II SA/Wa 215/25

II SA/Wa 215/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-17
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-02-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Ewa Radziszewska-Krupa /sprawozdawca/
Iwona Maciejuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, , Protokolant st. spec. Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2025 r. sprawy ze skargi X. Y. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia danych z rejestru publicznego oddala skargę.
Uzasadnienie
I. Stan sprawy przedstawia się następująco:
1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 stycznia 2025r. sygn. akt III OSK 5699/21 uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 stycznia 2021r. sygn. akt II SA/Wa 675/20 w sprawie ze skargi X. Y. (zwany dalej "Skarżącym") na decyzję Ministra Sprawiedliwości (zwany dalej "Ministrem") z [...] lutego 2020r. nr [...] w przedmiocie odmowy usunięcia danych osobowych Skarżącego z rejestru publicznego Rejestru Sprawców Przestępstw na Tle Seksualnym (zwany dalej "RSPTS").
NSA wskazał, że Sąd pierwszej instancji orzekał w czasie pandemii, gdy zostały wprowadzone w związku z tym ograniczenia mocą rozporządzenia Rady Ministrów z 9 października 2020r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz. U. poz. 1758 ze zm.) oraz na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID -19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zm.; dalej "ustawa covidowa") Ten ostatni przepis był kilkakrotnie nowelizowany. NSA po odwołaniu się do treści ww. przepisu wskazał, że nie ulega wątpliwości, że rozpoznanie sprawy na rozprawie zdalnej jest możliwe tylko wtedy, gdy wszystkie strony mają możliwości techniczne uczestniczenia w niej przy użyciu aplikacji informatycznej. Jednocześnie choć posiedzenie niejawne stanowi niewątpliwie formę ograniczenia zasady jawności rozpatrzenia sprawy, to nie pozbawia ono strony możności obrony swych praw w postępowaniu sądowym. Jednak należy uwzględnić, że dla zachowania prawa do rzetelnego procesu najważniejsze jest zabezpieczenie możliwości przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie. O ile więc rozpoznanie sprawy poza rozprawą następuje w granicach przewidzianych przepisami prawa, a stronie zagwarantowano wyrażenie swojego stanowiska w sprawie przed terminem posiedzenia niejawnego, to nie można mówić o pozbawieniu strony możności obrony swych praw, w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
W ocenie NSA skierowanie sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, bez umożliwienia Skarżącemu zajęcia pisemnego stanowiska w sprawie powoduje, że gwarancje strony skarżącej w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji okazały się być iluzoryczne, a ona sama pozbawiona możliwości obrony swoich praw (art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.). Zatem rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, było dopuszczalne i samo w sobie nie stanowi naruszenia podstawowych uprawnień procesowych strony. Prawo do publicznej rozprawy nie ma bowiem charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu nie tylko na podstawie art. 45 ust. 2 Konstytucji, ale również ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji. Skoro bowiem jednym z elementów prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji) jest prawo do jawnego postępowania sądowego to należy uznać, że prawo to może być ograniczone na ogólnych warunkach przewidzianych w art. 31 ust. 3 Konstytucji, a zatem ze względu na m.in. zdrowie publiczne (wyrok NSA z 12 kwietnia 2022 r., sygn. akt II OSK 1802/21). W orzecznictwie NSA przyjmuje się, że odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej powinno jednak następować z zachowaniem wymogu rzetelnego procesu sądowego. Za najważniejsze dla zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego należy uznać zagwarantowanie prawa do obrony (wyroki NSA z: 2 czerwca 2021r. sygn. akt III OSK 3462/21; 12 kwietnia 2022 r. sygn. akt II OSK 1802/21 - dostępne w CBOSA). W warunkach stanu epidemii prawo do obrony powinno być zagwarantowane przede wszystkim przez powiadomienie stron o posiedzeniu niejawnym i umożliwienie im zajęcia stanowiska w formie pisemnej (wyroki NSA z: 28 czerwca 2022r. sygn. akt II OSK 1442/21; 29 czerwca 2023r. sygn. akt II OSK 1927/22).
NSA przyjął, że skoro o rozprawie jawnej należy zawiadomić strony co najmniej siedem dni przed terminem posiedzenia (art. 91 § 2 P.p.s.a.), to tym bardziej należy przyjąć co najmniej taki termin na wypowiedzenie się strony w formie pisemnej przed rozpoczęciem posiedzenia w sprawie. W orzecznictwie NSA wskazuje się, że już samo zbyt późne zawiadomienie strony o terminie posiedzenia niejawnego wyznaczonego na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, uniemożliwiające przedstawienie stanowiska w sprawie, wypełnia przesłankę nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określoną w art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a. (wyroki NSA z: 16 marca 2022r. sygn. akt I OSK 1142/21; 2 czerwca 2021r. sygn. akt III OSK 3462/21). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie uprawnienia przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). NSA w wyroku z 2 czerwca 2021r. sygn. akt III OSK 3462/21 zwrócił ponadto uwagę, że prawo do rzetelnego procesu sądowego w świetle art. 6 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie z 4 listopada 1950r. (Dz.U. z 1993r. Nr 61, poz. 284 ze zm.) obejmuje prawo stron procesu do przedstawienia uwag mających ich zdaniem znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Celem Konwencji nie jest gwarantowanie praw teoretycznych lub iluzorycznych, ale praw rzeczywistych i skutecznych. Prawo to jest skuteczne tylko w razie faktycznego wysłuchania ich przez sąd, a więc właściwego uwzględnienia. Z art. 6 wynika obowiązek sądu dotyczący właściwego zbadania przedstawionych wniosków, argumentów i dowodów, bez przesądzania ich znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy (Perez przeciwko Francji - wyrok ETPC z 12 lutego 2004r., skarga nr 47287/99, (w:) M.A. Nowicki, Nowy Europejski Trybunał Praw Człowieka. Wybór orzeczeń 1999-2004, Zakamycze, 2005, s. 682).
W związku z tym NSA poddał ocenie, czy pomimo uprawnionego skierowania sprawy przez przewodniczącego wydziału do jej rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, z uwagi na ogłoszony stan epidemii, strona zachowała swoje uprawnienia w toku postępowania przed Sądem pierwszej instancji, przede wszystkim przedstawienia swojego stanowiska w sprawie. W sprawie zarządzeniem z 1 lipca 2020r. skierowano sprawę na rozprawę i nakazano powiadomić pełnomocników stron o jej terminie. Następnie 10 grudnia 2020r. Przewodniczący Wydziału skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym 12 stycznia 2021r., o czym nakazał poinformować strony lub ich pełnomocników. Skarżący działał przez fachowego pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy. Jak wynika z akt sprawy zarządzenie Przewodniczącego wykonano 28 grudnia 2020r. – w tym dniu do pełnomocnika Skarżącego skierowano korespondencję z informacją o terminie posiedzenia niejawnego. WSA wydał wyrok w sprawie 12 stycznia 2021r., natomiast zawiadomienie o terminie posiedzenia niejawnego doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 18 stycznia 2021r., a zatem już po wydaniu wyroku. Z powyższego wynika, że strona nie została powiadomiona o możliwości wysłuchania i wyrażenia na piśmie, przed wyznaczonym posiedzeniem niejawnym, stanowiska w sprawie, co uniemożliwiło jej obronę swoich praw w rozumieniu art. 183 § 2 pkt 5 P.p.s.a.
