II SA/WA 2147/21

II SA/Wa 2147/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-10-18
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-06-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska /sprawozdawca/
Karolina Kisielewicz
Tomasz Szmydt /przewodniczący/
Symbol z opisem
6219 Inne o symbolu podstawowym 621
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Sygn. powiązane
III OSK 957/22 - Wyrok NSA z 2025-06-13
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 3 par.2 pkt 6
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt Sędzia WSA Karolina Kisielewicz Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 października 2021 r. sprawy ze skargi T. Z. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] miasta [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej oddala skargę
Uzasadnienie
Zarząd Dzielnicy [...] (dalej: "organ", "Zarząd Dzielnicy") podjął w dniu [...] kwietnia 2021 r. uchwałę nr [...] o odmowie zakwalifikowania T. Z. (dalej: "skarżący") do udzielenia pomocy mieszkaniowej. W podstawie prawnej uchwały powołano:
- § 45 pkt 2, 4 i 5 oraz § 50 ust. 1 Statutu Dzielnicy [...] Miasta Stołecznego Warszawy stanowiącego załącznik Nr [...] do uchwały Nr LXX/2182/2010 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 14 stycznia 2010 r. w sprawie nadania statutów dzielnicom m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2018 r., poz. 8814 ze zm.),
- § 6 pkt 8 uchwały Nr XLVI/1422/2008 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie przekazania dzielnicom m.st. Warszawy do wykonywania niektórych zadań i kompetencji m.st. Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2016 r., poz. 6725);
- § 4 w związku z § 5 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3; § 7 ust. 2 pkt 1 lit. a; § 9 ust. 1 pkt 2; § 32 ust. 1 pkt 1, pkt 2, pkt 3, pkt 6 i ust. 8 oraz § 35 ust. 1 uchwały Nr XXIll/669/2019 Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 5 grudnia 2019 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2019 r., poz. 14836 ze zm.; dalej: "uchwała z 5 grudnia 2019 r." ).
W uzasadnieniu powołanej na wstępie uchwały z [...] kwietnia 2021 r. organ wskazał, że skarżący (według oświadczenia) przez ok. 10 ostatnich lat zamieszkiwał w garażu położonym w W. przy ul. [...]. Skarżący został zameldowany pod ww. adresem w 2014 r. Właścicielem garażu jest Skarb Państwa, a skarżący nie posiada do tego pomieszczenia tytułu prawnego.
W dniu [...] lipca 2020 r. Zarząd Mienia Skarbu Państwa wezwał skarżącego do opróżnienia i wydania garażu w nieprzekraczalnym terminie do [...] lipca 2020 r., zaznaczając, że od [...] sierpnia 2020 r. niemożliwy będzie dojazd do garażu z uwagi na prace związane z rozbudową Dworca [...]. Skarżący wskazał, iż w grudniu 2020 r. był zmuszony opuścić garaż ze względu na trwające prace rozbiórkowe. Przez 2 miesiące nie posiadał miejsca stałego zamieszkania i codziennie nocował w innym miejscu, korzystając z pomocy znajomych, przy czym nie podał żadnego adresu, zaś adres korespondencyjny zmienił na skrytkę pocztową w T. Natomiast w dniu [...] lutego 2021 r. skarżący przedłożył Zarządowi Dzielnicy postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] stycznia 2021 r., sygn. akt [...] w przedmiocie zabezpieczenia jego powództwa, nakazujące B. S.A. w W. i P. S.A. w W. - do czasu zakończenia postępowania w sprawie o przywrócenie stanu zgodnego z prawem - zapewnienie swobodnego i nieograniczonego dostępu w zakresie przejścia i przejazdu do garażu położonego przy ul. [...] oraz zakazujące prowadzenia jakichkolwiek czynności ingerujących w substancję garażu.
W odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień dotyczących aktualnego faktycznego miejsca zamieszkania, skarżący [...] marca 2021 r. oświadczył, że aktualnie zamieszkuje w ww. garażu. W ramach prowadzonego postępowania Zarząd Dzielnicy nie potwierdził powyższego; ustalił bowiem w oparciu o ewidencję wejść i wyjść na teren budowy, iż w ostatnim czasie skarżący w garażu widziany był tylko raz – [...] lutego 2021 r. przez pół godziny (vide pismo P. S.A. w W. z [...] marca 2021 r., wizja przeprowadzona [...] marca 2021 r. przez pracowników Zasobów Lokalowych, pismo Straży Miejskiej z [...] marca 2021 r., informacja prezesa B. S.A. w W. z [...] marca 2021 r. - w aktach administracyjnych sprawy).
W latach 1991 – 2010 skarżący mieszkał w lokalu nr [...] położonym w W. przy ul. [...], który był własnością jego rodziców. Lokal ten został sprzedany w 2010 r. Obecnie rodzice skarżącego zamieszkują w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., który składa się z 3 pokoi i kuchni o powierzchni użytkowej 47 m2. Skarżący utrzymuje, że rodzice nie zgadzają się, aby on zamieszkał w ww. lokalu. Skarżący nie osiąga żadnych dochodów; od [...] grudnia 2012 r. jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Nie korzysta też z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: "OPS").
