II SA/Wa 216/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-07-31
NSAAdministracyjneWysokawsa
informacja publicznatajemnica przedsiębiorcyCPKprawo administracyjnepostępowanie administracyjnedostęp do informacjiraportryzykaWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję CPK o odmowie udostępnienia informacji publicznej, uznając, że spółka nie wykazała wystarczająco, iż raport o postępie programu stanowi tajemnicę przedsiębiorcy.

Stowarzyszenie zwróciło się do Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK) o udostępnienie raportu o postępie programu i ryzykach. CPK odmówiło, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. WSA w Warszawie uchylił tę decyzję, stwierdzając, że CPK nie wykazało w sposób przekonujący, iż raport zawiera informacje o wartości gospodarczej, które mogłyby zaszkodzić pozycji spółki na rynku. Sąd uznał, że spółka nie udowodniła materialnego elementu tajemnicy przedsiębiorcy, mimo że formalny element (oznaczenie dokumentu jako tajemnicy) został spełniony.

Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK) o odmowie udostępnienia informacji publicznej w zakresie raportu o postępie realizacji Programu i ryzykach za pierwsze półrocze 2024 r. CPK odmówiło, twierdząc, że dane te objęte są tajemnicą przedsiębiorcy, która mogłaby narazić spółkę na szkody operacyjne i finansowe, utrudnić negocjacje z inwestorami oraz stanowić zagrożenie bezpieczeństwa państwa w kontekście wojny hybrydowej. Stowarzyszenie zarzuciło spółce naruszenie Konstytucji RP i ustawy o dostępie do informacji publicznej, argumentując, że CPK jako spółka realizująca cel publiczny powinno udostępniać informacje, a spółka nie wykazała, że ujawnienie raportu naruszyłoby jej tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd uznał, że CPK nie wykazało w sposób przekonujący, iż raport zawiera informacje o konkretnej wartości gospodarczej, która mogłaby pogorszyć jego pozycję konkurencyjną. Sąd podkreślił, że argumenty o strategicznej roli infrastruktury czy zagrożeniu wojną hybrydową nie mieszczą się w definicji tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd stwierdził, że CPK naruszyło art. 107 § 3 k.p.a. z powodu niewystarczającego uzasadnienia materialnego elementu tajemnicy przedsiębiorcy. Sąd uznał natomiast, że formalny element tajemnicy (oznaczenie dokumentu) został spełniony. Sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez CPK, które ma ocenić, czy istnieją podstawy do uznania informacji za tajemnicę przedsiębiorcy i odpowiednio uzasadnić swoją decyzję, rozważając ewentualne udostępnienie części informacji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, spółka nie wykazała w sposób przekonujący, że raport zawiera informacje o konkretnej wartości gospodarczej, która mogłaby pogorszyć jej pozycję konkurencyjną, co jest warunkiem materialnym tajemnicy przedsiębiorcy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że CPK nie przedstawiło wystarczających dowodów na to, że ujawnienie raportu mogłoby negatywnie wpłynąć na jego sytuację gospodarczą lub konkurencyjność. Argumenty o zagrożeniu bezpieczeństwa państwa lub wojnie hybrydowej nie mieszczą się w definicji tajemnicy przedsiębiorcy. Spółka nie wykazała konkretnych skutków ujawnienia informacji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (22)

Główne

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.z.n.k. art. 11 § 2

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Definicja tajemnicy przedsiębiorstwa, która została zastosowana przez sąd.

Pomocnicze

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

u.d.i.p. art. 16 § 1

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

u.d.i.p. art. 5 § 2

Ustawa o dostępie do informacji publicznej

ustawa o CPK art. 24

Ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym

ustawa o CPK art. 3

Ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym

ustawa o CPK art. 12 § 2

Ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym

ustawa o CPK art. 17

Ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym

ustawa o CPK art. 18

Ustawa o Centralnym Porcie Komunikacyjnym

u.z.n.k. art. 11 § 4

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Powołany przez CPK przepis, który był nieaktualny w dacie wydania decyzji, ale sąd uznał to za omyłkę pisarską.

Konstytucja RP art. 61 § 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 61 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.o.i.n.

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1

p.p.s.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 200

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 205

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

CPK nie wykazało w sposób przekonujący, że raport zawiera informacje o wartości gospodarczej, która mogłaby zaszkodzić jego pozycji konkurencyjnej. Argumenty o zagrożeniu bezpieczeństwa państwa lub wojnie hybrydowej nie mieszczą się w definicji tajemnicy przedsiębiorcy. CPK nie wykazało konkretnych skutków ujawnienia informacji. CPK nie wykazało, że ujawnienie informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy w aspekcie materialnym.

Odrzucone argumenty

CPK nie wykazało, że spełniony został element formalny uznania żądanej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy (sąd uznał ten argument za niezasadny).

Godne uwagi sformułowania

Spółka nie wykazała w sposób przekonujący, że informacje [...] mają dla niej określoną (konkretną) wartość gospodarczą i w czym się ona przejawia. Argumenty spółki w tym zakresie sprowadzają się do stwierdzenia, że Raport [...] zawiera 'szczegółowe informacje w obszarze statusu projektu [...] oraz ryzyka, a także dotyczące sytuacji wewnętrznej spółki i jej otoczenia, których ujawnienie może mieć niekorzystny wpływ [...]'. Treść spornego raportu zawiera co do zasady informacje o podejmowanych przez spółkę działaniach w pierwszym półroczu 2024 r., a zatem ma charakter historyczny, dotyczy zdarzeń, które już wystąpiły. Argumenty skarżącej dotyczące strategicznej roli infrastruktury dla funkcjonowania Państwa i jego obronności, nie mogą mieć znaczenia z punktu widzenia zastosowania wyżej powołanych przepisów dotyczących tajemnicy przedsiębiorcy i tajemnicy przedsiębiorstwa.

Skład orzekający

Łukasz Krzycki

przewodniczący

Danuta Kania

członek

Mateusz Rogala

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej przez podmiot realizujący zadania publiczne, w szczególności gdy powołuje się na tajemnicę przedsiębiorcy. Kluczowe jest wykazanie materialnego elementu tajemnicy przedsiębiorcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki realizującej inwestycję strategiczną, ale zasady interpretacji tajemnicy przedsiębiorcy są uniwersalne w kontekście dostępu do informacji publicznej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy kluczowej inwestycji strategicznej (CPK) i konfliktu między prawem do informacji publicznej a tajemnicą przedsiębiorcy, co jest tematem budzącym zainteresowanie społeczne i prawnicze.