NSA w związku ze stwierdzenie podstawy nieważności postępowania, polegającej na pozbawieniu strony możności obrony jej praw, uznał, że konieczne było uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponowne rozpoznanie sprawy przez Sąd pierwszej instancji jest konieczne w celu usunięcia wady postępowania, która spowodowała jego nieważność. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd pierwszej instancji powinien zatem przeprowadzić rozprawę, w której udział będą mogły wziąć wszystkie strony postępowania. NSA wskazał, że w zaistniałej sytuacji nie mógł odnieść się do pozostałych zarzutów przytoczonych w skardze kasacyjnej.
2. WSA w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie, wskazuje, że:
2.1. Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] stycznia 2020r. nr [...] odmówił usunięcia danych Skarżącego z Rejestru publicznego RSPTS, powołując się na art. 8, art. 18 ustawy z 13 maja 2016r. o przeciwdziałaniu zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym (Dz.U. z 2020r., poz. 152, zwana dalej "u.p.z.p.s."). Z uzasadnienia decyzji wynika, że Skarżący wystąpił o usunięcie "danych osobowych" z ww. rejestru wnioskami z [...] listopada i [...] grudnia 2019r. Minister wskazał, że uruchomił RSPTS, jako szczególny środek ochrony przeciwdziałający zagrożeniom przestępczością na tle seksualnym. W myśl art. 29 u.p.z.p.s. Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego, zapewniając realizację zadań związanych z wprowadzeniem ww. rejestru, zostało zobligowane do zamieszczenia w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie u.p.z.p.s.: 1) w Rejestrze z dostępem ograniczonym danych o osobach prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu, które zapadło przed dniem wejścia w życie u.p.z.p.s., powołano: a) art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 ustawy z 6 czerwca 1997r. - Kodeks karny (zwany dalej "k.k."), b) art. 197 § 1 k.k. i pokrzywdzonym był małoletni, c) art. 168 § 1 ustawy z 19 kwietnia 1969r. - Kodeks karny (zwany dalej "dawny k.k.") i pokrzywdzonym był małoletni, d) art. 168 § 2 dawnego k.k., jeśli sprawca działał ze szczególnym okrucieństwem, e) art. 204 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932r. - Kodeks karny i pokrzywdzonym był małoletni; 2) w Rejestrze publicznym - danych o osobach, o których mowa w lit. a i d.
Minister wyjaśnił, że Skarżącego wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z [...] lipca 2014r. sygn. akt [...] (prawomocny od 30 października 2014r.) skazano za popełnienie [...] listopada 2013r. przestępstwa wyczerpującego znamiona określone w art. 197 § 3 pkt 2 k.k. Skoro dane o tym skazaniu spełniają przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.z.p.s. - prawomocne orzeczenie zapadło przed dniem wejścia w życie ustawy, a w kwalifikacji prawnej powołano art. 197 § 3 pkt 2 k.k., to dane osobowe skazanego zamieszczono [...] października 2017r. w Rejestrze z dostępem ograniczonym, zaś [...] stycznia 2018 r. - w Rejestrze publicznym.
Minister wskazał, że dane zgromadzone w RSPTS nie mogą być z niego usunięte, chyba że ustawa stanowi inaczej (art. 8 u.p.z.p.s.). Przesłanki usunięcia danych wskazano w art. 18 u.p.z.p.s. Dane o osobie ujętej w rejestrze usuwa się, jeżeli z mocy prawa skazanie uległo zatarciu, a ponadto po otrzymaniu zawiadomienia o: 1) zarządzeniu zatarcia skazania przez sąd, na podstawie art. 107 § 2 k.k.; 2) zatarciu skazania w drodze ułaskawienia lub na podstawie amnestii; 3) przywróceniu terminu do zaskarżenia orzeczenia odnotowanego w Rejestrze albo uchyleniu takiego orzeczenia w wyniku kasacji lub wznowienia postępowania; 4) stwierdzeniu nieważności orzeczenia odnotowanego w Rejestrze. Ponadto dane o osobie ujętej w RSPTS usuwa się po otrzymaniu zawiadomienia o: 1) przywróceniu terminu do zaskarżenia orzeczenia w przedmiocie zamieszczenia danych o tej osobie w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub Rejestrze publicznym; 2) uchyleniu orzeczenia w przedmiocie zamieszczenia danych o tej osobie w Rejestrze z dostępem ograniczonym lub Rejestrze publicznym.
Dopóki nie zostanie spełniony jeden z ww. warunków, Biuro nie jest uprawnione do usunięcia danych osobowych z RSPTS.
Skarżący domaga się wykreślenia danych z RSPTS, z uwagi na ich zamieszczenie z rażącym naruszeniem przepisów. Podnosi, że ocena, czy jego dane podlegają zamieszczeniu w RSPTS winna być dokonana przez pryzmat art. 30 u.p.z.p.s. Przepis ten stanowi, że w sprawach o czyn, o którym mowa w art: 2, jeżeli czyn ten został popełniony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie stosuje się przepisów u.p.z.p.s. Jeżeli prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie zapadło po dniu wejścia w życie u.p.z.p.s., a w przyjętej kwalifikacji prawnej powołano przepis wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio art. 29. Zdaniem Skarżącego, skoro orzeczenie uznające Go za winnego popełnienia zarzuconego czynu zapadło i uprawomocniło się przed wejściem w życie u.p.z.p.s., to do sprawy nie stosuje się przepisów u.p.z.p.s. Zamieszczenie danych w RSPTS narusza więc zakaz wstecznego działania prawa (art. 42 ust. 1 Konstytucji RP). Skarżący powołał się też na postanowienia sądów, które rozpatrywały wnioski o wyłączenie z RSPTS i prawidłowo podzieliły ww. stanowisko. U.p.z.p.s. nie miała więc zastosowania do Skarżącego.
Minister nie zaaprobował stanowiska Skarżącego i wskazał, że u.p.z.p.s. ma zastosowanie wobec osób, które po jej wejściu w życie (1 października 2017r.) popełniły czyn, w związku z którym zapadło prawomocne orzeczenie za przestępstwa wymienione w art. 2 u.p.z.p.s. W art. 29 i art. 30 u.p.z.p.s. zawarto przepisy przejściowe regulujące zasady przetwarzania w Rejestrze danych osób, które czyny popełniły przed dniem wejścia wżycie u.p.z.p.s. W art. 30 w zd. 1 u.p.z.p.s. ustanowiono zasadę, w myśl której nie stosuje u.p.z.p.s. w zakresie wskazanym w art. 2 się do czynów popełnionych przed dniem jej wejścia w życie. Art. 30 w zd. 2 u.p.z.p.s. wprowadza wyjątek dla przestępstw wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 1 - jeżeli szczególny czyn zabroniony został popełniony przed dniem wejścia w życie ustawy, ale prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie zapadło po 1 października 2017r., dane sprawcy należy zamieścić w RSPTS.
