II SA/WA 215/04
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję Prezesa ZUS odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku z powodu niespełnienia warunków ustawowych.
Skarżąca B.P. domagała się przyznania świadczenia w drodze wyjątku, twierdząc, że z powodu złego stanu zdrowia nie mogła podjąć stałej pracy po grudniu 1992 r. i zmuszona była do pracy dorywczej. Prezes ZUS odmówił, wskazując na niespełnienie warunków z art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach, w szczególności brak szczególnych okoliczności usprawiedliwiających długą przerwę w ubezpieczeniu. Sąd administracyjny uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i oddalił skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Podstawą odmowy było niespełnienie przez skarżącą warunków określonych w art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Kluczowe było stwierdzenie, że skarżąca od grudnia 1992 r. pozostawała bez zatrudnienia do momentu stwierdzenia całkowitej niezdolności do pracy we wrześniu 2003 r. Prezes ZUS uznał, że tak długi okres przerwy w ubezpieczeniu nie był usprawiedliwiony szczególnymi okolicznościami, zwłaszcza że skarżąca podejmowała pracę dorywczą bez zgłaszania jej do ubezpieczenia. Sąd administracyjny podkreślił, że przyznanie świadczenia w drodze wyjątku wymaga spełnienia wszystkich przesłanek ustawowych, a decyzje w tym zakresie mają charakter uznaniowy. Kontrola sądowa ogranicza się do oceny, czy organ prawidłowo zebrał i rozważył materiał dowodowy. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i nie naruszył prawa, oddalając skargę. Trudna sytuacja materialna skarżącej nie była wystarczającą podstawą do przyznania świadczenia.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, niespełnienie nawet jednego z warunków ustawowych, w tym braku szczególnych okoliczności, wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że długi okres pozostawania bez zatrudnienia (od 1992 r. do 2003 r.) bez wykazania szczególnych okoliczności, zwłaszcza przy podejmowaniu pracy dorywczej bez ubezpieczenia, stanowi podstawę do odmowy przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (2)
Główne
u.e.r.f.u.s. art. 83 § 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe tylko po spełnieniu łącznie czterech warunków: bycie lub bycie osobą ubezpieczoną, niespełnianie warunków ustawowych z powodu szczególnych okoliczności, niemożność podjęcia pracy z powodu zdrowia lub wieku, brak niezbędnych środków utrzymania. Niespełnienie jednego warunku wyklucza przyznanie świadczenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna do oddalenia skargi, jeśli sąd uzna, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ prawidłowo ustalił, że skarżąca nie spełniała wszystkich warunków do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, w szczególności nie wykazała szczególnych okoliczności usprawiedliwiających długą przerwę w ubezpieczeniu. Trudna sytuacja materialna skarżącej nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia w drodze wyjątku, jeśli nie są spełnione przesłanki ustawowe.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącej, że z powodu złego stanu zdrowia po grudniu 1992 r. nie mogła podjąć stałej pracy i była zmuszona do pracy dorywczej, nie została uznana za wystarczającą do przyznania świadczenia w drodze wyjątku.
Godne uwagi sformułowania
Decyzje podejmowane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mają charakter uznaniowy. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie.
Skład orzekający
Bronisław Szydło
przewodniczący sprawozdawca
Ewa Kwiecińska
członek
Adam Lipiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja warunków przyznawania świadczeń w drodze wyjątku z ZUS, zakres kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów obowiązujących w 2004 r. Interpretacja warunków świadczenia w drodze wyjątku może ewoluować.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje rygorystyczne podejście do przyznawania świadczeń w drodze wyjątku i ograniczenia w ich uzyskaniu, nawet w trudnej sytuacji życiowej. Pokazuje też specyfikę kontroli sądowej nad decyzjami uznaniowymi.