CPK nie ukryje raportu o postępach? Sąd kwestionuje tajemnicę przedsiębiorcy w strategicznej inwestycji.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wa 216/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Kania
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Mateusz Rogala /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6480
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Danuta Kania, Asesor WSA Mateusz Rogala (spr.), , Protokolant starszy specjalista Ewa Kielak-Niedźwiedzka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2025 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] na decyzję Centralnego Portu Komunikacyjnego sp. z o.o. z siedzibą w [...] z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Centralnego Portu Komunikacyjnego sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz strony skarżącej Stowarzyszenia [...] z siedzibą w [...] kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] grudnia 2024 r. nr [...] Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (powoływany dalej również jako spółka), działając na podstawie art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572, powoływanej dalej jako k.p.a.) i art. 16 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, powoływanej dalej jako u.d.i.p.), odmówił Stowarzyszeniu [...] udostępnienia informacji publicznej w zakresie Raportu o postępie realizacji Programu i ryzykach związanych z wdrażaniem Programu, o którym mowa w art. 24 ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o Centralnym Porcie Komunikacyjnym (Dz. U. 2024 r., poz. 545) za pierwsze półrocze 2024 r.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia spółka podniosła, że wnioskowane dane są objęte tajemnicą ustawowo chronioną, tj. tajemnicą przedsiębiorstwa. Spółka podkreśliła, że informacje objęte decyzją dotychczas nie były ujawniane. Ujawnienie tych informacji mogłoby narazić spółkę CPK na szkody operacyjne, ale przede wszystkim finansowe.
Spółka podkreśliła, że w raporcie zawarte są wrażliwe, szczegółowe informacje w obszarze statusu projektu realizowanego przez CPK Sp. z o.o. oraz ryzyka, a także dotyczące sytuacji wewnętrznej spółki i jej otoczenia, których ujawnienie może mieć niekorzystny wpływ na prowadzenie prac przez spółkę, relacje z wykonawcami umów, których stroną jest CPK Sp. z o.o., przyszłe postępowania przetargowe, sytuację ekonomiczną i pozyskanie finansowania.
W ocenie spółki, opracowanie dotyczy strategicznej infrastruktury Polski, której projektowanie i wykonanie powinno być szczególnie chronione przed działaniami, które mogą utrudnić lub uniemożliwić realizację, zwłaszcza w warunkach wojny prowadzonej bezpośrednio za granicą Polski. Ujawnienie informacji o ryzkach ułatwi ataki w ramach wojny hybrydowej, polegającej na dezinformacji i inne niepożądane próby unicestwienia realizacji inwestycji CPK, co może stanowić zagrożenie bezpieczeństwa państwa.
Spółka podniosła, że opracowanie zawiera know-how spółki w zakresie narzędzi, planów inwestycyjnych oraz finansowania, których ujawnienie może utrudnić negocjacje z potencjalnymi inwestorami. Dodatkowo raport zawiera know-how spółki, które ma wartość gospodarczą. Spółka powołała się na obowiązujące regulacje Polityki Bezpieczeństwa i przyjętą w niej zasadę ścisłego limitowania dostępu do informacji stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa.
Spółka wyjaśniła, że raport objęty wnioskiem powstał w ramach wypełnienia obowiązków wynikających z art. 24 ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. Racjonalny ustawodawca wprost określił w ww. przepisie konkretnego odbiorcę raportu i nie wyraził ani w ustawie o CPK ani w żadnym innym akcie prawnym intencji udostępnienia dokumentu do publicznej wiadomości.
Spółka powołała się następnie na definicję "tajemnicy przedsiębiorstwa", zawartą w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1913 ze zm.) i stwierdziła, że w sprawie został spełniony aspekt formalny tajemnicy przedsiębiorcy w postaci ujęcia informacji w wykazie informacji objętych tajemnicą przedsiębiorcy, nieujawnienia informacji do wiadomości publicznej, ograniczenia dostępu do tych informacji do wąskiego grona osób posiadającego odpowiednie kompetencje oraz zobowiązania wyłącznie bardzo wąskiej grupy pracowników ściśle związanych z tworzeniem dokumentu i mających dostęp do informacji do zachowania ich w tajemnicy.
Spółka podkreśliła, że wnioskowane informacje nie zostały ujawnione do wiadomości publicznej, co przesądza o ich poufnym charakterze.
Stowarzyszenie [...] wniosło na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżące stowarzyszenie zarzuciło spółce naruszenie:
1. art. 61 ust. 1 w zw. z art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zakresie, w jakim z przepisów tych wynikają zasady ograniczenia prawa do informacji, poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionej odmowie udzielenia informacji, niespełniającej warunków proporcjonalności i konieczności dokonanego ograniczenia, nieznajdującej podstaw w potrzebie ochrony wartości prawnie chronionych wskazanych w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP,
2. art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że prawo do informacji podlega ograniczeniu ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy, poprzez błędne zastosowanie polegające na niepoprawnym przyjęciu, że udostępnienie żądanych informacji naruszyłoby tajemnicę przedsiębiorcy.
W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że Raport, o którego udostępnienie wnosiło stowarzyszenie, dotyczy działalności spółki celowej przeznaczonej zgodnie z przepisami ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym do zapewnienia przygotowania i realizacji Programu Centralnego Portu Komunikacyjnego oraz koordynacji i kontroli realizacji określonych w ustawie przedsięwzięć. Realizacja najważniejszych z tych przedsięwzięć stanowi cel publiczny (art. 3 ustawy o CPK). Realizacja Programu przez spółkę następuje zgodnie z Dokumentem Wdrażającym (art. 12 ust 2 ustawy) - dokumentem wykonawczym do Programu, zawierającym w szczególności harmonogramy realizacji oraz budżety poszczególnych Przedsięwzięć i stanowiącym informację publiczną publikowaną przez spółkę na swoich stronach internetowych. Spółka realizuje szereg działań ustawowych określonych szczegółowo w art. 17 i art. 18 ustawy. Nie jest ona więc typowym przedsiębiorcą konkurującym na rynku, ale podmiotem publicznym, którego działalność polega na realizacji zadań publicznych, do których został wyznaczony przez ustawodawcę. Informacje na temat jej działalności stanowią więc w całości informację publiczną i powinny być co do zasady udostępnione na wniosek obywateli lub organizacji społecznej.
Odnosząc się do kwestii wystąpienia w tej sprawie elementu formalnego ochrony tajemnicy przedsiębiorcy, skarżący zauważył, że spółka w zaskarżonej decyzji nie wskazała, czy wnioskowany o udostępnienie Raport został przez nią przed złożeniem wniosku uznany za tajemnicę przedsiębiorcy. W szczególności nie wskazała, jaki organ spółki, w jakim czasie i w jakim trybie dokonał takiej kwalifikacji Raportu. Oznacza to, że nie zostało wykazane, iż element formalny takiego uznania został w tej sprawie spełniony.
W zakresie elementu materialnego tajemnicy przedsiębiorcy skarżący podkreślił, że spółka w żaden sposób nie wykazała, iż udostępnienie Raportu prowadzi do ujawnienia konkretnych informacji technicznych, technologicznych lub organizacyjnych, które ze względu na jej dużą wartość dla niej jako przedsiębiorcy pogorszą jej sytuację na rynku. Poprzestała bowiem na ogólnych stwierdzeniach (sytuacja wewnętrzna spółki, relacje z wykonawcami, know-how spółki mający wartość gospodarczą), czy odwoływania się do sytuacji nierelewantnych z punktu widzenia tajemnicy przedsiębiorcy (rzekome zagrożenie dezinformacją czy nawet tocząca się wojna za granicami Polski).
Skarżący zauważył, że sama spółka publikuje szczegółowe sprawozdanie ze swojej działalności w aktach Krajowego Rejestru Sądowego. Podaje w tym dostępnym publicznie dokumencie bardzo szczegółowe dane dotyczące projektu. Ostatnie opublikowane sprawozdanie - za 2023 r., stanowiące bardzo obszerny i szczegółowy dokument, zawiera bardzo szeroki zakres danych, w tym te, które wprost dotyczą kwestii rzekomo uzasadniających odmowę udostępnienia Raportu "szczegółowe informacje w obszarze statusu projektu realizowanego przez CPK Sp. z o.o. oraz ryzyka, a także dotyczące sytuacji wewnętrznej Spółki i jej otoczenia".
Wobec powyższego skarżący stwierdził, że spółka nie uzasadniła w sposób wystarczający, iż materialny element ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w niniejszej sprawie uzasadniał odmowę udostępnienia informacji publicznej.
W odpowiedzi na skargę spółka wniosła o jej oddalenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Przyczyną odmowy udostępnienia skarżącemu stowarzyszeniu informacji publicznej było stwierdzenie przez spółkę CPK, że informacja ta stanowi tajemnicę przedsiębiorcy i jako taka nie podlega udostępnieniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
W myśl tego przepisu, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Powyższe ograniczenie koresponduje z zawartym w art. 61 ust. 3 Konstytucji RP ograniczeniem prawa dostępu do informacji publicznej m.in. ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych. W przypadku gdy wnioskowana informacja publiczna stanowi tajemnicę przedsiębiorcy podmiot, do którego złożono wniosek, jest zobowiązany do wydania decyzji, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p, odmawiającej udostępnienia żądanej informacji.
Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, w obecnym stanie prawnym tajemnicę przedsiębiorcy określa się, na użytek ograniczenia dostępu do informacji publicznej, przez odesłanie do przepisów ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji zawierające definicję legalną tajemnicy przedsiębiorstwa. Pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy" i "tajemnica przedsiębiorstwa" w zasadzie pokrywają się zakresowo, choć tajemnica przedsiębiorcy w niektórych sytuacjach może być rozumiana szerzej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2023 r. sygn. akt III OSK 716/22, wszystkie powoływane orzeczenia są dostępne w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych).
Sąd odnotowuje, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2024 r. spółka powołała się na przepis art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, podczas gdy ta jednostka redakcyjna zawierała definicję tajemnicy przedsiębiorstwa przed nowelizacją dokonaną w dniu 4 września 2018 r. na mocy ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1637 ze zm.). Wymaga przy tym podkreślenia, że definicja tajemnicy przedsiębiorstwa zawarta w art. 11 ust. 4 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, w brzmieniu sprzed 4 września 2018 r., różni się od definicji tego pojęcia w aktualnym stanie prawnym, która obecnie znajduje się w art. 11 ust. 2 tej ustawy. W ocenie Sądu, powołanie przez spółkę art. 11 ust. 4 cyt. ustawy winno jednak zostać potraktowane jako oczywista omyłka pisarska. Spółka wprawdzie błędnie powołała nieobowiązujący przepis, lecz jednocześnie zacytowała treść art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w obowiązującym brzmieniu, zgodnie z którym przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. Należy zatem uznać, że spółka dokonywała oceny, czy wnioskowane informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, mając na uwadze aktualnie obowiązujący art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Uchybienie spółki polegające na omyłkowym wskazaniu nieobowiązującej jednostki redakcyjnej nie miało więc wpływu na wynik sprawy.
Należy zauważyć, że celem ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji jest ochrona swobody działalności gospodarczej przez zapewnienie prawidłowości funkcjonowania i działania podmiotów gospodarczych w warunkach wolnej konkurencji do dostępu do rynku na równych prawach. Jednym z przewidzianych tą ustawą instrumentów zwalczania i zapobiegania nieuczciwej konkurencji w działalności gospodarczej jest ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa. Zastosowanie przepisu art. 11 ust. 2 cyt. ustawy, definiującego pojęcie tajemnicy przedsiębiorstwa, również w sprawach dotyczących dostępu do informacji publicznej, musi zatem mieć na uwadze wynikające z tego uwarunkowania (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 1690/20).
Określone informacje podlegają ochronie w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa, jeżeli mają dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą w tym znaczeniu, że ujawnione mogłyby być wykorzystane przez innego, konkurencyjnego przedsiębiorcę kosztem interesów posiadacza informacji, z narażeniem go na dający się oszacować i wykazać uszczerbek ekonomiczny. Inaczej mówiąc, sens i potrzeba ochrony określonych informacji w ramach tajemnicy przedsiębiorstwa istnieje wówczas, gdy ujawnienie tych informacji może negatywnie wpłynąć, przynajmniej potencjalnie na interesy przedsiębiorcy, pogarszając, czy zagrażając jego pozycji ekonomicznej względem konkurentów rynkowych.
Wynika z tego oczywisty związek pomiędzy ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa a warunkami gospodarczymi, w których prowadzi ono swoją działalność. Tej ochrony wymaga przedsiębiorca działający w warunkach rynkowych, których podstawową cechą jest konkurencyjność.
Jak słusznie zauważyła spółka Centralny Port Komunikacyjny w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i co znajduje potwierdzenie w ugruntowanym orzecznictwie sądowym, na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (informacja o określonej treści, mająca wartość gospodarczą) oraz formalny – wola utajnienia danych informacji. Tajemnicę przedsiębiorcy stanowią informacje znane jedynie określonemu kręgowi osób i związane z prowadzoną przez przedsiębiorcę działalnością, wobec których podjął on wystarczające środki ochrony w celu zachowania ich w poufności. Informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niedostępnej dla osób trzecich.
Oba te elementy – przesłanki uznania określonej informacji za tajemnicę przedsiębiorstwa – mają charakter obiektywny. Stwierdzenie ich istnienia nie może się opierać wyłącznie na przekonaniu samego przedsiębiorcy, wymaga odwołania się do konkretnych okoliczności faktycznych.
Co istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, uzasadnienie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy powinno zatem zawierać argumentację polegającą na przytoczeniu okoliczności wskazujących, że informacja zasługująca na ochronę ma dla przedsiębiorcy wartość gospodarczą i że przedsiębiorca podjął odpowiednie kroki zapewniające zachowanie jej poufności. Nie jest wystarczające samo oświadczenie przedsiębiorcy, że informacje stanowią dla niego wartość gospodarczą. W tej sytuacji, organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji powinien wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają dla danego przedsiębiorcy określoną wartość gospodarczą i w czym się ona wyraża (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 października 2017 r., sygn. akt I OSK 3176/15 oraz z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. I OSK 2143/13). Podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej musi ponadto wykazać, że zachowanie tej tajemnicy w korelacji do konstytucyjnej zasady jawności informacji publicznej, ma większą doniosłość, niż racje przemawiające za udostępnieniem informacji.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie spółka Centralny Port Komunikacyjny nie wykazała w sposób przekonujący, że informacje, których udostępnienia odmówiła skarżącemu stowarzyszeniu w zaskarżonej decyzji mają dla niej określoną (konkretną) wartość gospodarczą i w czym się ona przejawia.
Argumentacja spółki w tym zakresie sprowadza się do stwierdzenia, że Raport, którego dotyczy decyzja, zawiera "szczegółowe informacje w obszarze statusu projektu realizowanego przez CPK Sp. z o.o. oraz ryzyka, a także dotyczące sytuacji wewnętrznej spółki i jej otoczenia, których ujawnienie może mieć niekorzystny wpływ na prowadzenie prac przez spółkę, relacje z wykonawcami umów, których stroną jest CPK Sp. z o.o., przyszłe postępowania przetargowe, sytuację ekonomiczną i pozyskanie finansowania." Stanowisko spółki budzi istotne wątpliwości Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, który zapoznał się z treścią nadesłanego do Sądu dokumentu, będącego przedmiotem wniosku.
Spółka nie wyjaśniła, na czym ów niekorzystny wpływ miałby polegać i nie wyjaśniła, jakie konkretnie skutki mogłoby wywołać ujawnienie żądanej informacji. Jest to o tyle istotne, jeśli wziąć pod uwagę, że treść spornego raportu zawiera co do zasady informacje o podejmowanych przez spółkę działaniach w pierwszym półroczu 2024 r., a zatem ma charakter historyczny, dotyczy zdarzeń, które już wystąpiły. Informacje te mają w przeważającej części charakter ogólny, nie zawierają szczegółowych danych technicznych, technologicznych czy ekonomicznych. Trudno w takim kontekście stwierdzić na jakiej podstawie spółka przyjęła, że zawiera on dane mogące wpłynąć – w przypadku ich ujawnienia – na pozycję gospodarczą spółki, w szczególności poprzez osłabienie jej pozycji konkurencyjnej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spółka nie rozwija w żaden sposób, na czym taki wpływ – w realiach tej konkretnej sprawy – miałby polegać, co uniemożliwia Sądowi odniesienie się do tej argumentacji i dokonanie jej oceny. Ponadto, należy zauważyć, że część z informacji zawartych w Raporcie dotyczy aktywności spółki, która była ujawniona w przestrzeni publicznej, co wynika z samej istoty tych działań (przykładowo: podejmowane działania informacyjno-promocyjne, relacje z samorządami, czy współpraca międzynarodowa).
Z kolei argumenty skarżącej dotyczące strategicznej roli infrastruktury dla funkcjonowania Państwa i jego obronności, nie mogą mieć znaczenia z punktu widzenia zastosowania wyżej powołanych przepisów dotyczących tajemnicy przedsiębiorcy i tajemnicy przedsiębiorstwa. Powoływane przez spółkę okoliczności nie stanowią bowiem elementów ustawowych definicji powyższych tajemnic. Należy ponadto zauważyć, że zasady ochrony informacji, których nieuprawnione ujawnienie spowodowałoby lub mogłoby spowodować szkody dla Rzeczypospolitej Polskiej albo byłoby z punktu widzenia jej interesów niekorzystne regulują przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2010 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 632 ze zm.), które jednak w tej sprawie niespornie nie miały zastosowania.
Sąd nie podziela również stanowiska spółki, że za koniecznością utajnienia spornego Raportu przemawia treść art. 24 ustawy o Centralnym Porcie Komunikacyjnym. Przepis ten stanowi, że Spółka Celowa (tj. spółka Centralny Port Komunikacyjny Sp. z o.o.) przedkłada Pełnomocnikowi, cyklicznie, nie rzadziej niż raz na pół roku - w terminie do dnia 31 sierpnia za pierwsze półrocze oraz do dnia 28 lutego roku następnego za drugie półrocze, i każdorazowo na jego żądanie we wskazanym terminie, raporty o postępie realizacji Programu i ryzykach związanych z wdrażaniem Programu. Okoliczność, że ustawa nakazuje spółce sporządzanie raportów oraz ich przekazywanie Pełnomocnikowi Rządu do spraw CPK w żaden sposób nie oznacza, że taki dokument nie może zostać ujawniony innym podmiotom. Zaprezentowana przez spółkę wykładnia omawianego przepisu jest w tym zakresie nieprawidłowa.
Z podanych przyczyn nie sposób zatem przyjąć, by w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji spółka w sposób przekonujący wyjaśniła, dlaczego przyjęła, że zawarte w żądanym Raporcie informacje stanowią tajemnicę przedsiębiorcy w aspekcie materialnym – w wyżej przedstawionym jego rozumieniu. Powyższe oznacza, że podmiot wydający zaskarżoną decyzję naruszył art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji również art. 8 i art. 11 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponownie rozpoznając sprawę, spółka weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu i oceni, czy w świetle ugruntowanej w orzecznictwie definicji pojęcia tajemnicy przedsiębiorstwa zawartej w art. 11 ust. 2 ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, istnieją podstawy do przyjęcia, że wnioskowana informacja stanowi w całości lub w zasadniczej części tajemnicę przedsiębiorcy, o której mowa w art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a swoje stanowisko w tym zakresie spółka uzasadni, wyjaśniając jakie konkretne okoliczności stanowiły podstawę przyjętego stanowiska.
Jeżeli spółka uznałaby, że informacje zawarte w Raporcie w pewnej części stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, winna rozważyć zasadność udostępnienia żądanej informacji w części niestanowiącej tej tajemnicy. Wówczas ewentualna odmowa udostępnienia informacji w drodze decyzji, dotyczyłaby jedynie tych fragmentów Raportu, co do których zachodzą przesłanki wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p.
Sąd nie podzielił natomiast argumentacji skargi dotyczącej niewykazania przez spółkę w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że spełniony został element formalny uznania żądanej informacji za tajemnicę przedsiębiorcy. Jak wynika z nadesłanego do Sądu dokumentu stanowiącego Raport o postępie realizacji Programu i ryzykach zawiązanych z wdrażaniem Programu za I półrocze 2024 r., który nie został włączony do akt administracyjnych i nie podlegał udostępnieniu stronie skarżącej, został on opatrzony klauzulą "Tajemnica Przedsiębiorstwa Centralny Port Komunikacyjny sp. z o.o." Spółka konsekwentnie twierdziła również, że dokument ten nie był udostępniany podmiotom trzecim oraz że dołożyła należytej staranności, aby Raport nie został ujawniony podmiotom nieuprawnionym. Te twierdzenia spółki Sąd ocenił jako wiarygodne, a skarżące stowarzyszenie skutecznie ich nie podważyło. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że spółka w sposób dostateczny wykazała wystąpienie w tej sprawie elementu formalnego zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa, co jednak – wobec wyżej stwierdzonego niedostatecznego uzasadnienia wystąpienia przesłanki materialnej – nie mogło wpłynąć na ocenę prawidłowości wydania zaskarżonej decyzji.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania w punkcie 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 p.p.s.a. Na zasądzoną od spółki na rzecz skarżącego stowarzyszenia kwotę składa się wynagrodzenie jego pełnomocnika procesowego (480 zł), zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 ze zm.), oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI