II SA/WA 2152/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą udostępnienia informacji publicznej o przychodach spółki Skarbu Państwa, uznając, że spółka nie wykazała wystarczająco przesłanek tajemnicy przedsiębiorcy.
Skarżący domagał się udostępnienia informacji publicznej dotyczącej przychodów Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. (PWPW) z tytułu obsługi systemu teleinformatycznego WORD w latach 2013-2022. PWPW odmówiła, powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił tę decyzję, stwierdzając, że spółka nie wykazała w sposób należyty, iż żądane informacje podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, zwłaszcza w kontekście przepisów o dostępie do informacji publicznej dotyczących spółek Skarbu Państwa.
Sprawa dotyczyła wniosku o udostępnienie informacji publicznej w zakresie przychodów Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. (PWPW) z tytułu obsługi systemu teleinformatycznego Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego (SI WORD) w latach 2013-2022. PWPW odmówiła udostępnienia tych danych, opierając się na art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej (u.d.i.p.) i powołując się na tajemnicę przedsiębiorcy, zgodnie z definicją z ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (u.z.n.k.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd podkreślił, że PWPW, jako spółka Skarbu Państwa, jest zobowiązana do szerszego udostępniania informacji publicznej niż zwykłe spółki prawa handlowego, co wynika m.in. z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p., który nakazuje udostępnianie informacji o dochodach i stratach takich spółek. Sąd stwierdził, że PWPW nie wykazała w sposób należyty, iż żądane informacje o przychodach posiadają wartość gospodarczą w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k. i że ich ujawnienie naraziłoby spółkę na szkodę. Ogólnikowe uzasadnienie PWPW, odwołujące się do tajemnicy przedsiębiorcy, marż, cen czy siły negocjacyjnej, nie było wystarczające do uzasadnienia odmowy, zwłaszcza że wnioskowane dane dotyczyły sumy przychodów, a nie szczegółów poszczególnych umów. Sąd wskazał, że informacje o przychodach spółek Skarbu Państwa, co do zasady, powinny być udostępniane w ramach społecznej kontroli wydatkowania środków publicznych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, spółka Skarbu Państwa nie wykazała w sposób należyty, że żądane informacje o przychodach podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy, zwłaszcza w kontekście przepisów nakazujących udostępnianie informacji o dochodach takich spółek.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spółka Skarbu Państwa ma obowiązek szerszego udostępniania informacji publicznej. Odmowa wymaga wykazania konkretnej wartości gospodarczej informacji i potencjalnej szkody, czego PWPW nie uczyniła w sposób wystarczający, opierając się na ogólnikach i wewnętrznych regulacjach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
u.d.i.p. art. 5 § ust. 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.z.n.k. art. 11 § ust. 2
Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.d.i.p. art. 1 § ust. 1, 2
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 4 § ust. 1 pkt 5
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
u.d.i.p. art. 6 § ust. 1 pkt 5 lit. e
Ustawa o dostępie do informacji publicznej
Konstytucja RP art. 63 § ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 22
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Kpa. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym art. 31 § ust. 2
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. nie wykazała w sposób należyty, że żądane informacje o przychodach podlegają ochronie jako tajemnica przedsiębiorcy. Spółka Skarbu Państwa ma obowiązek szerszego udostępniania informacji publicznej, w tym o dochodach. Wewnętrzne regulacje i klauzule poufności nie są wystarczające do uzasadnienia odmowy udostępnienia informacji o przychodach. Ogólnikowe uzasadnienie odmowy nie spełnia wymogów prawa.
Odrzucone argumenty
Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. argumentowała, że przychody z obsługi SI WORD stanowią tajemnicę przedsiębiorcy, mają wartość gospodarczą i ich ujawnienie naraziłoby spółkę na szkodę.
Godne uwagi sformułowania
spółki Skarbu Państwa są obowiązane do szerszego udostępniania informacji publicznej niż "zwykłe" spółki prawa handlowego informacje o przychodach i kosztach ich uzyskania przez spółki Skarbu Państwa, co do zasady, powinny być udostępniane PWPW nie wykazała w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób należyty, że odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.