Sąd Najwyższy w postanowieniu z 2 kwietnia 2019r. V KK 9/19 stwierdza, że u.p.z.p.s. z punktu widzenia konieczności umieszczania danych w RSPTS rozróżnia 4 kategorie sprawców: 1) tych, którzy popełnili przestępstwo wymienione w art. 2 przed wejściem w życie ustawy, 2) tych, którzy popełnili przestępstwo wymienione w art. 2 po wejściu w życie ustawy, 3) tych którzy popełnili przestępstwo wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 1 przed wejściem w życie ustawy, ale wyrok skazujący uprawomocnił się co do nich po wejściu w życie ustawy, 4) tych, których skazano prawomocnie (prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające) za przestępstwa wymienione w art. 29 ust. 1 pkt 1 przed wejściem w życie ustawy. Ustawodawca tylko, co do pierwszej z tych kategorii nie przewidział obowiązku umieszczania ich danych w RSPTS. Z tego punktu widzenia trzy pozostałe kategorie różnią się jedynie terminami do wykonania tej czynności. Dane Skarżącego - osoby prawomocnie skazanej [...] lipca 2014r. za popełnienie [...] listopada 2013r. przestępstwa z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. są danymi, o których stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.z.p.s. i winny zostać zamieszczone w RSPTS i podlegać przetwarzaniu.
Minister za niezasadny uznał zarzut Skarżącego o niekonstytucyjności przepisów u.p.z.p.s., podnosząc, że art. 42 ust. 1 Konstytucji RP stanowi, że odpowiedzialności karnej podlega ten tylko, kto dopuścił się czynu zabronionego pod groźbą kary przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia U.p.z.p.s. nie przewiduje kary za czyn popełniony przez skazanego - tą wymierzono prawomocnym wyrokiem. Przepisy te nie mogą być zatem kwalifikowane jako przepisy wprowadzające odpowiedzialność kamą w rozumieniu art. 42 ust. 1 Konstytucji RP. Celem zamieszczenia danych osobowych w RSPTS jest stworzenie realnej ochrony obywateli (w szczególności dzieci i osób bezradnych), a z drugiej - wzbudzenie refleksji sprawcy czynu na temat jego dotychczasowego zachowania i powstrzymanie go od kolejnych przestępstw. Przeciwko uznaniu obowiązku wpisu do RSPTS za środek represyjny świadczy ponadto to, że instytucja ta nie jest stosowana zamiast kary pierwotnie przewidzianej za popełnienie czynu zabronionego.
2.2. Skarżący wnioskiem z [...] stycznia 2020r. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymując żądanie usunięcia danych z RSPTS. Zarzucił, że jego dane są gromadzone w RSPTS niezgodnie z przepisami i na poparcie stanowiska załączył pisma adwokata M. K. z 13 i 22 listopada 2019r., w których uznano, że "umieszczenie danych nastąpiło z naruszeniem obowiązującego prawa" i "była to autonomiczna decyzja administratora Rejestru, Ministra Sprawiedliwości", ponadto administrator zrobił to wbrew ustawie i w związku z tym winien dokonać usunięcia tych danych. Skarżący domagał się też, aby Biuro zastosowało się do postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z [...] listopada 2019r. o sygn. akt "[...]".
2.3. Minister ww. decyzją z [...] lutego 2020r. - po ponownym rozpatrzeniu sprawy Skarżącego - utrzymał w mocy własną decyzję z [...] stycznia 2020r., podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną.
Minister jeszcze raz podkreślił, że przepisy u.p.z.p.s. mają zastosowanie wobec osób, które po jej wejściu w życie (1 października 2017r.) popełniły czyn, w związku z którym zapadło prawomocne orzeczenie za przestępstwa wymienione w art. 2 u.p.z.p.s. (art. 30 zd. 1 u.p.z.p.s.). Natomiast do osób, które popełniły czyny przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy przejściowe: art. 29 i art. 30 zd. 2 ust u.p.z.p.s. Skoro dane o skazaniu Skarżącego spełniają przesłanki z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.z.p.s., to dane te zostały umieszczone w RSPTS.
Minister wyjaśnił ponadto, że art. 4 ust. 2 u.p.z.p.s. stanowi, że Rejestr prowadzi Minister Sprawiedliwości. Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego (wchodzące w skład Ministerstwa Sprawiedliwości) zapewnia realizację zadań związanych z prowadzeniem rejestru w zakresie określonym w u.p.z.p.s. Art. 5 u.p.z.p.s. określa zadania Biura polegające na: 1) przetwarzanie danych osobowych podlegających gromadzeniu w Rejestrze, 2) zabezpieczanie danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze przed dostępem osób nieuprawnionych, 3) przygotowywanie projektów decyzji, postanowień i rozpatrywanie skarg w sprawach dotyczących przetwarzania danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze.
Czynności te mają charakter techniczno-organizacyjny, więc jeżeli dane spełniają warunki określone przepisami prawa do ich zamieszczenia w RSPTS, to Biuro ma obowiązek je zamieścić. Nie jest to zatem "autonomiczna decyzja administratora’’, lecz działanie polegające na wykonaniu obowiązku prawnego. Biuro nie podejmowało w sprawie rozstrzygnięć merytorycznych, lecz wykonywało przewidziane przepisami prawa czynności techniczne związane z prowadzeniem Rejestru stosując regulacje prawne obowiązujące w tym zakresie.
Zdaniem Ministra zarówno zamieszczenie danych, jak i ich usunięcie z RSPTS może nastąpić tylko w przypadkach określonych w u.p.z.p.s. Dopóki nie zostanie spełniony jeden z warunków przewidzianych w art. 18 u.p.z.p.s., to Biuro nie jest uprawnione do usunięcia danych osobowych z RSPTS. W odniesieniu do Skarżącego żadna z przesłanek przewidzianych w art. 18 u.p.z.p.s. nie zaszła.
Minister, odnosząc się do żądania Skarżącego o zastosowanie się do postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z [...] listopada 2019r. sygn. akt "[...]", wskazał, że postanowienie to uwzględniono przy wydawaniu decyzji Ministra z [...] stycznia 2020r. Stanowisko Sądu zawarte w uzasadnieniu ww. postanowienia jest zbieżne z poglądem Ministra w zakresie interpretacji art. 29 i 30 u.p.z.p.s., potwierdza również, że nie naruszono zasada lex retro non agit.
2.4. Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. decyzję Ministra z [...] lutego 2020r. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, podkreślając, że w Jego ocenie Biuro nie jest ani organem sądowym, ani ustawodawczym ani Trybunałem, więc powinno wykonać postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z [...] listopada 2019r. sygn. akt [...]. Biuro zdecydowało się natomiast na interpretację przepisów we własny sposób, do czego nie było powołane. Zdaniem Skarżącego w ww. orzeczeniu przesądzono, że w sprawie Skarżącego nie ma zastosowania u.p.z.p.s. Ponadto Sąd Apelacyjny w [...] w sprawie o sygn. akt [...], wskazywał, dlaczego nie jest możliwe stosowanie w sprawie przepisów przejściowych u.p.z.p.s. Biuro nie może zmieniać prawomocnych orzeczeń ani lekceważyć faktów. Skarżący podkreślił, że w dacie uprawomocnienia się wyroku, w którym został skazany z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. nie obowiązywała u.p.z.p.s. Nie jest więc właściwe stosowanie u.p.z.p.s. do jego danych osobowych. Powołując się na art. 30 zd. 1 u.p.z.p.s. i na postanowienia Sądu Okręgowego w [...] w sprawach [...] i [...] oraz Sądu Apelacyjnego w [...] w sprawie [...] wskazywał, że ww. dane nie powinny być zamieszczone w RSPTS. Jego zdaniem Biuro Informacyjne Krajowego Rejestru Karnego dokonuje własnej interpretacji przepisów prawa zamiast wykonać prawomocne postanowienie Sądu Okręgowego w [...] w sprawie [...]. Podniósł, że zarówno w skardze do Sądu jak i we wcześniejszych pismach dokonuje właściwej wykładni art. 30 ustawy.
2.5. Minister w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
2.6. Pełnomocnik Skarżącego ustanowiony z urzędu w piśmie z 17 kwietnia 2025r. podtrzymał w całości skargę Skarżącego oraz wniósł o zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów zastępstwa adwokackiego, oświadczając, że koszty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części.
W uzasadnieniu ww. pisma pełnomocnik Skarżącego wskazał, że skoro ww. orzeczenie skazujące Skarżącego uprawomocniło się 3 lata przed wejściem w życie u.p.z.p.s., to ani zd. 1, ani zd. 2 art. 30 u.p.z.p.s. nie może przemawiać za prawidłowością wpisu danych Skarżącego do RSPTS. Pełnomocnik przywołał też postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z [...] listopada 2019r. Dodatkowo podkreślił, że art. 29 u.p.z.p.s. Wojskowy Sąd Garnizonowy w [...] skierował do Trybunału Konstytucyjnego, który nie rozpoznał merytorycznie pytań postawionych przez Sąd i ze względów proceduralnych umorzył postępowanie [...] listopada 2024r. sygn. akt [...]. Pełnomocnik podniósł, że zgodnie z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba ze Konstytucja stanowi inaczej. Tym samym, zarówno Minister Sprawiedliwości, jak i sądy administracyjne, w tym WSA w Warszawie jest uprawniony do bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji. Skoro art. 29 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ust. 2 u.p.z.p.s. jest sprzeczny z art. 2, art. 31 ustęp 1 i 3, art. 42 ust. 1, art. 47 i art. 51 ust. 2 i 4 Konstytucji, a w konsekwencji nie powinien mieć zastosowania do Skarżącego. Pełnomocnik zacytował wystąpienie Rzecznik Praw Obywatelskich [...] - obecnego Ministra Sprawiedliwości, w sprawie toczącej się Trybunałem (sygn. akt [...]), wskazując, że przepisy na podstawie których Skarżący został wpisany do rejestru są sprzeczne z przepisami Konstytucji i przepisami Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Międzynawowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych. WSA Warszawie powinien więc zastosować przepisy Konstytucji bezpośrednio, a w konsekwencji nakazać usunięcie danych osobowych Skarżącego z rejestru publicznego. Pełnomocnik powołał się na postanowienia Sądu Najwyższego z: [...] stycznia 2020r. sygn. akt: [...]; [...] lipca 2020r. sygn. akt [...] oraz postanowienie Sądu Apelacyjnego w [...] [...] Wydział Karny z [...] czerwca 2018r. sygn. akt [...].
II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
1. Skarga nie może zostać uwzględniona.
2. Sąd na wstępie zauważa, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024r., poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024r., poz. 935 ze zm., zwana dalej "P.p.s.a.") Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd administracyjny w świetle ww. przepisów, w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Chodzi więc o kontrolę pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, np. decyzję, konieczne jest stwierdzenie przez Sąd administracyjny, że w akcie tym doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c), pkt 2 P.p.s.a.).
W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
3. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja Ministra odpowiadała prawu.
Warto bowiem wskazać, że Minister zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2020r., odmawiając usunięcia danych osobowych Skarżącego z rejestru publicznego RSPTS powołał się na prawidłowe podstawy prawne (art. 8 i art. 18 u.p.z.p.s.), które zdaniem organu, uniemożliwiały wykreślenie danych osobowych Skarżącego z ww. rejestru, a ponadto poczynił prawidłowe i niezbędne ustalenia faktyczne związane ze sprawą pozwalające na jej rozstrzygnięcie w drodze decyzji odmownej. Należało zatem przyjąć, że żaden z podnoszonych przez Skarżącego w skardze zarzutów nie mógł być uznany za zasadny.
Po pierwsze należy wyraźnie podkreślić, że kontroli Sądu podlegały ww. decyzje Ministra, w który odmówiono wykreślenia danych osobowych Skarżącego z rejestru publicznego RSPTS, a nie decyzja o umieszczeniu danych Skarżącego w RSPTS. Tym samym argumentacja skargi sprowadzająca się do wskazania nieprawidłowości, które spowodowały wpisanie tychże danych do ww. rejestru mogłaby być brana pod uwagę, o ile w przepisach ww. u.p.z.p.s., na które powoływał się Minister w zaskarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2020r. przewidziano by możliwość usunięcia danych z tego względu. Ustawodawca jednak takiej możliwość nie przewidział.
Sąd podnosi ponadto, że u.p.z.p.s. przewiduje dwa tryby postępowania w odniesieniu do danych osobowych zgromadzonych w RSPTS. Prawnokarny i administracyjny. Pierwszy, dotyczy stworzonej możliwości ubiegania się sprawcy przestępstwa określonego co do zasady w art. 2 u.p.z.p.s. o nie umieszczanie jego danych w Rejestrze (są to np. art. 9 ust. 1-4, ale również art. 29 ust. 2-11 i art. 30 zd. 2 u.p.z.p.s.). Drugi, tryb administracyjny, dotyczy kontroli prawidłowości przetwarzania danych w Rejestrze. Oba tryby nie mogą ze sobą ani konkurować ani wzajemnie się wyłączać bądź ograniczać, choć niewątpliwie rozstrzygnięcie w ramach ścieżki "prawnokarnej" (o wyłączeniu danych z Rejestru pomimo spełnienia przesłanek formalnych do ich umieszczenia) ma znaczenie dla rozstrzygnięcia administracyjnego.
Należy wskazać, że Skarżący skorzystał z możliwości, jaką dawało mu praw do wnioskowania o usunięcie danych osobowych z rejestru przez orzekający wcześniej w jego sprawie sąd karny, jednakże bez powodzenia. Powoływane przez Skarżącego postanowienie z [...] czerwca 2019r. sygn. akt [...] [...], w którym nie uwzględniono wniosku Skarżącego o wyłączenie z RSPTS danych dotyczących Skarżącego wiążących się ze skazaniem Go wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z [...] lipca 2014r. w sprawie [...] (k. 9-10 akt administracyjnych), zostało uchylone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z [...] września 2019r. sygn. akt [...]. Tym samym ww. postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z [...] czerwca 2019r. nie stało się prawomocne. Ponadto stwierdzić należy, że Sąd Okręgowy w [...] postanowienie z [...] listopada 2019r. sygn. akt [...] bez rozpoznania pozostawił zarówno wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o wyłączenie zamieszczenia danych Skarżącego w RSPTS, jak i wniosek o wyłączenie zamieszczenia danych Skarżącego w RSPTS (k. 5-6 akt administracyjnych).
W związku z tym Sąd stwierdza, że kontroli Sądu podlega zatem zaskarżona decyzja Ministra w kontekście czy organ ten prawidłowo przetwarza umieszczone w RSPTS dane Skarżącego i czy słusznie Minister odmówił ich wykreślenia. W związku z tym warto przypomnieć, że obowiązek organów administracji publicznej do działania na podstawie i w granicach prawa wynika z art. 7 Konstytucji RP. Przepis ten został niejako powtórzony w art. 6 k.p.a., który przewiduje zasadę ogólną - działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa, która określana jest w orzecznictwie i piśmiennictwie jako zasada praworządności lub zasada legalności. Praworządność oznacza zatem zgodność z normami (przepisami) prawa obowiązującego (J. Wróblewski, Wartości a decyzje sądowe, Ossolineum 1973, s. 65). Chodzi tu więc o zakres, w jakim normy prawne regulują procedurę podejmowania decyzji administracyjnej. Do norm tych należą w szczególności normy prawa materialnego stosowane przez organ administracji publicznej (podstawa normatywna decyzji) i normy proceduralne regulujące poszczególne fazy postępowania (podstawa proceduralna decyzji) - por. J. Wróblewski, Wartości..., s. 65.
W doktrynie i judykaturze podkreśla się ponadto, że w odniesieniu do organów administracji publicznej nie obowiązuje zasada, że mogą one podejmować każde działanie, które nie jest zabronione przez przepisy prawa. Działanie organu administracji zostanie zatem zakwalifikowane jako niezgodne z prawem zarówno wówczas, gdy zostało podjęte niezgodnie z obowiązującym prawem, jak i wówczas, gdy nie było podstawy prawnej do danego działania (por. wyrok NSA z 17 maja 1996r., III SA 535/95, "Serwis Podatkowy" 1998, nr 11, s. 71, P.M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2024). W piśmiennictwie wskazuje się także na obowiązek organów administracji, wydających decyzje administracyjne, do stosowania prawa w sposób ścisły, co jest rozumiane jako zakaz stosowania analogii w prawie administracyjnym (A. Krasuski, Kilka uwag o podmiotach kontrolowanych przez podmioty zagraniczne na przykładzie ustawy o radiofonii i telewizji, PUG 2001, nr 11, s. 19).
Sąd w kontekście powyższych poglądów prezentowanym w judykaturze i doktrynie, które podziela i uznaje za własne, stwierdza, że w świetle obowiązujących przepisów u.p.z.p.s. organ administracyjny – Minister - mógł wydać decyzję o wykreśleniu danych Skarżącego z rejestru publicznego RSPTS, o ile umożliwiał to przepis prawa. Ustawodawca w art. 8 u.p.z.p.s. ustanowił bowiem zakaz usuwania danych z Rejestru, wskazując, że dane o osobie, o której mowa w art. 6, zgromadzone w Rejestrze nie mogą być z niego usunięte, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Przepis art. 6 ust. 1 u.p.z.p.s. odwołuje się do rejestru z dostępem ograniczonym, zaś art. 6 ust. 2 u.p.z.p.s. odwołuje się do rejestru publicznego.
Skoro w sprawie chodziło o usunięcie danych umieszczonych w rejestrze publicznym, należało odwołać się do art. 6 ust. 2 u.p.z.p.s. Zgodnie z tym przepisem w rejestrze publicznym gromadzi się, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 4, dane o osobach, o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w orzeczeniu powołano art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 k.k., lub które popełniły przestępstwo, o którym mowa w art. 2, będąc uprzednio skazanymi na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo, o którym mowa w art. 2, jeśli którekolwiek z tych przestępstw zostało popełnione na szkodę małoletniego.
Skoro w art. 6 ust. 2 w zakresie rodzaju danych umieszczanych w rejestrze publicznym odwołano się do pkt 1-3 u.p.z.p.s., to należało przyjąć, że chodzi o dane osób: prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw, o których mowa w art. 2 (pkt 1), przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa, o których mowa w art. 2 (pkt 2), wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa, o których mowa w art. 2 (pkt 3).
Z przepis art. 2 u.p.z.p.s. wynika, że w rozumieniu u.p.z.p.s. przestępczość na tle seksualnym obejmuje przestępstwa przeciwko wolności seksualnej wymienione w rozdziale XXV k.k., z wyłączeniem przestępstw określonych w: 1) art. 201 k.k., chyba że zostały popełnione na szkodę małoletniego; 2) art. 202 § 1 k.k.; 3) art. 202 § 3 k.k. polegających na prezentowaniu treści pornograficznych związanych z prezentowaniem przemocy lub posługiwaniem się zwierzęciem; 4) art. 202 § 4a k.k.; 5) art. 202 § 4b k.k. polegających na przechowywaniu lub posiadaniu treści pornograficznych przedstawiających wytworzony albo przetworzony wizerunek małoletniego uczestniczącego w czynności seksualnej; 6) art. 202 § 4c k.k.; 7) art. 204 § 1 i 2 k.k., chyba że zostały popełnione na szkodę małoletniego.
Wskazany przepis przewiduje więc katalog rodzajowy przestępstw, które stanowią podstawę, wraz z dalszymi modyfikacjami (ograniczeniami i rozszerzeniami) przedmiotowo-podmiotowymi, do umieszczenia danych sprawców w poszczególnych bazach danych Rejestru. Tym samym katalog osób, których dane podlegające ujawnieniu w poszczególnych rejestrach (z dostępem ograniczonym i dostępem publicznym) określono przede wszystkim, z uwagi na kwalifikację prawną czynu zabronionego, popełnionego przez te osoby (przestępstwa z działu XXV k.k.), w dalszej zaś kolejności, z uwagi na ciężar gatunkowy popełnionego przestępstwa i/lub udział w nim osoby małoletniej jako ofiary, a w każdym z tych przypadków ze względu na prawomocne stwierdzenie (skazanie, warunkowe umorzenie lub zastosowanie środków zabezpieczających bądź środków względem nieletniego).
Skarżący wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z [...] lipca 2014 r. (prawomocnym od [...] października 2014r.) sygn. akt [...] został skazany za popełnienie [...] listopada 2013r. przestępstwa wyczerpującego znamiona określone w art. 197 § 3 pkt 2 k.k., czyli w sprawie nie zachodził wyjątek przewidziany w art. 2 u.p.z.p.s.
Warto też podnieść, że w rejestrze publicznym umieszcza się zatem, co do zasady, dwie grupy sprawców przestępstw. Pierwsza, "legitymująca się" cechą określonej kwalifikacji prawnej wyrażonej w prawomocnym orzeczeniu sądowym (art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 k.k.). Druga, dotycząca w istocie osób, które dopuściły się swoistej recydywy, tj. popełniły przestępstwo z katalogu wskazanego w art. 2, będąc uprzednio skazanymi na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania za przestępstwo z katalogu określonego w art. 2, jeśli którekolwiek z tych przestępstw (a więc pierwsze lub drugie) zostało popełnione na szkodę małoletniego. Istnieje zatem wyraźna, ustawowa regulacja nakazująca publikowanie danych osób skazanych (pod tym pojęciem należy rozumieć także warunkowe umorzenia i stosowanie środków zabezpieczających), która odnosi się do osób skazanych za najcięższe przestępstwa seksualne. Warunkiem podstawowym jest co do zasady odpowiednia kwalifikacja prawna i prawomocne skazanie.
Skoro rejestr publiczny stanowi bazę danych w nim publikowanych, to w ten sposób dochodzi do przetwarzania danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze, których administratorem, na podstawie art. 5 ust. 2 u.p.z.p.s. jest Minister. Ustawodawca przewidział przypadki, w których dane zgromadzone w RSPTS będą mogły zostać usunięte. Kwestię tę reguluje szczegółowo art. 18 u.p.z.p.s.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 dane o osobie ujętej w Rejestrze, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, usuwa się z Rejestru, jeżeli z mocy prawa skazanie uległo zatarciu, a ponadto po otrzymaniu zawiadomienia o: 1) zarządzeniu zatarcia skazania przez sąd, na podstawie art. 107 § 2 Kodeksu karnego; 2) zatarciu skazania w drodze ułaskawienia lub na podstawie amnestii; 3) przywróceniu terminu do zaskarżenia orzeczenia odnotowanego w Rejestrze albo uchyleniu takiego orzeczenia w wyniku kasacji lub wznowienia postępowania; 4) stwierdzeniu nieważności orzeczenia odnotowanego w Rejestrze.
Przepis art. 18 ust. 1a u.p.z.p.s. stanowi, że dane o osobie ujętej w Rejestrze osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze, usuwa się z tego rejestru po otrzymaniu zawiadomienia o prawomocnym orzeczeniu w przedmiocie wykreślenia danych o tej osobie z Rejestru osób, w stosunku do których Państwowa Komisja do spraw wyjaśniania przypadków czynności skierowanych przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wobec małoletniego poniżej lat 15 wydała postanowienie o wpisie w Rejestrze.
Przepis art. 18 ust. 2 u.p.z.p.s. stanowi, że dane o osobie ujętej w Rejestrze, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, usuwa się z Rejestru po upływie terminu określonego w art. 68 § 4 k.k., po otrzymaniu zawiadomienia o podjęciu warunkowo umorzonego postępowania karnego albo po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3.
Z art. 18 ust. 3 u.p.z.p.s. wynika, że dane o osobie ujętej w Rejestrze, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3, wobec której umorzono postępowanie karne, jednocześnie orzekając środek zabezpieczający, usuwa się z Rejestru z upływem 3 lat od dnia uchylenia środka zabezpieczającego albo po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3.
Przepis art. 18 ust. 4 u.p.z.p.s. stanowi, że dane o osobie ujętej w Rejestrze, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, usuwa się z Rejestru po otrzymaniu zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, albo po upływie 10 lat od dnia: 1) ukończenia 18 roku życia przez nieletniego, wobec którego wykonywane były środki wychowawcze, z wyjątkiem przypadków gdy: a) środek wychowawczy zastosowano w okresie warunkowego zawieszenia wykonania umieszczenia w zakładzie poprawczym, b) wykonanie środka wychowawczego ustało z mocy prawa po ukończeniu przez nieletniego 21. roku życia albo z chwilą powołania nieletniego do zasadniczej służby wojskowej, zasadniczej służby w obronie cywilnej albo służby zastępczej; 2) upływu terminów określonych w art. 11 § 4, art. 87 § 4, art. 88 § 4 i art. 89 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich; 3) ukończenia 21 roku życia przez sprawcę czynu karalnego, w przypadku gdy w miejsce umieszczenia w zakładzie poprawczym wymierzona została kara na podstawie art. 94 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich.
Z art. art. 18 ust. 5 u.p.z.p.s. wynika, że dane osoby zmarłej usuwa się z Rejestru po uzyskaniu zawiadomienia o jej zgonie.
Przepis art. 18 ust. 6 u.p.z.p.s. stanowi, że dane o osobie ujętej w Rejestrze, o której mowa w art. 6 ust. 1, oraz dane o osobie ujętej w Rejestrze publicznym, o której mowa w art. 6 ust. 2, usuwa się z Rejestru lub z Rejestru publicznego po otrzymaniu zawiadomienia o:
1) przywróceniu terminu do zaskarżenia orzeczenia w przedmiocie zamieszczenia danych o tej osobie w Rejestrze lub Rejestrze publicznym;
2) uchyleniu orzeczenia w przedmiocie zamieszczenia danych o tej osobie w Rejestrze lub Rejestrze publicznym.
Ustawodawca przewidział zatem szczegółowo w art. 18 u.p.z.p.s. przypadki, w których dane zgromadzone w rejestrze będą mogły zostać usunięte w odniesieniu do poszczególnych grup osób znajdujących się w rejestrze oraz warunki, na podstawie których nastąpi usunięcie ich danych. Chodzi zatem o przypadki związane z szeroko rozumianym wykonaniem orzeczonej kary lub środka w wyniku zatarcia skazania (również w drodze ułaskawienia lub amnestii), przywrócenia terminu do zaskarżenia orzeczenia odnotowanego w Rejestrze albo uchyleniu takiego orzeczenia w wyniku kasacji lub wznowienia postępowania oraz stwierdzenia nieważności orzeczenia odnotowanego w Rejestrze, a także śmierci osoby, której dane dotyczą.
Przypadek Skarżącego do nich nie należy i w związku z tym prawidłowe było powołanie się przez Ministra na ten właśnie przepis – art. 18 u.p.z.p.s. w związku z art. 8 u.p.z.p.s. w zakresie odmowy uwzględnienia żądania Skarżącego. Należy bowiem jeszcze raz podkreślić, że w art. 8 u.p.z.p.s. ustawodawca przewidział bezwzględny zakaz usuwania danych z RSPTS, wskazując, że dane o osobie, o której mowa w art. 6, zgromadzone w Rejestrze nie mogą być z niego usunięte, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Skarżący wskazuje, że zawarte w u.p.z.p.s. przepisy intertemporalne świadczą o tym, że jego dane nigdy nie powinny były trafić do RSPTS, bowiem zarówno czyn jak i skazanie nastąpiło przed uchwaleniem i wejściem w życie ustawy.
Należy zatem wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.z.p.s. w terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy w Rejestrze z dostępem ograniczonym zamieszcza się dane o osobach prawomocnie skazanych za popełnienie przestępstw, przeciwko którym prawomocnie warunkowo umorzono postępowanie karne w sprawach o przestępstwa oraz wobec których prawomocnie orzeczono środki zabezpieczające w sprawach o przestępstwa, jeśli w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu, które zapadło przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, powołano art. 197 § 3 pkt 2 lub § 4 k.k. Natomiast zgodnie z art. 29 ust. 2 u.p.z.p.s. w Rejestrze publicznym zamieszcza się dane o osobach, o których mowa w pkt 1 lit. a i d.
W dalszych ustępach art. 29 u.p.z.p.s. uregulowano procedurę ubiegania się przez osoby wpisane do Rejestru w ramach regulacji art. 29 ust. 1 u.p.z.p.s. o wyłączenie zamieszczenia ich danych w Rejestrze. W art. 30 u.p.z.p.s. zawarto regułę, że w sprawach o czyn, o którym mowa w art. 2, jeżeli czyn ten został popełniony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie stosuje się przepisów niniejszej ustawy. Jeżeli prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie zapadło po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a w przyjętej kwalifikacji prawnej powołano przepis wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 29. Termin, o którym mowa w art. 29 ust. 2 i 4, biegnie w takich wypadkach od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
Na tle tych przepisów Skarżący formułuje tezę, że jego dane, z uwagi i na to, że czyn został popełniony przed wejściem w życie ustawy, jak również przez wzgląd na to, że samo skazanie także nastąpiło przed uchwaleniem ustawy (wyrok uprawomocnił przed wejściem ustawy w życie), to dane Skarżącego objęte są ochroną z art. 30 zd. 1 u.p.z.p.s., który wyłącza stosowanie rozwiązań u.p.z.p.s. do osób, które zarówno dopuściły się czynów jak i zostały prawomocnie osądzone przed wejściem w życie u.p.z.p.s. Skarżący podnosił też zarzuty niezgodności ww. rozwiązań ustawowych z Konstytucją RP w związku z objęciem RSPTS osób i ich czynów, które zostały popełnione i prawomocnie osądzone przed dniem wejścia w życie ustawy, wskazując przy tym, że jest to dodatkowy środek represji. Zdaniem Skarżącego nie można dokonywać wykładni prawa, w wyniku której zastosowanie znalazłby art. 29 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p.s., gdy przeczy temu art. 30 u.p.z.p.s.
4. Sąd nie podziela tego stanowiska i stwierdza, że Skarżący, dokonując wykładni ww. przepisów u.p.z.p.s., pomija podstawowy katalog osób trafiających do Rejestru przewidziany w art. 2 u.p.z.p.s., odwołując się do całej przestępczość na tle seksualnym tj. wszystkie przestępstwa przeciwko wolności seksualnej wymienione w rozdziale XXV k.k., z wyłączeniem czynów enumeratywnie wyliczonych w treści tego przepisu. Przepis ten jest przepisem ogólnym, a art. 29 ust. 1 u.p.z.p.s. przepisem szczególnym. W art. 29 ust. 1 u.p.z.p.s. ograniczono podmiotowo podstawowy katalog osób "trafiających" do Rejestru na ogólnych zasadach i przyświeca jej szczególny cel (z założenia ustawodawcy istnieje potrzeba umieszczenia w rejestrze danych osób prawomocnie skazanych za ściśle określone, kwalifikowane czyny popełnione i ocenione przed wejściem w życie ustawy). Zasadą jest również to, że do Rejestru (obu jego postaci - z dostępem ograniczonym i publicznym) trafiają, zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 u.p.z.p.s., jedynie dane osób prawomocnie skazanych.
Sąd wskazuje podobnie, jak WSA w Warszawie w prawomocny wyroku z 18 października 2020r. sygn. akt VII SA/Wa 449/20, że analiza pierwotnego projektu ustawy (zob. druk nr 189 Sejmu RP VIII Kadencji) wskazuje, że podstawowy zakres podmiotowy ustawy określony w art. 2 nie uległ w toku prac legislacyjnych istotnym zmianom, jednakże zasadniczą różnicą został objęty przepis międzyczasowy (obecny art. 29 ust. 1), który w pierwotnym projekcie oznaczony był jako art. 27 ust. 1 i miał następujące brzmienie: "W terminie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy, w Rejestrze zamieszcza się dane o skazanych za przestępstwa określone w art. 2 oraz odpowiadające im przestępstwa, jeżeli orzeczenie o odpowiedzialności za popełnienie czynu zabronionego nastąpiło na podstawie przepisów ustaw karnych obowiązujących w chwili popełnienia czynu, jeżeli dane o skazanych za te przestępstwa znajdują się w Krajowym Rejestrze Karnym". W trzecim czytaniu ostateczna wersja tej regulacji (zgodnie z ówczesną numeracją art. 27 ust. 1) została przyjęta w sposób odmienny, bo istotnie ograniczony względem pierwotnego założenia ustawodawcy ([...]) i odpowiadający wersji obecnie obowiązującej. Ustawa przekazana Senatowi RP nie posiadała jednak przepisu przejściowego (kończyła się art. 28 wskazującym jedynie jej datę wejścia w życie). Taka regulacja prawna nadal powodowała zatem to, że w Rejestrze, pomimo brzmienia ówczesnego art. 27 ust. 1, zamieszczane byłyby także dane o wszystkich innych prawomocnych skazaniach, warunkowych umorzeniach, itd. sprawców wymienionych w art. 2 w zw. z art. 6 ustawy. Brzmienie tych przepisów nakazywało bowiem, niezależnie od treści przyjętego art. 27 ust. 1 ustawy, umieszczać w rejestrze dane osób prawomocnie skazanych za określone przestępstwa, bez rozróżniania kiedy nastąpił zarówno sam czyn jak i skazanie za jego popełnienie. W Rejestrze, wobec braku przepisów określających datę początkową od jakiej należałoby umieszczać informacje o skazaniach, zostałyby zatem umieszczone dane wszystkich osób objętych zakresem art. 2 ustawy. Owa nieścisłość została poprawiona w toku prac w Senacie RP, który zaproponował dodanie art. 27a (w ostatecznej wersji ustawy oznaczonego jako art. 30) zgodnie z którym "W sprawach o czyn, o którym mowa w art. 2, jeżeli czyn ten został popełniony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, nie stosuje się przepisów niniejszej ustawy. Jeżeli prawomocne orzeczenie kończące postępowanie w sprawie zapadło po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy, a w przyjętej kwalifikacji prawnej powołano przepis wskazany w art. 27 ust. 1 pkt 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 27. Termin, o którym mowa w art. 27 ust. 2 i 4, biegnie w takich wypadkach od dnia uprawomocnienia się orzeczenia" (druk nr [...]).
W wyniku tej poprawki z publikacji w Rejestrze wyłączono wszystkie uprzednie prawomocne skazania za przestępstwa określone w art. 2 u.p.z.p.s. zapadłe przed jej wejściem w życie, za wyjątkiem przestępstw enumeratywnie wyliczonych w art. 27 ust. 1 (ostatecznie art. 29 ust. 1) oraz sytuacji przejściowych polegających na braku prawomocnego skazania w dniu wejścia w życie ustawy za czyn popełniony przed tą datą. W konsekwencji art. 30 zd. 1 ustanawia jako zasadę wyłączenie z Rejestru danych o osobach, które popełniły czyny zabronione określone w art. 2 przed wejściem ustawy z życie. Modyfikację powyższej zasady ustanawia art. 29 ust. 1, który nakazuje umieszczenie w Rejestrze danych sprawców stypizowanych w nim przestępstw, które są zarówno wymienione w art. 2 u.p.z.p.s., ale również i takich które w nim się w ogóle nie znajdują (por. np. art. 168 § 1 i 2 k.k. z 1969r. czy art. 204 § 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 11 lipca 1932 r. Kodeks karny). Drugą modyfikację zwiera art. 30 zd. 2 u.p.z.p.s., określający zasady postępowania względem czynów popełnionych przed wejściem ustawy w życie, które nie zostały jednak przed tą datą prawomocnie osądzone.
Zdaniem Sądu, nie ma więc racji Skarżący, twierdząc, że brak jest podstaw prawnych do tego, aby jego dane zostały umieszczone w rejestrze, a przez to, że nie było podstawy do ich przetwarzania, a zatem Minister powinien je usunąć w drodze decyzji. Sąd podnosi, że art. 17 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych - Dz.Urz.UE L 119 z 4.05.2016, s. 1, Dz.Urz.UE L 127 z 23.05.2018, s. 2 i Dz.Urz.UE L 74 z 4.03.2021, s. 35, zwane dalej "RODO") wskazuje, że osoba, której dane dotyczą, ma prawo żądania od administratora niezwłocznego usunięcia dotyczących jej danych osobowych, a administrator ma obowiązek bez zbędnej zwłoki usunąć dane osobowe, jeżeli zachodzi jedna z następujących okoliczności:
c) osoba, której dane dotyczą, wnosi sprzeciw na mocy art. 21 ust. 1 wobec przetwarzania i nie występują nadrzędne prawnie uzasadnione podstawy przetwarzania lub osoba, której dane dotyczą, wnosi sprzeciw na mocy art. 21 ust. 2 wobec przetwarzania;
d) dane osobowe były przetwarzane niezgodnie z prawem.
Żadna z powyższych okoliczności w sprawie nie zachodzi, bowiem dane Skarżącego są przetwarzane na podstawie u.p.z.p.s., której byt prawny nie został, jak dotąd – na co wskazuje trafnie pełnomocnik Skarżącego w piśmie procesowym z 17 kwietnia 2025r. - zakwestionowany w przewidzianym do tego trybie.
5. Sąd, odnosząc się do zarzutu naruszenia norm konstytucyjnych wskazanych w skardze, jak i w piśmie procesowym z 17 kwietnia 2025r. (art. 2, art. 31 ustęp 1 i 3, art. 42 ust. 1, art. 47 i art. 51 ust. 2 i 4 Konstytucji RP), stwierdza, że badaniu przez Sąd podlegało jedynie to, czy Minister, wydając w sprawie decyzje, jako administrator danych osobowych zgromadzonych w Rejestrze, dopuścił się naruszenia przepisów obowiązującego prawa, uznając, że nie ma podstaw do usunięcia danych Skarżącego z publicznego RSPTS, czy też przepisy te naruszył.
Skoro u.p.z.p.s. przewiduje enumeratywnie wyliczone przypadki usuwania ww. danych osobowych oraz generalny zakaz usuwania danych w sytuacjach w niej nieprzewidzianych, to na uwzględnienie nie zasługiwały zarzuty dotyczące konstytucyjności rozwiązań z natury rzeczy prawnokarnych, nakazujących umieszczenie danych Skarżącego w RSPTS. Nie jest bowiem przedmiotem oceny ani Sądu administracyjnego, ani tym bardziej organu administracyjnego, to czy z prawnokarnego punktu widzenia słusznie wprowadzono taką regulację do systemu prawa. Przedmiotem oceny Sądu administracyjnego jest natomiast ocena czy dane są prawidłowo przetwarzane (na podstawie prawa i w zakresie nim dopuszczonym). W tej sytuacji podnoszenie w sprawie zarzutów dotyczących w istocie celów prawnokarnych, jakie powinien realizować RSPTS i dokonywany wpis, nie jest prawidłowe i nie mogło być oceniane przez Sąd administracyjny.
Warto bowiem jeszcze raz podkreślić, że Minister, wydając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z [...] stycznia 2020r. działał na podstawie obowiązujących przepisów, które umożliwiały podjęcie wydanie decyzji o odmowie usunięcia danych osobowych Skarżącego z publicznego RSPTS. Ujawnieniu w Rejestrze publicznym podlegają bowiem – na mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.s. - dane sprawców przestępstw określonych w art. art. 197 § 3 pkt 2 k.k. bez względu na to, kiedy nastąpił czyn jak i samo skazanie. W takiej sytuacji znalazł się właśnie Skarżący.
W tym względzie Sąd nie ma wątpliwości, że działanie Ministra znajduje formalną i wyraźną podstawę w art. 29 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.s. Wobec tego prawidłowe było przyjęcie przez Ministra, że skoro dane o ww. skazaniu spełniają przesłanki określone w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.z.p.s. - prawomocne orzeczenie zapadło przed dniem wejścia w życie ustawy, a w kwalifikacji prawnej przyjętej w prawomocnym orzeczeniu powołano art. 197 § 3 pkt 2 k.k., to dane osobowe skazanego prawidłowo najpierw zamieszczone w Rejestrze z dostępem ograniczonym ([...] października 2017r.), a następnie od [...] stycznia 2018r. - w Rejestrze publicznym. Organy administracji nie są uprawnione do rozstrzygania w sprawie zgodności z Konstytucją RP przepisów ustaw oraz innych aktów normatywnych. Minister miał więc prawo i obowiązek, stosownie do art. 7 Konstytucji oraz art. 6 k.p.a. zastosować obowiązujące przepisy prawa, wskazane w wydanych w sprawie decyzjach: zaskarżonej z [...] lutego 2020r. oraz poprzedzającej ją decyzji z [...] stycznia 2020r.
Sąd, mając na względzie zarzuty naruszenia ww. norm Konstytucji z rozwiązaniami prawnymi przyjętymi w u.p.z.p.s. podnosi, że nie można pominąć, w jaki sposób przebiegał proces legislacyjny zakończony uchwaleniem ustawy. W szczególności znane są mu opracowania krytyczne z punktu widzenia konstytucyjności przyjętych regulacji dotyczących w istocie dalszej odpowiedzialności prawnokarnej sprawców przestępstw seksualnych, czy ich niepotrzebnego napiętnowania, wyrażone chociażby w:
- opinii BAS sporządzonej przez dr hab. A. S. prof. [...] z [...] lutego 2016r. ([...]),
- opinii Prokuratora Generalnego z [...] stycznia 2016r. znak [...] [...]),
- opinii Sądu Najwyższego z [...] lutego 2016r. znak [...]),
- opinii Krajowej Rady Sądownictwa z [...] lutego 2016 r. znak [...]).
Sąd, podobnie, jak WSA w Warszawie w prawomocny wyroku z 18 października 2020r. sygn. akt VII SA/Wa 449/20, przeanalizował również przebieg procesu legislacyjnego na poziomie poszczególnych czytań projektu na posiedzeniach komisji sejmowych. Wynika z tej analizy m.in. to, że kwestia wprowadzenia art. 27 ust. 1 (ostatecznie art. 29 ust. 1) była przedmiotem szczegółowych i budzących rozbieżne oceny rozważań Izby Niższej Parlamentu (zob. szczególnie posiedzenie komisji z 15 marca 2016 r. [...]). Przeprowadzona analiza potwierdza zatem to, że wolą ustawodawcy było ujawnienie w Rejestrze (także tym dostępnym powszechnie) danych osób wskazanych w art. 29 ust. 1 u.p.z.p.s., zaś Senat zasady tej nie zmodyfikował i nie ograniczył w sposób, w jaki stwierdza to Skarżący. W tym kontekście zarzuty dotyczące naruszenia norm konstytucyjnych nie mogły być uznane za zasadne.
6. Sad, mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku.