. 1280) wskazuje, że emerytura policyjna przysługuje funkcjonariuszowi zwolnionemu ze służby, który w dniu zwolnienia posiada 15 lat służby w Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służbie Kontrwywiadu Wojskowego, Służbie Wywiadu Wojskowego, Centralnym Biurze Antykorupcyjnym, Straży Granicznej, Straży Marszałkowskiej, Służbie Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służbie Celnej, Służbie Celno - Skarbowej lub w Służbie Więziennej, z wyjątkiem funkcjonariusza, który ma ustalone prawo do emerytury określonej w ustawie o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, obliczonej z uwzględnieniem okresów służby i okresów z nią równorzędnych.
Zgodnie zaś z art. 18 ust. 1 przywołanej wyżej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym (...) kwota emerytury bez uwzględnienia dodatków, zasiłków i świadczeń pieniężnych, o których mowa w art. 25 tejże ustawy, nie może przekroczyć 75% podstawy wymiaru emerytury.
Wobec tego zdaniem Sądu, Szef SKW był uprawniony do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego na tej podstawie.
Użyty przez ustawodawcę w powyższym przepisie zwrot "można zwolnić ze służby" jednoznacznie wskazuje, że decyzja w przedmiocie zwolnienia w przypadku nabycia prawa do emerytury z tytułu osiągnięcia wysługi emerytalnej pozostawiona została uznaniu organu (przełożonego funkcjonariusza). Z tego też względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie sprawy dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami. Granice uznania administracyjnego wyznacza zatem w niniejszej sprawie z jednej strony przesłanka zawarta w art. art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW, z drugiej zaś reguły postępowania administracyjnego określające obowiązki organu administracji w zakresie prowadzenia postępowania i rozstrzygania.
Decyzja oparta na powyższym przepisie nie obliguje wprost do zwolnienia funkcjonariusza ze służby wraz z wystąpieniem opisanej przesłanki. Aby skorzystać z tego przepisu organ zobowiązany jest wyjaśnić dlaczego, mając wybór pomiędzy pozostawieniem funkcjonariusza nadal w służbie, a zwolnieniem go ze służby, decyduje się wybrać tę drugą opcję. Decyzja taka jest decyzją uznaniową, a zatem zakres uznania organu, zastosowana przezeń argumentacja, stanowiły przedmiot oceny WSA w Warszawie w aspekcie, czy podjęta w taki sposób decyzja nie posiada cech dowolności. Podkreślenia przy tym wymaga, że sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny prawidłowości polityki kadrowej w SKW.
Sąd może jedynie oceniać argumentację płynącą z zasad takiej polityki kadrowej w aspekcie konkretnie podjętej decyzji uznaniowej. Organ w związku z koniecznością zapewnienia prawidłowej realizacji ustawowych zadań SKW, ma prawo realizować swoją politykę kadrową i odpowiednio dobierać funkcjonariuszy czy też pracowników cywilnych na określone stanowiska w SKW, tak aby mogli je skutecznie realizować. To przełożony funkcjonariusza może zadecydować, biorąc pod uwagę wszelkie okoliczności sprawy, czy skorzystać z przysługującego prawa, czy też z uwagi na indywidualne cechy funkcjonariusza, pomimo przewidzianej wyraźnie prawem możliwości przejścia na emeryturę – pozostawić funkcjonariusza w służbie. W wyroku z 2 września 2008 r., sygn. akt K 35/06 (OTK-A 2008/7/120). Trybunał Konstytucyjny oceniając zakres ingerencji ustawodawcy w sferę praw i wolności funkcjonariuszy służb mundurowych, podkreślił specyfikę statusu przedstawicieli tej kategorii funkcjonariuszy publicznych w demokratycznym państwie prawnym, wyznaczoną przede wszystkim przez zakres przyznanych im kompetencji oraz szczególne warunki pełnienia służby.
Norma, na podstawie której skarżący został zwolniony ze służby stanowi przesłankę fakultatywną, a organ działał w granicach uznania administracyjnego. W ocenie Sądu organ wykazał, działanie w tych warunkach polegało na swobodnej ale nie dowolnej ocenie okoliczności faktycznych mających wpływ na realizację ustawowych zadań postawionych przez ustawodawcę przed kierownictwem SKW oraz ocenie interesu SKW, przejawiającego się m.in. w odpowiednim i optymalnym prowadzeniu przez Szefa SKW polityki kadrowej, pozwalającej na skuteczne i sprawne realizowanie zadań postawionych przez ustawodawcę całej formacji.
Wobec powyższego, w niniejszej sprawie Szef SKW był uprawniony do podjęcia decyzji o zwolnieniu skarżącego w związku z nabyciem przez niego prawa do emerytury w pełnym wymiarze, określonego w przepisach odrębnych, bowiem przesłanka wynikająca z art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu była jedyną przesłanką, od której ustawodawca uzależnił możliwość zwolnienia funkcjonariusza ze służby w SKW na tej podstawie prawnej i w tej sprawie została ona spełniona.