“Czy trudna sytuacja życiowa zawsze gwarantuje świadczenie z ZUS? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na pomoc w drodze wyjątku.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Wa 215/04 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2004-09-29 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2004-03-08 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Adam Lipiński Bronisław Szydło /przewodniczący sprawozdawca/ Ewa Kwiecińska Symbol z opisem 650 Sprawy świadczeń społecznych w drodze wyjątku Sygn. powiązane I OSK 92/05 - Wyrok NSA z 2005-09-23 Skarżony organ Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bronisław Szydło (spr.), Sędziowie WSA Ewa Kwiecińska, WSA Adam Lipiński, Protokolant Ewa Kielak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi B.P. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...]stycznia 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia w drodze wyjątku oddala skargę Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. znak sprawy: [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2003 r., którą odmówił Pani B. P. przyznania świadczenia w drodze wyjątku na podstawie art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. Nr 162, poz. 1118 z późn. zm.). Z uzasadnienia decyzji wynika, że B. P. nie spełnia warunków określonych w powołanym wyżej art. 83 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, bowiem nie wykazała szczególnych okoliczności usprawiedliwiających okres pozostawania bez zatrudnienia przed stwierdzeniem przez lekarza orzecznika ZUS, jej całkowitej niezdolności do pracy z uwagi na stan zdrowia. Wnioskodawczyni została uznana za całkowicie niezdolną do pracy orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia [...] września 2003 r., natomiast ostatni udowodniony okres składkowy, to dzień [...] grudnia 1992 r. Zdaniem Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych tak długi okres pozostawania bez zatrudnienia uzasadnia odmowę przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku. Praca dorywcza wykonywana przez nią w tym okresie - bez zgłoszenia do ubezpieczenia i odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne, nie może być uznana za szczególną okoliczność, która uniemożliwiła uzyskanie uprawnień do świadczenia w drodze wyjątku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. P. twierdziła, że z uwagi na zły stan zdrowia, po dniu [...] grudnia 1992 r. nie mogła podjąć stałej pracy. Była bez środków do życia, w związku z tym zmuszona była podejmować każdą pracę dorywczą. W odpowiedzi na skargę Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie powołując się na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przyznanie świadczenia w drodze wyjątku jest możliwe, gdy zostały spełnione łącznie przez wnioskodawcę następujące warunki: jest lub był osobą ubezpieczoną, nie spełnia warunków ustawowych do uzyskania świadczeń wskutek szczególnych okoliczności, nie może podjąć pracy zawodowej z uwagi na zły stan zdrowia (całkowicie niezdolny do pracy) lub wiek, nie ma niezbędnych środków utrzymania. Niespełnienie nawet jednego z wymienionych warunków wyklucza możliwość przyznania świadczenia w drodze wyjątku. Decyzje podejmowane przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 powołanej ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mają charakter uznaniowy. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych jest ograniczona i sprowadza się do oceny, czy organ rozstrzygający badał sprawę w zakresie dyrektyw ustawowych, jak również czy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy w danej sprawie. W rozpatrywanej sprawie organ emerytalno-rentowy w sposób prawidłowy ustalił, że skarżąca nie spełniała wszystkich warunków przewidzianych w powołanym art. 83 ust. 1 ustawy. Bezspornym jest w sprawie, że skarżąca zaprzestała pracy od grudnia 1992 r. i nie podjęła jej już do dnia powstania całkowitej niezdolności do pracy (z uwagi na zły stan zdrowia) do [...] września 2003 r. Analizując fakty z jej życia Prezes ZUS miał podstawy do przyjęcia, że nie wystąpiły szczególne okoliczności usprawiedliwiające tak długą przerwę w ubezpieczeniu, zwłaszcza w świetle jej wyjaśnień, że w tym okresie pracowała dorywczo, bez konieczności odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Bez znaczenia dla oceny uprawnień skarżącej do przyznania prawa do świadczenia w drodze wyjątku, jest jej obecna trudna sytuacja materialna, bowiem taka przesłanka nie stanowi wystarczającej podstawy do przyznania świadczenia. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę B.P. oddalił.