Komisja Mieszkaniowa [...] marca 2021 r. negatywnie zaopiniowała wniosek skarżącego z [...] listopada 2020 r. o pomoc mieszkaniową, dotyczący zawarcia umowy najmu lokalu z zasobu [...].
Uzasadniając podjęcie odmownej uchwały, Zarząd Dzielnicy wskazał, iż skarżący złożył nieprawdziwe oświadczenie odnośnie miejsca aktualnego zamieszkania, co uniemożliwia ocenę jego rzeczywistych warunków mieszkaniowych, a także ocenę, czy dzielnica [...] jest właściwa do rozstrzygnięcia jego wniosku. Organ uwzględnił też fakt dotychczasowego korzystania z garażu bez zgody właściciela oraz użytkowania go niezgodnie z przeznaczeniem. Ponadto warunki mieszkaniowe rodziców skarżącego mogą zabezpieczyć jego potrzeby mieszkaniowe.
W dniu [...] maja 2021 r. (data stempla pocztowego) skarżący nadał skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu Dzielnicy z [...] kwietnia 2021 r., przy czym skarżący błędnie oznaczył miesiąc w dacie podjęcia uchwały (wskazując maj zamiast kwietnia).
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w kwietniu 2004 r. wszedł w posiadanie garażu o powierzchni 18 m2 przy ul. [...] w W., w którym zamieszkał w grudniu 2020 r. Zarzucił urzędnikom przewlekłość i opieszałość w rozpoznaniu jego wniosku o przyznanie lokalu socjalnego, w wyniku czego poniósł szkody i straty w wysokości co najmniej 50.000 zł, jak również pogorszyły się jego relacje z rodziną. Podkreślił, iż garaż stanowi jego centrum życiowe, tam przechowuje wszystkie swoje rzeczy, a B. S.A. w W. i P. S.A. w W. utrudniają mu korzystanie z tego lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały. Skarżący przyznał, że nie korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej OPS [...]; jest bezrobotny bez prawa do zasiłku.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako wniesionej z uchybieniem terminu, ewentualnie o oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
W myśl art. 147 § 1 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
Zgodnie z oceną prawną wyrażoną w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl), uchwała zarządu dzielnicy m.st. Warszawy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, w tym także lokalu będącego pracownią służącą prowadzeniu działalności w dziedzinie kultury i sztuki, jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Uchwała ta dotyczy bowiem działań organów gmin, podejmowanych w innej niż umowa prawnej formie działania administracji, a mianowicie w drodze nienormatywnych aktów ogólnych organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Analogicznie należy ocenić charakter prawny uchwały w przedmiocie zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej z zasobu m.st. Warszawy. Przepis art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej.
Skoro zatem zaskarżona uchwała jest innym, niż prawo miejscowe, aktem z zakresu administracji publicznej, to wbrew stanowisku organu, wniesienie skargi do sądu administracyjnego na taki akt nie jest ograniczone trzydziestodniowym terminem przewidzianym w art. 53 § 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem ze znowelizowanym brzmieniem art. 53 § 2a p.p.s.a., w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów jest dopuszczalna, lecz w ocenie tut. Sądu nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą materialnoprawną zaskarżonego aktu jest uchwała z [...] grudnia 2019 r., która zawiera zarówno przepisy materialne, jak i procesowe – reguluje tryb podejmowania uchwały indywidualnej, a także faktyczne podstawy jej przyjęcia.
Stosownie do treści § 4 uchwały z [...] grudnia 2019 r. (w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonego aktu) pomoc mieszkaniowa może być udzielana osobom, które spełniają kryteria określone w § 5 (tj. dochodowe) oraz w § 7 (tj. metrażowe), z zastrzeżeniem § 8 i § 9.
Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 2 uchwały z [...] grudnia 2019 r., odmawia się pomocy mieszkaniowej, jeżeli z analizy wniosku i załączonych dokumentów oraz sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej ustalonej między innymi w miejscu zamieszkania wnioskodawcy wynika, że występuje rażąca dysproporcja pomiędzy niskimi dochodami wykazanymi przy składaniu wniosku o pomoc mieszkaniową, a faktycznym stanem majątkowym wnioskodawcy lub osób ubiegających się wraz z nim o pomoc mieszkaniową, a także gdy faktyczne warunki mieszkaniowe wnioskodawcy lub osób ubiegających się z nim o pomoc mieszkaniową nie potwierdzają sytuacji wykazanej we wniosku, a w ocenie zarządu dzielnicy wnioskodawca ma możliwość zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie.
W myśl § 32 ust. 1 uchwały z [...] grudnia 2019 r. wnioski osób ubiegających się o pomoc mieszkaniową należy poddać szczegółowej analizie uwzględniającej:
1) ocenę faktycznych warunków mieszkaniowych przeprowadzoną bezpośrednio w miejscu zamieszkiwania wnioskodawcy z zastrzeżeniem ust. 9 i 10;
2) dotychczasowy sposób korzystania przez wnioskodawcę z lokalu, a w szczególności przestrzeganie przez wnioskodawcę warunków określonych w umowie najmu oraz wywiązywanie się z obowiązków najemcy;
3) zamieszkiwanie wnioskodawcy i innych osób zgłoszonych we wniosku do wspólnego zamieszkiwania w lokalu za zgodą właściciela;
4) posiadanie przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania innego tytułu prawnego do lokalu niż wymienione w § 9 ust. 1 pkt 1;
5) rozporządzenie w okresie ostatnich 7 lat przed dniem złożenia wniosku, przez wnioskodawcę i inne osoby zgłoszone do wspólnego zamieszkiwania, nieruchomością lub spółdzielczym prawem, o których mowa w § 9 ust. 1 pkt 1, w tym fakt dokonania przez te osoby zamiany tych tytułów prawnych na lokal kwalifikujący do ubiegania się o poprawę warunków zamieszkiwania w ramach mieszkaniowego zasobu;
6) warunki mieszkaniowe w poprzednich miejscach zamieszkania oraz warunki mieszkaniowe wstępnych, zstępnych, współmałżonka wnioskodawcy lub osoby pozostającej we wspólnym pożyciu i możliwość zamieszkania wnioskodawcy w tych lokalach.
Według § 32 ust. 8 uchwały z [...] grudnia 2019 r. niezłożenie oświadczeń i dokumentów w wyznaczonym terminie umożliwiających przeprowadzenie analizy, potwierdzenie w nich nieprawdy, jak również dodatkowe informacje uzyskane w toku analizy, mogą stanowić podstawę odmowy zakwalifikowania do udzielenia pomocy mieszkaniowej.
Odnosząc się do wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały podstaw odmowy udzielenia skarżącemu pomocy mieszkaniowej z zasobu [...] poprzez zawarcie umowy najmu lokalu na czas nieoznaczony, należy – zdaniem Sądu – przyjąć, że stanowisko organu jest wynikiem dokonania wnikliwej analizy przesłanek określonych w wyż. cyt. § 32 ust. 8 uchwały z [...] grudnia 2019 r.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że [...] października 2010 r. skarżący zawarł ze Skarbem Państwa – Zarządem Mienia Skarbu Państwa z siedzibą w W. umowę najmu przedmiotowego garażu na czas oznaczony nie dłuższy niż do [...] września 2013 r. Stosownie do § 1 ust. 2 tej umowy, skarżący jako najemca zobowiązał się wykorzystywać garaż zgodnie z jego przeznaczeniem, tj. w celu przechowywania własnego pojazdu mechanicznego.
Decyzją Prezydenta [...] z [...] stycznia 2014 r. nr [...] skarżący został zameldowany w lokalu użytkowym, tj. garażu położonym w W. przy ul. [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, iż zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu w lokalu. Natomiast nie rodzi prawa do lokalu, jak również pozostaje bez wpływu na kwestię oceny legalności pobytu danej osoby. O ile w toku postępowania zakończonego ww. decyzją stwierdzono fakt zamieszkania skarżącego w przedmiotowym garażu, o tyle w ramach kontrolowanego postępowania nie znaleziono dowodów na jego stały pobyt w tym lokalu.
W celu ustalenia stanu faktycznego organ podjął szereg czynności - zwrócił się o udzielenie informacji do P. S.A. w W., prezesa B. S.A. w W. oraz do Straży Miejskiej. Wszystkie te podmioty, do których wystąpił organ, zgodnie stwierdziły, iż skarżący nie mieszka w przedmiotowym garażu. Również pracownicy Wydziału Zasobów Lokalowych podczas wizji lokalnej, przeprowadzonej w dniu [...] marca 2021 r. ustalili, iż skarżący nie mieszka w garażu. Skarżący nie osiąga żadnych dochodów – figuruje w ewidencji osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku, przy czym nie jest beneficjentem żadnego OPS. Jednocześnie skarżący nie wyjaśnił źródeł swojego utrzymania, w szczególności nie wskazał żadnych osób, które pomagałyby mu w zaspokajaniu podstawowych potrzeb życiowych.
Ma rację Zarząd Dzielnicy, że potrzeby skarżącego może zaspokoić lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w W. o powierzchni użytkowej 47 m2, złożony z 3 pokoi i kuchni, w którym obecnie mieszkają rodzice skarżącego. Natomiast okoliczności takie jak brak zgody rodziców na zamieszkiwanie skarżącego w ww. lokalu czy konfliktowe relacje skarżącego z jego rodzicami nie mają znaczenia w rozpoznawanej sprawie.
Sąd stwierdza, że organ zgromadził wyczerpujący materiał dowodowy oraz poczynił istotne dla przyjętej podstawy prawnej ustalenia faktyczne. W konsekwencji nie było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej uchwały.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.