Skład orzekający
Izabela Głowacka-Klimas
sprawozdawca
Joanna Kruszewska-Grońska
przewodniczący
Mateusz Rogala
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy udostępnienia informacji publicznej przez spółkę Skarbu Państwa powołującą się na tajemnicę przedsiębiorcy. Obowiązki informacyjne spółek Skarbu Państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji spółki Skarbu Państwa i informacji o przychodach. Każda sprawa wymaga indywidualnej oceny.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy dostępu do informacji publicznej w kontekście spółki Skarbu Państwa i tajemnicy przedsiębiorcy, co jest ważnym zagadnieniem dla transparentności życia gospodarczego i publicznego.
“Czy spółka Skarbu Państwa może ukrywać swoje przychody pod płaszczykiem tajemnicy przedsiębiorcy?”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 2152/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2024-09-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-11-10 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Izabela Głowacka-Klimas /sprawozdawca/ Joanna Kruszewska-Grońska /przewodniczący/ Mateusz Rogala Symbol z opisem 6480 Hasła tematyczne Dostęp do informacji publicznej Skarżony organ Inne Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 902 art. art. 1 ust. 2, 4 ust. 1 pkt 5, 5 ust. 2, 6 ust. 1 pkt 5 lit. e Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j. Dz.U. 2022 poz 1233 art. 11 ust. 2 Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (t. j) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Asesor WSA Mateusz Rogala, , Protokolant referent Joanna Mazur, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2024 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Polskiej Wytwórni [...] S.A. z siedzibą w [...] z dnia [...] września 2023 r. nr [...] w przedmiocie informacji publicznej 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Polskiej Wytwórni [...] S.A. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącego S. C. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. z siedzibą w [...] (dalej: PWPW, Spółka) decyzją z [...] września 2023 r. nr [...] na podstawie art. 16 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r. poz. 902; dalej "u.d.i.p."), art. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 r. poz. 1233; dalej "u.z.n.k."), art. 63 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r. poz. 775 ze zm.; dalej "Kpa."), po rozpoznaniu wniosku S. C. (dalej: wnioskodawca, skarżący) o udostępnienie informacji publicznej, odmówiła udostępnienia wnioskowanej informacji z uwagi na ograniczenie jawności wynikające z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.. Wydanie powyższej decyzji poprzedziły następujące ustalenia. W dniu [...] lipca 2023 r. wpłynął do PWPW wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej przychodów osiąganych przez Spółkę z tytułu obsługi systemu teleinformatycznego Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego (SI WORD) w Polsce w poszczególnych latach od 2013 do 2022 r. PWPW dwukrotnie przedłużyła termin do rozpoznania wniosku, co wynika z kierowanych do wnioskodawcy pism z [...] lipca i [...] sierpnia 2023 r. Jak wskazywano, potrzeba przedłużenia terminu wynikała z konieczności szczegółowej weryfikacji wniosku, zebrania i analizy potrzebnych danych oraz dokonania oceny zasad i trybu jego rozpoznania. W uzasadnieniu wydanej decyzji wskazano na reguły udostępniania informacji publicznej, odwołując się do przepisów Konstytucji RP, u.d.i.p. oraz u.z.n.k. Stwierdzono, że obowiązek Spółki w ramach prowadzonego postępowania sprowadzał się do ustalenia, po pierwsze, czy wnioskowana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p., po drugie, czy udostępnienie wnioskowanej informacji publicznej nie podlega ograniczeniom ze względu na inne wartości wskazane w ustawie, w tym przede wszystkim prawo do