Odnosząc się do zarzutu Skarżącego dotyczącego naruszenia § 20 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 25 września 2006 r. w sprawie przebiegu służby funkcjonariuszy Służby Kontrwywiadu Wojskowego (Dz. U. z 2006r. Nr 175 poz. 1294, z późn. zm.), poprzez brak zapoznania skarżącego z ostatecznym rozkazem personalnym o zwolnieniu go ze służby co najmniej na trzy miesiące przed określonym w rozkazie personalnym terminem zwolnienia go ze służby, należy zauważyć, że organ prawidłowo wskazuje, iż zasady wynikające z ww. rozporządzenia zostały zachowane. Skarżący został zapoznany z rozkazem personalnym o zwolnieniu ze służby w SKW w dniu [...] lipca 2023 r. (termin doręczenia rozkazu personalnego pełnomocnikowi Strony), termin zwolnienia został w określony w niniejszym rozkazie na dzień [...] października 2023 r. Doręczenie rozstrzygnięcia ustanowionemu w sprawie profesjonalnemu pełnomocnikowi było jednoznaczne z zapoznaniem funkcjonariusza z rozkazem personalnym, o czym stanowi ww. przepis, zatem zarzut skarżącego jest bezzasadny.
W ocenie WSA w Warszawie nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 22 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW, poprzez zwolnienie skarżącego ze służby na podstawie art. 19 ust. 2 pkt 5 przedmiotowej ustawy przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez skarżącego służby z powodu choroby. Skarżący od dnia 21 sierpnia 2023 r. przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby. Zgodnie z art. 22 § 1 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW, zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie art. 13 ust. 3, art. 16 ust. 4 oraz art. 19 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 5 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że funkcjonariusz zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby. Rozkaz personalny Szefa SKW o zwolnieniu Skarżącego ze służby w SKW został wydany w dniu [...] czerwca 2023 r. i doręczony skarżącemu w dniu 24 lipca 2023 r. Okolicznością bezsporną jest okoliczność, że w dacie wydania ww. rozkazu skarżący nie przebywał na zwolnieniu lekarskim z powodu choroby, a pierwsze zaświadczenie lekarskie obejmuje okres od dnia 21 sierpnia 2023 r. do dnia 5 września 2023 r. Wobec powyższych faktów ww. decyzja o zwolnieniu skarżącego ze służby została wydana w oparciu o prawidłowo ustalony stan faktyczny i odpowiada prawu a powołany przez skarżącego przepis art. 22 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW nie znajduje zastosowania w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy. Okres ochronny, o którym mowa w ww. przepisie nie rozpoczął swojego biegu wobec skarżącego, gdyż zwolnienie lekarskie obejmowało okres już po wydaniu rozkazu personalnego Szefa SKW o zwolnieniu Skarżącego ze służby w SKW. W dacie wydania decyzji o zwolnieniu ze służby nie była spełniona przesłanka "zaprzestania służby z powodu choroby".
Należy zgodzić się z organem, że zaskarżona decyzja została oparta na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, istotnym z punktu widzenia normy materialnoprawnej znajdującej zastosowanie w sprawie. Nie zostały zatem naruszone wyszczególnione w skardze przepisy postępowania. W sprawie niesporne jest, że skarżący nabył uprawnienia do emerytury w pełnym wymiarze. Została zatem spełniona przesłanka pozwalająca na zastosowanie regulacji z art. art. 19 ust. 2 pkt 5 ustawy o służbie funkcjonariuszy SKW oraz SWW. Jednocześnie organ szczegółowo wyłożył dlaczego zdecydował się na skorzystanie z przyznanego mu uprawnienia do zwolnienia skarżącego ze służby. Motywacja organu znajduje uzasadnienie w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy, zaś rolą Sądu nie było dokonywanie oceny celowości i słuszności dokonanego przez przełożonych wyboru sposobu załatwienia sprawy. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych zmierza bowiem do ustalenia, czy na podstawie obowiązujących przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy jej wydaniu nie przekroczył granic uznania administracyjnego oraz czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, w ten sposób, aby nie można mu było zarzucić dowolności. Po dokonaniu przeglądu kadrowego, kierownik jednostki może podjąć decyzję o zmianie sytuacji kadrowej poszczególnych funkcjonariuszy. Zmiany te mogą dotyczyć sposobu realizacji przez funkcjonariuszy dotychczas wykonywanych zadań służbowych, jak również dalszego funkcjonowania w strukturach SKW. Skoro wydana w sprawie decyzja zawiera wymaganą argumentację, to pozwala to na przyjęcie, że nie jest ona dowolna. Organ rozważył interes społeczny tożsamy z interesem służby i słuszny interes strony, przyznając pierwszeństwo interesowi służby przejawiającemu się w optymalnej i racjonalnej strukturze zatrudnienia w danej jednostce organizacyjnej SKW. Organ dokonał także oceny sytuacji skarżącego, zasadnie uznając, że posiada ona zabezpieczenie socjalno-bytowe wynikające z przepisów ustawy emerytalnej. W tej sytuacji partykularne interesy skarżącego dążącego do zachowania zatrudnienia muszą ustąpić przed interesem formacji, w której pełniła służbę.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organ rozstrzygając sprawę - oparł się na materiale prawidłowo zebranym i dokonał jego wszechstronnej oceny.
Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, organy uzasadnił w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.