prywatności osób fizycznych lub tajemnicę przedsiębiorcy. Po trzecie, czy ewentualne ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej, w tym wypadku przez wzgląd na ochronę prywatności lub tajemnicę przedsiębiorcy podlega wyłączeniu, biorąc pod uwagę fakt pełnienia przez daną osobę funkcji publicznej albo wyrażoną przez osobę fizyczną lub przedsiębiorcę zgodę. Jak podkreślono, okoliczność, że dana informacja stanowi publiczną, nie przemawia jeszcze za jej udostępnieniem. Odniesiono się w tym względzie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2008 r. o sygn. I OSK 549/16 (dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"), przywołując wybrane jego fragmenty. Jak stwierdzono, u.d.i.p. nie zawiera legalnej definicji pojęcia "tajemnica przedsiębiorcy". Celem zdefiniowania tego pojęcia, zarówno orzecznictwo sądowoadministracyjne, jak i doktryna, odwołują się do definicji legalnej "tajemnicy przedsiębiorstwa" z art. 11 u.z.n.k. Na tajemnicę przedsiębiorcy składają się dwa elementy: materialny (np. szczegółowy opis dokonanej czynności przez podmiot, jej koszt) oraz formalny - wola utajnienia danych informacji. Ustawodawca pozostawił bowiem uznaniu przedsiębiorcy ocenę, czy z uwagi na charakter informacji podejmie działania w celu zachowania ich w poufności. Wobec tego możliwość zastosowania przesłanki odmowy, określonej w art. 5 ust. 2 zdanie 1 ustawy, wchodzi w grę wówczas, gdy spełnione są warunki wskazane w art. 11 u.z.n.k. Dla skutecznej odmowy udzielenia informacji publicznej, z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy (przedsiębiorstwa), niezbędne jest zatem jednoczesne zaistnienie następujących trzech przesłanek, a mianowicie: - po pierwsze, wnioskowana informacja publiczna musi stanowić informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną, posiadającą wartość gospodarczą, - po drugie, przedsiębiorca musiał podjąć niezbędne działania w celu zachowania tych informacji w poufności, - po trzecie, informacja nie została ujawniona do wiadomości publicznej. Wskazano dalej, że PWPW jest jednoosobową spółką Skarbu Państwa o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 973) i znalazła się w wykazie spółek o istotnym znaczeniu dla gospodarki państwa, tj. rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 2017 r. (Dz.U. z 2021 r. poz. 1782), wydanym na podstawie art. 31 ust. 2 danej ustawy. Jest kojarzona głównie jako producent banknotów przeznaczonych na rynek krajowy, ale to jedynie niewielki fragment prowadzonej przez nią działalności. Banknoty drukowane są w PWPW na papierze zabezpieczonym, wytwarzanym we własnej papierni. Spółka jest producentem banknotów zarówno na rynek krajowy, jak i zagraniczny. Doskonała technologia, wysokiej klasy specjaliści oraz nowoczesny park maszynowy pozwalają umieścić PWPW w gronie znanych i cenionych drukarni funkcjonujących na rynku dokumentów wysoko zabezpieczonych. Potwierdzeniem spełniania przez Spółkę najwyższych standardów jakości i bezpieczeństwa produkcji jest obecność PWPW na liście podmiotów akredytowanych do produkcji banknotów euro. PWPW jest także dostawcą całościowych systemów do zarządzania cyklem życia dokumentów publicznych – od produkcji fizycznego dokumentu, poprzez zbieranie – w przypadku niektórych dokumentów publicznych – danych osobowych, przetwarzanie ich, personalizację i odsyłanie gotowych dokumentów do obywateli. Z powyższych względów, jak stwierdzono, nie jest obojętne komu i jakie informacje Spółka udostępnia na swój temat. Wyjaśniono, że w PWPW od lat funkcjonują regulacje wewnętrzne mające na celu określenie kryteriów oraz sposobów ochrony informacji poufnych oraz uznawania poszczególnych materiałów za stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa. Aktualnie obowiązującym w tej kwestii dokumentem jest Zarządzenie nr [...] Prezesa Zarządu z dnia [...] listopada 2022 r. (dalej zarządzenie). Załącznikiem do zarządzenia są "Zasady ochrony informacji w PWPW S.A." wraz z Wykazami rodzajów informacji mogącymi stanowić tajemnicę PWPW oraz Informacje Szczególnie chronione PWPW. W dokumencie tym wskazano, jak na potrzeby ochrony informacji w Spółce należy rozumieć informacje poufne. Otóż, informacje poufne PWPW to "informacje wewnętrzne PWPW S.A., których grono odbiorców jest ograniczone i ich ochrona wymaga dyskrecji, oraz nie są podawane do publicznej wiadomości i nie są powszechnie znane. Informacje poufne PWPW S.A. stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (Dz.U. z 2022 poz. 1233 z późn. zm.). Ze względów bezpieczeństwa informacji w PWPW S.A., mając na uwadze interes Spółki oraz zastosowane środki ochrony, informacje poufne podzielone są na kategorie: IWZ, T. PWPW oraz ISC. Nie stanowią one informacji niejawnych, o których mowa w ustawie z dnia 5 sierpnia 2010 roku o ochronie informacji niejawnych". Skrót "ISC" na potrzeby zarządzenia oznacza "Informacje Szczególnie Chronione PWPW S.A." Są to nieujawnione do wiadomości publicznej informacje poufne inne niż informacje wysoko zabezpieczone PWPW lub stanowiące tajemnicę PWPW, które wymagają szczególnej ochrony ze względu na interes i bezpieczeństwo PWPW i/lub regulacje prawne (ISC mogą stanowić w szczególności informacje związane z systemem zarządzania i działalnością produkcyjną a także zawierające: dane finansowe Spółki, dane organizacyjne, informacje prawne, itp., istotne z punktu widzenia interesu Spółki). Z kolei "T.PWPW" to Tajemnica PWPW. Są to nieujawnione do wiadomości publicznej informacje poufne inne niż informacje wysoko zabezpieczone PWPW lub informacje szczególnie chronione PWPW, które wymagają podwyższonej szczególnej ochrony ze względu na istotny interes i bezpieczeństwo PWPW i/lub regulacje prawne (T. PWPW mogą stanowić w szczególności informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą). Zasady wskazane w zarządzeniu mają zastosowanie m.in. do wszystkich pracowników PWPW w rozumieniu przepisów Kodeksu Pracy, osób współpracujących z PWPW oraz innych osób, które mogą mieć dostęp do ww. informacji na podstawie zawartej umowy, której stroną jest Spółka. Osoby te zobowiązane są do zachowania poufności informacji stanowiących T.PWPW, w okresie trwania stosunku pracy lub innego stosunku prawnego łączącego je z PWPW oraz po jego ustaniu przez czas nieokreślony, chyba że umowa z nimi zawarta stanowi inaczej albo wcześniej ustał stan tajemnicy (została zniesiona klauzula). Nieprzestrzeganie powyższego może skutkować pociągnięciem do odpowiedzialności zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Decyzję o zaklasyfikowaniu informacji jako T.PWPW podejmuje osoba tworząca informację w oparciu o własne kompetencje. Pomocą w określaniu rodzajów informacji stanowiących T.PWPW jest Wykaz rodzajów informacji mogących stanowić tajemnicę PWPW. Decyzję o zaklasyfikowaniu informacji jako ISC podejmuje osoba tworząca informację. Podstawą do klasyfikowania ISC jest kryterium szkody wyrządzonej PWPW związanej z ujawnieniem takiej informacji. Pomocą w określaniu rodzajów informacji stanowiących ISC jest Wykaz rodzajów informacji mogących stanowić informacje szczególnie chronione PWPW. Wykazy rodzajów informacji mogących stanowić tajemnicę PWPW i mogących stanowić informacje szczególnie chronione PWPW opracowywane są przez biuro właściwe ds. ochrony i bezpieczeństwa na podstawie propozycji zgłaszanych przez WI oraz konsultacji prowadzonych przez komórkę właściwą ds. ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa z WI, z uwzględnieniem przepisów prawnych. Za informacje stanowiące T.PWPW i ISC można uznać również inne informacje niż określone w Wykazach rodzajów informacji mogących stanowić tajemnicę PWPW i rodzajów informacji mogących stanowić informacje szczególnie chronione PWPW. Decyzję w tym zakresie podejmuje WI. WI to Właściciel Informacji. Jest to dyrektor pionu/biura, który odpowiada za proces klasyfikowania i przetwarzania informacji. Umowy na dostawę i utrzymanie Systemu teleinformatycznego dla Ośrodków Ruchu Drogowego są zabezpieczone klauzulą Informacja Szczególnie Chroniona PWPW. Zdaniem Spółki wnioskowaną informację publiczną należy zakwalifikować do grupy informacji, które stanowią informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną, posiadającą wartość gospodarczą. Informacja ta odnosi się także do poziomu marż oraz cen dla produktów, a także usług świadczonych przez PWPW. Informacje, o udostępnienie których się zwrócono, mają znaczenie gospodarcze, gdyż dotyczą możliwości ekonomicznych i biznesowych Spółki, siły negocjacyjnej przekładającej się na konkretne ustalenia kontraktowe z kontrahentem. Po analizie kontraktów zawartych na dostawę i utrzymanie systemu teleinformatycznego dla Ośrodków Ruchu Drogowego w ostatnich 10 latach, należy zwrócić uwagę, że zawierają one stosowne klauzule dotyczące obowiązku zachowania poufności przez strony umowy. Obowiązek zachowania informacji poufnych w tajemnicy obowiązuje przez cały okres obowiązywania umowy oraz bezterminowo po jej rozwiązaniu bez względu na przyczynę i sposób jej rozwiązania. Wspomniany obowiązek nie dotyczy informacji publicznie dostępnych oraz informacji, które strona zobowiązana jest ujawnić stosownemu organowi na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Obowiązek zachowania w tajemnicy treści umowy nie dotyczy ujawnienia ich osobom świadczącym na rzecz danej strony usługi księgowe, prawnicze lub doradztwa podatkowego. Zwrócono uwagę, że PWPW podjęła wszelkie konieczne działania, aby zachować poufność informacji zgodnie z powszechnie obowiązującym prawem, jak i wprowadzonymi wewnątrz organizacji regułami. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 października 2016 r. o sygn. I OSK 812/15 (dostępny w CBOSA) "(...) utrzymanie danych informacji jako tajemnicy wymaga więc podjęcia przez przedsiębiorcę działań zmierzających do wyeliminowania możliwości dotarcia do nich przez osoby trzecie w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań (...)". I takie działania Spółka podjęła. Skarżący wywiódł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję PWPW, zarzucając: 1) naruszenie art. 1 ust. 1, 2 ust. 1, 3 ust. 1 pkt 1, 3 ust. 2, 5 ust. 2 i art. 6 u.d.i.p., a także wadliwe odniesienie się do art. 11 ust. 2 u.z.n.k., 2) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu przez organ, że: a) podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku ujawniałoby treść umów bilateralnych zawartych przez PWPW, b) podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku ujawniałoby "poziom marż oraz cen dla produktów, a także usług świadczonych przez PWPW S.A.", c) podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku ujawniałoby "możliwości ekonomiczne i biznesowe" PWPW, gdy Spółka prowadzi działalność gospodarczą w wielu aktywnościach, d) podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku ujawniałoby "siłę negocjacyjną" PWPW "przekładającą się na konkretne ustalenia kontraktowe z kontrahentem", gdy PWPW ma kilkuset kontrahentów i prowadzi działalność gospodarczą w różnych obszarach gospodarczych, e) podanie sumy przychodów z kilkudziesięciu zawartych umów w danym roku naruszałoby klauzule o zachowaniu poufności zamieszczane w dwustronnych umowach z Wojewódzkimi Ośrodkami Ruchu Drogowego, gdy złożony [...] lipca 2023 r. wniosek w ogóle nie odnosi się do którejkolwiek pojedynczej umowy, zawartej przez PWPW, a odnosi się do sumy przychodów w kolejnych latach. Skarżący zarzucił ponadto, że PWPW: 1) bezprawnie i wbrew istocie u.d.i.p. odmówiła wnioskowanej informacji publicznej, 2) faktycznie uznała, że każda informacja publiczna, która dotyczy PWPW objęta jest dyspozycją normy art. 5 ust. 2 u.d.i.p., a zatem każda informacja na temat PWPW nie może zostać udostępniona; błąd ten ma charakter fundamentalny, a polega na samousytuowaniu się przez PWPW poza porządkiem ustawowym. Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie Spółki do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, w terminie 14 dni od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku. W odpowiedzi na skargę PWPW wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa skutkującym koniecznością jej uchylenia stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2020 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), zwanej dalej "p.p.s.a.". Poza sporem w przedmiotowej sprawie pozostaje kwestia tego, że PWPW należy do kręgu podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej, a żądane dane o przychodach osiąganych przez nią z tytułu obsługi sytemu teleinformatycznego Wojewódzkich Ośrodkach Ruchu Drogowego (SI WORD) w Polsce w poszczególnych latach od 2013 do 2022 r. stanowią informację publiczną. Dla porządku należy jedynie przypomnieć, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są nie tylko władze publiczne, ale również podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). PWPW jest spółką Skarbu Państwa, której wyłącznym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. Niesporne jest również, co wskazywano powyżej, że żądana informacja stanowi informację o sprawach publicznych (art. 1 ust. 2 u.d.i.p.). Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do oceny tego, czy PWPW prawidłowo powołała się na ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej ze względu na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy (art. 5 ust. 2 u.d.i.p.). Fundament sporu leży zatem w prawidłowym rozstrzygnięciu w uwarunkowaniach konkretnej sprawy, kolizji zachodzącej między dwiema wartościami: transparentnością życia publicznego i koniecznością ochrony informacji, których ujawnienie mogłoby mieć negatywne konsekwencje dla dysponenta tych informacji, będącego przedsiębiorcą. Jest to zatem kolizja między konstytucyjnym prawem do informacji publicznej (art. 61 Konstytucji RP) i koniecznością ochrony innych, nie mniej cennych wartości konstytucyjnych, w tym przypadku wywodzonych z wolności działalności gospodarczej (art. 22 Konstytucji RP; w doktrynie wskazuje się, że tajemnica przedsiębiorstwa może być traktowana jako prawo podmiotowe o treści majątkowej – zob. A. Michalak [w:] Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji. Komentarz, wyd. II, red. M. Sieradzka, M. Zdyb, Warszawa 2016, wer. el. SIP LEX, art. 11; pkt 18-19). Sam ustrojodawca w art. 61 ust. 3 Konstytucji zastrzegł, że ograniczenie prawa dostępu do informacji publicznej może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa. Regulacja konstytucyjna znalazła odzwierciedlenie w treści art. 5 ust. 2 u.d.i.p.. Ustawa o dostępie do informacji publicznej nie definiuje pojęcia tajemnicy przedsiębiorcy. Zgodnie z powszechnie akceptowanym poglądem, poszukując znaczenia tego pojęcia należy odwołać się do art. 11 ust. 2 u.z.n.k. W świetle tego przepisu, przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, które jako całość lub w szczególnym zestawieniu i zbiorze ich elementów nie są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo nie są łatwo dostępne dla takich osób, o ile uprawniony do korzystania z informacji lub rozporządzania nimi podjął, przy zachowaniu należytej staranności, działania w celu utrzymania ich w poufności. W świetle przywołanego przepisu art. 11 ust. 2 u.z.n.k., ochrona danych jako tajemnicy przedsiębiorstwa wymaga spełnienia dwóch przesłanek: formalnej i materialnej. Aspekt formalny sprowadza się do podjęcia przez przedsiębiorcę stosownych działań w celu utrzymania informacji w poufności. Tajemnica przedsiębiorstwa nie obejmuje takich danych, które są powszechnie znane osobom zwykle zajmującym się tym rodzajem informacji albo są dla nich łatwo dostępne. Aspekt materialny wymaga dokonania oceny spornych informacji pod kątem tego, czy są to takie informacje (techniczne, technologiczne, organizacyjne lub inne), które mają wartość gospodarczą. W aspekcie formalnym PWPW dowodziła, że informacje żądane przez wnioskodawcę zostały objęte tajemnicą na podstawie zarządzenia nr [...] Prezesa Zarządu z dnia [...] listopada 2022 r., a dostęp do wszelkiego rodzaju dokumentów określających stan finansowy mają tylko ściśle określone, wymienione w tym zarządzeniu osoby. Skarżący kwestionuje to stanowisko, podnosząc, że informacja o przychodach PWPW jest dostępna m.in. w KRS. Odnosząc się do powyższego aspektu Sąd podkreśla, że sam fakt przyjęcia wskazanego powyżej zarządzenia nie przesądza o tym, że informacja o przychodach może być objęta tajemnicą przedsiębiorcy, jakim jest spółka Skarbu Państwa. Oczywiście z samego faktu wykonywania przez PWPW części zadań publicznych za pomocą powołanej spółki prawa handlowego nie wynika, aby wszystkie dane będące w jej dyspozycji musiały być udostępniane publicznie, jednakże spółki Skarbu Państwa są obowiązane do szerszego udostępniania informacji publicznej niż "zwykłe" spółki prawa handlowego. Wniosek ten wynika w szczególności z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a-h u.d.i.p. Zgodnie z tym przepisem udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o: a) majątku Skarbu Państwa i państwowych osób prawnych; b) innych prawach majątkowych przysługujących państwu i jego długach; c) majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych oraz majątku osób prawnych samorządu terytorialnego, a także kas chorych; d) majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5, pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w lit. a-c, oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach; e) dochodach i stratach spółek handlowych, w których podmioty, o których mowa w lit. a-c, mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów Kodeksu spółek handlowych, oraz dysponowaniu tymi dochodami i sposobie pokrywania strat; f) długu publicznym; g) pomocy publicznej; h) ciężarach publicznych. Mając na względzie, że ustawodawca w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. e u.d.i.p. wprost wskazuje na konieczność udostępniania informacji o majątku publicznym w tym o dochodach i stratach spółek handlowych, w których Skarb Państwa ma pozycję dominującą w rozumieniu k.s.h., ograniczenie prawa do uzyskania informacji o przychodach PWPW na podstawie zarządzenia wewnętrznego nie wydaje się dopuszczalne. Również klauzula o zachowaniu poufności zawarta w poszczególnych umowach nie przesadza jeszcze, że mamy do czynienia z tajemnicą przedsiębiorstwa. W świetle powyższego, organ zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej w uzasadnieniu decyzji o odmowie udostępnienia tych informacji powinien wyjaśnić, dlaczego konkretne informacje posiadają dla danego podmiotu określoną wartość gospodarczą (w aspekcie materialnym) i w czym się ona wyraża. W okolicznościach sprawy, Sąd uznał, że PWPW nie wykazała w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób należyty, że odmowa udostępnienia wnioskowanej informacji podlega ograniczeniu na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. w zw. z art. 11 ust. 2 u.z.n.k.. Zdaniem Sądu, przyjąć należy, że wartość gospodarczą posiadają dla przedsiębiorcy wszelkie informacje, jakie dotyczą szeroko rozumianego gospodarowania jej mieniem, w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. Istotne przy tym jest to, że ww. informacje winny być na tyle szczegółowe, aby istniał bezpośredni związek pomiędzy nimi, a prowadzoną działalnością gospodarczą. Innymi słowy, ważne jest, aby określone dane w sposób obiektywny obrazowały szczegóły prowadzonej działalności gospodarczej i przekładały się na istnienie interesu przedsiębiorcy w ich utajnieniu, czyli wartość gospodarcza musi mieć charakter obiektywny i odnosić się do danego przedsiębiorcy. Tymczasem PWPW w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wykazała, że żądane informacje pozostają w bezpośrednim związku z prowadzoną działalnością gospodarczą. PWPW uzasadniając zaskarżoną decyzję w sposób ogólnikowy, dopuściła się naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa., a także art. 107 § 3 Kpa., albowiem wyjaśniając w uzasadnieniu decyzji, dlaczego przyjęto, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy, w rozumieniu art. 11 ust. 2 u.z.n.k., nie rozważyła wszystkich okoliczności sprawy. Obowiązek prawidłowego i wyczerpującego uzasadnienia decyzji, czy też innego aktu z zakresu administracji publicznej, związany jest niewątpliwie z koniecznością stosowania przez organ zasady przekonywania (art. 11 Kpa.) oraz wyrażonej w art. 8 Kpa. zasady zaufania do władzy publicznej. Podmiot zobowiązany ograniczył się zaś do ogólnych stwierdzeń, że "wnioskowaną informację publiczną należy zakwalifikować do grupy informacji, które stanowią informację techniczną, technologiczną, organizacyjną lub inną, posiadającą wartość gospodarczą. Informacja ta odnosi się do poziomu marż oraz cen dla produktów, a także usług świadczonych przez PWPW S.A." Również twierdzenie, że żądane informacje dotyczą możliwości ekonomicznych i biznesowych PWPW, siły negocjacyjnej przekładającej się na konkretne ustalenia kontraktowe, nie jest zdaniem Sądu, przekonujące i wystarczające do zastosowania art. 5 ust. 2 u.d.i.p.. W świetle powyższego PWPW nie potrafiła w uzasadnieniu decyzji odmownej wiarygodnie sprecyzować jaki interes (gospodarczy) przedsiębiorcy przemawia za brakiem udostępniania informacji. Wszak z pewnością żądane dane nie dotyczą informacji o charakterze technicznym, technologicznym i organizacyjnym. Dlatego też w zakresie materialnym nie można zasadnie wywieść, że żądane we wniosku dane objęte są tajemnicą przedsiębiorcy. Informacje żądane przez wnioskodawcę mają niewątpliwie pewną wartość gospodarczą, jednakże ich udostępnienie nie naraża PWPW na szkodę. Wskazywanie na charakter danych o przychodach bez uwzględnienia szerszego aspektu funkcjonowania PWPW również nie świadczy o gospodarczo ważnym dla PWPW charakterze żądanych informacji. Ewentualna ocena, nawet negatywna, działania PWPW przez opinię publiczną w zakresie jej kondycji finansowej nie może wpływać na ograniczenie prawa do informacji publicznej. W ramach społecznej kontroli wydatkowania środków publicznych informacje o przychodach i kosztach ich uzyskania przez spółki Skarbu Państwa, co do zasady powinny być udostępniane. Powoływanie się na ochronę tajemnicy przedsiębiorcy w rozumieniu art. 5 ust. 2 u.d.i.p. jest w odniesieniu do przedmiotowego wniosku nieuprawnione. Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, iż PWPW odmawiając udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, nie dokonała prawidłowych ustaleń co do zaistnienia przesłanek zastosowania przepisów art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p.. Dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylono zaskarżoną decyzję. Konsekwencją uchylenia decyzji o odmowie udostępnienia informacji przez PWPW jest konieczność ponownego rozpatrzenia wniosku skarżącego. PWPW powinna wziąć pod uwagę ocenę prawną przedstawioną w niniejszym wyroku, którą stosownie do art. 153 p.p.s.a. jest związana. Rozpatrzenie wniosku powinno nastąpić poprzez udostępnienie informacji publicznej za pomocą czynności materialno-technicznej lub wydanie decyzji na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p.. Na zakończenie należy wskazać, że podobne stanowisko zajął WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Wa 2229/23. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI